Sufickie Praktyki Duchowego Rozwoju
Praktyka Ścieżki Serca
Praktyka
Sufickiej Ścieżki Serca składa
się z kilku ważnych punktów, które chcemy sobie
dzisiaj omówić. Uczeń osiągnąć musi w pierwszym kroku
większą wrażliwość, czułość na
dzieło Stwórcy, którym jest Przyroda, Natura i jej
subtelne energie oraz Duch Życia tworzący Przyrodę. Wrażliwość
na Przyrodę i żyjące
Stworzenia to inaczej otwarcie SERCA, otwarcie dla Boga (Allaah,
Elohim) i Jego Boskiego Ducha (Ruh, Ruach), zdolność odczuwania i
doświadczania Boskości samodzielnie.
Codzienne
normalne postępowanie UCZNIA
(MURID), pod nieobecność Nauczyciela (Murszid), powinno być takie,
by zapewnić CZYSTOŚĆ SERCA, czy to dzięki MODLITWIE
(Salat, Nimaz), świętym
studiom, mruczeniom fraz (Wasifa, Dhikr) czy też medytacjom
(rozmyślaniom). W szczególności praktykowanie Modlitwy
i Medytacji jest
absolutnie konieczną podstawą! Tajemnicy Modlitwy wprost
nie sposób wyrazić. Kiedy Uczeń,
wyrzekając się rozdzielenia z Bogiem staje do Modlitwy w nastroju
oddania samego
siebie, wtedy jego ciało równa się ze Świątynią Kaabaa,
jego Serce z Arsz (Tron Boży), a jego Duch (Ruh, Ruach, Pneuma)
dostępuje wizji Boskości. Wielbiciel (Ashik,
Bhakta) najczęściej modli się z ogniem oddania (uwielbienia) nie
przestrzegając zewnętrznych form prostrancji, raqs (na
przykład klęczenia i leżenia krzyżem), bierze wszystkich
wielbicieli za jednego i nie stawia na żadnym człowieku piętna
niewiary ani potępienia. W stanie Modlitwy,
ktoś połączony, stopiony z Bogiem nie może być świadomy niczego
innego, jak tylko Boga. Podobnie jak Hazrat Khwaadźa Alii, który
modląc się był operowany przez medyka i wyciągnięto z jego uda
strzałę, ale on tego nie czuł. Hallelujah!
Hallelujahu!
Po
Modlitwie (Salat) porannej, brzask
powinien być spędzony na mruczeniu (szeptaniu) Boskich Imion,
recytacji świętych tekstów (Quran, Biblia, Weda), żalu
i skrusze oraz przeprosinach i
usprawiedliwieniach. Nie powinno się w tym czasie mówić, za
wyjątkiem nakazów i zakazów pism świętych,
pobłogosławienia lub wyświadczenia dobrodziejstwa wiernemu i
pouczeniu Ucznia, jeśli prawdziwie łaknie wiedzy duchowej.
Towarzystwo Świętego,
znawcy Boga lub własnego Nauczyciela (Murszid), o ile jest to
osiągalne, jest bardziej wskazane od mruczeń i recytacji. Przed
Modlitwą o zachodzie słońca, powinno
się spędzić trochę czasu na uważnym badaniu natury pragnieniowej
(Nafs, Ego), tzn. na przeglądanie wypracowanych korzyści i zysków
oraz strat na jakie naraziliśmy się w ciągu dnia. Powinno się iść
spać Czystym i ze
świętymi recytacjami, nie wcześniej też, póki nie jesteśmy
już zmęczeni. Powinno się wstawać w drugiej części nocy przed
świtem i natychmiast
zabierać za święte Obowiązki.
Uczeń
powinien zawsze
praktykować następującą frazę zwaną Dhikr: Laa
Illaaha illa 'Llaah, co
oznacza „Nie ma bóstwa jak tylko Bóg"
na głos, kiedy jest sam lub niesłyszalnie - kiedy jest w jakimś
towarzystwie. Ochrania
ona Pielgrzyma wchodzącego na gościniec Drogi Bożej przed dwoma
zbójami czyhającymi na duszę: Nafs
(naturą pożądliwą) i Szatanem
(złym).
Zadowolenie
jest warunkiem absolutnie koniecznym. Człowiek tego pozbawiony
porzuci naukę tajemną (ezoterykę) i pójdzie sobie na rynek
(zajmie się krytyką i plotkowaniem). Nie można się obyć bez
wypełniania Obowiązków
(Dharman) najlepiej jak to jest tylko możliwe, gdyż jest to
konieczne dla zapewnienia bezpiecznej wędrówki Pielgrzyma na
Ścieżce. Jak długo jest zdrowy na umyśle, tak długo będzie iść
za Prawdą (al-Haqq,
Emet, Satya) i za Murszidem (Nauczycielem). Prawda w
słowach (prawdomówność) i prowadzeniu się jest zawsze
dobroczynna i korzystna, nigdy zaś szkodliwa.
Uczeń
(Murid) jest wielbicielem swego
Nauczyciela (Murszid).
Jeśli jego spoczynek i aktywność są zgodne z poleceniami i
wskazaniami Nauczyciela, wtedy jest Uczniem (Murid, Czela).
