นาย
ดร.
ในประเด็นปัญหาชนเผ่านั้น มีปัญหาอะไรบ้าง เช่น วัฒนธรรม วิถีชีวิต องค์ความรู้ต่างๆ ของชนเผ่าเพื่อนำเข้าระบบการศึกษา เรื่องสิทธิ เรื่องการเข้าถึงสื่อ การเชื่อมกับเวทีสากล และสิทธิเด็กและสตรี เวทีระดับชุมชน ระดับชาติ และระดับนานาชาติ เราจะเชื่อมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับเราได้อย่างไร และการรวมการจัดตั้งกลุ่มที่มีความเกี่ยวข้องกับหน่วยงานต่างๆ ซึ่งหน่วยงานเหล่านี้พร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือเรา และเราเชื่อมกับหน่วยงานเหล่านี้ได้มากน้อย ขนาดไหน
นาย
อ.ชูพินิจ เกษมณี สมาคมศูนย์รวมการศึกษาและวัฒนธรรมของชาวไทยภูเขาในประเทศไทย(ศวท.) เสนอว่า ในการพูดถึงระดับนานาชาตินั้น คิดว่ามีเอกสารมากมายที่เอื้อประโยชน์แก่ชนเผ่าพื้นเมือง แต่ปัญหาคือเป็นภาษาต่างประเทศ ดังนั้นหน่วยงานต่างๆ ไม่ว่ารัฐหรือเอกชนที่ทำงานกับชนเผ่าต้องมีหน้าที่ในการจัดแปลเอกสารและเอื้อกระบวนการเข้าถึงข้อมูลแก่ชนเผ่าพื้นเมืองอย่างแท้จริง ซึ่งโดยหลักการแล้วเป็นหน้าที่ของรัฐที่ลงภาคีต่อสหประชาชาติ แต่ยังไม่มีการดำเนินการ
รัฐต้องพัฒนากรอบนโยบายที่เกี่ยวข้องกับชนเผ่าพื้นเมืองในประเทศไทยอย่างแท้จริงและมีกระบวนการขานรับ รวมถึงมีกระบวนการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วน เนื่องจากการประกาศปีทศวรรษสากลระยะที่ 2 เป็นการประกาศโดยภาคีใหญ่ ซึ่งประเทศไทยก็ลงมติด้วย ดังนั้นประเทศไทยเองก็ต้องทำตาม
การระดมทุน ต้องเรียกร้องให้รัฐและองค์กรระหว่างประเทศให้การสนับสนุนให้พี่น้องชนเผ่าพื้นเมืองในการทำกิจกรรม เช่น ประเทศไทยมีรายได้มหาศาลจากการท่องเที่ยว และส่วนใหญ่เกิดการวัฒนธรรมชนเผ่าพื้นเมือง ดังนั้น รัฐควรจัดสรรอย่างน้อย 5% ของรายได้เป็นกองทุนให้แก่ชนเผ่าพื้นเมือง เป็นต้น
จากนั้นก่อนปิดงานพ่อหลวงจอนิ โอ่โดเชา ประธานกรรมการจัดงานฯ ได้เป็นตัวแทนพี่น้องชนเผ่า อ่านคำประกาศเจตนารมณ์เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย เนื่องในปีทศวรรษสากลของชนเผ่าพื้นเมืองโลก ระยะที่ 2 อันเป็นการประกาศจัดตั้ง เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย เพื่อขับเคลื่อนประเด็นสิทธิชนเผ่าจากนี้ต่อไป ..
คำประกาศเจตนารมณ์
เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย เนื่องในปีทศวรรษสากลของชนเผ่าพื้นเมืองโลก ระยะที่ 2
ตามที่องค์การสหประชาชาติ ได้ประกาศให้ปี 2548 2557 เป็นปีทศวรรษสากลของชนเผ่าพื้นเมืองระยะที่ 2 เพื่อรณรงค์ให้ประเทศภาคีสมาชิก รวมทั้งประเทศไทยได้กำหนดแผนนโยบายและกิจกรรมการณรงค์ เพื่อปกป้องคุ้มครองสิทธิมนุษยชนต่อชนเผ่าพื้นเมืองในแต่ละประเทศ ตามปฏิญญาสากลระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม, อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก, อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ และอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพนั้น
คณะกรรมการจัดงานมหกรรมชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย อันประกอบด้วยเครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองในประเทศไทย องค์กรพัฒนาเอกชนและหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องได้จัดให้มีโครงการจัดงาน มหกรรมชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย ขึ้นในระหว่างวันที่ 5 11 กันยายน 2550 ณ หอนิทรรศการศิลปวัฒนธรรมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่นั้น พวกเราขอประกาศเจตนารมณ์ เนื่องในโอกาสดังกล่าวดังนี้
1. เราขอเรียกร้องให้รัฐบาลไทย กำหนดแผนเพื่อรองรับปฏิบัติตามเงื่อนไขปฏิญญาสากลและอนุสัญญาดังกล่าวขั้นต้น โดยเปิดโอกาสให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง และเร่งศึกษาเพื่อลงนามในอนุสัญญาว่าด้วยการปกป้องแรงงานข้ามชาติและครอบครัว (ปี ค.ศ.1990) ปฏิญญาว่าด้วยหลักการและสิทธิขั้นพื้นฐานในการทำงานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ ว่าด้วยการเลือกปฏิบัติ (การจ้างงานและประกอบอาชีพ ปี ค.ศ. 1958) โดยเร่งด่วน ทั้งนี้เป็นไปตามหลักการของรัฐธรรมนูญปี 2550 มาตรา 82 ที่บัญญัติไว้ว่า รัฐต้องส่งเสริมสัมพันธไมตรี และความร่วมมือกับนานาประเทศ และพึงถือหลักในการปฏิบัติต่อกันอย่างเสมอภาค ตลอดจนต้องปฏิบัติตามสนธิสัญญาด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี รวมทั้งตามพันธกรณีที่ได้กระทำไว้กับนานาประเทศและองค์กรระหว่างประเทศ
2. เราขอเรียกร้องต่อองค์การสหประชาชาติ ได้ดำเนินการสร้างกลไก เพื่อตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อชนเผ่าพื้นเมืองทั่วโลกและในประเทศไทย รวมทั้งตรวจสอบนโยบายเกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ที่ดิน ที่อยู่อาศัย ที่ทำกิน การอพยพโยกย้ายออกจากถิ่นฐานเดิม การจำกัดสิทธิการพัฒนาและการเข้าถึงบริการของรัฐ การกดขี่แรงงาน และกรณีอื่นอย่างเป็นรูปธรรม และเร่งผลักดันให้ประเทศไทยและประเทศอื่นๆ ที่ยังไม่ลงนาม เร่งลงนามใน อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิชนเผ่าพื้นเมือง โดยเร็ว
3. เราประกาศว่า เพื่อให้การคุ้มครองสิทธิชนเผ่าพื้นเมือง และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ตามประการข้างต้น สามารถปฏิบัติได้จริง เราประกาศจัดตั้ง เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย เพื่อรณรงค์ ประสานงาน ติดตามตรวจสอบและผลักดันให้ชนเผ่าพื้นเมืองได้รับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ และความเป็นธรรมในการดำรงชีพและรักษาวิถีความหลากหลายทางวัฒนธรรมในสังคมที่เท่าเทียม สืบไป
ด้วยจิตสมานฉันท์และศรัทธาในทุกชีวิต วัฒนธรรม ศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ชาติ ทุกเผ่าพันธุ์
ประกาศโดย เครือข่ายชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย
ณ หอนิทรรศการศิลปวัฒนธรรมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วันอังคารที่ 11 กันยายน 2550
โดยชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย
เครือข่ายชนเผ่าลั๊วะ
เครือข่ายชนเผ่าปกาเกอะญอ
เครือข่ายชนเผ่าม้ง
เครือข่ายชนเผ่าเมี่ยน
เครือข่ายชนเผ่าลาหู่
เครือข่ายชนเผ่าลีซู
เครือข่ายชนเผ่าอาข่า
เครือข่ายชนเผ่าปะหล่อง
เครือข่ายชนเผ่าคะฉิ่น
เครือข่ายชนเผ่าไทยทรงดำ
เครือข่ายชนเผ่าชอง
เครือข่ายชนเผ่าไทลื้อ
เครือข่ายชนเผ่ายอง
เครือข่ายชนเผ่าไทใหญ่
สัมภาษณ์ เจษฎา โชติกิจภิวาท (กลุ่มประชาธิปไตยเพื่อรัฐสวัสดิการ) "ชาวบ้านไม่ได้โง่ ดักดาน และถูกซื้อ"
การลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญปี 50 ที่ผ่านมา มีหลายกลุ่มที่รักประชาธิปไตย-คัดค้านรัฐประหาร ออกมารณรงค์ให้ประชาชนออกมาโหวต ไม่รับ ร่างรัฐธรรมนูญ เพื่อเป็นการแสดงเจตนารมณ์ว่าเราไม่ต้องการรัฐประหาร หนึ่งในหลายๆ กลุ่มที่ทำงานอย่างขยันขันแข็งและต่อเนื่องในพื้นที่ภาคเหนือ คือ กลุ่มประชาธิปไตยเพื่อรัฐสวัสดิการ (ปรส.) ซึ่งผู้ปฏิบัติงานของกลุ่มนี้เป็นบุคคลที่ทำงานสนับสนุนเรื่องสิทธิและความเป็นธรรมด้านต่างๆ ให้กับคนยากคนจน เกษตรกร คนจนในเมือง กลุ่มชาติพันธุ์ ผู้ใช้แรงงาน และนักศึกษาภาคเหนือมาเป็นเวลานานพอควร
ประชาไทจะนำท่านผู้อ่านไปพูดคุยกับ เจษฎา โชติกิจภิวาทย์ หนึ่งในผู้ปฏิบัติงานของกลุ่ม เกี่ยวกับผลการลงประชามติที่ผ่านมา และก้าวต่อไปของประชาชนในการต่อสู้กับระบอบเผด็จการ
+ประเด็นเรื่องปัญหาประชาชนคนจน คนชายขอบกับเรื่องการคัดค้านรัฐประหารเกี่ยวกันอย่างไร แล้วมวลชนคิดเห็นอย่างไรกับเรื่องนี้ ?
ยิ่งปัจจุบันเดินแนวทางเสรีนิยมใหม่ เร่งการแปรรูปรัฐวิสาหกิจต่างๆ ทั้งการศึกษามหาวิทยาลัยให้เป็นแหล่งการค้าหากำไรของกลุ่มทุนมากกว่าเพื่อบริหารสังคมยิ่งชัดเจนขึ้น เพียงแต่การเติบโตของขบวนการภาคประชาชน มีการเคลื่อนไหวปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิพื้นฐาน ได้อย่างสันติวิธี จำเป็นอย่างยิ่งที่ประชาชนต้องมีเสรีภาพ สังคมต้องมีประชาธิปไตย สื่อไม่ถูกปิดกั้นควบคุมไม่ว่าด้วยรูปแบบไหนก็ตาม
การคัดค้านระบอบทหาร รัฐประหาร จึงปฏิเสธมิได้สำหรับองค์กรภาคประชาชน องค์กรประชาชนที่ตื่นตัว เข้าใจประวัติศาสตร์สังคมเศรษฐกิจการเมือง สำนึกถึงฐานะประวัติศาสตร์ จึงต้องเคลื่อนไหว เพื่อเสรีภาพ ประชาธิปไตย ที่มิใช่เพื่อทักษิณ แต่เพื่อการเติบโตของภาคประชาชน เพื่อปกป้องอำนาจประชาชนในการตรวจสอบอำนาจรัฐได้อย่างเสรี
มีหลายคนอ้างว่า ประชาชนที่รับร่าง รธน.50 นั้น ไม่รู้ข้อมูล ทำนองโง่ ติดกับการถูกอุปถัมภ์ เป็นการดูถูกดูแคลน แท้ที่จริงแล้วประชาชนจำนวนมากเมื่อมีโอกาสฟังข้อมูล ทั้งฝ่ายเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย ทางภาคเหนือ เช่น เครือข่ายเกษตรกรภาคเหนือ แนวร่วมเกษตรกรภาคเหนือ เครือข่ายสื่อ เครือข่ายคนจนเมือง สหภาพแรงงาน นักศึกษา พวกเขามีศักยภาพ ปลดปล่อยจากความคิดแบบอุปถัมภ์ ไม่ยึดติดตัวบุคคล แม้ว่าเขาอาจจะเคยเคลื่อนไหวร่วมกับนักพัฒนาองค์กรเอกชน นักวิชาการ สายที่รับร่าง รธน.แต่พวกเขากลับประกาศไม่รับร่าง รธน.ซึ่งสมาชิกสภานิติบัญญัติอย่างคุณ
แน่นอนว่า องค์กรประชาชนต้องเป็นอิสระจากพรรคทักษิณ ประชาธิปัตย์ มัชฌิมา รวมใจไทย รักชาติ พลังประชาชน และจากราชการ รวมทั้งพวก สส. สว. สนช. หรือเอ็นจีโอด้วย เพียงแต่บทเรียนที่ผ่านมาชี้ว่า ทั้งทักษิณ และรัฐบาลราชการที่มาจากรัฐประหารล้วนแล้วแต่มีนโยบายเพื่อนายทุนและระบบทุนนิยม ไม่ว่า แปรรูปรัฐวิสาหกิจ การศึกษา สาธารณูปโภค การทำจีเอ็มโอ เอฟทีเอ และอื่นๆ ตลอดทั้งไม่มีนโยบายเก็บภาษีก้าวหน้า ปฏิรูปที่ดิน สร้างสังคมสวัสดิการ และอื่นๆ
บทเรียนที่ผ่านมาบอกกับองค์กรประชาชนว่า การต่อสู้กับระบบราชการที่มีกฎอัยการศึก อำนาจนิยมแบบเก่านั้น ได้ปิดพื้นที่ให้แคบลงสำหรับภาคประชาชน การออกกฎหมายต่างๆ มีลักษณะงุบงิบภายในหมู่อำมาตอภิสิทธิ์ชน ไม่เปิดเผย ไม่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม ภาคประชาชนไม่มีโอกาสคััดค้านได้อย่างเสรีในยุคที่เสรีภาพหดหาย ยิ่งสื่อมวลชนจำนวนมากเชียร์ชอบระบอบทหาร ยิ่งซ้ำเติมในการปิดพื้นที่ภาคประชาชนมากขึ้นด้วย และมีกฎหมายหลายฉบับถูกบิดเบือนบิดเบี้ยวไป เช่น พรบ.ป่าชุมชน พรบ.รัฐวิสาหกิจ พรบ.คุ้มครองสุขภาพ สิ่งแวดล้อมคนงาน กฎหมายควบคุมสื่อ 70 ฉบับ และอื่นๆ รวมทั้ง พรบ.ความมั่นคงฯ ที่จะสร้างรัฐทหารขึ้นถ้าผ่าน สนช.และมีบางคนที่ใกล้ชิด องค์กรประชาชนไม่น้อย คาดหวังว่าเมื่อไล่ทักษิณแล้วฟ้าจะสีทอง แต่พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าไม่ใช่เลย
+ช่วยวิเคราะห์ผลคะแนนของเสียงที่ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญในช่วงการลงประชามติที่ผ่านมา ว่ามันสะท้อนอะไรบ้าง ?
