พุทธทาสภิกขุ
ชีวิตและผลงาน รวมรูปภาพ หนังสือเกี่ยวกับธรรมมะ และสามารถฟังเสียงคำบรรยายธรรมได้
http://www.buddhadasa.in.th

“ธรรมะกับการเมือง” ของ พุทธทาสภิกขุ

ดาวน์โหลดบทความ

(เรียบเรียงจากปาฐกถาเรื่อง “การเมืองต้องเป็นเรื่องศีลธรรม” ในรายการ พุทธทาส ๑๐๐ ปี: ร้อยใจ ฟื้นไทย ให้คืนธรรม สวนโมกข์เสวนา ครั้งที่ ๑๐ วันเสาร์ที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๔๙  ณ  ห้องประชุม ๓๐๕  อาคารหอประชุม มหาวิทยาลัยศิลปากร (วังท่าพระ) จัดโดย เครือข่ายธรรมโฆษณ์ ร่วมกับสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย  ตีพิมพ์ครั้งแรกใน มติชนสุดสัปดาห์  ระหว่างเดือนตุลาคม ๒๕๔๙ ถึง กุมภาพันธ์ ๒๕๕๐)

มหาสติปัฏฐาน 4

         คำว่า "มหาสติปัฏฐาน" หมายถึง การตั้งสติอย่างใหญ่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสมหาสติปัฏฐานแก่พระภิกษุและชาวแคว้นกุรุรัฐ ขณะที่พระองค์ประทับอยู่ ณ นิคม ชื่อกัมมาสทัมมะ* มีใจความสำคัญว่า
         "ภิกษุทั้งหลาย หนทางสายเอกสายเดียวนี้คือ เอกายโน มคฺโค (เอกายนมัคค์) เป็นทางที่ทำให้สัตว์บริสุทธิ์ พ้นจากความโศก ความคร่ำครวญ เพื่อกำจัดทุกข์กายทุกข์ใจเพื่อให้เข้าถึงธรรมที่ถูกต้อง เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้งด้วยการตั้งสติ 4 อย่าง"
         มีคำกล่าวว่า สาเหตุที่ทำให้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสมหาสติปัฏฐาน 4 แก่พระภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา และปวงชนทั่วไปแห่งกุรุรัฐ ด้วยเหตุ 5 ประการ คือ
 

1. ผู้ฟังพระธรรมเทศนามีสุขภาพกายดี
2. เป็นผู้มีปัญญา เฉลียวฉลาดสามารถรับพระธรรมเทศนาที่มีอรรถะ ลึกซึ้งได้
3. เป็นผู้มีความเพียรสูง
4. มีการเจริญสติปัฏฐานเป็นปกติ นับแต่คนรับใช้ไปจนถึงผู้ใช้แรงงาน
5. เรื่องที่สนทนากันก็เป็นเรื่องเกี่ยวกับสติปัฏฐาน แม้แต่สัตว์เดรัจฉานที่อาศัยมนุษย์ก็เจริญสติปัฏฐาน กล่าวหรือพูดกันถึงแต่เรื่องสติปัฏฐาน 4 ทั้งสิ้น
 