Jeśli podąża za własnymi pragnieniami i pomysłami (Nafs, Ego),
jest wyznawcą tych pragnień i pożądań, nie zaś swego
Nauczyciela. Uczeń zrzuca z siebie pragnienia i pożądania (Nafs,
Egon), tak jak wąż starą skórę. Gdyby miał w sobie
chociaż najmniejszą pozostałość starych pragnień i nawyków,
a wątpliwości i protest (bunt,
sprzeciw) znalazłyby trochę miejsca w jego Sercu, wtedy jest on
wielbicielem samego siebie, nie zaś Nauczyciela. Uczeń
powinien być czcicielem
Nauczyciela, tak aby mógł stać się czcicielem Boga, inaczej
bowiem nie jest to możliwe. Ten, kto jest posłuszny
Posłańcowi (Naabi), zaprawdę
posłuszny jest Bogu (Allaah).
Kto ma sam siebie za
Przewodnika (Szaikh, Guru), ten ma Szatana
za Przewodnika z powodu samouwielbienia, które jest cechą
duchów złych (demonów).
Uczeń
powinien troszczyć się zawsze o czystość swego motywu
(intencji) i wychodzić poza
czcze formy. Z tego względu powinien być posłuszny
instrukcjom Nauczyciela. Jego
motyw (intencja), choć na początku zmieszany z hipokryzją (obłudą)
i nieszczerością zostanie ostatecznie oczyszczony dzięki
przestrzeganiu instrukcji od Nauczyciela.
Boska
Wierność daje
całemu światu wolność
i suwerenność. Bóg,
(Allaah, Elohim) nigdy nie stworzył nic tak cennego jak Serce swego
Służebnika (Sewaka), ponieważ
właśnie tam zgromadził On bogactwo swej Mądrości, jak
powiedział: „Nie mogę pomieścić się w Niebiosach lub na ziemi,
ale mieszczę się w Sercu mego wiernego Sługi. Czym jest Służenie
(Kedmat, Sewana)? Służba jest
porzuceniem bez szemrania
wszystkiego dla Boskiej Woli. Służebnikiem jest
ten, kto nie myśli o zarobku i został wyzwolony z pęt pożądania
(Nafs, Ego). Ten, kto służy Bogu za płacę jest sługą tej płacy,
nie zaś Boga.
Poznaj
Boga jako swego stałego Strażnika
(Qutub). Żyjąc pod Jego nieustannie czujnym i strzegącym okiem,
człowiek powinien być skromnym i czuć się zawstydzonym, gdy
zwraca uwagę na swoje wykroczenia (błędy). Czystość czyni
człowieka poważnym i szanowanym. Sufi(zm) opiera się na Czystości
i nie toleruje najmniejszej choćby plamki, najmniejszego
zabrudzenia. Nie pokazuje się swej twarzy nieczystą, a tym bardziej
Serca. Alleluja(h)! Hallelujah! Hallelujahu!
SUFIZM
jako ruch duchowy, jako
mistyczne braterstwo oświeconych dusz kojarzony jest od zawsze z
żarliwą modlitwą, głęboką kontemplacją, ascezą, fakirami i
derwiszami, z duchowym śpiewaniem i tańczeniem. Przybliżamy
sufickie ideały poprzez codzienne modlitwy, które pomagają
zrozumieć esencjonalne myśli i ideały pradawnych mistyków,
ludzi duchowych działających pod natchnieniem pochodzącym od Boga
Żywego!
Wardia
oznacza różaniec złożony ze 101 koralików czy
paciorków, drewnianych lub bardzo zdrowych bursztynowych!
Muridin – Uczniowie Suficcy odmawiają modlitwy i tajemne
słowa zwane Wasifami – Pięknymi Imionami Boga - używając
różańca, do czego zachęcamy wszystkich zainteresowanych
praktykowaniem Drogi Sufi (Chishty/ Cziszti/ Ćiśti')).
Mistyczna
tradycja suficka odrodziła się za sprawą mistyków
muzułmańskich w VI/VII w ery chrześcijańskiej, jednak ma dużo
głębsze i starsze korzenie, będąc w swej istocie syntezą
duchowego i mistycznego dorobku tradycji żydowskiej i
chrześcijańskiej włącznie z uwzględnieniem źródeł
sięgających czasów największego ze starożytnych Proroków
znanego jako Henoch, Idris, El-Morya, Akbar czy Saurid. Główny
nurt sufickiego nauczania zwany jest Sufi Cziszti
(Chishty) oznaczając Oświeconą Mądrość i Czystość. Stolicą
duchową szkół Sufi na Wschodzie jest Ajmer w Indii
gdzie znajduje się mauzoleum poświęcone największemu Mistrzowi
Sufi, Pir-o-Murszid, Pirian Pir Hazrat Moinuddin Hasan
Chishty! Sufi(zm) to MISTYKA, wszystko to, co najlepsze i
najwznioślejsze z islamu, chrześcijaństwa i żydostwa oraz
bardziej starożytnych źródeł pierwotnych tychże.
