VITAMINLER DIYET ZAYIFLAMA PROF DR METIN OZATA

VITAMIN-MINERAL VE BESIN DESTEGI URUNLERİ KULLANIM REHBERI PROF DR METIN OZATA

.Prof. Dr. Metin Ozata

Endokrinoloji ve Metabolizma Uzmani

Ahmet Mithat Efendi Caddesi 12/3

Kalamis-istanbul

Tel: 0 216 3486519

VITAMIN-MINERAL BESIN DESTEGI KULLANIMI VE ANTI-AGING HAKKINDA HERSEY

Prof Dr Metin Ozata'nin yazdığı bu kitap GURER YAYINCILIK tarafindabn basildi. 2008 Haziran

VITAMIN KULLANIM REHBERI

.SORU: Vitamin Nedir?

Vitaminler, vucudumuzdaki bircok metabolik olayin gerceklesmesinde onemli gorevleri olan maddelerdir. Vucudumuz vitaminleri kendisi yapamadigindan gidalarla almak zorundayiz.
Yedigimiz besinler icinde, besin turune gore degismek uzere, cok degisik vitaminler ve bunlarin her birinin vucutta farkli gorevleri vardir. Vitaminler, vucudumuzda gorev yapan enzim adi verilen proteinlerin yapisina girerek biyolojik olaylarin duzenlenmesini saglar. Vitaminler yiyeceklerimizi enerjiye donusturerek vucudun daha iyi calismasini saglarlar. Bu nedenle vitaminler yasam icin cok gereklidir. Vitaminler olmadan vucuttaki bir cok faaliyet baslatilamaz ve surdurulemez.
Vitaminler, yagda cozunen ve suda cozunen vitaminler olmak uzere 2 gruba ayrilir. A,D,E ve K vitaminleri yagda cozunurler. Yagda cozunen vitaminlerin emilimi icin bagirsaklarda safra keseinden gelen safraya ihtiyac vardir. Yagda eriyen vitaminler kanda yagla birlikte dolasir ve yag hucrelerinde depolanirlar. Vucutta depolandiklari icin her gun duzenli alinmalari sart degildir. Gereksiz yere asiri miktarda alindiklarinda (A,D,E ve K vitaminleri) zehirlenmeye neden olabilirler.

SORU: Vitamin Ilaclari Ne Zaman Kullanilmali?

Vitamin eksikliginde saglik sorunlari yavas yavas ortaya cikar, zaman icinde yorgunluk veya baska sikayetler gorulur. Bir sonraki asama bedensel rahatsizliktir. Vitamin eksikligi giderilmez ise olumle sonuclanabilecek ciddi hastaliklar ortaya cikabilir.
Her vitaminin degisik gorevleri vardir. Dogal ve sentetik vitaminler arasindaki fark henuz tespit edilememistir. Dengeli beslenerek vitamin ve mineral ihtiyacimizi dogal besinlerden yeterli derecede karsilayabiliriz. Bununla birlikte bebekler, ergenlik cagindakiler, gebeler, yaslilar, alkolikler, sigara icenler, uzun sureli ilac kullananlar, dogum kontrol hapi kullananlar vejetaryenler ve zayiflama diyeti uygulayanlara vitamin destegi gerekir.

Amerikan Diyetisyenler Dernegi’nin vitamin kullanim onerileri soyledir:
Folik asit vitamini: Gebelik doneminde her gun 400 mikrogram alinmalidir. Bebekte sakatlik gelismesini onler.
Midesinde atrofik gastrit isimli bir hastaligi olanlarda B12 vitamini destegi gerekebilir. 50 yasindan buyuklerin % 10-30’unda B12 vitamini eksikligi olabilir. Bu kisilerin B12 vitamini almasi gerekir.
Kalsiyum:   9-18 yas arasi 1300 mg/gun
            19-50 yas arasi 1000 mg/gun
               51 yas uzeri 1200 mg/gun alinmalidir.
Yaslilarda ve kadinlarda menopoz sonrasi D vitamini alinmalidir.
Vejetaryenler (et yemeyen, sadece sebze ve meyve yiyenler): B12, D vitamini, cinko, demir ve kalsiyum almalidir.
Gebelikte demir ilavesi gerekir.