         ในกุรุรัฐนี้ มิใช่แต่มนุษย์เท่านั้นที่เจริญสติปัฏฐาน 4 แม้แต่สัตว์ดิรัจฉานที่อาศัยมนุษย์ ก็เจริญสติปัฏฐานเหมือนกัน มีตัวอย่าง นกแขกเต้าแสดงให้เห็นเป็นกรณีศึกษาดังนี้
         "มีนักรำท่านหนึ่ง เลี้ยงลูกนกแขกเต้าเอาไว้ แล้วฝึกให้พูดภาษามนุษย์ ไปไหนก็พาเอาไปด้วย คราวหนึ่ง นักรำท่านนี้ไปขออาศัยพักอยู่ ณ ที่อาศัยของนางภิกษุณีรูปหนึ่ง เวลาลาไป กลับลืมนกแขกเต้าตัวนั้นเสียสนิท สามเณรีจึงเลี้ยงนกแขกเต้าตัวนั้นไว้ ตั้งชื่อให้ว่า พุทธรักขิต นางภิกษุณีสอนให้นกพุทธรักขิตสาธยายคำว่า อัฐิ อัฐิ (กระดูก กระดูก) เป็นเนืองนิตย์ นกแขกเต้าพุทธรักขิตก็ปฏิบัติตามคำสอนของนางภิกษุณีรูปนั้นเป็นอันดี วันหนึ่งตอนเช้า ขณะที่นกพุทธรักขิตกำลังนั่งผิงแดดอ่อนอยู่ บนซุ้มประตู เหยี่ยวตัวหนึ่งมาโฉบเฉี่ยวเอาไป นกพุทธรักขิต ส่งเสียงร้องว่า กิริ กิริ พวกสามเณรีทั้งหลายได้ยินเข้าก็พากันช่วยนกพุทธรักขิตจนปลอดภัย นางภิกษุณีเถรีถามนกพุทธรักขิตว่า เวลาที่ถูกเหยี่ยวเฉี่ยวเอาไปว่าคิดอย่างไร นกพุทธรักขิตตอบว่า มิได้คิดอื่นใด คิดถึงแต่เพียงว่า -- อย่างนี้ว่า 'กองกระดูกพากองกระดูกไป จะไปเรี่ยรายกลาดเกลื่อนอยู่ที่ไหนก็ไม่รู้ได้เท่านั้น พระเถรีให้สาธุการว่า สาธุ สาธุ พุทธรักขิตเจ้าคิดอย่างนั้น ก็จักเป็นปัจจัยแห่งความสิ้นภพ สิ้นชาติของเจ้าในอนาคต"
         พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสสอนให้ใช้หลักมหาสติปัฏฐาน 4 (การตั้งสติอย่างใหญ่) ซึ่งเป็นทางสายเอกและเป็นทางสายเดียว (เอกายนมัคค์) ที่จะทำให้สรรพเวไนยสัตว์บริสุทธิ์สะอาดปราศจากโรคจิต ล่วงพ้นเสียได้จากความโศก ความร่ำไร ความดับทุกข์ ความเสียใจ (โทมนัส) เพื่อบรรลุญายธรรม คือ ธรรมที่ควรรู้ควรเห็น ธรรมที่ถูก คืออริยมรรค เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง
         มหาสติปัฏฐาน 4 (Foundation of Mindfulness) คือ การตั้งสติอย่างใหญ่ กำหนดพิจารณาสิ่งทั้งหลายให้รู้เห็นตามความเป็นจริง ว่าสิ่งนั้น ๆ ว่ามันเป็นของมันเอง โดยธรรมชาติ โดยธรรมดา
         มหาสติปัฏฐานจำแนกออกไปได้ ดังนี้
         มหาสติปัฏฐาน 4 ส่วนย่อย
 

1. กายานุปัสสนา การตั้งสติพิจารณากาย แบ่งย่อยออกไปเป็น 6 ส่วน (การตั้งสติกำหนดพิจารณากายให้รู้เห็นตามความเป็นจริงว่า เป็นแต่เพียงกาย ไม่ใช่สัตว์บุคคล ตัวตนเราเขา)
 

1. อานาปานสติ กำหนดลมหายใจเข้า-ออก
2. อิริยาบถ กำหนดให้รู้เท่าทันอิริยาบถ
3. สัมปชัญญะ ความรู้ตัวในการเคลื่อนไหวทุกอย่าง
4. ปฏิกูลมนสิการ พิจารณาส่วนประกอบของร่างกาย (อวัยวะต่าง ๆ) ว่าเป็นของไม่สะอาด
5. ธาตุมนสิการ พิจารณาร่างกายของตนให้เห็นว่าเป็นสักแต่ว่าธาตุแต่ละอย่าง ๆ
6. นวสีวถิกา พิจาณาซากศพในสภาพต่าง ๆ ตั้งแต่เริ่มตายใหม่ ๆ จนถึงกระดูกป่นเป็นผุยผง (อันแตกต่างกันใน 9 ระยะเวลา ท่านเรียกว่าป่าช้า 9) ให้เห็นว่าเป็นคติธรรม ร่างกายของผู้อื่น (ซากศพที่กำลังพิจารณา) เป็นเช่นใด ร่างกายของเราก็จักเป็นเช่นนั้น (รวมเป็น 6 ส่วน)
 