มันชี้ให้เห็นว่าสังคมมันเป็นประชาธิปไตยมากขึ้น หลังจากบทบาททหารเพิ่มขึ้นมาอีกครั้งหลังจากในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา และทางรัฐก็พยายามใช้กลไกมหาดไทย กลไกราชการ กลไกทหาร สสร. เข้าไปโฆษณาต่างๆ เพื่อให้ประชาชนรับร่างรัฐธรรมนูญ มันไม่ง่ายแล้ว ในสังคมที่พัฒนาประชาธิปไตยมาพอสมควร และกลไกที่สำคัญ สังคมที่มีการเลือกตั้ง กลไกของนักการเมืองกลไกของพรรคการเมืองมันจะมีบทบาทมากขึ้น พร้อมๆ กับจุดเด่นของไทยรักไทย ก็คือบทบาททางด้านนโยบาย อาจจะเป็นสิ่งที่ชาวบ้านจับต้องได้ตอนนี้ ชาวบ้านไม่ได้โง่ ไม่ได้ดักดาน ไม่ได้ถูกซื้ออย่างกับปัญญาชนคนชั้นกลางในเมืองกรุงกล่าวประณามกัน มันจะสะท้อนแบบนั้นไม่ได้แล้ว ชาวบ้านเขาก็มีสิทธิ์เลือก แล้วก็สำนึกแห่งความเป็นประชาธิปไตยมันมีสูงมากขึ้นด้วย แล้วว่าอย่างน้อยผู้แทนก็ต้องมาจากการเลือกตั้ง จะมาใช้อำนาจแบบเจ้าขุนมูลนายแบบเดิม คำสั่งจากระดับบนลงมา อย่างนี้ใช้ไม่ได้แล้ว สังคมมันไปไกลแล้ว อย่างที่เห็นชัดๆ ในภาคอีสานและภาคเหนือ
+มีหลายคนที่ออกมาพูดว่าเสียงที่ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญที่ผ่านมามีความสัมพันธ์กับพรรคไทยรักไทยเดิม คิดว่าอย่างไร ?
ถ้าโดยตรรกะแล้ว เราก็เห็นว่าเหตุผลของฝ่ายรับ รธน.ซึ่งถึงที่สุดแล้วอำนาจอยู่ที่ศูนย์กลาง อยู่ที่ฝ่ายราชการ โดยที่ชาวบ้านไม่มีส่วนเชื่อมโยงไม่มีส่วนได้ส่วนเสียในสิทธิของเขาเลย พอเขาฟังข้อมูล เขาก็ไม่เอา เพราะประสบการณ์ของเขาโดนราชการเอาเปรียบมาตลอดไม่ว่าจะเป็นเรื่องดินเรื่องป่า เรื่องเขื่อน และอื่นๆ การรวมศูนย์อำนาจ เขาโดนตลอด พอ รธน. จะนำพาเขาไปเจอแบบนี้อีก เขาก็ไม่เอา อันนี้เป็นกลุ่มที่ผมจัดนะ
+แสดงว่าชาวบ้านเบื่อระบบราชการ ?
ใช่ แต่ว่าพรรคการเมืองปัจจุบันไม่ใช่ทางออกทั้งหมด ผมพยายามจะเปรียบเทียบส่วนได้ส่วนเสีย การมีโอกาสต่อรองมากกว่า เช่นเรื่องเขื่อนปากมูน พอมีมติ ครม.ปั๊บ ทหารลงพื้นที่โครมครามๆ ชาวบ้านก็กลัวหรือว่ากังวล แต่พอเป็นนักการเมืองก็ต่อรอง แต่เป็นแบบราชการมันทำอะไรไม่ได้เลยเขาก็มีประสบการณ์ อย่างกรณีชาวบ้านปากมูน เขาก็ต่อรองเรื่องเขื่อน เรื่องค่าชดเชยได้ อันนี้เขาทำมาตลอดเป็นประสบการณ์ตรงของชีวิต แต่พอทหารขึ้นมามีอำนาจเขาเคลื่อนไหวอะไรไม่ได้เลย เมื่อทหารมาเยี่ยมถึงหมู่บ้านับร้อยๆ คน ถ้าพูดง่ายๆ ให้ชาวบ้านไปเจอทหารกับเจอนักการเมือง เจอหัวคะแนน ชาวบ้านเลือกไปเจอหัวคะแนน ไปเจอนักการเมือง ชาวบ้านสบายใจกว่า มึงหลอกกู-กูหลอกมึง ก็ต่อรองกันไป ชาวบ้านก็มีบทเรียนของเขา การที่บอกว่าชาวบ้านโง่ ชาวบ้านถูกซื้อมันไม่จริง ผมว่าวิธีคิดแบบนี้ไม่ไหวแล้ว ปัญญาชนต่างๆ ที่ออกมาแล้วก็มีคนออกมาเปรียบเทียบว่า ถ้าคุณบอกว่าคนชั้นกลางในกรุงเทพฉลาด ทำไมคนอีสานมาออกเสียงมากกว่าคนกรุงเทพล่ะ คนกรุงเทพฉลาดกว่าหรือว่าไม่มีการตื่นตัวทางการเมืองประชาธิปไตยมากกว่ากันแน่
ก็อาจจะมีความสัมพันธ์ด้วย แล้วมันผิดตรงไหนกัน ถ้าจะบอกว่าพรรคการเมืองเป็นแค่ส่วนหนึ่ง แต่มันเป็นระบบประชาธิปไตย ระบบที่ประชาชนมีสิทธิมีเสรีภาพมีเสียง ที่สามารถต่อสู้ต่อรองได้โดยสันติวิธี เขาก็ต้องเลือกระบบไปทางพรรคการเมืองมากกว่าระบบทหาร แต่ว่ากลไกไทยรักไทยไปรณรงค์มากมายขนาดไหนผมไม่รู้นะ แต่เท่าที่ผมมีโอกาสได้คุย ชาวบ้านเขาชื่นชมระบบรัฐสภามากกว่า และก็ไม่แปลกที่เขาจะชอบไทยรักไทย เพราะไทยรักไทยยังให้อะไรกับเขาบ้าง เช่น การรักษาทุกโรค มีหลักประกันอะไรให้เขาบ้าง มันก็ไม่แปลกที่ชาวบ้านจะชอบ ระบบทหารมีไหมล่ะ มีแต่จัดการกับชาวบ้านปากมูน ออกกฎหมายไม่รู้ตอนนี้กี่ฉบับ กฎหมายป่าไม้ที่ดิน ที่จำกัดสิทธิชาวบ้าน ประมาณ 7-8 ฉบับ เหมือนกฎหมายด้านสื่อ กฎหมายแรงงานด้วย เป็นกฎหมายที่รวมศูนย์อำนาจให้ราชการหน่วยใดหน่วยหนึ่งเรื่องใดเรื่องหนึ่งมากมายเลย จำกัดสิทธิชาวบ้าน เราก็รู้อยู่แล้วว่าพวก สนช.ก็เต็มไปด้วยข้าราชการ อำมาตยาธิปไตย พวกขุนนาง พอเข้าไปก็ออกกฎหมายโดยราชการเพื่อราชการ ชาวบ้านก็รับรู้เขาก็บอกว่าต้องหยุด เพราะมันไม่ชอบธรรม และก็อีกไม่กี่เดือนก็จะมีการเลือกตั้ง ควรปล่อยให้รัฐบาลใหม่ดีกว่า
ที่สำคัญ มันจะเป็นบทเรียนให้กับองค์กรประชาชนด้วย ในเรื่องกฎหมายต่างๆ ที่องค์กรประชาชนหลายองค์กรคิดง่ายๆ หรือถูกทำให้เชื่อว่าเมื่อไหร่ทักษิณไปแล้ว จะทำให้กฎหมายต่างๆ ที่มันลิดรอนสิทธิเสรีภาพ กฎหมาย นโยบายที่ไม่เป็นธรรมต่างๆ จะหายไป ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มเอฟทีเอวอทช์ สหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจต่างๆ และอื่นๆ และเช่นเดียวกับสมัยก่อน เมื่อรัฐบาลจิ๋ว รัฐบาลชวน ไม่แก้ปัญหา ก็จะตกอยู่ในมายาคติ ทำนองเดียวกันว่า ต้องไล่รัฐบาลก่อนแล้วปัญหาจะได้รับการแก้ไข ซึ่งมันไม่ใช่
ถึงเวลาแล้วที่ต้องยกเครื่องกันภายในว่า การที่เราเชื่อแนวคิดแบบผู้นำง่ายๆ ไม่ได้ มีคนเตือนกันมาแล้วว่ามันจะหนักกว่าเก่า เราก็เห็นชัดว่าพอรัฐบาลชุดนี้ขึ้นมาก็หนักกว่าเก่าจริง และถ้าคนเรียนรู้ประวัติศาสตร์การเมือง เข้าใจเรืองเหล่านี้ก็น่าจะประเมินออกแล้วว่ามันเป็นจริง ผมคิดว่าองค์กรภาคประชาชน องค์กรเอ็นจีโอ เหล่านี้ต้องกลับมาทบทวนตรวจสอบบทบาทและก็ยกเครื่องกันภายในด้วย ถ้าตอนนี้ยังอิงแอบไปทางแนวคิดแบบเก่าก็ต้องถอนตัวออกมา ไม่ใช่ว่าไปเชื่อคนที่เขาตั้งตัวว่าเป็นองค์กรประชาชนแล้วก็เดินตามแนวทางแบบเดิม คือมันมีบทเรียนครั้งสำคัญด้วยนะ เป็นสิ่งที่ผมเป็นห่วงอยู่ ที่เดินตามการเคลื่อนไหวของ สนธิ ลิ้มทองกุล พันธมิตรประชาธิปไตย เราต้องเป็นอิสระด้วย ไม่ต้องเป็นนอมินีเขา ต้องถือว่าเขาเป็นแค่องค์กรหนึ่งที่สนับสนุนแนวทางรัฐประหารไม่ว่าจะแก้ตัวให้ดูดีก็ตาม
ถ้าเราตามการเคลื่อนไหวของเขาก็จะเห็นว่า สนธิลิ้มพูด ประสงค์ชี้นำ พันธมิตร สุริยะใส สมเกียรติ พิภพ เสริม ทำนองนี้ ลองพิจารณาดูกรณีตำแหน่ง ผบทบ.ซิ ที่ออกมาเชียร์พลเอกสะพรั่ง หรือกรณีอื่นๆ เขาน่าจะเป็นสายเดียวกัน พวกเขาล้วนเป็นนอมินิของพลเอกสะพรั่ง แต่องค์กรประชาชนที่แท้จริงต้องไม่เป็นนอมินิชนชั้นนำเหล่านั้น ทั้ง คมช.และทักษิณ และปัจจุบันนี้เราต้องเป็นอิสระแล้ว
+คิดว่าภาคประชาชนที่เข้าไปร่วมกับสนธิ ลิ้มทองกุล โดนหลอก ?