Wokół
mauzoleum Pir Moinuddin Ajmeri zgromadzonych jest ponad 1800 Mistrzów
Ducha o statusie Pir lub Pir-o-Murszid, którzy
przyjmują spadkobierców Rodziny Chishty jako swoich
honorowych przywódców duchowych! Mauzoleum w Ajmer
to Mekka Indii tak dla muzułmanów jak i dla chrześcijan,
mistycznych wyznawców judaizmu czy buddystów. Jeśli
naprawdę interesuje ciebie Droga Sufich, praktykuj podane modlitwy
codziennie, gdyż stanowią polską transliterację wielu modlitw i
świętych fraz o istotnym znaczeniu dla pojęcia czym Sufi
Tariqat (Droga Mądrości) naprawdę jest! Możesz na początku
odmawiać śpiewnie cały zestaw jeden raz, a stopniowo czy w miarę
czasu wybrane modlitwy recytuj pięknie i z oddaniem kilka/naście
razy, 3x, 7x, 11x lub nawet 101x!!!
W
szczególności osoby, które otrzymały jakiś BAYAT - pierwszą suficką inicjację jakiegokolwiek rodzaju - przyjmując
tym samym wieczne schronienie w Bogu (Alla'h) i przewodnictwo
duchowe w uznanej tradycyjnie linii przekazu Sufi Chishty
lub innej powinny jak najczęściej wykorzystywać podane zestawy
modlitw i fraz w swej codziennej praktyce! W świecie islamu, który
w praktyce opiera się na wspólnych modlitwach pięć razy
dziennie czynionych, czas na pogłębioną duchową praktykę
jest po obligatoryjnych modlitwach w odpowiedniej porze dnia, a
podane zestawy doskonale ilustrują podstawowe ideały Sufi. Tradycja
praktyk mistycznych trzy razy dziennie sięga wspólnych
korzeni judaizmu i chrześcijaństwa, dlatego jest szczególnie
rekomendowana zainteresowanym! Zakon Mistyków Sufi Chishty
rozwija w Polsce aktywności Subudh, Zira'at, Suficki Zakon
Uzdrowicieli, Powszechne Nabożeństwo, Tańce i Śpiewy Derwiszów,
Szkołę Ezoteryczną Sufi i wiele innych!
1. Surah al-Fâtiha
[OTWIERAJĄCA,
objawiona w Mekce]
Bismiallâh-ir-rahman-ir-rahîm
1. W imię Boga
Litościwego i Miłosiernego.
Alhamdulillâhi-rab'bil`âlamîn
2. Niech będzie chwała
Bogu, władcy światów.
Arrahmânir-rahîm
3. On jest miłosierny
i dobrotliwy.
Mâliki-jaumid'dîn
4. On jest królem
dnia sądnego.
Ijjâka-na`abudu-ła-ijjâka-nasta`în
5. Ciebie Panie czcimy,
i Twej opieki wzywamy,
Ihdinâssirâtal-mustaqîm
6. Prowadź nas drogą
zbawienia,
Sirât-alladhîna-an`amta`alejhim
7a. Drogą tych,
których obsypałeś Twemi dobrodziejstwy;
ghajril-maghdűbi`alejhim-
łalâ d'dâallîin.
7b. A nie tych, którzy
na Twój gniew zasłużyli i w błąd popadli.
AMIN
W
Chwale Boskiego Światła Mądrości
Sufi
Ahmad Ofiel Chishty - Toruń 1982
Metody Rozwoju w Sufizmie (Tasawwuf)
Praktyki na Ścieżce Sufi
Z punktu widzenia Sufich, życie jest podróżą (suluk), człowiek zaś pielgrzymem (salik), który w życiu ziemskim ma określony cel. Od Boga pochodzimy i do niego wracamy, podobnie jak marnotrawny syn, który powraca do swego Ojca. Celem naszego życia jest doskonalenie się i duchowy rozwój, które pozwolą na świadomy powrót, ale by tego dokonać, potrzebna nam jest metoda, droga. Sufi przez ostatnie 14 wieków opracowali subtelne metody rozwoju ludzkiego potencjału, który tkwi w sercu każdego człowieka. Tasawwuf jest metodą sprawdzoną, bezpieczną, pewną i zawsze dostosowaną do indywidualnych potrzeb. Bezpieczną, ponieważ przekazywana jest przez kogoś, kto już doświadczył tego, czego szuka początkujący na tej drodze. Kierując się samym prawem religijnym (szari’atem) i za sprawą Łaski Bożej poszukujący może uzyskać częściowy sukces w pracy nad sobą i kontrolą swego nafs, całkowita transformacja nie jest do końca możliwa. Potrzebna jest asysta i pomoc nauczyciela Sufi, Szajcha, bowiem praca nad wewnętrzną świadomością samodzielnie może być trudna i niebezpieczna.