2. เวทนานุปัสสนา (การตั้งสติกำหนดพิจารณาเวทนา คือ
การรู้สึกอารมณ์ให้รู้เห็นตามความเป็นจริงว่าเป็นเพียงเวทนา ... ที่เป็นอยู่ในขณะนั้น ๆ) 1) สุข 2) ทุกข์ 3) ไม่ทุกข์ไม่สุข 4) สุขประกอบด้วยอามิส 5) สุขไม่ประกอบด้วยอามิส 6) ทุกข์ประกอบด้วยอามิส 7) ทุกข์ไม่ประกอบด้วยอามิส 8) ไม่ทุกข์ไม่สุขประกอบด้วยอามิส 9) ไม่ทุกข์ไม่สุข ไม่ประกอบด้วยอามิส (รวมเป็น 9 อย่าง)

3. จิตตานุปัสสนา (การตั้งสติกำหนดพิจารณาจิต ...) 1) จิตมีราคะ 2) จิตไม่มีราคะ 3) จิตมีโทสะ 4) จิตไม่มีโทสะ 5) จิตมีโมหะ 6) จิตไม่มีโมหะ 7) จิตหดหู่ 8) จิตฟุ้งซ่าน 9) จิตใหญ่ (จิตในฌาน) 10) จิตไม่ใหญ่ (จิตที่ไม่ถึงฌาน) 11) จิตมีจิตอื่นยิ่งกว่า 12) จิตไม่มีจิตอื่นยิ่งกว่า 13) จิตตั้งมั่น 14) จิตไม่ตั้งมั่น 15) จิตหลุดพ้น 16) จิตไม่หลุดพ้น (รวม 16 อย่าง)

4. ธัมมานุปัสสนา (การตั้งสติกำหนดพิจารณาธรรม ...) 1) พิจารณาธรรมที่กั้นจิตไม่ให้บรรลุสมาธิ คือ นีวรณ์ 5 มี กามฉันท์ พยาบาท ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจะ และวิจิกิจฉา) เรียกว่า นี วรณบรรพ 2) ... ขันธ์ 5 คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ เรียกว่า ขันธบรรพ 3) ... อายตนะภายใน 6 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ เรียกว่า อายตนบรรพ 4) ... ธรรมที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้ 7 คือ โพชฌงค์ 7 (สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปีติ ปัสสัทธิ สมาธิ และอุเบกขา) เรียกว่า โพชฌงคบรรพ

5) ตั้งสติกำหนดรู้ชัดธรรมทั้งหลายมีนีวรณ์ 5 (กามฉันท์ พยาบาท ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ และวิจิกิจฉา) ขันธ์ 5 (รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ) อายตนะภายใน 6 (ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ) อายตนะภายนอก 6 (รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะและธัมมารมณ์) โพชฌงค์ 7 {สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปิติ ปัสสัทธิ (ความสงบกาย-สงบใจ) สมาธิ อุเบกขา] และอริยสัจจ์ 4 ทุกข์ ทุกขสมุทัย ทุกขนิโรธ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา) ว่าคืออะไร เป็นอย่างไร มีในตนหรือไม่ เกิดขึ้น เจริญขึ้นและดับไปอย่างไร เป็นต้น ตามความเป็นจริงของสรรพสิ่ง อย่างนั้น ๆ (รวม 5 ส่วน)
 

         อานิสงส์ผลของการปฏิบัติมหาสติปัฏฐานทั้ง 4

         พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อได้ตรัสเทศนามหาสติปัฏฐานสูตรแล้ว ได้ตรัสถึงอานิสงส์คือ ผลการตั้งสติอย่างใหญ่นี้ว่า ผู้ปฏิบัติจะได้รับผล 2 ประการ ประการใดประการหนึ่ง คือ บรรลุพระอรหัตตผลในชาติปัจจุบัน หากยังมีอุปาทิคือสังโยชน์ 10 (เขียนสัญโญชน์ก็ได้) หรือ อนุสัย 7 (มีกามราคะ ปฏิฆะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา มานะ ภวราคะ และอวิชชา) เหลืออยู่ จะได้เป็นพระอนาคามี (ผู้ไม่กลับมาเกิดในโลกนี้อีก) คือ เป็นผู้จะได้บรรลุพระอรหัตตผล หรือพระอนาคามิผล ในชาตินี้เป็นแม่นมั่น ภายใน 7 ปี หรือลดลงไปจนถึงเพียง 7 วัน (7 ปี, 6 ปี, 5 ปี, 4 ปี. 2 ปี, 1 ปี; 7 เดือน, 6 เดือน, 4 เดือน, 3 เดือน, 2 เดือน, 1 เดือน, 15 วัน, (กึ่งเดือน) หรือ 7 วัน)