อาจจะไม่โดนหลอก แต่เขาอาจจะเชื่อ แต่สิ่งที่เขาเชื่อมันไม่ใช่ แล้วเราก็ต้องยอมรับว่าองค์กรประชาชนที่ผ่านเคลื่อนประเด็นเฉพาะปัญหาของตนเอง จนลืมเรื่องการเมืองในเชิงโครงสร้าง คือประเด็นพื้นฐานเอาอยู่แล้ว เพียงแต่คิดว่าเปลี่ยนผู้มีอำนาจใหม่แล้วประเด็นของเราก็แก้ได้ แต่มันไม่ใช่ มันเป็นเรื่องของระบบ เป็นเรื่องของโครงสร้าง เป็นเรื่องของการเคลื่อนตัวของทุนนิยมต่างๆ
ปัญหาของประชาชน คือ เราจะมีเสรีภาพได้อย่างไรในการต่อสู้ภายใต้ระบบทุนนิยม เพราะฉะนั้นระบบรัฐสภามันเอื้อกว่า สำหรับการเติบโตอย่างสันติวิธี แต่ระบบทหารมันไม่ใช่อยู่แล้ว ระบบราชการมันไม่ใช่อยู่แล้ว ไม่ได้บอกว่าทักษิณดี แต่ว่าระบบแบบนี้ ไม่ว่าจะเป็นทักษิณ เป็นประชาธิปัตย์ เป็นอะไรขึ้นมามีอำนาจ การต่อรองมันเอื้อกว่าต่อภาคประชาชนในการเคลื่อนขบวน ในการจัดองค์กรในการชุมนุมประท้วง ในการเรียกร้องสิทธิ์ มันต้องมีเสรีภาพ เพราะเสรีภาพจะเป็นปัจจัยสำคัญให้กับองค์กรประชาชนในการเติบโตในการเคลื่อนไหวโดยสันติวิธี ถ้าไม่มีเสรีภาพ เราคงไม่ได้ข่าวกันใช่ไหมว่าคนนับพันถูกฆ่าจากนโยบายยาเสพติดสมัยทักษิณ ใครใช้นโยบายรุนแรงเหวี่ยงแหที่ภาคใต้ แล้วเราก็ต่อต้านนโยบายเหล่านี้้กัน
มันมีการเรียกร้องให้มีการแก้ไข รธน.แต่ประสงค์ สุ่นศิริ บอกว่าแก้ไม่ได้ มันยาก แต่เมื่อก่อนบอกว่าแก้ได้ แค่ห้าหมื่นชื่อก็แก้ได้แล้ว ก็พูดกลับไปกลับมา ก็ว่ากันไป เรื่องแก้ไข รธน. ในมาตราที่เรามองว่าเป็นปัญหา เช่น การแต่งตั้ง สว. การกำหนดวุฒิการศึกษา องค์กรอิสระ ก็คงต้องสู้กันต่อไปในการแก้ไข รธน.และมีการเสนอให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้เป็นประชาธิปไตยมากขึ้น ต้องมีหลักการลดอำนาจรัฐทั้งฟากราชการและการเมือง เพิ่มพื้นที่ภาคประชาชนอย่างแท้จริง โดยเฉพาะนโยบายการสร้างรัฐสวัสดิการ เก็บภาษีคนรวย ฯลฯ ที่มิใช่ประชานิยมเชิงสงเคราะห์ของทักษิณ และวาระประชาชนของประชาธิปัตย์ของอภิสิทธิ์
และเฉพาะหน้าตอนนี้ต้องยกเลิกกฎอัยการศึก และมีกฎหมายหลายฉบับที่อยู่ใน สนช.ที่รอการนำออกมา เราต้องออกมาคัดค้านและเรียกร้องให้ยุติบทบาทของ สนช.ได้แล้ว และก็รอรัฐบาลใหม่ แต่เท่าที่รู้ก็คือ สนช กำลังฉวยโอกาส เร่งออกกฎหมายที่ลิดรอนสิทธิของประชาชนในระดับล่าง ไม่ว่าจะเป็นแรงงาน ชาวนา หรือประมงพื้นบ้าน มันกำลังบีบให้เราเดือดร้อนขึ้น องค์กรภาคประชาชนก็ต้องคัดค้าน พรบ.เหล่านี้ เช่น พรบ.ความมั่นคงฯ ที่เป็นกฎหมายเผด็จการ พรบ.ป่าชุมชน และอื่นๆ ที่ให้อำนาจราชการรวมศูนย์กันต่อไป
การปฏิรูปสังคมเศรษฐกิจการเมืองเป็นสิงที่ดี แต่คิดว่าสิ่งที่องค์กรประชาชนต้องให้ความสำคัญมากๆด้วยเช่นกัน ก็คือการปฏิรูปองค์กรประชาชนด้วยเช่นกัน เพราะการสร้างองค์กรประชาชนที่เข้มแข็งคงมีหลายด้าน ทั้งด้านความคิดขององค์กร การสร้างการนำรวมหมู่ มีผู้นำหมุนเวียน การมีโรงเรียนขององค์กรประชาชนเอง สร้างปัญญาทางชนชั้นของตนเอง มีกระบวนการการจัดองค์กรที่เป็นประชาธิปไตยมีการตรวจสอบถ่วงดุลภายใน การสร้างองค์ความรู้ของภาคประชาชน การระดมทุนจากภายใน และอื่นๆ ที่ต้องขบคิดกัน ตลอดทั้งการจัดความสัมพันธ์กับเอ็นจีโอ นักวะ 4ชาการ ปัญญาชน องค์กรต่างๆ อย่างเสมอภาคเท่าเทียมกัน
การเคลื่อนไหวต่อไป แน่นอนว่า ต้องคัดค้านนโยบายเสรีนิยมใหม่ ใช้กลไกตลาดเสรีแบบพวกทักษิณ ประชาธิปัตย์และทุกพรรคการเมืองก็ว่าได้ และสกัดพวกรัฐประหารด้วยเช่นกัน และต้องระวังพวกฉวยโอกาสตีสองสามหน้าหาประโยชน์เฉพาะหน้าส่วนตนด้วยเหมือนกัน เพราะการเมืองภาคประชาชนต้องมั่นคงมีเอกลักษณ์ของตนเองต้องไม่นิยมขุนนางในหมู่ประชาชน พฤติกรรมแบบวีรชนเอกชน แบบพวกนักการเมืองจากพรรคการเมือง นักการเมืองจากระบบราชการ และต้องสร้างวัฒนธรรมการวิพากษ์วิจารณ์อย่างสร้างสรรค์ภายในองค์กรด้วย คัดค้านความคิดที่แก้ปัญหาเฉพาะหน้าผ่านการล็อบบี้ของผู้ที่่แอบอิงอำนาจด้วยเหมือนกัน ที่สำคัญต้องคิดสร้างให้องค์กรประชาชนชนชั้นล่างนำตนเองได้อย่างแท้จริง เพื่อความเข้มแข็งขององค์กรที่มิใช่เพียงบุคคลเท่านั้น
ศรายุธ ตั้งประเสริฐ
23 สิงหาคม 2550
บทความนี้ต้องการที่จะนำเอาความคิดเห็นในการลงประชามติของประชาชนในจังหวัดมุกดาหารมาอธิบายโต้แย้งกับการอธิบายถึง ลักษณะทางการเมืองที่ล้าหลังของคนอีสานโดยคณะรัฐประหาร ในนามคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.) และกลไกของ คมช. นักการเมือง นักวิชาการและสื่อมวลชนกระแสหลัก รวมไปถึงการโต้แย้งชุดความเข้าใจที่ฉาบฉวยและตื้นเขินของบรรดาคนชั้นกลางในเมืองที่มีต่อคนยากจนในชนบท
ทำไมคนมุกดาหารไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ
จังหวัดมุกดาหารมีลักษณะเฉพาะที่น่าสนใจในหลายประการด้วยกัน ดังนี้
1. เมื่อเปรียบเทียบกัน มุกดาหาร ถูกจัดอยู่ในกลุ่มจังหวัดที่ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรในภาคชนบทซึ่งมีฐานะยากจน แต่ก็มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจน้อยกว่าคนเมือง
2. มุกดาหาร ไม่ใช่ฐานเสียงของพรรคใดพรรคหนึ่งแต่เป็นพื้นที่ที่มีการแก่งแย่งกันตลอดเวลาของหลายพรรคการเมือง เช่น ไทยรักไทย ประชาธิปัตย์ ชาติไทย ราษฎร กิจสังคม ฯลฯ
3. ผลจากการที่ไม่ได้เป็นพื้นที่ฐานเสียงของพรรคไทยรักไทยทำให้มุกดาหารได้รับอานิสงส์ หลังเหตุการณ์ รัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ.2549 จังหวัดมุกดาหาร ไม่ได้ถูกจัดเป็นพื้นที่ที่ถูกประกาศเป็นเขตกฎอัยการศึก
ถึงแม้ว่าจะไม่เป็นเขตกฎอัยการศึก แต่ก่อนการลงประชามติ ในจังหวัดมุกดาหารมีการเคลื่อนไหวของ กอ.รมน. และกลไกของมหาดไทยมาโดยตลอด ไม่ว่าจะเป็นการเรียกประชุมกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน การทำปฏิญญาหมู่บ้านในการพัฒนาระบอบประชาธิปไตย โครงการอาสาสมัครพัฒนาประชาธิปไตย การลงมาตรวจราชการของนายกรัฐมนตรี การสัมมนาผู้นำชุมชน แบบสำรวจความคิดเห็น เอกสารเผยแพร่ของจังหวัดและ กอ.รมน. ตลอดจนการประชุม/สัมมนาที่จัดโดยองค์กรอื่นๆ ที่มีส่วนได้เสียกับงบประมาณของรัฐบาลชุดนี้ รวมทั้งการวิ่งรถโฆษณาของนักการเมืองท้องถิ่น ทั้งหมดนี้กระทำในวาระของการรณรงค์ให้ประชาชนไปใช้สิทธิ แต่เนื้อหาที่แท้จริงแล้วก็คือการจูงใจให้ประชาชนไปลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญทั้งสิ้น
เหตุผลของเจ้าหน้าที่รัฐในการชักจูงให้ประชาชนไปรับร่างรัฐธรรมนูญ เนื้อหาโดยสรุปมีดังนี้
1. ร่างรัฐธรรมนูญเป็นประชาธิปไตยกว่าที่ผ่านมา มีผลประโยชน์ให้ประชาชนมากกว่า (อย่างเกินจริง)
2. ถ้าไม่รับบ้านเมืองก็จะไม่สงบ ไม่มีการเลือกตั้ง และอาจจะเกิดเหตุการณ์นองเลือด (อย่าให้ทหารหมดความอดทน)
3. ในหลวงฯ ท่านอยากให้รับ / ท่านอายุมากแล้วเสียสละมากแล้ว ถ้าสงสารท่านก็ให้รับ (ซึ่งมีคำถามว่าเป็นการนำเอาสถาบันมาใช้ได้คุ้มหรือไม่กับผลลัพธ์ที่ออกมา)
ขณะเดียวกัน การเคลื่อนไหวของฝ่ายไม่รับร่างมีเพียงการจัดประชุมวงเล็กๆ ในบางพื้นที่ แจกเอกสาร เนื้อหาแสดงความไม่ชอบของที่มา กระบวนการร่าง และเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญ (ที่ ส.ส.ร.ออกมายอมรับในบางประการและปกปิดในอีกหลายประการ) แต่ไม่มีการเคลื่อนไหวของนักการเมือง ไม่มีการแจกเงิน ไม่มีการเคลื่อนไหวของพระภิกษุ (หรือถ้าจะมีก็น้อย)
จากการพูดคุยถึงทัศนะความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่ พอจะสรุปความคิดเห็นในการรับ/ไม่รับร่างได้ ดังนี้
1. เหตุผลในการรับร่าง อยากให้มีการเลือกตั้ง อยากให้สถานการณ์กลับสู่สภาพปกติ
2. เหตุผลในการไม่รับ อ่านไม่ทันและไม่มั่นใจกับคณะผู้ร่าง/ไม่เอาทหาร/ไม่ชอบที่ข้าราชการทำตัวเป็นใหญ่ (ไม่มีใครเคยพูดถึงเรื่องการไม่บรรจุศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติเลย)
หลังการลงประชามติ ชาวมุกดาหาร มีมติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ จำนวน 104,907 คน หรือประมาณ 75.24% ของผู้ใช้สิทธิในจังหวัดทั้งหมดและได้ ถูกจัดอยู่ในอันดับที่ 3 ของกลุ่มจังหวัดในภาคอีสานที่มีมติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งเป็นที่น่าสังเกตว่ามากกว่าคะแนนเสียงที่พรรคไทยรักไทยเคยได้รับในการเลือกตั้งปี พ.ศ.2548 (49,7 09 คะแนน) ถึง 55,798 คะแนน
ถ้าการอธิบายอย่างที่อาจารย์
หรือคำกล่าวของ พล.อ.