SORU: Ilave Vitamin Destegi Gereken Durumlar Nelerdir?
65 yasin uzerindeki kisiler, B6, B12, folik asit vitamini ve D vitamini almalidir.
Menopozdaki kadinlar ilave kalsiyum ve D vitamini almalidir.
Yeterince yemek yiyemeyen kisiler ilave vitamin almalidirlar
Dusuk kalorili diyet yaparken (gunluk 1000 kalorinin altinda diyet yaparken) ilave vitamin alinmalidir.
Sigara icenler, C vitamini, B6 vitamini ve folik asit vitamini almalidirlar
Asiri alkol aliyorsaniz tiamin vitamini, folik asit vitamini, A vitamini, D vitamini ve B12 vitamini almalisiniz
Gebe olanlar kalsiyum, folik asit, biotin ve demir destegi almalidir.
Bagirsak hastaliklari medeniyle alinan besinlerin bagirsaklardan emiliminin bozuklugu varsa ilave vitamin almak gerekir.
Yapilan calismalar cogu insanin gunluk beslenmesi ile yeteri kadar folik asit vitamini, B6 vitamini, B12 vitamini, D vitamini ve E vitamini alamadigini gostermistir. Bu vitaminlerin ilave olarak standart multivitamin ilaclarla alinmasi uygundur.

Soru: Vitamin Ilaclari Istahta Artis ve Kilo Yapar mi?

Vitaminler vucudumuzda eksikse istahta azalma meydana gelir. Vitamin alininca bu kisilerde istahta artis olur. Vucutta yeterli vitamin varsa istah artisi olmaz. Vitaminlerin ilaclarinin kalorisi olmadigindan kilo yapmaz.

SORU: Piyasada Mega veya Hiper adiyla Satilan Vitaminler Var. Bunlar faydali mi Zararli mi?

Cok fazla vitamin iceren, ‘’mega’’ veya ‘’hiper’’doz denilen vitamin ilaclarini almaya gerek yoktur. Bunlarin icindeki bazi vitaminler yuksek dozda oldu icin zararli olabilir.
Asiri A vitamini alinmasi (gunde 25.000-33.000 unite) zararlidir. Ozellikle yaslilar, alkolikler ve yuksek kolesterolu olanlarda daha az doz kullanilmalidir. Amerikan Besin ve Beslenme Konseyi alinabilecek en ust A vitamini duzeyini eriskinler icin 10.000 unite olarak belirlemistir. Gebeler ise A vitamini gunde en fazla 5000 unite almalidir. Bu nedenle multivitamin ilac alirken icinde 2500 uniteden fazla retinol bulunanlar alinmamalidir. Eger 5000 unite A vitamini varsa bunun % 50’si beta-karoten olmalidir. Yaslilarda da ayni doz alinmalidir.
A vitaminin fazla alinirsa vucutta birikir ve zararli olur.
B6 vitamini, D vitamini, niasin vitamini, demir ve selenyum minerallerinin fazlasi zararlidir.
D vitamini fazla alinirsa kanda kalsiyum asiri yukselir ve zararli olur.
Gebeligin ilk uc ayinda fazla A vitamini alinirsa, cocukta sakatlik yapar.
Yuksek dozda E vitamini almak K vitamininin etkisini bozdugundan Coumadin isimli kani sulandiran ilac kullanan kalp hastalarinda zararli olabilir
Cinkonun fazla alinmasi vucut direncini (bagisiklik sistemini) bozar ve iyi kolesterol olarak bilinen HDL kolesterolu azaltir.

Soru: B vitamini veya multivitamin ilac kullanirken idrarimiz neden sari renk alir?

Vitamin ilaclarinin icinde bulunan B2 vitamini fazla alindiginda idrarla atilarak sari renkte cikar. Bundan endiselenmemek gerekir. Bazar ilacin icine konan boyar maddeler de idrarin rengini degistirir.

SORU: Asiri Yorgunluk Hisseden Kisiler Vitamin Almali mi?
Yorgunluk gunluk hayatta cogumuzun karsilastigi bir durumdur ve sadece vitamin eksikligi degil bir cok nedeni vardir. Bu durumlarin arastirilmasi gerekir.
Cok calismak, uykusuzluk, stres ve bazi enfeksiyonlar yorgunluk yapabildigi gibi kansizlik, bazi vitamin ve minerallerin eksikliginde ve bazi hormonlarin az salgilanmasi durumunda yorgunluk ortaya cikabilir.
Kan sekeri dusuklugu veya yuksekligi, tiroit hormonu azligi ve bobrekustu bezinin az calismasi (kortizol hormonu eksikligi) da yorgunluk yapan diger nedenlerdir.
Yorgunluk eger devamli ise kanda potasyum veya sodyum dusuklugu, demir, B12 vitamini ve magnezyum eksikligi ilk akla gelen degisiklikler olmali ve bunlarin kan duzeyleri arastirilmalidir.
Kan sekeriniz dusukse ve tatli ihtiyaci duyuyorsniz az ve sik yiyin ve kahve , cay ve sigaradan uzak durun.
Ogleden sonralari bu aclik artiyor ve enerjiniz tukeniyorsa ogleyin et yemegi yiyin bu sizi tok tutar ve ayrica posali gidalar alin.