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงพฤติกรรมของจิตมนุษย์พร้อมวิธีแก้ไขพฤติกรรม
         ในหลักพระพุทธศาสนาได้จำแนกพฤติกรรมของจิต เรียกว่าจริต (ความประพฤติเป็นปกติ; พื้นฐานของจิต ที่หนักไปทางใดทางหนึ่ง) ออกเป็น 6 ชนิด
         พฤติกรรมของจิต

1. ราคจริต (ผู้หนักไปทางรักสวยรักงาม)
2. โทสจริต (ผู้หนักไปทางใจร้อน หงุดหงิด โกรธง่ายคิดประทุษร้าย)
3. โมหจริต (ผู้หนักไปทางซึมเซา งมงาย)
4. สัทธาจริต (ผู้หนักไปทางเชื่อง่าย)
5. พุทธิจริต/ญาณจริต (ผู้ประพฤติหนักไปทาง การใช้ความคิดพินิจพิจารณา)
6. วิตกจริต (ผู้ประพฤติหนักไปทางคิดจับจด ฟุ้งซ่าน)

         วิธีการแก้ไข

1. อสุภะและกายคตาสติ (การพิจารณาให้เห็นเป็นของไม่สวยไม่งาม, การมีสติพิจารณาด้วยการเจริญกรรมฐาน)
2. เจริญกรรมฐานข้อธรรมคือ พรหมวิหาร 4 (เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา) และกสิณ คือ วัณณกสิณ (กสิณสี คือการเพ่งสีเขียว เหลือง แดง ขาว)
3. เจริญกรรมฐานข้ออานาปานสติ (กำหนดลมหายใจเข้า-ออก การเรียน การฟัง การถาม การศึกษาหาความรู้ การสนทนาตามกาลกับครูอาจารย์)
4. การพิจารณาพุทธานุสสติ แนะนำให้เชื่ออย่างมีเหตุผล
5. การพิจารณาพระไตรลักษณ์ (อนิจจตา ทุกขตา อนัตตตา) การเจริญกรรมฐานข้อมรณสติ อุปมานุสติ จตุธาตุววัฎฐาน และอาหาเรปฏิกูลสัญญา
6. การสะกดอารมณ์ด้วยการใช้หลักอานาปานสติ หรือเพ่งกสิณ เป็นต้น
(ขุ.ม. 29/727/435;889/555: ขุ.จุ. 30/492/244;/วิสุทธิ. 1/127)
 

         จริต 6 นี้ เนื่องในอกุศลมูล 31 คือรากเหง้าของความชั่ว บาปทั้งหลายทั้งปวง มีหลักธรรมสำหรับแก้จริตทั้ง 6 ดังได้เสนอผ่านมาแล้ว
         สติปัฏฐาน 4 เป็นทางเดียว เป็นทางบริสุทธิ์ที่ทำให้มนุษยชาติพ้นจากราคะ*/โลภะ โทสะ และโมหะ พ้นจากความโศก ความคร่ำครวญ กำจัดทุกข์กาย ทุกข์ใจ เพื่อเข้าถึงธรรมที่ถูกต้อง ด้วยการทำพระนิพพานให้แจ้ง
         ได้โปรดศึกษาความพิสดารเรื่อง "สติปัฏฐาน 4" ได้ใน "สวดมนต์แปล" ของพระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระศาสนโศภณ (แจ่ม จตฺตสลฺโล) วัดมกุฏกษัตริยาราม (หน้า 130-463) และ "พระไตรปิฎกฉบับประชาชน" ของอาจารย์สุชีพ ปุญญานุภาพ (หน้า 336-337), พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ (ฉบับภาษาบาลี) หน้า 325-351, หนังสือ "นวโกวาท" พระนิพนธ์ของเจ้าพระคุณสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส พิมพ์ครั้งที่ 74/2525 หน้า 34.

กรรม (12)

         กรรม (กัมม์) คือการกระทำ (action, deed, volition) กรรมต้องมี เจตนาเช่นมีหลักทั่วไปอยู่ว่า “เจตนาหํ ภิกฺขเว กมฺมํ วทามิ” เรา (ตถาคต) กล่าวว่าการกระทำที่จัดเป็นกรรม ต้องประกอบด้วยเจตนา