ผู้เขียนมีข้อสมมติฐานว่า การอ้างแต่ข้อดีของรัฐธรรมนูญ (ซึ่งถือเป็นการบิดเบือนลักษณะหนึ่ง) การอ้างความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง การอ้างถึงสถาบันชั้นสูง แต่ในทางกลับกัน ลักษณะการบริหารงานแบบอำนาจนิยมในระบบราชการ การส่อลักษณะการทุจริตในโครงการของรัฐ เช่นโครงการอยู่ดีมีสุข (ซึ่งก็เป็นโครงการประชานิยมที่คณะรัฐประหารเคยโจมตีนั่นเอง) การปรากฏตัวของเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงในการกระชุมพบปะพูดคุยแทบทุกครั้งในชุมชน ประกอบกับ ความไม่คืบหน้าในผลงานการบริหารประเทศของรัฐบาล เศรษฐกิจตกต่ำ ข้าวของแพง (ข้าวเหนียว กก.ละ 30 บาท ในขณะที่ข้าวจ้าว กก.ละ 22 บาท) และการที่สื่อมวลชนเสนอข่าวไปในทิศทางเดียว โจมตีแต่ไทยรักไทยและกลุ่มที่เคลื่อนไหวไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะโจมตีคนอีสานว่ามีการรับเงินให้ล้มร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งหมดนี้ทำให้ประชาชนเกิดความรู้สึกถึงความไม่ชอบมาพากลในสังคมไทย และอาจเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้ประชาชนจังหวัดมุกดาหาร ไม่ไว้วางใจและแสดงมติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญในที่สุด
ถ้าหากความกล้าหาญและเจตนารมณ์ในการไม่รับร่างรัฐธรรมนูญของคนอีสานถูกตีความและประณาม จากคนชั้นกลางที่มีความรู้ ฐานะทางเศรษฐกิจ และสติปัญญาที่จะเข้าถึงอุดมคติของประชาธิปไตยได้มากกว่า (ซึ่งเป็นเช่นนี้ตลอดมา) ว่า ไม่มีการศึกษา เห็นแก่ผลตอบแทนเฉพาะหน้า ซื้อสิทธิขายเสียง เป็นฐานเสียงให้พรรคการเมือง คำถามที่คนอีสานคงอยากตั้งคำถามกลับถ้าทำได้ก็คือ เหตุผลในการที่พวกท่าน (คนชั้นกลาง) ไปลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญนั้นมีความเกี่ยวโยงกับอุดมการณ์ประชาธิปไตยแค่ไหน หรือเพียงเพื่ออยากให้สังคมยุติความขัดแย้ง เศรษฐกิจดีขึ้น สงสารในหลวง กลัวการนองเลือด ซึ่งถ้าเหตุผลในการรับร่างรัฐธรรมนูญมีเพียงเท่านี้แล้ว กิจกรรมการลงประชามติของพวกท่านก็คงเป็นกิจกรรมที่ไร้ความหมายสิ้นดีสำหรับอุดมการณ์ประชาธิปไตย
บทส่งท้าย
ผู้เขียนมีข้อสงสัยอยู่ว่า ในขณะที่อีสานหลากหลายด้วย นักคิด นักเขียน ปราชญ์ ผู้รู้ นักต่อสู้เพื่อความเป็นธรรม นักวิชาการ NGOs ฯลฯ ซึ่งต่างก็มีชีวิตดำรงอยู่ได้ด้วยความรักและความรอบรู้ถึงทุกสรรพสิ่งในแผ่นดินอีสานในทุกๆ มิติ แต่จากการที่คนอีสานกว่า 5 ล้านคนถูกกล่าวประณามโดยนักรัฐประหาร กลับไม่มีผู้ใดเลยออกมาแสดงความคิดเห็นโต้แย้งแทนพวกเขาเหล่านั้น จึงทำให้ผู้เขียนเกิดความสงสัยว่า พวกเขาเหล่านั้นเห็นด้วยกับตรรกะของนักรัฐประหาร/คนชั้นกลางไปแล้ว หรือว่าความกล้าหาญที่พวกเขามีอยู่ได้หดหายไปจนหมดสิ้นแล้ว
ปรากฏการณ์การปิดตัวของบริษัทไทยศิลป์อาคเนย์ อิมพอร์ต เอ็กซ์พอร์ต จำกัด และอีกหลายโรงงานหลังจากนั้นคงไม่อธิบายได้เพียงด้วยเรื่องของการขาดทุนเท่านั้น แต่ยังสามารถอธิบายให้ลึกลงไปได้ถึงความผูกพันระหว่างทุนภายในประเทศกับทุนต่างๆของโลกอย่างแนบแน่น แน่นอนว่าสิ่งที่เกิดขึ้นนี้ไม่ใช่เรื่องราวใหม่ แต่คงต้องยอมรับว่ามีผลสะเทือนไม่น้อยนับจากนี้ต่อไปถึงอนาคต เพราะที่ผ่านมาพิสูจน์ทรบได้ในระดับหนึ่งแล้วว่าการปรับตัวให้เท่าทันกับโลกแบบที่เรียกว่า โลกาภิวัตน์ นั้นยังไม่สามารถทำได้ถึงระดับต่อรอง แข่งขันหรือมีส่วนกำหนดบทบาทในตลาดของโลก ผลสุดท้ายเมื่อเกิดการผันผวนบางประการดังในช่วงเวลานี้ เช่น กรณีค่าเงิน หรือการย้ายฐานการผลิตของนักลงทุนรายใหญ่ การปิดตัวของโรงงานจึงกำลังปรากฏขึ้นอย่างเป็น โดมิโน
อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าโรงงานจะปิดตัวหรือไม่ ในโลกแบบ โลกาภิวัตน์ ชะตากรรมของผู้รับเคราะห์กลับถูกกำหนดไว้แล้วอย่างถาวร ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใด แรงงาน คือปัจจัยหลักของการลดต้นทุน ปกติค่าแรงที่ก็ถูกแสนถูกจนแทบเลี้ยงตัวเองยังไม่พอจนไม่ต้องนับไปถึงครอบครัวว่าจะเป็นอยู่อย่างไรอยู่แล้ว สุดท้ายเมื่อโรงงานต้องปิดตัวลงด้วยความรู้ไม่เท่าทันสถานการณ์โลก ชะตากรรมของ แรงงาน จึงไม่ได้เพียงหมายถึงการไม่มีงานทำของแรงงานหรือการขาดรายได้เท่านั้น แต่เลวร้ายไปถึงขั้นถูกชักดาบค่าแรงเพราะนายจ้างไม่มีจะจ่าย ชะตากรรมนี้เป็นอีกการชี้วัดหนึ่งที่ว่าแท้จริงแล้วในโลกแบบ โลกาภิวัตน์ คงกำลังมอง แรงงาน เป็นเพียง ปัจจัยการผลิต เท่านั้น
ในโลกแบบ โลกาภิวัตน์ คงไม่เพียงนักลงทุนจะต้องเรียนรู้อย่างเท่าทันเท่านั้น แต่เวลานี้ แรงงาน คงต้องเรียนรู้อย่างเท่าทันด้วย เพราะนอกจากจะเป็นเสมือนเกราะป้องกันตัวในสถานการณ์ที่การแข่งขันของโลกใหม่เป็นไปอย่างเชี่ยวกรากแล้ว ยังหมายถึงการดำรงไว้ซึ่งสิทธิอันพึงได้ในฐานะมนุษย์ที่ต้องการอาหารดีๆ ที่นอนอันอบอุ่นสบาย สุขภาพที่แข็งแรง ไม่ต่างอะไรกับนายจ้าง หรือคนอื่นๆในสังคม
รู้จัก โลกาภิวัตน์ (อย่างย่อ)
โลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจ เป็นเรื่องของการจัดการให้มีการลงทุนใน 2 ด้าน ด้านแรกคือในการลงทุนทางการเงินหรือตลาดหุ้น จะทำให้เกิดทุนไหลเวียนไปทั่วโลก เงินทุนนี้นำไปสู่การลงทุนด้านที่ 2 หรือการลงทุนจริง เช่น โรงงานต่างๆ
โลกาภิวัตน์ทางการเมือง มีระบบเสรีนิยมประชาธิปไตยเป็นขั้วหลัก ผู้นำในระบบนี้มองไปที่สหรัฐอเมริกาได้ เป็นระบบที่ครอบครองพื้นที่การเมืองโลก 80-90 เปอร์เซ็นต์ และสัมพันธ์สู่ระบบทุนนิยมหรือโลกาภิวัฒน์ทางเศรษฐกิจ ระบบนี้เป็นโลกาภิวัตน์ทางการเมืองของโลกหลังกำแพงเบอลินถูกทำลาย ทำให้โลกกลายเป็นโลกขั้วเดียว ส่วนประเทศสังคมนิยมต่างๆหลังจากนั้น ไม่ว่าจะเป็นจีนหรือรัสเซียก็ปรับตัวสู่ระบบนี้
ส่วนระดับที่มาถึงตัวเราเรียกว่า เป็น Pop Culture หรือ McDonald Culture หรือการโฆษณาให้รับรู้อะไรง่ายๆแบบเดียวกัน เป็นการประดิษฐ์สังคมแบบหนึ่งขึ้นมาเพื่อให้นิยมสิ่งเดียวกัน สนุกแบบเดียวกันอย่างผิวเผิน ซึ่งจะไม่นำความเป็นท้องถิ่นมาพูด
รศ.ดร. สมเกียรติ ได้ฟันธงในรูปแบบที่อธิบายมาว่าทั้งหมดนี้คือหลักการหนึ่งที่เรียกว่าเป็น ศาสนาใหม่ สำหรับ ยุคโลกาภิวัฒน์ โดยมีป้ายชื่อที่เรียกว่าศาสนา เสรีนิยมใหม่
ศาสนาใหม่ของโลกปัจจุบัน ศาสนาเสรีนิยมใหม่
ประการแรกคือ การทำลายกฎระเบียบข้อบังคับ ขนบจารีต หรืออะไรที่เคยเป็นกรอบของสังคม (deregulation) เช่น การมีกำแพงภาษีเพื่อปกป้องการลงทุนในประเทศหรือการมีสวัสดิการเดิมในรัฐจะต้องถูกทำลาย
ประการที่ 2 ทุนไหลได้เสรี (Free Capital) ลักษณะนี้จะเข้าไปทำลายกฎระเบียบทางการลงทุน เพื่อให้ทุนขนาดใหญ่สามารถไหลไปลงทุนในธุรกิจที่มีกำไรประเทศไหนก็ได้ ทุนขนาดใหญ่เหล่านี้จะอยู่ในยุโรป ญี่ปุ่น สิงคโปร์ หรืออเมริกา แต่จะไปลงทุนในท้องถิ่นประเทศไหนก็ได้ รวมทั้งไทย
ประการสุดท้าย การแปรรูป (Privatization) ศาสนาใหม่มองว่ารัฐควรมีบทบาทลงทุนในแง่นโยบายเท่านั้นแต่ ห้ามลงทุนธุรกิจใดๆ ดังนั้นรัฐวิสาหกิจจึงให้เป็นเรื่องของเอกชนด้วย กระบวนการแปรรูปจึงเกิดขึ้น การจัดการตรงนี้จะทำผ่านนักการเมืองขายตัวทั้งหลายที่ไม่เคยเป็นตัวแทนของเรา แต่เป็นตัวแทนของทุนต่างชาติขนาดใหญ่
เคยเห็นหรือไม่ ใครเป็นตัวแทนแรงงาน ใครเป็นตัวแทนผู้หญิงในประเทศ ใครเป็นตัวแทนราชการ...ไม่มี และไม่ว่ารัฐบาลชุดไหนก็พยามยามทำการแปรรูป และมักจะแปรรูปกับวิสาหกิจที่ทำกำไร โดยทำให้ทุกสิ่งแพงขึ้น รศ.สมเกียรติกล่าว พร้อมยกตัวอย่าง ค่าโทรศัพท์ที่เดิมเคยโทรกันได้ครั้งละ 1 บาท ไม่เกิน 3 บาท แต่เวลานี้อาจเริ่มต้นที่ 5 บาท เป็นต้น
ปัจจัยของ ศาสนาเสรีนิยมใหม่ แรงงานคือตัวทำกำไรสูงสุด
รศ.ดร. สมเกียรติ กล่าวต่อไปว่า การลงทุนของศาสนาของเสรีนิยมใหม่ในภาค Real Factor จะต้องมี ที่ดิน เครื่องจักร วัตถุดิบ แรงงาน การตลาด การขนส่งหรือการกระจายผลผลิต ในองค์ประกอบเหล่านี้สิ่งที่แปรผันได้คือ วัตถุดิบ แรงงาน และการขนส่ง ซึ่งแรงงานกับวัตถุดิบคือสิ่งที่แปรผันได้มาก จึงทำให้มีการลดวัตุดิบในการผลิตลงเพื่อให้มีกำไรสูง ในอีกทางหนึ่ง แรงงานจะเป็นตัวที่ทำกำไรสูงสุดด้วย ทั้งนี้ การลงทุนในประเทศไทยส่วนมากแล้วนักลงทุนไทยมักทำหน้าที่เป็นเพียงผู้ประกอบเครื่องเท่านั้น วัตุดิบอาจจะส่งมาจากนายทุนใหญ่ต่างประเทศ หากทำกำไรได้แสนล้านก็ไปอยู่ที่นายทุนใหญ่ต่างประเทศ ส่วนการลดค่าแรงของแรงงานจึงถือเป็นกำไรส่วนเกินที่นายทุนท้องถิ่นจะได้รับ