Suficki Szajch czy Murszid musi być kimś kto poznał drogę i osiągnął bliskość Boga metodami, których korzenie tkwią w Koranie i Tradycji Proroka, dwóch źródeł sufickich inspiracji. Nauczyciel Sufi zna podróż powrotną i jest w związku z tym w stanie kierować innych, ostrzec ich przed niebezpieczeństwami i pułapkami naszego nafs. Sufi od wieków znali i stosowali metody, które „odkryli” w niedawnych latach psychologowie zachodni. Sufizm nie jest jednak psychoterapią, choć nieco ją przypomina. Psychoterapia jednak nie prowadzi do rozwoju duchowego, bo brak w niej odpowiedniego przewodnictwa duchowego. Każdy autentyczny suficki Szajch jest praktykującym muzułmaninem (wierzącym) i jest zawsze związany z jedną lub kilkoma sufickimi Ścieżkami (tarika), które mają linię przekazu (silsila) i którą jest w stanie się wykazać. Oznacza to w praktyce, iż miał on swego prawowitego Szajcha, który również miał swojego, i tak dalej. Linia przekazu ciągnie się aż do Świętego Proroka Muhammada (saws) - Sufi są więc prawdziwymi spadkobiercami jego nauk, wiedzy (gnozy) i światła. Nauczyciel, który nie jest w stanie wykazać swego pochodzenia, nie będzie nauczycielem Sufi.
Nauki sufickie zawsze są podawane indywidualnie i opracowane przez samego Szajcha. Takie praktyki mogą włączać dikr, post, czytanie Koranu, medytacja, recytacje, odosobnienie, etc. Wszystkie te praktyki zmierzają zawsze do jednej rzeczy – wspominania Boga. Ostateczne, dąży się do tego aby wspominać Boga z każdym oddechem i każdym biciem serca. Aby każdy atom naszego istnienia wymawiał Jego imię i wypełniony był Jego Światłem.
Praktyki w tradycji sufickiej Ścieżki
Praktyka duchowa w tradycji sufickiej odbywa się zawsze pod kierownictwem Szajcha, Mistrza Duchowego. Samodzielne próby praktyk duchowych mogą prowadzić do wielce niepożądanych zjawisk takich jak inflacji ego i innych wyrażeń ego takich jak: duma, pycha, poczucie ważności, misji, chęci nawracania i kierowania innych (zostania nauczycielem duchowym), zatracenia poczucia i sensu rzeczywistości. Szajch wie najlepiej jak uchronić ucznia od wielu pułapek ego, otacza go również duchową protekcją. Celem praktyk sufickich jest zewnętrzne i wewnętrzne oczyszczenie, lub jak mówią Sufi ciągłe polerowania lustra serca. Dopiero kiedy serce oczyszczone jest z naleciałości ‘rdzy’ naszego ego, może ono odbijać Światło Boskiej Rzeczywistości. Praktyki zawsze dobrane są zgodnie z indywidualną potrzebą ucznia i pozostają również jego osobistą sprawą. Uczniowie nigdy nie dyskutuję miedzy sobą na temat ich praktyk, czy statusu. Wszelkie sprawy uczeń zawsze będzie relacjonował do jego Szajcha, albo osoby, którą Szajch wyznaczył do tego celu. Poniżej opisane są niektóre z praktyk sufickich, jakie stosuje się na Ścieżce Sufi Cziszti.
MURAKABA
Murakaba jest czujną koncentracją, oczekiwaniem na duchową obecność. Podczas murakaba wierny obserwuje jak Bóg objawia się w Kosmosie i wewnątrz siebie. W praktyce kontemplacyjnej Sufi po zrobieniu intencji, oczekuje się cierpliwie w sercu na Błogosławieństwo Boże. W tradycji Sufi medytujący wewnętrznie kieruje się, w określonej sekwencji, ku dziesięciu ośrodkom percepcji zwanych lataif. Oczyszczenie i doskonalenie tych ośrodków daje określony intuicyjny wgląd i oznacza etap na Ścieżce Powrotnej. System lataif, mimo podobieństwa do systemu czakramów jogi, różni się od niego nie tylko swoją funkcją, ale również subtelnością. Wprawdzie praktyki medytacyjne generalnie daje się indywidualnie i osobiście, zainteresowani mogą przed otrzymaniem osobistej instrukcji z Ezoterycznej Szkoły Nauk Sufich, rozpocząć i bezpiecznie praktykować przez pewien czas następującą medytację. Pochodzi ona ze źródła sufickiego i choć nie reprezentuje właściwej medytacji dziesięciu ośrodków (lataif) Szkoły Sufi, w pewnym stopniu ją przypomina.
Medytacja:
W tej medytacji wyobrażamy sobie następujące rzeczy:
1. Wyobraźmy sobie, iż wchodzimy głęboko wewnątrz siebie, głębiej i głębiej do naszej najbardziej ukrytej jaźni. Tam w naszej najgłębszej duszy, w samym rdzeniu naszego istnienia, tam znajdujemy miejsce, gdzie istnieje spokój, cisza, i przede wszystkim miłość. Bóg jest Miłością, mówią Sufi. Ludzkie istoty są też całą miłością, jako że stworzone są na Jego Podobieństwo; ludzie jednak o tym zapomnieli. Kiedy kochamy inną osobę, jakkolwiek głęboko, w naszym sercu jest zawsze miejsce, gdzie ta ukochana osoba nie ma dostępu. Tam jesteśmy całkowicie samotni. Ale wewnątrz nas jest tęsknota, która jest ostatecznym dowodem, iż to miejsce jest zarezerwowane jedynie dla Niego.
2. Kiedy znaleźliśmy to miejsce, musimy wyobrazić sobie iż tam siadamy, otoczeni i zanurzeni w Miłości Boga. Znajdujemy się w najgłębszym miejscu. Jesteśmy w najgłębszym spokoju. Jesteśmy kochani, chronieni, bezpieczni. Nasza cała istota tam się znajduje łącznie z ciałem fizycznym, nic nie jest na zewnątrz, nawet czubek palca, nawet najmniejszy włosek. Nasze całe istnienie zawiera się w Miłości Boga.