ENDOKRİNOLOJİ NEDİR?

Endokrinoloji veya kısaca Endokrin Hormon hastalıkları ve tedavisiyle ugrasır. Guatr, tiroid, hashimoto, prolaktin, kemik erimesi, boy kısalığı, tuylenme,polikistik over, obezite, zayiflama, diyet, diyabet-şeker hastalığı, hipofiz hastaliklari, paratiroid, böbreküstü bezi, over (yumurtalık) ve testis hormonları hastalıkları, hormonların azlığı veya fazlalığı , kolesterol ve trigliserid yüksekliği Endokrin uzmanlarınca tedavi edilir.

KILO ALIYORSANIZ VE VEREMIYORSANIZ HORMON BOZUKLUGUNUZ VARDIR

Kilo alan kişilerde altta yatan bir hormon bozuklugu mutlaka vardır. Bunun saptanması için öncelikle hormon analizi yapılması gerekir. Prof Dr Metin Ozata nin analizi ile bu bozukluk saptanıp tedavi olursunuz ve kolay kilo verebilirsiniz.

GUATR TEDAVISI ICIN KIME BASVURMALI

Guatr tedavisini ENDOKRIN UZMANI yapar. Endokrin bilim dali yuksek ihtisastir ve dahiliye ihtisasindan sonra 3 yil daha ihtisas yapilir. Endokrin uzmanlari hormonlar, tiroid, paratiroid, adrenal bez ve diger salgi bezlerinin hastaliklarinin ve ayrica Diyabet (Seker Hastaligi), Obezite (zayiflama) tani ve tedavisini yapar.

NODUL VARSA HEMEN AMELIYAT OLMAYINIZ

Her nodul ameliyat gerektirmez. Nodul tiroid bezindeki anormal olusumlardir. Kanser olup olmadigini anlamak icin mutlaka biyopsi yapilmasi gerekir. Biyopsi bir enjektor ignesiyle yapilir. Korkmaya gerek yoktur. Tiroid igne biyopsisine gore ENDOKRIN UZMANI sizin nasil tedavi olacaginiza karar verir. Biyopsi ile kanser, kanser riski, kanser yonunden riskli bulgu varsa ameliyat olmanizi onerir. Bazi sicak nodullere ise radyoaktif iyod (RAI) tedavisi gerekebilir. Bunu size ENDOKRIN UZMANI anlatacaktir.

HASHIMOTO NEDIR?

Hashimoto hastaligi bagisiklik sitemindeki bir bozukluktan dolayi kanda tiroid bezine ait olan anti-TPO ve anti-Tiroglobulin antikorlarinin artmasi ve bunlarin beze yapisarak tiroid bezini harap etmesi nedeniyle olusan bir hastaliktir. Japon bilim adami Prof. Hashimoto tarafindan kesfedildigi icin adina Hashimoto Hastaligi denmistir. Bu hastalik tiroid hormon azligi yapar, ilacla tedavisi mumkundur. Ancak omur boyu ilac kullanmayi gerektirir. Kadinlarda cok bulunur ve aileseldir. Aileden birinde Hashimoto varsa diger uyelerden biri veya birkacinda da olma ihtimali yuksektir. tedavi icin ENDOKRIN UZMANINA basvurunuz. iyotsuz tuz yiyiniz ve kandaki selenyum duzeyini olcturunuz. Kan selenyumu olcmeden rastgele selenyum almayiniz.