ดังนั้น ศานาใหม่จึงมีผลกระทบกับแรงงาน เกิดการจัดการโดยลดค่าแรง สวัสดิการและบริการต่างๆลง ศาสนาใหม่จึงมีส่วนทำลายคนจนไม่ว่าจะในด้านด้านสุขภาพ การศึกษา สวัสดิการ เพราะสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดล้วนเป็นต้นทุน แม้แต่ในระบบข้าราชการเองเดิมจะเห็นว่าสามารถได้ค่ารักษาฟรีรวมไปถึงภรรยา ลูกและพ่อแม่ แต่ปัจจุบันข้าราชการพันธุ์ใหม่จะได้ค่ารักษาเฉพาะสามีภรรยากับลูกเท่านั้น สิ่งเหล่านี้ลดลงเพราะเป็นรายจ่ายที่ไม่ทำกำไรให้รัฐหรือโรงงาน คำถามต่อศาสนาใหม่ที่กำลังเผชิญคือ ทำไมเงินเดือนจึงน้อยไม่พอกินและอยู่กับที่ และชีวิตตกต่ำลง อีกทั้งกำลังมีการแก้ฎหมาย กฎระเบียบ ของรัฐเพื่อให้สินค้ามีกำไรสูงขึ้น รูปแบบเหล่านี้ไม่ได้เกิดแค่ในประเทศไทยแต่คือลักษณะที่กำลังแพร่กระจายไปทั่วโลก
ทางออก คือ L A S P
ในการเสวนา รศ.ดร. สมเกียรติ ได้เสนอทางออกสำหรับแรงงานในโลกแบบ โลกาภิวัตน์ ที่เรียกว่า L A S P ไว้ดังนี้
L (Learning) แรงงานต้องเรียนรู้เป็นอันดันแรก คือเรียนรู้จากสถานการณ์แรงงานไทยและบทเรียนจากการถูกกดขี่ของแรงงานทั่วโลก
A (analyze) หรือการวิเคราะห์ว่าการแก้ปัญหาในประเทศอื่นๆ เปรียบเทียบกับประเทศไทย
S (Synthesis) หรือการ สังเคราะห์เพื่อประยุกต์ปัญหาและการแก้ไขให้เข้ากับประเทศไทย
P (Practice) การนำไปสู่การปฏิบัติ
ทั้งนี้ รศ.ดร.สมเกียรติ กล่าวเสริมถึงวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้คือเพื่อให้บรรลุถึง EQ ซึ่ง E คือ Economic Quality หรือคุณภาพทางเศรษฐกิจของแรงงาน อีกส่วนหนึ่งคือ Emotional Quality หรือคุณภาพทางอารมณ์ของแรงงาน อีกทั้ง การเรียนรู้สุดท้ายจะนำไปสู่เป้าหมายที่แรงงานพึงได้รับคือ F E S A H O
F คือ Food /Family หรือ มีอาหารที่ดีและครอบครัวที่ดี
การจัดการ แรงงาน ในโลกแบบ โลกาภิวัฒน์
ดังนั้นในอนาคตอุตสาหกรรมหลายอย่างจะเคลื่อนย้ายไปผลิตในที่ต่างๆ และเกิดโรงงานย่อยมากขึ้น เช่น ในเชียงใหม่จะเห็นว่ามีโรงงารสิ่งทอย่อยเยอะขึ้น จะทำให้มีความซับซ้อนทางของความสัมพันธ์หรือการจ้างองค์กรเป็นไปในเฉพาะทางมากขึ้น
ในขณะที่ขอบข่ายนิยามของแรงงานเดิมยังถูกมองเฉพาะในโรงงานขนาดใหญ่เท่านั้น ทั้งที่ในความสัมพันธ์ที่ซับซ่อนตอนนี้คงต้องมองไปในองค์กรย่อยหรือในหมู่บ้านด้วย สหภาพแรงงานจึงจะต้องรวมไปถึงแรงงานเหล่านั้นเพื่อให้แรงงานพัฒานาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ผศ.ดร.เสาวลักษณ์ กล่าวถึงปัญหาของความยืดหยุ่นในการจ้างงานย่อยไปและเป็นผลกระทบในภาคการผลิตคือความคลุมเครือในการให้นิยามของตัวเอง มีความก้ำกึ่งในการนิยามแรงงานในโรงงานขนาดใหญ่กับหน่วยการผลิตย่อย ในกระแสนี้ถ้าไม่มีการปรับตัวจะมีผลกระทบ
จากนั้นจึงยกตัวอย่างการแกะรอยการผลิตในอุตสาหกรรมสิ่งทอที่เห็นความความซับซ้อนว่า เพียงตำบลเดียวในอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ มีการผลิตสิ่งทอที่นำกลับไปทำที่บ้านจากกลุ่มทุน 20 กว่ากลุ่ม ประเด็นดังกล่าวแม้จะมีมากว่า10 ปี แล้วแต่ในด้านการศึกษากลับยังเรื่องนี้ยังขาดอยู่
แรงงาน ไม่มีส่วนร่วมในการกำหนดสิทธิตัวเอง
ด้านนาย
ในอีกส่วนหนึ่งแม้จะเขียนถึงสิ่งตอบแทนแรงงาน แต่กฎหมายได้เขียนกำหนดแยกไว้อีกที่หนึ่ง โดยแรงงานไม่รู้ว่าเป็นเรื่องสวัสดิการของตัวเองตามกฎหมายแรงงานสัมพันธ์ปี 2518 และถ้าอยากได้ต้องไปเรียกร้องเอาเองผ่านการรวมกลุ่ม โดยผู้จ้างเวลาจ้างงานก็จะบอกแต่เรื่องค่าจ้างแต่ไม่เคยบอกเรื่องสิทธิในการรวมกลุ่ม ดังนั้นสิ่งที่สมควรต้องรู้เพื่อให้ได้มาในสิ่งที่นอกเหนือจากที่กฎหมายกำหนดจึงไม่ได้รู้
สหภาพ อำนาจต่อรองเดียวของแรงงาน
มาตรา 75 เครื่องมือนายจ้าง
กฎหมายดังกล่าวจึงเป็นตัวบั่นทอนการต่อสู้ของแรงงาน และใช้เพื่อสลายการรวมกลุ่ม เมื่อบริษัทไม่มีออร์เดอร์ก็จะใช้มาตรา 75 ในการหยุดงานบางส่วน โดยจ่ายค่าจ้างเพียง 50 เปอร์เซ็ศนต์ตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งถ้าแรงงานไม่พอใจก็ให้ลาออกไปเอง ส่วนนายจ้างกลับได้ประโยชน์เพราะไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ค่าตกใจหรือค่าเลิกจ้างเพราะเป็นการสมัครใจลาออก กฏหมายแบบนี้ไม่รู้ว่าออกมาได้อย่างไร เพราะแรงงานได้รับเงินเดือนแค่ 50 เปอร์เซ็นต์จึงรับไม่ไหว ส่วนเจ้าหน้าที่รัฐก็จะมองว่านายจ้างทำถูกตามกฎหมายแล้ว
คณะกรรมการสวัสดิการ โกหกคำโตของกระทรวงแรงงาน
อย่างไรก็ตาม ในทุกโรงงาน คณะกรรมการสวัสดิการกลับไม่มีกรรมการที่มาจากเลือกตั้งหรือไม่เคยมีโรงงานไหนที่แรงงานสามารถเรียกร้องผ่านคณะกรรมการนี้แล้วเคยได้ผล ซึ่งเป็นเพราะคณะกรรมการดังกล่าวไม่มีฐานะทางกฎหมาย แต่มาจากการแต่งตั้งหัวหน้างานไปเป็นคณะกรรมการซึ่งจะไม่มีอำนาจทางต่อรองใดๆกับบริษัท คณะกรรมการนี้จึงเป็นสิ่งที่ทางกระทรวงแรงงานเท่านั้นที่บอกว่าดีมาก แต่จะไม่ทำให้เกิดการรวมตัวของแรงงาน
ในขณะที่การตั้งสหภาพตามกฎหมายสามารถทำได้ตั้งแต่ 10 คน แต่กฎหมายกลับไม่คุ้มครองผู้ริเริ่มก่อการเลย และถ้ามีคนเพียงเท่านี้มาตั้งสหภาพทั้ง 10 คน คงถูกไล่ออกหมด เรื่องนี้ล้าลังกว่าในเขมรเสียอีก เพราะเขมรเพียง 3 คนก็ตั้งสหภาพได้ เคยมีการยื่นแก้ไขไปไม่รู้กี่ปีแล้วก็ไม่มีการตอบรับในการคุ้มครองผู้ริเริ่มก่อการ
นาย
รศ.ดร. สมเกียรติ กล่าวเสริมประเด็นประชาธิปไตยเพื่อรัฐสวัสดิการว่า เห็นด้วยเพราะเรื่องนี้สามารถเป็นข้อต่อรองกับศาสนาใหม่หรือเสรีนิยมใหม่ได้ ในเมื่อรัฐพยายามแก้กฎให้ทุนหมุนเวียนได้เร็วและเกิดแปรรูป รัฐจะต้องแบกรับภาระด้วย เพราะรัฐที่ไม่ต้องแบกรับภาระสำหรับคนตกงานจะเป็นรัฐที่ลอยตัว ดังนั้นรัฐสวัสดิการจะเป็นตัวต่อรอง
อย่างไรก็ตาม เมื่อรัฐจะต้องแบกต้นทุนนี้ สุดท้ายรัฐจะปฏิเสธและจะปัดกลับไปที่นายทุน นั่นคือเขียนกฎหมายให้นายทุนคุ้มครองแรงงานเอง ดังนั้นไม่ว่าแรงงานจะตกงานก็ต้องยังอยู่ได้ หรือเมื่อล้มป่วยแรงงานก็ต้องอยู่ได้ รัฐสวัสดิการจะทำให้รัฐต้องมีกฎหมายรองรับโดยไปเขียนกฎหมายบังคับนายทุน ในระดับใหญ่เราต้องต่อสู้ระดับนี้
อินเตอร์เน็ตเป็นสื่อที่ทุกคนเข้ามาดูได้ สนับสนุนให้กลับไปทำเว็บไซต์และมีสื่อศูนย์กลาง อย่างในลำพูนก็ต้องมีสื่อศูนย์กลางของจังหวัดเพื่อมาเขียนเรื่องราวไว้ ถ้าสู้โดยไม่มีสื่อ การชนโดยสหภาพก็ได้แค่ 50 เปอร์เซ็นต์ แต่ถ้าฟ้องสังคม เขาจะกลับมาแก้ไขให้เรา
รศ.ดร.สมเกียรติ กล่าวทิ้งท้ายว่า สื่อจะทำหน้าที่แบ่งปันความเข้าใจ แชร์ความรู้การต่อสู้แต่ละกลุ่ม และรวบรวมข้อมูลที่เคยเกิดขึ้นทั้งหมดเก็บไว้ สุดท้ายคือสื่อจะทำหน้าที่กระจายสู่สังคมมุมกว้าง
ไปสู่การยกระดับการต่อสู้
ทั้งนี้ มีกระบวนการที่ทำให้แรงงานรู้สึกว่าดูถูกตัวเองและสยบยอมต่อโรงงาน นั่นคือการทำให้เชื่องผ่านกฎระเบียบ วิธีนี้นายทุนกับรัฐนิยมนำมาใช้มาก ส่วนอีกทางหนึ่งที่จะทำให้แรงงานสยบยอมก็คือทำผ่านผ่านสังคมวัฒนธรรม เช่น การบอกว่างานอิเล็กทรอนิกส์เหมาะกับแรงงานหญิงเอเชีย เพราะมีนิ้วมือเรียวงามและคล่องแคล่ว อีกทั้ง แรงงานหญิงอดทนกว่าแรงงานชาย รวมไปถึงนิยมแรงงานโสดเพราะไม่ต้องดูแลเรื่องสวัสดิการมาก
สิ่งเหล่านี้สร้างทำให้บอกตัวเองว่าไม่ต้องเรียนสูง แต่ให้ไปทำงานที่นิคมอุตสาหกรรมเพราะไม่ว่าอย่างไรเขาก็รับอยู่แล้ว ยังมีประเด็นที่บอกว่าผู้หญิงมีหน้าที่ต้องดูแลพ่อแม่ ดูแลครอบครัว จึงต้องไปทำงานเป็นแรงงานเพื่อดูแลครอบครัว ซึ่งถ้าลูกชายจะไม่ค่อยถูกว่าหากไม่ดูแลตรงนี้
ดังนั้นการต่อสู้จึงยืนยันว่าเราเป็นคนไม่ใช่สินค้าหรือปัจจัยการผลิตแบบที่สังคมมอง แต่ทั้งกฎระเบียบและเงื่อนไขทางวัฒนธรรมมันลดทอนความเป็นคนลง
ในการต่อสู้ของแรงงานนั้น สหภาพแรงงานก็คือการพยายามรวมการต่อสู้ของแต่ละคนที่กระจัดการะจายมาสู้รวมกัน บรรดาข้อเรียกร้องต่างๆจะตั้งอยู่บนฐานว่าเราเป็นคน และเมื่อแรงงานทำหน้าที่ส่งเสริมเศรษฐกิจให้รัฐแล้วก็ต้องหันกลับมาดูแลด้วย เพราะรัฐต้องมีบทบาทในการดูแลคนที่สร้างสรรเศรษฐกิจ
นอกจากนี้ ยังมีประเด็น การจ้างงานแบบเหมาช่วงที่ไม่จ้างแรงงานไปทำในโรงงานที่ตอนนี้มีมากถึง 67 เปอร์เซ็นต์ เป็นแรงงานนอกระบบที่ต้องเชื่อมแรงงานในระบบให้ได้ เพราะถ้าบวกแรงงานในระบบ นอกระบบและแรงงานต่างด้าว รวมกับชาวนา ชาวไร่ที่มีปัญหาด้านสวัสดิการเหมือนจะทำให้มีอำนาจต่อรองทางการเมืองมากขึ้น แต่ปัญหาใหญ่คือจะข้ามพรมแดนตรงนี้ได้อย่างไร
อาวุธอีกอย่างหนึ่งของแรงงานคือ การเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ถ้าแรงงานรวมกันได้ จะสามารถต่อรองกับพรรคการเมืองได้ ดังกรณีตัวอย่างในประเทศอินเดีย ที่แรงงานสามารถต่อรองกับพรรคการเมืองได้ ถ้าตกลงกันได้ก็จะเทคะแนนให้ กรณีดังกล่าวมีพรรคหนึ่งในไทยที่เคยทำมาแล้วคือไทยรักไทย ที่เคยขายนโยบายให้กับเกษตรกร ไม่ว่าโครงการ 30 บาท หรือกองทุนหมู่บ้าน ดังนั้นทำไมคนงานจะตรงนี้บ้างไม่ได้
อีกช่องทางหนึ่งคือการยกระดับการต่อสู้ไปสู่สากล นั่นคือการเชื่อมกับสหภาพแรงงานบริษัทเจ้าของสังกัด เช่น เมื่อมีบริษัทแม่จากญี่ปุ่นมาเปิดโรงงาน ในญี่ปุ่นจะมีสหภาพแรงงานคุ้มครอง ในเมื่อแรงงานไทยผลิตสินค้าให้ญี่ปุ่น ก็ต้องเชื่อมกับองค์กรแรงงานในระดับนานาชาติด้วยเพื่อให้คุ้มครองแรงงานไทยด้วย