กรรม 2
กุศลกรรม กรรมดี/บุญ
อกุศลกรรม กรรมชั่ว/บาป

กรรม 3
กายกรรม (3) คือ ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ ไม่ประพฤติผิดในประเวณี
วจีกรรม (4) คือ ไม่พูดปด ไม่พูดส่อเสียด ไม่พูดคำหยาบ ไม่พูดเพ้อเจ้อ
มโนกรรม (3) คือ ไม่โลภอยากได้ของเขา ไม่พยาบาทปองร้ายเขา เห็นชอบตามคลองธรรม

กรรม 12 ได้ทั้งฝ่ายกุศลและอกุศล แบ่งเป็น 3 หมวด คือ
กรรมหมวดที่ 1 : กรรมให้ผลตามคราว/ตามเวลา (ปากกาล) มี 4
กรรมหมวดที่ 2 : กรรมให้ผลตามหน้าที่ (ตามกิจ) จำแนก เป็น 4
กรรมหมวดที่ 3 : กรรมให้ผลตามลำดับความแรงของการให้ผล
(ปากทานปริยาย) จำแนกออกไปเป็น 4

กรรมหมวดที่ 1 : กรรมให้ผลตามคราว/ตามเวลา (ปากกาล) มี 4 คือ

ทิฏฐธัมมเวทนียกรรม    กรรมให้ผลในปัจจุบันในชาตินี้ ภพนี้
อุปปัชชเวทนียกรรม    กรรมให้ผลในชาติหน้า/ภพหน้า
อปราปริยเวทนียกรรม    กรรมให้ผลในภพต่อ ๆ ไป ในชาติต่อ ๆ ไป
อโหสิกรรม    กรรมเลิกให้ผล ไม่ให้ผล ไม่มีผลอีกแล้ว

กรรมหมวดที่ 2 : กรรมให้ผลตามกิจ (โดยกิจ) ให้ผลตามหน้าที่ จำแนกออกไปเป็น 4 มี

ชนกกรรม กรรมแต่งให้เกิด กรรมที่เป็นตัวนำให้เกิด
อุปัตถัมภกกรรม กรรมสนับสนุน หรือซ้ำเติมต่อจากชนกกรรม
อุปปีฬกกรรม กรรมบีบคั้น กรรมที่มาให้ผลบีบคั้น ผลแห่งชนกกรรม และอุปัตถัมภกกรรม ให้แปรเปลี่ยนทุเลาลงไป บั่นทอนวิบากมิให้เป็นนาน
อุปฆาตกกรรม กรรมตัดรอน เป็นกรรมที่แรง เป็นกรรมฝ่ายตรงข้าม กับชนกกรรมและอุปัตถัมภกกรรม เข้าตัดรอนผลของกรรมทั้ง 2 นั้น (ชนกกรรม และอุปัตถัมภกกรรม) ให้ขาดไปทีเดียว เช่นเกิดในตระกูลสูง มีความมั่งคั่งแต่อายุสั้นเป็นต้น
 

กรรมหมวดที่ 3 : กรรมที่ให้ผลตามลำดับความแรง แห่งการให้ผลของกรรม (ปากทานปริยาย) จำแนกออกไปเป็น 4 คือ
 

1. ครุกรรม กรรมหนัก ให้ผลก่อน กรรมหนักในทางกุศล ได้แก่สมาบัติ 8 กรรมหนักในทางอกุศลได้แก่อนันตริยกรรม 5
2. พหุลกรรม หรือ อาจิณณกรรม กรรมที่ทำมากคือทำบ่อย จนเป็นการชินชา ให้ผลรองลงมาจากครุกรรม
3. อาสันนกรรม คือ กรรมจวนเจียน หรือกรรมที่ใกล้จะตาย (กรรมทำเมื่อจวนจะตาย) จับใจอยู่ใหม่ ๆ ถ้าไม่มีกรรม 2 ข้อต้น (2 ข้อก่อน) คือ ครุกรรม และพหุลกรรม หรืออาจิณณกรรม ก็จะให้ผลก่อน
4. กตัตตากรรม หรือ กตัตตาวาปนกรรม กรรมสักแต่ว่าทำ คือกรรมที่ทำด้วยอ่อนเจตนา หรือมิใช่เจตนาอย่างนั้นโดยตรง ต่อเมื่อไม่มีกรรมอื่นให้ผลแล้วกรรมนี้จึงจะให้ผล
 