3. Siedząc tak, szczęśliwi, uspokojeni w Jego Obecności, myśli będą tłoczyć się do naszego umysłu – „co robiliśmy wczoraj, co będziemy robić jutro,” etc. – wspomnienia będą przepływać, pojawią się wyobrażenia przed naszymi oczyma.
Musimy wyobrazić sobie, iż łapiemy każdą myśl, każdy wizerunek (image) i uczucie, następnie je zatapiamy, wchłaniając je w uczucie miłości. Każde uczucie, zwłaszcza uczucie miłości jest bardziej dynamiczne od procesu myślenia, tak więc, jeśli osoba medytująca zrobi medytację z największą koncentracją, wszystkie myśli znikną. Nic nie pozostanie. Umysł stanie się pusty. Medytację tą należy robić codziennie od pół do jednej godziny.
ADAB
Adab oznacza etykę lub etykietę. Niektórzy Sufi uważają, że Tasawwuf (Mistycyzm, Ezoteryzm) jest niczym innym jak tylko Adab. Czasem określa się go jako duchowy wewnętrzny i zewnętrzny savoir-vivre. Adab jest rodzajem głębokiej kurtuazji przestrzeganej w relacji ucznia do jego Szajcha, ucznia względem innego ucznia na Ścieżce, oraz w akcie czci oddawanej Bogu. Wierny jest stale świadom istnienia Boga, oraz tego, iż jest on ciągle zależny od Niego.
ZIKR (Dhikr)
Zikr jest najbardziej znaną i praktykowaną metodą polegającą na głośnym, lub milczącym powtarzaniu samodzielnie, lub w grupie pewnych sformułowań w języku liturgicznym sufich, to jest arabskim (urdu). Dosłownie zikr oznacza wspominanie. Prawdziwy zikr jest duchowym stanem, w którym ‘wspominający’ koncentruje się na Bogu tak, że jego całe jestestwo połączone jest z Nim. Każdy atom jego istnienia powtarza Jego imię. Zikr jest potężną praktyką która jest w stanie przemieni świadomość ucznia i spalić naleciałości ego (nafs). Zikr w wielu tarikach polega na rytmicznym powtarzaniu różnych formułek, jak np.: „La illaha illa 'Lla' Hu,” albo "Hu” i wielu innych. Często wymieniane są Piękne Imiona Boga. Recytacjom towarzyszy często ruch tułowia, rodzaj kołysania. Zikr w tradycji Nakszbandi jest zawsze milczący i nie musi być wykonywany w grupie, w tradycji Cziszti zikry się często śpiewa i śpiewnie recytuje. Bahauddin Nakszibandi w 14 wieku stwierdził, iż milczący zikr posiada w wiele większą moc, aniżeli głośny, tyle, że normalnie jest to kontynuacja recytacji czy śpiewu. Innym znaczeniem zikru to również wspominanie Boga przez ciągłe pamiętanie Jego praw, czyli ciągła czujność w przestrzeganiu szariatu.
POST (SAUM)
Prócz obowiązkowego postu miesiąca Ramadanu, Sufi podejmują inne posty w ciągu roku. Post dla Sufich oznacza powstrzymywanie się między wschodem a zachodem słońca od jedzenia, picia i stosunków seksualnych. Post oznacza również powstrzymywanie się od niewłaściwych myśli i słów, obgadywania, itp. Jest więc to post na poziomie wyższym aniżeli tylko fizycznym. Większość postów dobrowolnych (tj., innych od Ramadanu) odbywa się w poniedziałki, czwartki, oraz w okresie pełni księżyca. Dodatkowo, Szajch może zalecić uczniowi okresowy post. Częściowe posty stosuje się też w odosobnieniach.
SALAT (Modlitwa)
Słowo sala oznacza modlitwę i symbolizuje połączenie się z Bogiem. Siedem postaw ciała modlitwy rytualnej symbolizują etapy Duchowej Podróży Powrotnej, oraz siedem poziomów wiedzy które podróżnik musi przejść. Prócz modlitw obowiązkowych, pięć razy dziennie, Sufi wykonują dodatkowe modlitwy, jak na przykład tahadżud, nocna modlitwa między isza (modlitwa nocna) a fadżr (modlitwa poranna). W modlitwie muzułmańskiej ciało i całe jestestwo zaangażowane jest w akcie czci i poddania. W momencie pokłonu, kiedy czoło dotyka ziemi, serce znajduje się ‘nad’ głową, co wskazuje na poddanie się intelektu w akcie pokory sercu, miejscu gdzie ‘przebywa’ Bóg. Każda modlitwa zawsze poprzedzona jest ablucją, która symbolizuje oczyszczenie i oddzielenie się od nafs. Wierny stara się bowiem stanąć przed Bogiem w stanie czystości zewnętrznej i wewnętrznej. Ablucja ma charakter psychosomatyczny: oczyszczanie zewnętrzne prowadzi do czystości wewnętrznej, stąd w Islamie kładzie się taki nacisk na czystość i higienę osobistą. Modlitwy odbywają się w ściśle określonych godzinach dnia i zmieniają się wraz z ruchem słońca i całego Kosmosu. Tak więc godzina modlitwy każdego dnia będzie inna. Sufi/muzułmanie dbają o to, modlić się o określonych godzinach, ponieważ w tych unikalnych momentach wzmożona jest duchowa energia i potężna Łaska Boża spływa do serca wiernego. Jedną z ochronnych sur, jest sura Tronu (Ajatu-l-Kursi):
„Bóg!