เสียงจากแรงงาน
ประธานสหภาพแรงงานอัญมณีและเครื่องประดับสัมพันธ์
จากมุมมองในส่วนสหภาพแรงงาน ข่าวด้านแรงงานช่วงที่ผ่านมาจะมีเฉพาะกรณีของบริษัทไทยศิลป์ฯ แต่ในภาพรวม จริงๆแล้วมีบริษัทถูกเลิกจ้างมีเยอะมาก เมื่อรวมกับสถานการณ์การเมืองแล้วมีผลกระทบที่ทำให้ต้องปิดตัวไปหลายบริษัท
การให้แรงงานเรียนรู้เป็นเรื่องสำคัญมากต่อสถานการณ์ เพราะแรงงานต้องรู้เรื่องการลงทุนและผลกำไรที่มาริดรอนต่อสวัสดิการและค่าแรง
กรณีค่าแรงขั้นต่ำ เพียงห่างจากเชียงใหม่ประมาณ
ปัญหาของเรา เราต้องเรียนรู้และมีสมาคมของ แต่ประเทศไทยองค์กรไม่เข้มแข็งและไม่พัฒนา เพราะขาดการสนับสนุนแม้แต่ทางรัฐบาลเองตาม การจัดตั้งก็ทำได้ยาก ที่ลำพูนกว่าจะมีสหภาพลำบาก แต่การสู้คนเดียวก็ลำบาก การลดต้นทุนของนายทุนจะใช้การลดค่าแรง การต่อรองแม้เวลานี้มีสหภาพก็ยังทำได้ยาก จึงต้องเรียนรู้และทันสถานการณ์ ล่าสุด ที่บริษัทมีการตัดสวัสดิการจึงเรียกร้องขอปรับสวัสดิการให้เหมือนเดิม ก็เรียกร้องได้เพียงแค่ได้เงินมาเป็นก้อน ก็ยังดี แต่ถ้าไม่มีสหภาพคงไม่ได้อะไรเลย จะไปพึ่งรัฐบาลหรือเจ้าหน้าที่ไม่ได้ในเรื่องการเรียนรู้ ทำงานมา 12 ปี เจ้าหน้าที่รัฐจะให้ความรู้สักข้อเดียวยังไม่มีเลย ต้องเรียนรู้ด้วยตัวเอง ส่วนเรื่องรัฐสวัสดิการคงเกิดได้ยาก แต่ทำได้จะดีมาก
แรงงานบริษัทนามิกิ
บริษัทส่วนมากเป็นผู้หญิง ในเวลานี้ลาออกกันมาก ค่าแรงขั้นต่ำก็ไม่ได้ขึ้นเลย ล่าสุด เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อวันเสาร์ มีประกาศด่วนว่ามีออร์เดอร์เข้ามาและโยกย้ายพนักงานด่วน แต่พนักงานบางคนอายุมาก รวมทั้งอายุการทำงานก็มากด้วยกลับยังถูกให้ไปทำงานที่เข้ากะ ซึ่งเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับสุขภาพโดยตรง บางคนยังต้องทำงานเกี่ยวกับตะกั่ว เรื่องนี้เกิดมานานแต่ยังไม่ได้รับการแก้ไข จะพยายามเรียกร้องสิทธิที่เราควรจจะได้
แรงงานบริษัท LTEC
ในสถานการณ์ปัจจุบันการเข้ามาของพนักงานใหม่เริ่มถูกเอาเปรียบในการเข้ามาเป็นสหภาพโดยให้เข้ามาให้เป็นแรงงานชั่วคราวก่อน 1 เดือน จากนั้นจึงประเมินผล ทำไปอีกจนครบ 4 เดือน ถ้าผ่านจึงจะให้ตรวจสุขภาพ ทดลองงานอีก 4 เดือนจึงผ่านโปร ในกรณีดังกล่าวยังมีความเสี่ยงในด้านสุขภาพด้วย เพราะไม่ตรวจสุขภาพตั้งแต่แรกเข้าทำงานซึ่งเป็นเรื่องอันตรายมาก เพราะกว่าจะตรวจก็ทำงานไปหลายเดือนแล้ว
ปัญหาต่อมา มีการเปลี่ยนแปลงทำงานจากทำ 6 วัน หยุดวันอาทิตย์ 1 วัน เป็นการให้หยุดไม่ตรงกัน โดยให้จับฉลากแบ่ง 7กลุ่ม ให้หยุดวันละกลุ่ม ทำให้มีปัญหาทางการเดินทางกับครอบครัวเพราะหยุดไม่ตรงกัน นอกจากนี้ เดิมทีการหยุดวันอาทิตย์แต่มาทำงานจะมีโอทีคูณสอง ตอนนี้จึงหยุดการให้ค่าโอทีไปเลย ทำให้รายได้ลดลง
การหยุดไม่แน่นอนทำให้ปฏิทินการหยุดจะเป็นของใครของมัน เมื่อสื่อสารกับผู้จัดการไม่เข้าใจก็ทำให้เกิดปัญหาเงินหาย ตลอด 2 -3 เดือนที่ผ่านมา จึงเกิดปัญหาวุ่นวาย
การเอาเปรียบแรงงานก็คือการต้องการเดินเครื่องตลอด 24 ชม.และต้องการออร์เดอร์ตลอด การไม่ให้ความร่วมมือกับวันหยุดที่ไม่ใช่วันอาทิตย์ จะถูกให้ไปอยู่ไลน์งานอื่นที่หนัก การลาพักร้อนทั้งที่เป็นสิทธิของพนักงาน ก็ให้ลาได้เพียงวันละคน ซึ่งคาดไม่ได้ว่าใครจะทำธุระวันไหนซึ่งบางครั้งตรงกันก็มีปัญหาอีก
ส่วนด้านสวัสดิการตอนนี้หลอดไฟมีปัญหา ทุกคนตาเสีย แม้มีค่าสวัสดิการแต่ยังไม่พอกลับค่าแว่นชุดหนึ่ง
การลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญปี 50 ที่ผ่านมา มีหลายกลุ่มที่รักประชาธิปไตย-คัดค้านรัฐประหาร ออกมารณรงค์ให้ประชาชนออกมาโหวต ไม่รับ ร่างรัฐธรรมนูญ เพื่อเป็นการแสดงเจตนารมณ์ว่าเราไม่ต้องการรัฐประหาร หนึ่งในหลายๆ กลุ่มที่ทำงานอย่างขยันขันแข็งและต่อเนื่องในพื้นที่ภาคเหนือ คือ กลุ่มประชาธิปไตยเพื่อรัฐสวัสดิการ (ปรส.) ซึ่งผู้ปฏิบัติงานของกลุ่มนี้เป็นบุคคลที่ทำงานสนับสนุนเรื่องสิทธิและความเป็นธรรมด้านต่างๆ ให้กับคนยากคนจน เกษตรกร คนจนในเมือง กลุ่มชาติพันธุ์ ผู้ใช้แรงงาน และนักศึกษาภาคเหนือมาเป็นเวลานานพอควร
ประชาไทจะนำท่านผู้อ่านไปพูดคุยกับ เจษฎา โชติกิจภิวาทย์ หนึ่งในผู้ปฏิบัติงานของกลุ่ม เกี่ยวกับผลการลงประชามติที่ผ่านมา และก้าวต่อไปของประชาชนในการต่อสู้กับระบอบเผด็จการ
+ประเด็นเรื่องปัญหาประชาชนคนจน คนชายขอบกับเรื่องการคัดค้านรัฐประหารเกี่ยวกันอย่างไร แล้วมวลชนคิดเห็นอย่างไรกับเรื่องนี้ ?
ก่อนอื่นขอย้ำว่า ปัญหาของประชาชนคนจน ไม่ว่าเกษตรกรรายย่อย, ประมงพื้นบ้าน, กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ นั้น คิดว่า รัฐไทย ไม่ว่าพรรคการเมืองใดของนายทุนหรือระบบราชการที่มีทหารครองอำนาจรัฐก็ตาม ล้วนมีความจงใจออกนโยบาย กฎหมาย มติ ครม.มาตรการต่างๆ ที่จะยึดปล้นทรัพยากรธรรมชาติจากของชุมชนส่วนรวมมามอบให้เป็นกรรมสิทธิ์ของนายทุน เป็นกรรมสิทธิ์ของรัฐ ทำให้ทรัพยากรธรรมชาติเป็นสินค้าและจงใจทำให้ประชาชนคนจนเหล่านั้นกลายสภาพเป็นเพียงแรงงานรับจ้าง เป็นกรรมกรที่มีแรงงานเป็นสินค้า มีนโยบายส่งเสริมนายทุนไม่ว่าต่างชาติหรือนายทุนในประเทศ เพื่อให้แรงงานราคาถูกไม่มีหลักประกันด้านสุขภาพ สิ่งแวดล้อม ไม่ส่งเสริมการรวมตัวของคนงานในรูปแบบสหภาพแรงงาน แม้จะมีกฎหมายรองรับก็ตามแต่ ซึ่งเป็นไปตามการเคลื่อนตัวของระบบทุนนิยมไม่ว่ายุคสมัยไหนก็ตาม แม้ว่าจะอ้างความพอเพียง พึ่งตนเองก็ตาม
ยิ่งปัจจุบันเดินแนวทางเสรีนิยมใหม่ เร่งการแปรรูปรัฐวิสาหกิจต่างๆ ทั้งการศึกษามหาวิทยาลัยให้เป็นแหล่งการค้าหากำไรของกลุ่มทุนมากกว่าเพื่อบริหารสังคมยิ่งชัดเจนขึ้น เพียงแต่การเติบโตของขบวนการภาคประชาชน มีการเคลื่อนไหวปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิพื้นฐาน ได้อย่างสันติวิธี จำเป็นอย่างยิ่งที่ประชาชนต้องมีเสรีภาพ สังคมต้องมีประชาธิปไตย สื่อไม่ถูกปิดกั้นควบคุมไม่ว่าด้วยรูปแบบไหนก็ตาม
การคัดค้านระบอบทหาร รัฐประหาร จึงปฏิเสธมิได้สำหรับองค์กรภาคประชาชน องค์กรประชาชนที่ตื่นตัว เข้าใจประวัติศาสตร์สังคมเศรษฐกิจการเมือง สำนึกถึงฐานะประวัติศาสตร์ จึงต้องเคลื่อนไหว เพื่อเสรีภาพ ประชาธิปไตย ที่มิใช่เพื่อทักษิณ แต่เพื่อการเติบโตของภาคประชาชน เพื่อปกป้องอำนาจประชาชนในการตรวจสอบอำนาจรัฐได้อย่างเสรี
มีหลายคนอ้างว่า ประชาชนที่รับร่าง รธน.50 นั้น ไม่รู้ข้อมูล ทำนองโง่ ติดกับการถูกอุปถัมภ์ เป็นการดูถูกดูแคลน แท้ที่จริงแล้วประชาชนจำนวนมากเมื่อมีโอกาสฟังข้อมูล ทั้งฝ่ายเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย ทางภาคเหนือ เช่น เครือข่ายเกษตรกรภาคเหนือ แนวร่วมเกษตรกรภาคเหนือ เครือข่ายสื่อ เครือข่ายคนจนเมือง สหภาพแรงงาน นักศึกษา พวกเขามีศักยภาพ ปลดปล่อยจากความคิดแบบอุปถัมภ์ ไม่ยึดติดตัวบุคคล แม้ว่าเขาอาจจะเคยเคลื่อนไหวร่วมกับนักพัฒนาองค์กรเอกชน นักวิชาการ สายที่รับร่าง รธน.แต่พวกเขากลับประกาศไม่รับร่าง รธน.ซึ่งสมาชิกสภานิติบัญญัติอย่างคุณ
แน่นอนว่า องค์กรประชาชนต้องเป็นอิสระจากพรรคทักษิณ ประชาธิปัตย์ มัชฌิมา รวมใจไทย รักชาติ พลังประชาชน และจากราชการ รวมทั้งพวก สส. สว. สนช. หรือเอ็นจีโอด้วย เพียงแต่บทเรียนที่ผ่านมาชี้ว่า ทั้งทักษิณ และรัฐบาลราชการที่มาจากรัฐประหารล้วนแล้วแต่มีนโยบายเพื่อนายทุนและระบบทุนนิยม ไม่ว่า แปรรูปรัฐวิสาหกิจ การศึกษา สาธารณูปโภค การทำจีเอ็มโอ เอฟทีเอ และอื่นๆ ตลอดทั้งไม่มีนโยบายเก็บภาษีก้าวหน้า ปฏิรูปที่ดิน สร้างสังคมสวัสดิการ และอื่นๆ
บทเรียนที่ผ่านมาบอกกับองค์กรประชาชนว่า การต่อสู้กับระบบราชการที่มีกฎอัยการศึก อำนาจนิยมแบบเก่านั้น ได้ปิดพื้นที่ให้แคบลงสำหรับภาคประชาชน การออกกฎหมายต่างๆ มีลักษณะงุบงิบภายในหมู่อำมาตอภิสิทธิ์ชน ไม่เปิดเผย ไม่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม ภาคประชาชนไม่มีโอกาสคััดค้านได้อย่างเสรีในยุคที่เสรีภาพหดหาย ยิ่งสื่อมวลชนจำนวนมากเชียร์ชอบระบอบทหาร ยิ่งซ้ำเติมในการปิดพื้นที่ภาคประชาชนมากขึ้นด้วย และมีกฎหมายหลายฉบับถูกบิดเบือนบิดเบี้ยวไป เช่น พรบ.ป่าชุมชน พรบ.รัฐวิสาหกิจ พรบ.คุ้มครองสุขภาพ สิ่งแวดล้อมคนงาน กฎหมายควบคุมสื่อ 70 ฉบับ และอื่นๆ รวมทั้ง พรบ.ความมั่นคงฯ ที่จะสร้างรัฐทหารขึ้นถ้าผ่าน สนช.และมีบางคนที่ใกล้ชิด องค์กรประชาชนไม่น้อย คาดหวังว่าเมื่อไล่ทักษิณแล้วฟ้าจะสีทอง แต่พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าไม่ใช่เลย
+ช่วยวิเคราะห์ผลคะแนนของเสียงที่ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญในช่วงการลงประชามติที่ผ่านมา ว่ามันสะท้อนอะไรบ้าง ?
