Toetra RAJA

Tazano
Iry ROVA
Voadoro,
Tsy angano
Fa lova
Mikoro !

Banga
Ilay toerana
Ambony,
Imanga
No itserana
Ho tony !

Ny hany
Mba sisa
Miangana :
Tomany
Alin-kisa...
Fo mangana !

Oadray
'Ty tantara
Voahosy;
May
Lafy tsara
Ny Nosy !

Na foana
Poak'aty
Ao, fantaro,
Nahoana
No maty
Ny tsiaro ?

Tsy foiko
Ry rovako
Harenako,
Koloiko
Arovako
Ambenako !

31 oktobra 2005

Ny rovan’i Manjakamiadana ao Antananarivo no antsain’ny mpanoratra eto izay ampatsiahivina fa natsangan’i Jean Laborde tamin’ny 1839 nandritry ny fanjakan-dRanavalona reniny. Vita tamin’ny hazo tany amboalohany ary ny Mpamari-trano Anglisy James Cameron no nanome endrika azy ho lapa mafonja vita vato tamin’ny taona 1869 araka ny fangatahan-dRanavalona II. Ny 6 novambra 1995 indray no nandoran'ny fahavalom-pirenena azy ary ny fankalazana ny fahafolo taonan'ny nahamay azy no namelona ny aingam-panahin’i Toetra RAJA. Ny taona 2007 no nanombohan’ny asa fanarenana. Tsy ny rova ao Manjakamiadana ihany anefa indrisy no harem-bakoka niharan’ny herisetra toy izany. Ho singanina manokana ny lapan’ny tanàna sy ny lapan'ny Praiministra ao Andafiavaratra. Tamin’ny fihetseham-bahoaka 13 mey 1972 koa no nahamay ny lapan’ny tanàna. Ny Mpamari-trano Frantsay De Cantalou no namolavola azy tamin’ny 1935. Vao tamin'ny 17 mey 2008 teo indray no napetraka ny vato fehizoro ho fanarenana azy. Raha ny amin’ny lapan' Andafiavaratra indray dia ny Praiministra Rainilaiarivony no nangataka ny Mpamari-trano Anglisy William Pool tamin’ny taona 1872 ny famolavolana azy. Tsy nahatohatra ny herisetran'ireo tsy tonga saina anefa ity harem-pirenena ity tamin’ny 11 septambra 1976 fa nodorana. Moa tsy voatery nandaniana volam-bahoaka tsy toko tsy forohana taty aoriana ny fanarenana azy ?

Misy toerana
Malaza
Tena fanaperana
Aza,

Ary akanin-
Java-tsoa,
Sy ny hanim-
Pitoloha,

Ny harena
Mierinerina
Dia i Edena
Tafaverina ?

Zava-bita
Nanahary
Mbola hita
Miharihary.

Misy kosa
Noforonina,
Miavosa
Tsy voatonona,

Na tanàna
Na ny saha,
Ny "lalàna"
Koa angaha...

Fari-tazana
Narindra :
Fahombiazana
Indrindra !

Miezinezina
Aok'izany
Andrarezina
Ao tsy lany

Dongadonga
Ankohonana
Hahatonga
Fialonana !

(...)

Na bikaiko
Toy izany
Sy antsaiko
Eto hatrany

Ary itoerako
Ihany koa,
Reharehako
Hono moa !

Hafa ihany
I GASIKARA
ILAY tany
Tena tsara

Nahalatsahan'
Ny tavony
Tao an-tsahan-
Drivo-tony

Ny havoana
Tany marina
Satry foana
Ho fantarina.

Ary izato
Alaalany
Rari-vato
Salantsalany,

Tsy mirimo
Nefa ny olona
Any "Atsimo"
Raha mitolona

Fa milamina
Hatrany
Mihaminkamina
"IHANY"

Saingy hita
Misy reraka
Voakita
Raha miteraka

Vatravatra
Vono moka
Mahazatra
Ny mpifoka ...

Tanindrazana
Io tsarovy
Misy ngazana
Ao arovy !

Toetra RAJA
08 novambra 2007

  Lasa haolo

Ilay tanàna,

Tao ny Ntaolo

No tamàna,

Nierinerina

Fiaina :

'Ndeha haverina

Hiraina !

Izy ihany

No nikolo

Mba tsy tany

Lava volo

No ho lova

Mamintsika,

Ka tsy hiova

Na ho riaka

Na atsanga

Tsy hisava

No hitranga

Mba handrava.

Alahelo,

Ratram-po

Ary avelo

Sy ambiroa !

Ny taranaka

Tsy heno

Dia nihanaka

Nameno

Renivohitra

Tsy hita;

Na nirohotra

Any am-pita.

Misy indray

Moa nahavita

Sy mahay

“Tafita”,

Saingy antsoina

Tsy re feo

Mba hanohana

An'ireo

Famafazana

Molaly

Ilay ngazana

« Tsy omaly ».

… Mbola haolo

Ilay tanàna

Tao ny Ntaolo

No tamàna !

Toetra RAJA

23 novambra 2004

Tano
Ny HAZO
Fahano
Tsy halazo,
Asio
Zezi-tany,
Fa tsy anio
Izao ihany
No ilàna
Ny tontolo
Feno màna
Mila kolo.

Amboary
Dieny izao
Ny voaharin-
Janakao
Koloy
Hamololona
Ho toy
Ilay "voaforona",
Tabiha
Reharehan'
Ny tia
Mihiaka hoe :

"Ny zanaka
Aman-jafy
Dia taranaka
Tsy mihafy !"

Tsy volana
Takarina
Fa olana
Vokarina
Ny afo
Atsanganao
Mitafotafo
Tsotra izao !

Isika
Velon'aina
No mibika
Sy misaina
Ny ampitson'
Ny tontolo :
Tsy ho diso
Na voasolo
Tany hay
Poak'àty
Mahamay
Mahafaty.

Aza tratra
Aoriana
Handratra
Fo ny Tiana
Izay solofo
Manantena
Fa tsy miofo
Ny harena.

Ka tano
Ary ny AZO
Sao angano
Mampalazo
Bobongolo
Lava izao
No ho tontolon-
Janakao !

Toetra RAJA
02 martsa 2004