กรรม 12 หรือกรรม 3 หมวด ๆ ละ 4 นี้ มิได้มาในพระบาลีในรูปนี้ โดยตรง พระอาจารย์ในสมัยต่อมา เช่นพระพุทธโฆษาจารย์ เป็นต้น ได้รวบรวมจัดเรียงเป็นแบบอย่างไว้ในภายหลัง
        ผลร้ายผลดีต่าง ๆ เนื่องจากกรรม คือการกระทำของสัตว์
       จากจูฬกัมมวิภังคสูตร สูตรว่าด้วยการจำแนกกรรมสูตรเล็ก

ผลดีของกรรม

1. มีอายุยืนเพราะ ไม่ฆ่าสัตว์
2. มีโรคน้อยเพราะ ไม่เบียดเบียนสัตว์
3. มีผิวพรรณดีเพราะ ไม่ขี้โกรธ
4. มีศักดามากเพราะ ไม่มักริษยา
5. มีโภคทรัพย์มากเพราะ ให้ทาน
6. เกิดในตระกูลสูงเพราะ ไม่กระด้าง ถือตัว แต่รู้จักอ่อนน้อมถ่อมตน
7. มีปัญญาดีเพราะ เข้าไปหาผู้รู้ครูอาจารย์ สมณพราหมณ์ ไต่ถามเรื่องกุศล อกุศล เป็นต้น

ผลร้ายของกรรม

1. มีอายุน้อยเพราะ ฆ่าสัตว์
2. มีโรคมากเพราะ เบียดเบียนสัตว์
3. มีผิวพรรณทรามเพราะ ขี้โกรธ
4. มีศักดาน้อยเพราะ มักริษยา
5. มีโภคทรัพย์น้อยเพราะ ไม่ให้ทาน
6. เกิดในตระกูลต่ำเพราะ กระด้าง ถือตัว ไม่อ่อนน้อมถ่อมตน
7. มีปัญญาทราม เพราะไม่เข้าไปหาผู้รู้ครูอาจารย์ สมณพราหมณ์ ไต่ถามเรื่องกุศล อกุศล เป็นต้น

(คำถามคำตอบเรื่องผลร้ายผลดีของกรรมนี้ ผู้ถามคือ สุภมาณพ บุตรแห่งโตเตยยพราหมณ์ เข้าไปทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ขณะประทับอยู่ ณ เชตวนาราม)

   ไหว้พระ 9 วัด

เป็นคำเรียกการตระเวนไปสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในวัดและศาลเจ้าที่มีชื่อเสียง 9 แห่งในกรุงเทพมหานคร ขณะนี้กำลังเป็นที่นิยมเพราะเชื่อว่าจะเกิดสิริมงคลตามชื่อของสถานที่ โดยสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ 9 แห่งเหล่านั้นได้แ่ก่

• วัดกัลยาณมิตรวรมหาวิหาร (วัดกัลยา, วัดซำปอกง) เชื่อว่าจะทำให้้ "เดินทางปลอดภัยดี มีมิตรไมตรี"

• วัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร (วัดชนะสงคราม) เชื่อว่าจะทำให้ "มีชัยชนะต่ออุปสรรคทั้งปวง"

• วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร (วัดโพธิ์) เชื่อว่าจะทำให้ "ร่มเย็นเป็นสุขดุจอยู่ใต้ร่มโพธิ์"

• วัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) เชื่อว่าจะทำให้ "แก้วแหวนเงินทองไหลมาเทมา"

• วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร (วัดระฆัง) เชื่อว่าจะทำให้ "ชื่อเสียงโด่งดังดุจเสียงระฆัง"

• วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร (วัดสุทัศน์) เชื่อว่าจะทำให้ "มีวิสัยทัศน์กว้างไกล มีเสน่ห์แก่บุคคลทั่วไป"

• วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร (วัดแจ้ง) เชื่อว่าจะดลให้ "ชีวิตรุ่งโรจน์ทุกคืนวัน"

• ศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร เชื่อว่าจะเป็น "หลักชัยชีวิตใหม่" (ตัดเคราะห์ ต่อชะตา เสริมวาสนา บารมี)

• ศาลเจ้าพ่อเสือ เชื่อว่าจะ "เสริมอำนาจบารมี" หรือ

• วัดราชนัดดารามวรวิหาร (วัดราชนัดดา)  บางตำราจะให้ไปไหว้ แทนศาลเจ้าพ่อเสือ ด้วยเหตุที่วัดราชนัดดาเป็น "โลหะปราสาทหนึ่งเดียวในสยาม"

The Middle Way Meditation Retreat :: The Roadmap to Happiness

Welcome to The Middle Way retreat center, located on the hilltop of beautiful mountains, in Chiang Mai, Northern Thailand. Give yourself a treat and ...