มันชี้ให้เห็นว่าสังคมมันเป็นประชาธิปไตยมากขึ้น หลังจากบทบาททหารเพิ่มขึ้นมาอีกครั้งหลังจากในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา และทางรัฐก็พยายามใช้กลไกมหาดไทย กลไกราชการ กลไกทหาร สสร. เข้าไปโฆษณาต่างๆ เพื่อให้ประชาชนรับร่างรัฐธรรมนูญ มันไม่ง่ายแล้ว ในสังคมที่พัฒนาประชาธิปไตยมาพอสมควร และกลไกที่สำคัญ สังคมที่มีการเลือกตั้ง กลไกของนักการเมืองกลไกของพรรคการเมืองมันจะมีบทบาทมากขึ้น พร้อมๆ กับจุดเด่นของไทยรักไทย ก็คือบทบาททางด้านนโยบาย อาจจะเป็นสิ่งที่ชาวบ้านจับต้องได้ตอนนี้ ชาวบ้านไม่ได้โง่ ไม่ได้ดักดาน ไม่ได้ถูกซื้ออย่างกับปัญญาชนคนชั้นกลางในเมืองกรุงกล่าวประณามกัน มันจะสะท้อนแบบนั้นไม่ได้แล้ว ชาวบ้านเขาก็มีสิทธิ์เลือก แล้วก็สำนึกแห่งความเป็นประชาธิปไตยมันมีสูงมากขึ้นด้วย แล้วว่าอย่างน้อยผู้แทนก็ต้องมาจากการเลือกตั้ง จะมาใช้อำนาจแบบเจ้าขุนมูลนายแบบเดิม คำสั่งจากระดับบนลงมา อย่างนี้ใช้ไม่ได้แล้ว สังคมมันไปไกลแล้ว อย่างที่เห็นชัดๆ ในภาคอีสานและภาคเหนือ
+มีหลายคนที่ออกมาพูดว่าเสียงที่ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญที่ผ่านมามีความสัมพันธ์กับพรรคไทยรักไทยเดิม คิดว่าอย่างไร ?
ผมไม่รู้ข้อมูลมากนัก เพียงแต่รู้ว่ากลไกรัฐพยายามไม่ให้รับร่าง แต่ว่ากระแสไม่รับร่างก็มี โดยเฉพาะตอนท้ายๆ ที่กลุ่มไม่รับร่างมีโอกาสออกทีวี ออกวิทยุ ออกอะไรต่างๆ ทำให้ชาวบ้านได้รับข้อมูล ได้รู้ถึงการวิเคราะห์ของกลุ่มไม่เห็นด้วยมากขึ้น ในการคิดต่อ ในการตัดสินใจ แต่ก็น่าเสียดายที่มีเวลามันสั้นมาก และผมก็มีโอกาสได้จัดเวทีฝ่ายรับร่างและฝ่ายไม่รับร่างเป็นการดีเบตภายในองค์กร เห็นชัดเลยหลังจากชาวบ้านฟังข้อมูล น้ำหนักเสียงคือการไม่รับร่างสูง คือถ้ามีการเปิดเผยข้อมูลจริงๆ ตามหลักการจริงๆ ตามหลักสากลจริงๆ ได้ฟังข้อมูลทั้งสองส่วน ชาวบ้านฟังข้อมูล ฟังเหตุฟังผล มีเหตุมีผล แล้วเขาก็พร้อมจะตัดสินใจ
ถ้าโดยตรรกะแล้ว เราก็เห็นว่าเหตุผลของฝ่ายรับ รธน.ซึ่งถึงที่สุดแล้วอำนาจอยู่ที่ศูนย์กลาง อยู่ที่ฝ่ายราชการ โดยที่ชาวบ้านไม่มีส่วนเชื่อมโยงไม่มีส่วนได้ส่วนเสียในสิทธิของเขาเลย พอเขาฟังข้อมูล เขาก็ไม่เอา เพราะประสบการณ์ของเขาโดนราชการเอาเปรียบมาตลอดไม่ว่าจะเป็นเรื่องดินเรื่องป่า เรื่องเขื่อน และอื่นๆ การรวมศูนย์อำนาจ เขาโดนตลอด พอ รธน. จะนำพาเขาไปเจอแบบนี้อีก เขาก็ไม่เอา อันนี้เป็นกลุ่มที่ผมจัดนะ
+แสดงว่าชาวบ้านเบื่อระบบราชการ ?
ใช่ แต่ว่าพรรคการเมืองปัจจุบันไม่ใช่ทางออกทั้งหมด ผมพยายามจะเปรียบเทียบส่วนได้ส่วนเสีย การมีโอกาสต่อรองมากกว่า เช่นเรื่องเขื่อนปากมูน พอมีมติ ครม.ปั๊บ ทหารลงพื้นที่โครมครามๆ ชาวบ้านก็กลัวหรือว่ากังวล แต่พอเป็นนักการเมืองก็ต่อรอง แต่เป็นแบบราชการมันทำอะไรไม่ได้เลยเขาก็มีประสบการณ์ อย่างกรณีชาวบ้านปากมูน เขาก็ต่อรองเรื่องเขื่อน เรื่องค่าชดเชยได้ อันนี้เขาทำมาตลอดเป็นประสบการณ์ตรงของชีวิต แต่พอทหารขึ้นมามีอำนาจเขาเคลื่อนไหวอะไรไม่ได้เลย เมื่อทหารมาเยี่ยมถึงหมู่บ้านับร้อยๆ คน ถ้าพูดง่ายๆ ให้ชาวบ้านไปเจอทหารกับเจอนักการเมือง เจอหัวคะแนน ชาวบ้านเลือกไปเจอหัวคะแนน ไปเจอนักการเมือง ชาวบ้านสบายใจกว่า มึงหลอกกู-กูหลอกมึง ก็ต่อรองกันไป ชาวบ้านก็มีบทเรียนของเขา การที่บอกว่าชาวบ้านโง่ ชาวบ้านถูกซื้อมันไม่จริง ผมว่าวิธีคิดแบบนี้ไม่ไหวแล้ว ปัญญาชนต่างๆ ที่ออกมาแล้วก็มีคนออกมาเปรียบเทียบว่า ถ้าคุณบอกว่าคนชั้นกลางในกรุงเทพฉลาด ทำไมคนอีสานมาออกเสียงมากกว่าคนกรุงเทพล่ะ คนกรุงเทพฉลาดกว่าหรือว่าไม่มีการตื่นตัวทางการเมืองประชาธิปไตยมากกว่ากันแน่
+มองว่าคะแนนที่ไม่รับร่าง มีความสัมพันธ์กับไทยรักไทย ?
ก็อาจจะมีความสัมพันธ์ด้วย แล้วมันผิดตรงไหนกัน ถ้าจะบอกว่าพรรคการเมืองเป็นแค่ส่วนหนึ่ง แต่มันเป็นระบบประชาธิปไตย ระบบที่ประชาชนมีสิทธิมีเสรีภาพมีเสียง ที่สามารถต่อสู้ต่อรองได้โดยสันติวิธี เขาก็ต้องเลือกระบบไปทางพรรคการเมืองมากกว่าระบบทหาร แต่ว่ากลไกไทยรักไทยไปรณรงค์มากมายขนาดไหนผมไม่รู้นะ แต่เท่าที่ผมมีโอกาสได้คุย ชาวบ้านเขาชื่นชมระบบรัฐสภามากกว่า และก็ไม่แปลกที่เขาจะชอบไทยรักไทย เพราะไทยรักไทยยังให้อะไรกับเขาบ้าง เช่น การรักษาทุกโรค มีหลักประกันอะไรให้เขาบ้าง มันก็ไม่แปลกที่ชาวบ้านจะชอบ ระบบทหารมีไหมล่ะ มีแต่จัดการกับชาวบ้านปากมูน ออกกฎหมายไม่รู้ตอนนี้กี่ฉบับ กฎหมายป่าไม้ที่ดิน ที่จำกัดสิทธิชาวบ้าน ประมาณ 7-8 ฉบับ เหมือนกฎหมายด้านสื่อ กฎหมายแรงงานด้วย เป็นกฎหมายที่รวมศูนย์อำนาจให้ราชการหน่วยใดหน่วยหนึ่งเรื่องใดเรื่องหนึ่งมากมายเลย จำกัดสิทธิชาวบ้าน เราก็รู้อยู่แล้วว่าพวก สนช.ก็เต็มไปด้วยข้าราชการ อำมาตยาธิปไตย พวกขุนนาง พอเข้าไปก็ออกกฎหมายโดยราชการเพื่อราชการ ชาวบ้านก็รับรู้เขาก็บอกว่าต้องหยุด เพราะมันไม่ชอบธรรม และก็อีกไม่กี่เดือนก็จะมีการเลือกตั้ง ควรปล่อยให้รัฐบาลใหม่ดีกว่า
ที่สำคัญ มันจะเป็นบทเรียนให้กับองค์กรประชาชนด้วย ในเรื่องกฎหมายต่างๆ ที่องค์กรประชาชนหลายองค์กรคิดง่ายๆ หรือถูกทำให้เชื่อว่าเมื่อไหร่ทักษิณไปแล้ว จะทำให้กฎหมายต่างๆ ที่มันลิดรอนสิทธิเสรีภาพ กฎหมาย นโยบายที่ไม่เป็นธรรมต่างๆ จะหายไป ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มเอฟทีเอวอทช์ สหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจต่างๆ และอื่นๆ และเช่นเดียวกับสมัยก่อน เมื่อรัฐบาลจิ๋ว รัฐบาลชวน ไม่แก้ปัญหา ก็จะตกอยู่ในมายาคติ ทำนองเดียวกันว่า ต้องไล่รัฐบาลก่อนแล้วปัญหาจะได้รับการแก้ไข ซึ่งมันไม่ใช่
ถึงเวลาแล้วที่ต้องยกเครื่องกันภายในว่า การที่เราเชื่อแนวคิดแบบผู้นำง่ายๆ ไม่ได้ มีคนเตือนกันมาแล้วว่ามันจะหนักกว่าเก่า เราก็เห็นชัดว่าพอรัฐบาลชุดนี้ขึ้นมาก็หนักกว่าเก่าจริง และถ้าคนเรียนรู้ประวัติศาสตร์การเมือง เข้าใจเรืองเหล่านี้ก็น่าจะประเมินออกแล้วว่ามันเป็นจริง ผมคิดว่าองค์กรภาคประชาชน องค์กรเอ็นจีโอ เหล่านี้ต้องกลับมาทบทวนตรวจสอบบทบาทและก็ยกเครื่องกันภายในด้วย ถ้าตอนนี้ยังอิงแอบไปทางแนวคิดแบบเก่าก็ต้องถอนตัวออกมา ไม่ใช่ว่าไปเชื่อคนที่เขาตั้งตัวว่าเป็นองค์กรประชาชนแล้วก็เดินตามแนวทางแบบเดิม คือมันมีบทเรียนครั้งสำคัญด้วยนะ เป็นสิ่งที่ผมเป็นห่วงอยู่ ที่เดินตามการเคลื่อนไหวของ สนธิ ลิ้มทองกุล พันธมิตรประชาธิปไตย เราต้องเป็นอิสระด้วย ไม่ต้องเป็นนอมินีเขา ต้องถือว่าเขาเป็นแค่องค์กรหนึ่งที่สนับสนุนแนวทางรัฐประหารไม่ว่าจะแก้ตัวให้ดูดีก็ตาม
ถ้าเราตามการเคลื่อนไหวของเขาก็จะเห็นว่า สนธิลิ้มพูด ประสงค์ชี้นำ พันธมิตร สุริยะใส สมเกียรติ พิภพ เสริม ทำนองนี้ ลองพิจารณาดูกรณีตำแหน่ง ผบทบ.ซิ ที่ออกมาเชียร์พลเอกสะพรั่ง หรือกรณีอื่นๆ เขาน่าจะเป็นสายเดียวกัน พวกเขาล้วนเป็นนอมินิของพลเอกสะพรั่ง แต่องค์กรประชาชนที่แท้จริงต้องไม่เป็นนอมินิชนชั้นนำเหล่านั้น ทั้ง คมช.และทักษิณ และปัจจุบันนี้เราต้องเป็นอิสระแล้ว
+คิดว่าภาคประชาชนที่เข้าไปร่วมกับสนธิ ลิ้มทองกุล โดนหลอก ?