Nie ma boga, jak tylko On
-Żyjący, Istniejący!
Nie chwyta Go ani drzemka, ni sen.
Do Niego należy
To, co jest w niebiosach,
I to, co jest na ziemi!
A któż będzie się wstawiał u Niego
Inaczej jak za Jego zezwoleniem?
O wie, co było przed nimi,
I On wie, co będzie po nich.
Oni nie obejmują niczego
Z Jego wiedzy,
Oprócz tego co On chce.
Jego Tron jest tak rozległy
Jak niebiosa i ziemia;
Jego nie męczy utrzymywanie ich.
On jest Wyniosły, Ogromny!”
(Tłum.Józef Bielawski)
Czytanie Koranu
Czasem Szajch może zalecić uczniowi czytanie pewnych części Świętego Koranu, dla określonego celu i w szczególny sposób, albo polecić mu kontemplacje pewnych fragmentów. Na Ścieżce Sufi czytanie pewnej selekcji Koranicznych fragmentów zalecane jest jako duchowa protekcja. Są to tak zwane ‘33 wersety.’ Niektóre sury Koranu zawierają szczególe błogosławieństwo i światło. Jedną z najważniejszych sur, jest sura Otwierająca (al-Fatiha), która używana jest przy każdej modlitwie.
WASIFA
Wazifa to szereg praktyk sufickich, polegających głównie na recytacji. Jedną z najważniejszych wazifa to darud szarif - recytacje dedykowane Prorokowi Mohammadowi. Wazifa zwykle udzielane są indywidualnie przez samego szejcha. W Ezoterycznej Szkole Nauk Sufich studenci uczą się wazifa tradycji ścieżki (tariki) Nakszibandija, Suhrawardija, Czisztija i Kadirija. Wazifa są zawsze w języku arabskim czy urdu i stanowią ważną cześć praktyk sufickich.
SNY I ŚNIENIE
Sny stanowią ważną część w duchowości muzułmańskiej. Już w VII wieku (w I wieku ery muzułmańskiej) powstał pierwszy obszerny traktat na temat snów, autorstwa Ibn Sirina. Sufi od wieków tradycyjnie uważani są za ekspertów na temat interpretacji snów. Sny mistyczne wskazują na stan świadomości ucznia, który nie dzieli się nimi z nikim prócz swego szajcha. Dlatego w niektórych Ścieżkach, sny są używane jako narzędzie diagnostyczne dla szajcha. Uczeń nigdy nie dzieli się snem z innymi, i powierza je tylko swojemu szajchowi. Pewien Sufi z Tasmanii tak pisze na temat snów: „Różnica między tym co fizyczne a duchowe polega na stopniu, a nie na rodzaju. Stosując porównanie wody, możemy powiedzieć, że fizyczne jest jak śnieg, a duchowe jak para. Mamy ciało fizyczne i ciało duchowe. Żyjemy w stanie ‘jawy’ w ciele fizycznym i kiedy kontaktujemy się z Rzeczywistym (to jest duchowym) w nas, przychodzi ono do nas w snach.” Współczesne ‘wróżenie’ ze snów jest degeneracja interpretacji świętej nauki o snach. Również próby interpretacji snów w świetle różnych teorii psychologicznych, zwłaszcza szwajcarskiego psychiatry K.G.Junga, są bardzo ograniczone w swoim zakresie i często są próbą naginania teorii do rzeczywistości.
TAŃCE SUFICKIE
Tańce sufickie nie są tańcem w ścisłym znaczeniu tego słowa. Pod tym określeniem zwykle rozumie się taniec derwiszy Ścieżki Mawlewi z Turcji, której inspiratorem był wielki Sufi i poeta Dżalaluddin Rumi. Mawlewici są chyba jedynym wyjątkiem wśród derwiszy, którzy stosują kontemplacje w ruchu. Zanim uczeń dopuszczony jest do rytuału tańca, musi przejść szereg lat duchowego treningu. Obracanie odbywa się pod kierunkiem Szajch, który zapewnia bezpieczeństwo derwisza w czasie ekstazy spowodowanej ‘tańcem.’ Generalnie Islam zniechęca to stosowania tańca, czy muzyki jako formy ekstazy, ale zakon mistyki Sufi Cziszti od wieków gra i śpiewa Qawwali. Islam i prawdziwy Sufizm zawsze nakazuje umiar we wszystkim, w tym również nie ujawnianie stanów wewnętrznych. Dziś można zobaczyć w krajach takich jak Egipt, albo Turcja tzw. „Taniec Derwisza.” Jest to rodzaj trawestacji oryginalnej sama Mawlewitów z Konji. To co turyści mają okazję zobaczyć za małą opłatą, to jedynie folklor przeznaczony dla ludzi z Zachodu, którzy często z zapartym tchem oglądają takie przedstawienia, sadząc, iż oglądają coś autentycznego. Tak zwane „święte tańce,” lub „tańce duchowe,” tak modne wśród zwolenników swobodnej ekspresji New Age mają jedynie efekt stymulujący i nie mają nic wspólnego ani z rozwojem duchowym, ani z Sufizmem, nawet jeśli niektóre z nich tak się określają.
