YEMEK VEYA SEKER YEDIKÇE KAN SEKERININ DÜSMESI
(REAKTIF HIPOGLISEMI -SEKER DÜSÜKLÜGÜ)
Prof. Dr. Metin Özata
Reaktif hipoglisemi, sekerli veya karbonhidratli gidalar yendikten bir süre sonra (2-3 saat sonra) kan sekerinin düsmesidir. Yemek sonrasi sekerin düsmesinin nedeni yemekten sonra asiri insülin hormonu salgilanmasi ve buna bagli olarak sekerin düsmesidir.
Bu durum seker hastaligi tam olarak ortaya çikmadan birkaç yil önce ortaya çikabilir. Özellikle ailesinde seker hastaligi olan bir kiside seker düsüklügü oluyorsa ilerde seker hastaligi gelisme riski vardir.
Reaktif hipoglisemi ögün atlayan, asiri kilo veren, düzensiz beslenen, stresli, uykusuz ve kansizligi olan kisiler ile depresyonu olan kisilerde daha sik ortaya çikar. Yemek öncesi veya yemeklerden birkaç saat sonra acikma, halsizlik, bayginlik, solukluk, terleme, görmede sikinti, bitkinlik ve çarpinti gibi sikayetleriniz varsa sekeriniz düsüyor demektir. Her yemekten sonra kötülesme varsa yine sekeriniz düsüyor demektir. Bu bayginlik ve kötülesme hislerinin zamanla insanin psikolojisini bozdugu da bir gerçektir.
Bazi hastalarda seker düstügü zaman tansiyonda oynamalar olur. Tansiyonda yükselme veya düsme olabilir.
seker düsüklügü olan kisilerin bir kismi da depresyon veya panik atak tedavileri için psikologlara giderler ve bu durum teshis edilmez ise sonuç alamazlar. seker düsüklügü olan hastalarin bir kisminin önceden psikiatri ilaçlari kullandigi da bir gerçektir.
Asagidaki belirtiler varsa sizde seker düsüklügü olabilir:
Sik sik tatli yeme istegi
Bas dönmesi (ayaga kalkinca ve yürüyünce)
Yemege az kala sabirsizlik ve sinirli olma hali ve yiyince sakinlesmek
Yemek yedikten 1-2 saat sonra bitkinlik, halsizlik, terleme
Sabirsiz olmak, çabuk öfkelenmek
Unutkanlik
Gece yataktan kalkip tatli yemek
Zor konsantre olma
Teshis için 3 saatlik seker yükleme testi, kanda insülin ve C-peptit hormonlarina ve bazi diger hormonlara bakilir. seker yükleme testi sirasinda kan sekeriniz düserse sizde reaktif hipoglisemi var demektir.
seker düsüklügü çok sik oluyorsa kortizol hormonu, büyüme hormonu ve tiroit hormonlari ölçülmeli ve pankreas bezi arastirilmalidir.
seker düsüklügü olan kisiler bir adet seker ölçüm cihazi alarak kendilerinde sikinti oldugunda kan sekerini ölçerek olusan sikintinin seker düsüklügünden kaynaklanip kaynaklanmadigini arastirmalidir.
Tedavide yapilacak is sanki seker hastaligi varmis gibi beslenmektir. Bunun anlami az ve sik yemek yemek, ögünleri atlamamak, 2.5 saattten fazla aç kalmamak, stresten uzak durmak, kafeinli içecekler ve gidalardan uzak kalmak gerekir. Kahve, siyah çay ve sigara içilmemelidir. Kilo fazlalar varsa mutlaka verilmelidir.
KAYNAK: GI DIYETI, Metin Ozata, Erko yayincilik (www.erkoyayincilik.com) (Haziran 2007)