• Vipassana Meditation Website

• 84000 พระธรรมขันธ์
   : 84000 พระธรรมขันธ์ พระไตรปิฎก 45 เล่ม
   : http://www.84000.org/
• Dhamma.Net
  เว็บไซต์เกียวกับธรรมะ สามารถนำมาใช้ได้ในการดำเนินชีวิตประจำวันอย่างมีความสุข.
  www.dhamma.net/
• Dhammabooks
  Oops, your browser does not support frames or you have JavaScript not enabled.
  You can still visit our shop - but you will have to manually add your order
• กุศลดอทคอม
  ชมรมพุทธศาสน์ออนไลน์สำหรับนักปฏิบัติธรรม และรวบรวบพุทธศาสนสุภาษิตให้ค้นคว้า พร้อมทั้งพจนานุกรมพุทธศาสนา
  http://www.kusol.com
• ใจบุญดอทคอม
  เป็นสื่อกลางของการทำบุญทุกประเภท อาทิเช่น การบริจาค สิ่งของ,เสื้อผ้า,อุปกรณ์การศึกษา,คอมพิวเตอร์,...
• เครือข่ายชาวพุทธเพื่อพระพุทธศาสนาและสังคมไทย
  ส่งเสริมการนำธรรมะมาประยุกต์ใช้อย่างสมสมัย และเพื่อฟื้นฟูพระพุทธศาสนาให้กลับมามีคุณค่าต่อสังคม ข้...
  http://www.budnet.info
• ไทยริลีเจียน
  ให้ข้อมูลเกี่ยวกับศาสนาในประเทศไทย ได้แก่ ศาสนาพุทธ ศาสนาคริสต์ ศาสนาคนจีน คนอินเดีย ศิลปความงาม...
  http://www.thaiworldview.com/religion.htm
• ธรรมะไทย
  รายงานกิจกรรมและข่าวสารทางพุทธศาสนา ให้ความรู้เกี่ยวกับ ศีล ทาน สมาธิ วิปัสสนา กรรม และกวีธรรมะ ม...
  http://www.dhammathai.org
• พระไตรปิฎกออนไลน์
   : พระไตรปิฎกออนไลน์
   : http://www.tipitaka.com/
• พลังจิต.คอม
  สาระความรู้เกี่ยวกับพลังจิต การฝึกสมาธิ การสื่อสารทางจิต (โทรจิต) สมาธิกับศาสนา บทความ จิตวิเคราะ...
  http://www.palungjit.com/
• พลังธรรม
  ข้อมูลเกี่ยวกับพุทธประวัติ พระธรรมเทศนาออนไลน์ ข่าวสารและสาระน่ารู้เกี่ยวกับพุทธศาสนา
  http://www.palungdham.com

• พุทธทาสภิกขุ
  ชีวิตและผลงาน รวมรูปภาพ หนังสือเกี่ยวกับธรรมมะ และสามารถฟังเสียงคำบรรยายธรรมได้
  http://www.buddhadasa.in.th