SUFICKA POEZJA
Ludzie zachodu przez wiele lat nie potrafili zrozumieć istoty poezji sufickiej, którą zwykle doceniano jako ‘piękną poezję miłosną.’ Ta poezja była najczęściej pisana przez mistrzów i świętych jak Dżelaluddin Rumi, Omar Khajjam, Hafiz, Dżami, Rabia al Adawijjah, Junus Emre i wielu innych. Ich poezja wyrażała intensywną miłość rozmiłowanego do Umiłowanego, to jest mistyka do Boga. Czasem zawierała duchowe instrukcje jak na przykład Masnawi Rumi i bardzo zaawansowaną mistyczną wiedzę (gnozę) zakrytą w wierszu. Masnawi jest czasem określane jako ‘Koran po persku.’ Aby w pełni docenić poezję suficką, należy czytać tłumaczenia osób, które są na Ścieżce. Tłumaczenia niektórych orientalistów jak np., Fitzgerald’a poezji Omara Khajjama są jedynie trawestacją. Częste używanie alegorii wina i umiłowanego w poezji sufickiej sprawiło, iż niektórzy bardziej skłonni do dosłownej interpretacji orientaliści zrozumieli to jako opilstwo i erotomanię, zupełnie zapominając o tym, iż wszyscy Sufi byli wielkimi adherentami prawa, które zakazuje spożywania alkoholu oraz niezdrowej erotomanii. Podajemy kilka przykładów alegorii używanych przez Sufich w ich poezji:
Wino – oznacza generalnie wszystko co rozwesela i wznosi serce, a więc: modlitwa, realizacja Miłości Boga, intensywna modlitwa do Boga, kontemplacja Boskiego stworzenia, nauki Koranu, które objawiają Boga, duchowe instrukcje, Boska wiedza i Boskie prawdy, mistyczna ekstaza, upojenie.
Przyjaciel, Umiłowany, lub Kochanek – te słowa w idiomach sufickich oznaczają Boga, który jest pragnieniem dla tych którzy prawdziwie Go szukają. Umiłowany, Adorowany posiada całe piękno i doskonałość.
Czara wina: oznacza prawdy Boskiej wiedzy. ‘Daj nam Czarę Wina’ oznacza odsłoń nam Boskie rzeczy; spraw by dotknęła nas Łaska; wyjaśnij Boską wiedzę, Boskie prawdy, byśmy mogli odświeżyć i rozweselić się.
Tawerna: oznacza między innymi miejsce spotkań derwisza ze swoim mistrzem (Murszidem), który dając mu duchowe instrukcje, daje mu do picia alegoryczne wino.
Przypowieści Sufickie
Przypowieści sufickie prawie bez wyjątku mają charakter pouczający. W ostatnich latach, popularyzator sufizmu Idries Shah udostępnił wiele z tych przypowieści ludziom zachodu w swoich książkach. Najsławniejsze to z pewnością historyjki Nasreddina Hodży. Przypowieści funkcjonują na kilku płaszczyznach jednocześnie: emocjonalnej, intelektualnej i duchowej. Ich ‘działanie’ czasem wymaga czasu, a ich rozumienie jak gdyby powoli ‘perkoluje’ do naszej świadomości czasem nawet po latach. Sufi uważają nawet, że istnieje siedem lub dziesięć płaszczyzn znaczenia każdej przypowieści. Są one tak skonstruowane, że czytający, lub słuchający postrzega je na poziomie na którym się sam znajduje.
Ziarat w Dargah
Ziarat to w tradycji Sufich wizyta grobowca lub świętego miejsca, takiego jak Dargah Pir Moinuddin w Ajmer. Sufi nigdy nie modlą się do świętych, ale jedynie na ich intencje - Sufi wszystkie modlitwy kierują tylko do Boga. Podczas ziarat, derwisz może spędzić czas w kontemplacji przy grobowcu świętego. Czasami kontemplacja może być unikalnym doświadczeniem, lub kontaktem z duszą świętego. Ponieważ groby świętych Sufich są miejscami, które obfitują w duchową energię baraka, stają się one celem odwiedzin wyznawców i pobożnych wiernych (często również innych religii), którzy szukają duchowych korzyści, duchowej siły i łaski tych oblubieńców i przyjaciół Boga.
