Hoe het met de economie van de Verenigde Staten in de toekomst gesteld is, is lastig te voorspellen. Er kan echter wel naar de huidige situatie met haar problemen worden gekeken. Vandaaruit worden er wel hypothese gedaan over hoe deze problemen zich in de toekomst zullen ontwikkelen. Verschillende specialisten hebben hun visie gegeven over de Amerikaanse staatsschuld. Hoe pakt Amerika de staatschuld aan? Kunnen de Verenigde Staten bankroet geraken? Zal de dollar haar macht verliezen als wereldmunt of kan Amerika onbezorgd doorleven met enorme leningen? In dit hoofdstuk meerdere meningen van deskundige.
Zal Amerika de staatsschuld aanpakken, of heeft ze geen keuze?
Het is begrijpelijk dat de bereidheid van Amerika om de tekorten op de betalingsbalans op te lossen klein is. Voor het oplossen van deze tekorten zal er minder geconsumeerd en meer gespaard worden. Dit zal leiden tot een periode van lage economische groei. Misschien zelfs tot een recessie of depressie.
Als de rente in de VS omhoog moet om de dollar aantrekkelijk te houden, dan zullen de huizenprijzen dalen. Zoals verteld in H5 blijkt dat de Amerikaan veel kan lenen, door de gestegen huizenprijzen. Nu deze prijzen dalen heeft dit als gevolg een mogelijke recessie.
Een andere manier waardoor de VS in een recessie kan raken is dat de dollar zelf extreem in waarde daalt.
Maar wat zijn de gevolgen als Amerika de staatsschuld niet aanpakt?
John Chambers, chairman of the sovereign rating committee bij Standard & Poor's ('s werelds belangrijkste verstrekker van financiële en economische informatie) , zegt dat de economische stabiliteit en een goed overheidsbeleid net zo belangrijk is als de schuld/bbp ratio. Hij zegt over de huidige staatsschuld: ,, The fiscal debt of the U.S. is not at an alarming level.’’
Ook Stephen S. Roach van Morgan Stanley (grote investerings bank VS) is niet zo sceptisch over de Amerikaanse staatsschuld. Hij verwacht dat de VS hun consumptiedrang verminderen om zo buitenlandse investeringen te verkleinen. Ook denkt hij dat andere landen bereid zullen zijn om Amerika te helpen, door binnenlandse bestedingen op te voeren. Zo zal er minder geld naar de VS toestromen. Als nu ook de dollar koers geleidelijk zal dalen, dan kan dat leiden tot een evenwichtigere wereldeconomie. Toch is Roach bang dat Amerika de verantwoordelijkheid niet op zich neemt. Als ’s werelds grootste schuldenaar wil Amerika toch nog wereldleider blijven. Dit gaat volgens Roach onmogelijk samen. Hij zegt: ,,Als de VS vast willen houden aan hun economische kracht, en daarmee aan de status als wereldmacht, dan moeten zij de onevenwichtigheden aanpakken die die economische kracht nu ondermijnen.” Ook zegt hij: ,,Hoe langer de situatie duurt, hoe meer zij uit de hand loopt
en hoe pijnlijker de afrekening wordt.”
Zo zegt Douglas Holtz-Eakin in de San Francisco Chronicle dat er pas na 2010 echt grote problemen zullen ontstaan. Vooral door de de Baby Boomers die dan aanspraak zullen gaan maken op de socialevoorzieningen en medische hulp. Dit zal leiden tot extreem hoge uitgaven. Holtz-Eakin heeft zes scenario’s gemaakt en aan het congres gestuurd. In alle zes staat dat de regering moet voldoen aan de toenemende vraag naar sociale voorzieningen omdat dit de huidige wet voorschrijft.
Het scenario dat de huidige trend volgt zal in 2050 leiden tot een enorme staatsschuld die maarliefst 449 procent van het BBP betreft. Dit houdt ook in dat de Verenigde Staten alleen al 21.4 procent van het bbp kwijt zijn aan de rente over deze schuld. In 2005 bedroeg de rente over de staatsschuld 1.5 procent van het bbp.
Irene Cheung, straateeg voor ABN-AMRO, in Singapore, zegt dat ,,Uiteindelijk zal de buitenlandse schuld van de VS te hoog oplopen. De rest van de wereld zal het risico van nog meer beleggingen te groot vinden, en een hogere vergoeding eisen van de Verenigde Staten, in de vorm van een stijgende rente op dollars.’’
Dit zal dus leiden tot een nog sterker groeiende en steeds groter wordende schuld. Volgens Cheung komt er in plaats van de dollar als wereldleidende munt, meerdere munten die de boventoon voeren in de mondiale economie. Daarin blijft de dollar een rol spelen, maar heeft nu samen met de euro, de Japanse yen én de Chinese
munt, de yuan, een gelijkwaardige rol.
Edward Chancellor, de Britse auteur van Devil Take the Hindmost,
een boek over financiële krachs, én medewerker van de Breaking Views (Financieel tijdschrift) is nog negatiever: ,,Door hun enorme afhankelijkheid van buitenlands geld kun je de VS in feite zien als de grootste bananenrepubliek ter wereld.’’ Daarom zou Amerika eigen regels maken. ,,Als buitenlanders een steeds groter deel van de Amerikaanse schuld bezitten, dan is er bij de Amerikanen een prikkel om de waarde van die schuld te laten dalen, zodat zij makkelijker kunnen worden afbetaald. Er zijn nu wereldwijd te veel dollarschulden in omloop, tegenover een te gering inkomen om ze af te betalen.’’
Hij zegt dus dat Amerika op termijn de waarde van de dollar zelf zal laten dalen om zo de eigen schuld te verlagen.
Ook Peter Schiff, een New-Yorkse financier met een groot vermogen denkt er zo over. ,,De wereld geeft ons Amerikanen het privilege om producten te consumeren in ruil voor helemaal niets: stukjes dollarpapier die we zelf kunnen vervaardigen, zoveel
als we willen''. Dit heeft natuurlijk nog alles te maken met de gevolgen van Bretton Woods. (zie H2).Peter is er niet van overtuigd dat Amerika zich aan zijn verplichtingen zal houden ,,Er is al eerder een belofte gebroken, toen begin jaren zeventig de toezegging dat dollars altijd in goud omwisselbaar waren, werd
ingetrokken.''
Ook al heeft Peter zelf een half miljard dollar onder zijn beheer, hij adviseert zijn klanten om toch vooral niet in de Amerikaanse dollar, maar in andere valuta te investeren. Want hij is ervan overtuigd dat de dollarkoers zal dalen. ,,Uiteindelijk zal het snel gebeuren”.
Andy Xie, Chief Economist voor Asia Pacific, denkt dat de Amerikaanse dollar pas zal vallen al er een alternatief bestaat. Hij denkt dat de dollar op termijn vervangen wordt door de Chinese munt: de yuan. Er zal een zelfde soort situatie ontstaan zoals begin vorige eeuw. Alleen zal de Amerikaanse dollar nu de wereldleider van de troon stoten, maar zal de dollar zelf van de troon gestoten worden.
Een ander alternatief is natuurlijk de euro. De VS heeft in Islamitische landen een slecht imago. Dit kan er toe leiden dat olie landen (over het algemeen Islamitisch) als Iran i.p.v. dollars hun export in euro’s gaan voeren. Ook China gaat mogelijk haar aandeel van de euro in de ‘Central Bank basket’ vergroten. Dit deel bestaat voor 70% uit dollars. Als beide landen, producenten van olie en gas, (deels) overstappen op de euro, dan zal dit extreme problemen voor de dollar met zich meebrengen.