• พุทธวงศ์
  เผยแพร่หลักธรรมคำสอน พระพูทธศาสนา บทสวดมนต์
  http://www.phuttawong.net
• พุทธทาสภิกขุ
  ชีวิตและผลงาน รวมรูปภาพ หนังสือเกี่ยวกับธรรมมะ และสามารถฟังเสียงคำบรรยายธรรมได้
  http://www.buddhadasa.in.th
• มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาแห่งโลก
  เป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงทางพระพุทธศาสนาของโลกเพื่อทำหน้าที่เชื่อมโยงและประสานงานในรูปเครือข่ายกั...
  http://www.wb-university.org
• วัดป่าดอทคอม
  รวบรวมประวัติพระกรรมฐาน รวมวัดป่ากรรมฐานทั่วประเทศ ธรรมะ หนังสือ ฟังธรรม ข่าวกรรมฐาน กิจกรรมปฏิบัติธรรม เว็บบอร์ดสนทนาธรรม แจ้งข้อมูลข่าวสาร กิจกรรม ประชาสัมพันธ์งานบุญวัดป่ากรรมฐานทั่วประเทศ
  http://www.watpa.com
• วิถีอนุตรธรรม
  ให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติพระอาริยะ ความรู้เกี่ยวกับบาปกรรม กฎแห่งกรรม การกินเจ เกร็ดธรรมะ รวมเพลงธรรมะ ดาวน์โหลดข้อมูลธรรมะ
  http://www.vithi.com
• ศาลาธรรม
  ข้อมูลเกี่ยวกับพุทธศาสนา ธรรมะ ข้อมูลการเตรียมตัว พิธีการบวชแบบต่างๆ ข้อห้าม การเตรียมตัวในเรื่องต่างๆ เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนบวช บทสวดมนต์และคาถา การฝึกสมาธิภาวนา หลักศีลธรรมควรรู้ ประชาสัมพันธ์ข่าวกิจกรรมทางพุทธศาสนา หรืองานบุญต่างๆ
  http://www.salatham.com/
• ศูนย์พิทักษ์พระพุทธศาสนาแห่งประเทศไทย
   : ศูนย์พิทักษ์พระพุทธศาสนาแห่งประเทศไทย แจ้งภัยศาสนา
   : http://www.bpct.org/
• สถานที่ประสูติพระพุทธเจ้า
  ข้อสงสัยและการค้นคว้า สืบค้นเรื่อง พระพุทธอุบัติภุฒิอยู่ในเนปาลจริงหรือ แบ่งเนื้อหาออกเป็นตอน ๆ ปฐมเหตุแห่งความสงสัย พุทธโบราณสถาน ภูมิศาสตร์ พุทธสถาปัตยกรรม วิถีชีวิตในสมัยพุทธกาล ภาษาในสมัยพระพุทธกาล ขนบธรรมเนียมประเพณี ตำนานและพงศาวดาร และข้อสังเกตอื่น ๆ
  http://www.buddhabirthplace.com
• สถานธรรมเทิดคุณธรรม มูลนิธิปฐมธรรม
  ศูนย์กลางธรรมกิจฟาอีฉงเต๋ออาณาจักรธรรมประเทศไทย อนุตตรธรรม ธรรมะจากธรรมอันแยบยล วิถีธรรมในจิตของผ...
  http://www.chongter.com
• สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก
   : สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก
   : http://www.sangharaja.org/
• สำนักข่าวชาวพุทธ
  แนะนำธรรมะสำหรับดำเนินชีวิตประจำวัน รวมเรื่องขำขัน ถามตอบปัญหา และบทความเกี่ยวกับพุทธศาสนา
  http://www.budpage.com
• แสงทิพย์อริยธรรม
  เผยแพร่พระธรรมคำสอนต่างๆของพระพุทธเจ้า ตอบปัญหาธรรมะให้กับบุคคลทั่วไปที่สนใจศึกษาธรรมะ
  http://www.sangthip.com 
• สังคมธรรมมะออนไลน์                                                                                              เรื่องราวเกี่ยวกับธรรมะ พระพุทธศาสนา อนุตตรธรรม ประวัติพระอริยเจ้า กฏแห่งกรรม แนะนำเมนูอาหารเพื่อสุขภาพ เรื่องสั้นนิทานธรรมะ เว็บบอร์ดถาม-ตอบปัญหาธรรมะ
  http://www.mindcyber.com/
• หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน
  ประวัติและพระธรรมเทศนาของหลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน หนังสือธรรมะของหลวงตาทั้งภาษาไทย-อังกฤษ วิดีโอภาพและเสียงการเทศนาของหลวงตามหาบัว
  http://www.luangta.or.th
• หลวงปู่หงษ์ พรหมปัญโญ
  อัตชีวประวัติของ หลวงปู่หงษ์ พรหมปัญโญ (พระครูปราสาทพรหมคุณ) วัดเพชรบุรี อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ แนะนำกองทุนปลูกป่าหลวงปู่หงษ์ พรหมปัญโญ วัตถุมงคล และข่าวประชาสัมพันธ์
  http://www.luangpuhong.com
• องค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก
  บอกประวัติความเป็นมา คระกรรมการ รายละเอียดการดำเนินกิจกรรมขององค์การ มีบทความเกี่ยวกับพุทธศาสนาให้อ่าน ถามตอบปัญหา และแลกเปลี่ยนความรู้ทางพุทธศาสนา
  http://www.wfb-hq.org
• อดีตพระชาติของพระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน
  เล่าเรื่องพระโพธิสัตว์อดีตพระชาติของพระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน การสร้างพุทธบารมี อดีดชาติของพระพุทธเ...
  http://www.bodhisattva.name

webmaster@okchokdee.com  โทรศัพท์  081-903-3809