Hierarchia Ukrytych Mistrzów
Według tradycji Derwiszów, tak jak przedstawia ją Pir Szarfudin Maneri istnieje duchowa hierarchia istot duchowych, która znajduje się w świecie niepostrzegalnych przez zmysły. Ich ośrodek znajduje się w Mekce, ale mówi się ze mogą oni być obecni w tym samym czasie w innych częściach świata. Choć normalnie nie są oni widzialni, mogą być postrzegani "okiem serca". Stan duchowy derwisza może od nich często zależeć. Oni są Duchowymi Mistrzami. Na szczycie duchowej hierarchii stoi Kutub (Biegun). Towarzyszą mu trzej Nudżaba (Szlachetni). Pod nimi jest czterech Autad (kolumny), którzy reprezentują 4 strony świata. Kolejni w randze to Anwar (Światła). Następna kategoria istot nazywa się Abdal, lub pomocnicy i ich liczba wynosi 40. Uważa się iż istnieją oni w innych wymiarach, niż fizycznym, ale są tacy, którzy są w ziemskim przejawieniu. Kiedy jeden z nich umrze, jego miejsce jest zastąpione przez kogoś wybranego z pośród ludzi. Dalej mamy 70 Nughaba (książąt) i 300 Naghabat, czyli szefów. Wszyscy oni posiadają "moc wiązania i rozwiązania.
"Po nich jest Khidr, uważany za mistrza świętych. Pod nim znajdują się Aulija, czyli święci. Na temat Khidra pisał szwajcarski psychiatra, Karl Gustav Jung, który był tą postacią zafascynowany. Wszystkie te istoty mają moc ukazywania się w postaci w jakiej tylko chcą. Opis świętych przypisany Prorokowi (saws) brzmi: ich twarze są lśniące i siedzą oni na tronie światła; nie boją się rzeczy których boi się człowiek, nie smucą się tym czym smuci się człowiek.” Al-Hujdżri pisze już w X wieku Kaszf al-Mahdżub: „Między świętymi jest 400 takich, którzy są ukryci, nie znają jeden drugiego i nie są świadomi doskonałości (wspaniałości) swego stanu, ale w każdej sytuacji, są oni ukryci od siebie i od ludzkości."
N.B. Ci którzy zetknęli się z pismami teozofów, zwłaszcza A.A. Bailey, czy innych okultystycznych grup pochodnych teozofii, jak antropozofia, czy liczne grupy tzw. „Różokrzyżowców,” z pewnością zauważą duże podobieństwo ich idei z tym, które 10 wieków wcześniej pisał Hudżwiri. Idea duchowej hierarchii była bez wątpienia inspiracją dla XIX wiecznych okultystycznych bractw, zakonów i organizacji, zwłaszcza Teozofii.
LATAIF - Ośrodki Duszy
Praktyki duchowe mogą rozwinąć wewnętrzny organ postrzegania zwany kalb, lub serce. Poprzez kalb boskie światło może przeniknąć do ludzkiego serca. Qalb uważany jest za pierwszy z szeregu subtelnych środków zwanych lataif. Dosłownie latifa (arab. l.p.od lataif) oznacza coś ‘delikatnego,’ ‘subtelnego,’ ‘przenikającego.’ W Sufizmie lataif są organami subtelnej energii i ‘wyższego’ postrzegania. Lataif nie posiadając fizycznego miejsca, ich aktywacja prowadzi do wyższych psychofizycznych stanów, podobnie jak system sefirot w kabale, żydowskiej mistyce. Sufi w rozwoju duchowym biorą pod uwagę przynajmniej 5 lataif. Inni zaś 6 albo tylko 2-3 ze wszystkich lataif. Tradycja suficka mówi, że w serce Proroka anioł Gabriel "umieścił" Koran podczas Nocy Siły (Mocy) w jaskini na górze Hira w 610 roku.. Kiedy Anioł po raz pierwszy otworzył "serce" Muhammada, Prorok miał on odczucie duszenia, jak gdyby miał zaraz umrzeć.
Rozwój kalb powinien prowadzić do stanu ciągłej świadomości, nawet kiedy osoba śpi (lub śni). Pewien Hadis mówi że Prorok powiedział kiedyś swym towarzyszom; "Moje oczy śpią, ale moje serce czuwa. Sen ogranicza się jedynie do moich oczu, nie ma to jednak wpływu na świadomość mojego serca." Ćwiczenia Zikr, które nie prowadzi do "transfuzji" subtelnej energii do wnętrza praktykującego, nie są skuteczne. Podczas recytacji zikr student może praktykować rabita, albo wizualizacje mentalnego obrazu jego nauczyciela. Rozwój "serca" i dalsza transformacja jaźni może być osiągana poprzez proces muraqaba, lub koncentracji studenta na Obecności świętego. W czasie tej praktyki student uzyskuje korzyści (duchowe) pod wpływem wibracji świętego. Kiedy święty opuścił swoje fizyczne ciało, murakaba może być praktykowana przy grobie świętego. Tawadżdżuh (koncentracja) ma miejsce wtedy, kiedy święty poprzez swoje siły psychiczne, pomaga uczniowi w realizowaniu wyższych stanów.
1 W systemie Sufi Nakszbandi istnieje 10 ośrodków lataif, na podobieństwo sefirot z kabały.
2 W początkowym nauczaniu Sufi stosowali trzy ośrodki lataif: nafs, pępek, qalb - serce i sirr - gradło.
3 Dziś praktyka wizualizacji na Ścieżce Sufich jest już dłużej i głębiej kontynuowana.
4 Chodzi tu o oddziaływanie Szajcha swoim wewnętrznym stanem w czasie osobistego kontaktu z uczniem. W tradycji Sufi takie oddziaływanie może również mieć miejsce bez osobistego kontaktu.