อาจจะไม่โดนหลอก แต่เขาอาจจะเชื่อ แต่สิ่งที่เขาเชื่อมันไม่ใช่ แล้วเราก็ต้องยอมรับว่าองค์กรประชาชนที่ผ่านเคลื่อนประเด็นเฉพาะปัญหาของตนเอง จนลืมเรื่องการเมืองในเชิงโครงสร้าง คือประเด็นพื้นฐานเอาอยู่แล้ว เพียงแต่คิดว่าเปลี่ยนผู้มีอำนาจใหม่แล้วประเด็นของเราก็แก้ได้ แต่มันไม่ใช่ มันเป็นเรื่องของระบบ เป็นเรื่องของโครงสร้าง เป็นเรื่องของการเคลื่อนตัวของทุนนิยมต่างๆ
ปัญหาของประชาชน คือ เราจะมีเสรีภาพได้อย่างไรในการต่อสู้ภายใต้ระบบทุนนิยม เพราะฉะนั้นระบบรัฐสภามันเอื้อกว่า สำหรับการเติบโตอย่างสันติวิธี แต่ระบบทหารมันไม่ใช่อยู่แล้ว ระบบราชการมันไม่ใช่อยู่แล้ว ไม่ได้บอกว่าทักษิณดี แต่ว่าระบบแบบนี้ ไม่ว่าจะเป็นทักษิณ เป็นประชาธิปัตย์ เป็นอะไรขึ้นมามีอำนาจ การต่อรองมันเอื้อกว่าต่อภาคประชาชนในการเคลื่อนขบวน ในการจัดองค์กรในการชุมนุมประท้วง ในการเรียกร้องสิทธิ์ มันต้องมีเสรีภาพ เพราะเสรีภาพจะเป็นปัจจัยสำคัญให้กับองค์กรประชาชนในการเติบโตในการเคลื่อนไหวโดยสันติวิธี ถ้าไม่มีเสรีภาพ เราคงไม่ได้ข่าวกันใช่ไหมว่าคนนับพันถูกฆ่าจากนโยบายยาเสพติดสมัยทักษิณ ใครใช้นโยบายรุนแรงเหวี่ยงแหที่ภาคใต้ แล้วเราก็ต่อต้านนโยบายเหล่านี้้กัน
+ตอนนี้ผลรัฐธรรมนูญผ่านแล้วจะเกิดผลกระทบอะไรกับการเคลื่อนไหวภายใต้รัฐธรรมนูญ 2550 และการเคลื่อนไหวของภาคประชาชนจะไปในทิศทางใด ?
มันมีการเรียกร้องให้มีการแก้ไข รธน.แต่ประสงค์ สุ่นศิริ บอกว่าแก้ไม่ได้ มันยาก แต่เมื่อก่อนบอกว่าแก้ได้ แค่ห้าหมื่นชื่อก็แก้ได้แล้ว ก็พูดกลับไปกลับมา ก็ว่ากันไป เรื่องแก้ไข รธน. ในมาตราที่เรามองว่าเป็นปัญหา เช่น การแต่งตั้ง สว. การกำหนดวุฒิการศึกษา องค์กรอิสระ ก็คงต้องสู้กันต่อไปในการแก้ไข รธน.และมีการเสนอให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้เป็นประชาธิปไตยมากขึ้น ต้องมีหลักการลดอำนาจรัฐทั้งฟากราชการและการเมือง เพิ่มพื้นที่ภาคประชาชนอย่างแท้จริง โดยเฉพาะนโยบายการสร้างรัฐสวัสดิการ เก็บภาษีคนรวย ฯลฯ ที่มิใช่ประชานิยมเชิงสงเคราะห์ของทักษิณ และวาระประชาชนของประชาธิปัตย์ของอภิสิทธิ์
และเฉพาะหน้าตอนนี้ต้องยกเลิกกฎอัยการศึก และมีกฎหมายหลายฉบับที่อยู่ใน สนช.ที่รอการนำออกมา เราต้องออกมาคัดค้านและเรียกร้องให้ยุติบทบาทของ สนช.ได้แล้ว และก็รอรัฐบาลใหม่ แต่เท่าที่รู้ก็คือ สนช กำลังฉวยโอกาส เร่งออกกฎหมายที่ลิดรอนสิทธิของประชาชนในระดับล่าง ไม่ว่าจะเป็นแรงงาน ชาวนา หรือประมงพื้นบ้าน มันกำลังบีบให้เราเดือดร้อนขึ้น องค์กรภาคประชาชนก็ต้องคัดค้าน พรบ.เหล่านี้ เช่น พรบ.ความมั่นคงฯ ที่เป็นกฎหมายเผด็จการ พรบ.ป่าชุมชน และอื่นๆ ที่ให้อำนาจราชการรวมศูนย์กันต่อไป
การปฏิรูปสังคมเศรษฐกิจการเมืองเป็นสิงที่ดี แต่คิดว่าสิ่งที่องค์กรประชาชนต้องให้ความสำคัญมากๆด้วยเช่นกัน ก็คือการปฏิรูปองค์กรประชาชนด้วยเช่นกัน เพราะการสร้างองค์กรประชาชนที่เข้มแข็งคงมีหลายด้าน ทั้งด้านความคิดขององค์กร การสร้างการนำรวมหมู่ มีผู้นำหมุนเวียน การมีโรงเรียนขององค์กรประชาชนเอง สร้างปัญญาทางชนชั้นของตนเอง มีกระบวนการการจัดองค์กรที่เป็นประชาธิปไตยมีการตรวจสอบถ่วงดุลภายใน การสร้างองค์ความรู้ของภาคประชาชน การระดมทุนจากภายใน และอื่นๆ ที่ต้องขบคิดกัน ตลอดทั้งการจัดความสัมพันธ์กับเอ็นจีโอ นักวะ 4ชาการ ปัญญาชน องค์กรต่างๆ อย่างเสมอภาคเท่าเทียมกัน
การเคลื่อนไหวต่อไป แน่นอนว่า ต้องคัดค้านนโยบายเสรีนิยมใหม่ ใช้กลไกตลาดเสรีแบบพวกทักษิณ ประชาธิปัตย์และทุกพรรคการเมืองก็ว่าได้ และสกัดพวกรัฐประหารด้วยเช่นกัน และต้องระวังพวกฉวยโอกาสตีสองสามหน้าหาประโยชน์เฉพาะหน้าส่วนตนด้วยเหมือนกัน เพราะการเมืองภาคประชาชนต้องมั่นคงมีเอกลักษณ์ของตนเองต้องไม่นิยมขุนนางในหมู่ประชาชน พฤติกรรมแบบวีรชนเอกชน แบบพวกนักการเมืองจากพรรคการเมือง นักการเมืองจากระบบราชการ และต้องสร้างวัฒนธรรมการวิพากษ์วิจารณ์อย่างสร้างสรรค์ภายในองค์กรด้วย คัดค้านความคิดที่แก้ปัญหาเฉพาะหน้าผ่านการล็อบบี้ของผู้ที่่แอบอิงอำนาจด้วยเหมือนกัน ที่สำคัญต้องคิดสร้างให้องค์กรประชาชนชนชั้นล่างนำตนเองได้อย่างแท้จริง เพื่อความเข้มแข็งขององค์กรที่มิใช่เพียงบุคคลเท่านั้น
กลุ่มสร้างสรรค์ชีวิตและสังคมอีสานประณามสื่อไร้จรรยาบรรณดูถูกคนอีสาน-จี้ คมช.ยุติบทบาท
ประชาไท 27 สิงหาคม 2550 เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2550 ที่ผ่านมา กลุ่มสร้างสรรค์ชีวิตและสังคมอีสาน (กสส.) ได้ออกแถลงการณ์หลังผลการลงประชามติ 19 สิงหาคม 2550 โดยเนื้อหาส่วนหนึ่งประณามความไม่ชอบธรรมของกระบวนการลงประชามติของคณะรัฐประหาร เช่น มีการใช้อำนาจรัฐข่มขู่ชาวบ้าน มีการประกาศใช้กฎอัยการศึก
แถลงการณ์ยังมีความเห็น ในกรณีที่ กลไกของ คมช. ทั้งหลายรวมทั้ง กกต. นักวิชาการ สื่อมวลชนและนักการเมืองผู้สนับสนุนการรัฐประหาร ต่างก็ออกมากล่าวดูหมิ่นเสียงของประชาชนที่ไม่รับร่างว่า เป็นฐานเสียงที่อยู่ในระบบอุปถัมภ์ของพรรคไทยรักไทย เป็นเสียงที่ไม่บริสุทธิ์ หรือเป็นเสียงที่มาจากการใช้เงินอย่างมหาศาลของกลุ่มอำนาจเก่า เป็นกลุ่มคนจนที่คิดอะไรไม่ได้ไกลมากกว่าเรื่องการหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง ฯลฯ โดยไม่ได้ตระหนักว่า 10 ล้านเสียงที่ยืนยันไม่ยอมรับร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งๆ ที่อำนาจรัฐหลอกล่อ ตบตา ครอบงำ ข่มขู่ ด้วยวิธีการสารพัดนั้น มีเจตนารมณ์อย่างไร ต้องการบอกอะไรต่อผู้มีอำนาจและต่อสังคมบ้าง
ดังนั้นการไม่ยอมรับความแตกต่างทางความคิดที่สามารถจะเกิดขึ้นได้เสมอในสังคมประชาธิปไตย ที่เคารพในสิทธิประชาชนอย่างเท่าเทียมกัน นี่ย่อมผิดหลักการทำประชามติ ผิดหลักการแห่งระบอบประชาธิปไตย ผิดหลักการสร้างความสมานฉันท์ และไม่เคารพสิทธิพลเมือง แถลงการณ์ตอนหนึ่งระบุ
ในตอนท้ายของแถลงการณ์ กสส. ยังเสนอข้อเรียกร้องต่อสังคม 7 ประการ โดยตอนหนึ่งระบุว่า แม้เสียงที่ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญในการทำประชามติครั้งนี้จะเป็นเสียงข้างน้อย แต่ก็หมายถึงประชาชนกว่า 10 ล้านคน ขอให้ผู้ถืออำนาจรัฐไม่ว่าในปัจจุบัน หรือในอนาคต สำนึกว่า สิ่งที่ดำรงอยู่ในสังคมไทยขณะนี้ ไม่ว่าจะเป็นการรัฐประหาร การฉีกรัฐธรรมนูญ รัฐบาลจากการรัฐประหาร และรัฐธรรมนูญที่ร่างขึ้นในบรรยากาศของการรัฐประหาร ไม่เป็นที่ยอมรับ ไม่เป็นที่ต้องการของประชาชนจำนวนมาก และสิ่งเหล่านี้ต้องถูกประณามให้ตายไปจากสังคมไทยได้แล้ว
แถลงการณ์กลุ่มสร้างสรรค์ชีวิตและสังคมอีสาน
การลงประชามติ 19 สิงหาคม พ.ศ.2550 เป็นการลงประชามติที่มีผลสืบเนื่องจากการทำการรัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ.2549 โดยการฉีกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และทำการร่างรัฐธรรมนูญขึ้นใหม่ โดยที่กระบวนการและเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญได้ถูกกำหนดโดยคณะรัฐประหารทั้งสิ้น
การลงประชามติก็เป็นหนึ่งในกระบวนการสร้างความชอบธรรมให้กับรัฐธรรมนูญของคณะรัฐประหาร โดยสิ่งเหล่านี้ได้พิสูจน์ให้ประชาชนได้เห็นแล้ว กล่าวคือ
1. กระบวนการลงประชามติไม่ได้สร้างทางเลือกให้กับประชาชน ประชาชนไม่สามารถที่จะรู้ได้ว่ารัฐธรรมนูญในอนาคตจะมีเนื้อหาอย่างไรหากไม่เห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้
2. การลงประชามติที่ดำเนินไปในขณะที่ประชาชนใน 35 จังหวัด ได้ตกอยู่ภายใต้กฎอัยการศึก ซึ่งทหารมีอำนาจในการควบคุมทุกอย่าง ประชาชนไม่ได้มีสิทธิเสรีภาพที่จะกระทำการใดๆเช่นสังคมปรกติ
3. คณะรัฐประหารภายใต้ชื่อ คณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ ( คมช.) และรัฐบาลที่มาจากการรัฐประหาร ซึ่งโดยหลักการแล้วต้องวางตัวเป็นกลางในการออกเสียงแสดงประชามติ แต่ในความเป็นจริงกลับใช้งบประมาณและกลไกทุกอย่างของรัฐในการรณรงค์ชักจูงให้ประชาชนรับร่างรัฐธรรมนูญ
4. กลไกของ คมช. ไม่ว่าจะเป็น สสร. กอ.รมน. ตำรวจทหาร ผู้ว่าฯ นายอำเภอ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อบต. สื่อมวลชน รวมทั้ง NGOs และผู้นำชุมชนที่ใกล้ชิดอำนาจรัฐ ไม่เปิดโอ