DIYET ILE KILO VEREMIYORSANIZ

Diyet yaptiginiz halde kilo veremiyorsaniz hormonlariniz bozuktur. Bu hormonlar genellikle insulin, tiroid, prolaktin, kortizol hormonlari veya mineral eksiklikleridir. Bu yuzden diyet yapmadan once Obezite ile ugrasan bir Endokrin uzmanina basvurup kilo almanizin nedenlerinin ortaya konmasi gerekir. Diyet yapmakla biraz kilo verseniz bile tekrar hizla kilo alirsiniz

HALSIZ, YORGUN,BITKIN, KILO ALAN, ENERJİ YOKSUNU ISENIZ

Kilonuz var ve halsiz ve yorgun iseniz sizde buyuk olasilikla insulin direnci vardir. insulin hormonu iyi calismayan kisilerde diyet yapsalar dahi kilo verilmez. Bu durumun tedavisi hormon ve seker olcumleri ile saptanip uygun ilac ve beslenme ile tedavi edilmesi gerekir.

ACIKMA ATAKLARI VAR, TATLI KRIZI OLUYORSA KILO VEREMEZSINIZ

Halsizlik, acikma ataklari,tatli istegi kan sekerinin gun icinde oynadigini gosterir. Kandaki insulin hormon bozuklugu nedeniyle olusan bu durum ancak Endokrin uzmaninin tani ve tedavisiyle duzelir. Sekerdeki bu oynaöalr metabolizmanizi yavaslatir ve size kilo verdirmez.

ZAYIFLAMA HAPI, BITKI, SEBZE, MEYVE HAPI YERINE HORMONLARINIZI OLCTURUN

Kilo vermek istiyorsaniz zayiflama hapi, bitki, sebze, meyve haplari yerine hormon tetkilki yaptirarak kilo almanizin nedenini ogreniniz. Teshis olmadan tedavi olmaz. biraz kilo verseniz bile hizla kilo alirsiniz. Onemli olan kilo alinmasina neden olan hormon bozuklugunun tedavi edilmesidir.

GEBE (HAMİLE) KALMADAN ÖNCE D VİTAMİNİ VE B12 VİTAMİN DÜZEYİNİ ÖLÇTÜRÜN

GEBE (HAMİLE) KALMADAN ÖNCE D VİTAMİNİ VE B12 VİTAMİNİ BAKTIRMAK GEREKLİ

Yeni yapılan bilimsel çalışmalar D vitamini düzeyi düşük kadınlarda kas güçsüzlüğü oluştuğunu ve bu nedenle doğumda sezeryan yapılmak zorunda kalındığını ortaya koydu.

Diğer bir bilimsel çalışma ise Gebelikteki B12 vitamini eksikliğinin Bebeklerde sinir hasarı (nöral tüp defektleri) yaptığını orta koydu.

Bu nedenle Gebe kalmadan önce D vitamini ve B12 vitamin düzeylerine baktırmak ve bu vitaminler eksikse ENDOKRİN UZMANINA başvurarak tedavisi yaptırmak gerekli.

D VİTAMİNİ SOĞUK ALGINLIĞI, SIRT AĞRISI, DEPRESYON, PROSTAT KANSERİ, KOLON (BAĞIRSAK) KANSERİ VE DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI)NI ÖNLÜYOR

Yeni Yapılan Çalışmalar D vitamininin soğuk algınlığı, sırt ağrısı, depresyon, prostat kanseri, Diyabet (Şeker Hastalığı), kolon (bağırsak) ve rektum kanserinden koruduğunu ortaya koydu. Bu çalışmaların özetleri kısaca şöyledir:

D Vitamini kronik sırt ağrılarında faydalı oluyor. D vitamini alan ve sırt ağrısı olan kişilerde bu ağrı azalmakta,

D Vitamini kan düzeyi 40’ın altında olanlarda Depresyon daha sık görülmektedir,

Kolon ve rektum kanserleri ve Prostat Kanseri D Vitamini alanlarda daha az görülmektedir,

D Vitamini Beyin hasari ve beyin iskemisinde faydalı olmakta,

D vitamini ve kalsiyum alan kilolu kişilerde kilo kaybı daha fazla oluyor,

D vitamini alanlarda Diyabet (Şeker Hastalığı) kontrolu daha iyi olmakta ve şeker hastalığı çıkışı gecikmekte yani önlemektedir.

D VİTAMİNİ KONTROLU İÇİN kanda (25 OH D3 ) VİTAMİNİ DÜZEYİNİ HER YIL ÖLÇTÜRÜN. Bu ÖLÇÜMÜN 50 CİVARINDA OLMASI GEREKİR. DAHA DÜŞÜK İSE BİR ENDOKRİN UZMANINA BAŞVURARAK TEDAVİ OLUNUZ.