Nieleczone lub leczone niewłaściwie nadciśnienie tętnicze powoduje zgubne w skutkach zmiany w sercu (jego powięk­szenie i niewydolność), w nerkach, trzustce, śledzionie, wąt­robie. Trzeba pamiętać, że jeśli do takich zmian dochodzi po ukończeniu czterdziestego roku życia, to im chory starszy, tym zmiany są rozleglejsze i głębsze. Normalne skurczowe ciśnienie krwi dla kobiet we wspom­nianym wieku wynosi około 115 milimetrów słupka rtęci, dla mężczyzn zaś około 125 milimetrów słupka rtęci. Normalne roz­kurczowe ciśnienie krwi to około 80 milimetrów słupka rtęci. Za podwyższone uważa się ciśnienie skurczowe, którego wartość przekracza 135-140 milimetrów słupka rtęci. Jeśli ciśnienie rozkurczowe jest większe niż 85-90 mili­metrów słupka rtęci, uważa się je także za podwyższone. Przyjmuje się, iż u kobiet ciśnienie krwi jest o 20 milime­trów słupka rtęci niższe niż u mężczyzn, choć dość często zdarzają się odstępstwa od tej reguły. Rano ciśnienie krwi jest zwykle niższe niż wieczorem, a wpływa na nie także pozycja ciała. Wysiłek fizyczny, napię­cie nerwowe, takie używki, jak kawa, mocna herbata, alkohol, ciężko strawne pożywienie powodują okresowe podnoszenie się ciśnienia krwi. Aby uzyskać prawdziwe dane o ciśnieniu krwi u konkret­nej osoby, należy przeprowadzić wiele pomiarów, z uwzględ­nieniem różnorodnych warunków.

Objawy

W początkowej fazie chory skarży się na bicie serca, ból głowy, szum w uszach, bezsenność i zmęczenie. Ból głowy lo­kuje się głównie u podstawy czaszki lub obejmuje czoło. Póź­niej zaatakowane mogą zostać serce, nerki, system nerwowy.

Leczenie ziołowe

Stosowanie leków roślinnych w leczeniu dolegliwości związanych z nadciśnieniem tętniczym daje bardzo dobre wyniki. Szczególnie skuteczne jest podawanie mieszanek ziołowych, gdyż zawierają one zioła o różnym, wielokierun­kowym działaniu.
Mieszanka 1
Po 50 gramów: kwiatu głogu, zmiażdżonych owoców gło­gu, zmiażdżonych owoców dzikiej róży. Wszystkie składniki dokładnie wymieszać. 1 łyżkę mieszanki zalać 1 szklanką wrzącej wody, doprowadzić do wrzenia, odstawić pod przyk­ryciem na 15 minut, przecedzić. Całość naparu wypić łykami w ciągu dnia. Kurację prowadzić przez 3-4 miesiące.
Stosować w pojawiających się okresowo objawach.
Mieszanka 2
Po 20 gramów: kwiatów bzu czarnego, owoców papryki słodkiej, jaskółczego ziela, ziela barwinka małego, ziela ruty ogrodowej; 80 gramów zmiażdżonych owoców głogu. Wszys­tkie składniki dokładnie wymieszać. 1 łyżkę mieszanki zalać 1 szklanką wrzącej wody, doprowadzić do wrzenia, odstawić pod przykryciem na 15 minut, przecedzić. Całość naparu wy­pić łykami w ciągu dnia.
Mieszanka wskazana w nadmiernej kruchości naczyń krwionośnych.
Mieszanka 3
20 gramów wyciągu z głogu; po 10 gramów wyciągu z owoców jemioły, wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego, wyciągu z grzybienia białego. Wszystkie składniki połączyć i wstrząsnąć. Stosować 3-4 razy dziennie po 30-40 kropel.
Nalewka reguluje ciśnienie, znosi dodatkowo uczucie lęku i niepokoju
.Mieszanka 4
20 gramów morszczynu pęcherzykowatego, 30 gramów zie­la jemioły; po 25 gramów: ziela skrzypu polnego, zmiażdżo­nych owoców głogu. Wszystkie składniki dokładnie wymie­szać. 1 łyżkę mieszanki zalać 1 szklanką wrzącej wody, dop­rowadzić do wrzenia, odstawić pod przykryciem na 15 mi­nut, przecedzić. Wypijać rano i wieczorem po 1 szklance świe­żo przygotowanego naparu.
Stosować w dolegliwościach nadciśnieniowych u osób oty­łych lub z nadwagą. Leczenie homeopatyczne
Jeśli dolegliwości związane z wysokim ciśnieniem krwi dokuczają nam głównie w nocy, podczas zimnej pogody, jesie­nią i zimą, zaś wiosną i latem czujemy się lepiej; jeśli mamy wstręt do potraw mięsnych, wzdęcia, a w nocy palenie odby­tu; jeśli jesteśmy krępej budowy, a krótkie okresy zapału do pracy zmieniają się w dłuższe okresy apatii - bierzemy rano i wieczorem Aurum metallicum C15 po 5 kropel.
Jeżeli podwyższone ciśnienie krwi towarzyszy słabej czyn­ności serca, chory jest wrażliwy na chłód, przeziębią się z byle powodu, pęka mu skóra, tworzą się brodawki, łysieje, ma skłon­ność do łupieżu, wilgotne stopy i cuchnący pot, miewa kłopo­ty z pamięcią, występuje u niego skłonność do płaczu, w nocy zaś śnią mu się koszmary - podajemy na przemian Barium chloratum C5 i C9 (po 5 granulek) rano i wieczorem (przez 7 dni Barium C5, przez następne 7 dni Barium C9 i tak dalej). Lek należy przyjmować przez kilka miesięcy, z siedmiodnio­wymi przerwami. Nadaje się dla osób tęgich i krwistych. Jeśli chory jest szczupły, pije kawę, herbatę i alkohol, pali tytoń, prowadzi aktywne życie płciowe, jest nerwowy, niecierpliwy, narzeka na hemoroidy, prowadzi siedzący tryb życia, w ciągu dnia jest senny, ożywia się wieczorem, zasypia z trudnością, a kiedy śpi, chrapie i rzuca się w łóżku; jeśli skarży się na łomotanie serca - podajemy rano i wieczorem Nux vomica C9 po 5 kropel. Lek trzeba przyjmować przez kilka miesięcy; po siedmiodniowym podawaniu stosujemy 7 dni przerwy. Nux vomica C9 nadaje się także dla kobiet po­ry wczych i władczych.

Dieta

Patrz: Miażdżyca tętnic kończyn dolnych.