Diana's mooie moestuin

Over zaaien, planten, oogsten en vooral genieten

Inmaken

Het lijkt zo "ouderwets". Maar waar vroeger inmaken bedoeld was om ook in de winter nog groenten en fruit te kunnen eten is inmaken nu een soort hobby geworden. Leuk vooral, en lekker ook. En gezond, zonder alle conserveermiddelen die tegenwoordig in bijna alle supermarktpotten zitten. En daardoor heel veel meer smaak!

En inmaken is bijna onlosmakelijk verbonden met tuinieren. Want elke tuinder weet wat een oogst er van een stukje tuin af kan komen, vaak tegelijk ook. En hoewel je dan ook nog veel weggeeft houd je nog steeds over. Vriezers vol. En uiteindelijk dan ook maar potten vol.

Inmaken is leuk, maar inmaken van groenten en/of fruit van eigen tuin is nog veel leuker. Zo veel werk in het voorjaar om het te zaaien, te verspenen en te planten. Zo veel werk om het in de zomer te verzorgen, water te geven, etc. En zo veel werk in de herfst om het te oogsten. Wat zonde als je het dan niet af zou maken!! Besteed er dan nog een klein beetje extra werk aan door het ook nog in te maken! 

Bovendien weet je uit eigen tuin wat je inmaakt; niet alleen zonder conserveringsmiddelen maar ook onbespoten, biologisch geteeld, rijp geplukt, schoon, de beste smaak, etc., etc.

Op deze pagina vind je de grondbeginselen van het inmaken. En daaronder links naar pagina's met recepten. Want je kunt bijna alles inmaken. Het si echter niet mijn bedoeling om ook te laten zien hoe je vis, vlees, kaas, etc. kunt inmaken hoor. Het gaat mij vooral om de producten van eigen tuin; groenten, fruit, kruiden en dan in de vorm van bijvoorbeeld likeur, jam, chutney, sambal, relish, gelei, zoetzuur, siroop, etc.

Als het een recept betreft waar ik zelf ervaring mee heb vermeld ik dat erbij. Indien de houdbaarheid bekend is vermeld ik dat er uiteraard ook bij.

Voor alle duidelijkheid; het is mijn bedoeling hier recepten te plaatsen voor "eenvoudige inmaak". Misschien ooit nog eens een stuk over wecken, etc. Maar om een begin te maken eerst maar eens van zoveel mogelijk groenten en vruchten "gewone inmaakrecepten" Onderaan de pagina vind je de links naar de verschillende inmaakreceptenpagina's. Als laatste wordt daar de "Bijzondere inmaak en andere conserveringstechnieken" gelinkt. Op die pagina kun je andere manieren vinden om producten te bewaren. Voorbeelden daarvan zijn bijvoorbeeld "drogen", "zouten", etc., en wellicht daar ook eens iets over "wecken".

Veel leesplezier - en vooral veel recepten proberen en inspiratie opdoen!!

De basisregels

Inmaken is al heel oud. Vroeger was het noodzakelijk, om ook in de winter nog groenten en fruit te kunnen eten. Sinds de komst van koelkast en diepvries is het conserveren en inmaken langzaam verdwenen. Maar juist de laatste 10 jaar zie je een "revival". Tegenwoordig zie je juist in delicatessenwinkels weer meer smakelijke confitures, olie, azijnen, chutney's etc. vindt waarbij smaak zeer belangrijk is en conserveringsmiddelen uit den boze. Er hangt dan echter altijd wel een prijskaartje aan. Ironisch om te zien waar het vroeger een noodzaak was, het nu juist een luxe-product is geworden.

En daardoor is het nu ook nog leuker om zelf in te maken. De luxe-producten maar dan ook nog eens zelfgemaakt. Met biologische producten van bijzondere smaak. Geweldig om zelf te eten en het meest exclusieve cadeau dat je iemand kunt geven is inmaak uit eigen tuin :-)

 

Conserveringsmiddelen

De conserveringsmiddelen zoals die in de voedingsmiddelenindustrie worden gebruikt hebben (te zien op het etiket van een pot of blik) een E-nummer (tussen 200 en 300). Daarnaast worden producten voor ze pot of blik ingaan vaak behandeld met een middel om de groei van bacterieen en schimmels te remmen. En tot slot wordt vaak de zuurstof uit de pot gehaald. Niets met conserveren te maken maar in de industrie worden ook nog vaak andere stoffen aan producten toegevoegd zoals anti-oxidanten, kleurstoffen, voedingszuren, smaakversterkers, stabilisatoren, glansmiddelen, etc. Alles om het product er zo lekker mogelijk uit te laten zien en te laten smaken. Bedenk dat eigen inmaak soms niet de mooiste kleur, glans, consistentie geeft...........maar altijd de beste en meest natuurlijke smaak en natuurlijk ook de meeste voldoening!

Naast de chermische conserveringsmiddelen uit de industrie bestaan er een aantal natuurlijke conserveringsmiddelen die dus bij de zelf-inmaak zeer belangrijk zijn:

  • SUIKER: een vreemd product; weinig suiker bevordert de groei van micro-organismen. Dat hoeft niet per definitie "slecht" te zijn. Voorbeelden van gewenste groei van micro-organismen is het gisten van fruit tot er uiteindelijk alcohol (wijn) ontstaat, en het gisten van deeg tot een luchtig geheel waarvan je brood kunt bakken. Echter zeer ongewenst in de inmaak! Maar veel suiker onttrekt ook weer vocht aan producten waardoor schimmels en bacterieen "verdorsten". Bedenk dat om deze gewenste eigenschap te bereiken je een suikerpercentage van 60 % nodig hebt! Je kunt verschillendee soorten suiker gebruiken. Naast de witte kristalsuiker is er bijvoorbeeld ook nog rietsuiker. Er bestaat Geleisuiker; dit bevat naast suiker ook nog pectine, het natuurlijke geleermiddel, en deze suiker is dus zeer aan te raden om jam te maken van vruchten die van nature weinig pectine bevatten. En dan is er ook nog Geleisuiker Speciaal; met nog meer pectine en erbij citroenzuur voor een betere houdbaarheid. Van deze suiker heb je minder nodig en kun je dus Halvajam maken (beide producten zijn van de firma Van Gilse ). Op hun website kun je ook nog een aantal inmaakrecepten vinden. Bedenk dat caloriearme vervangende suikerproducten zoals sorbitol, aspartaam, etc. niet geschikt zijn voor inmaak aangezien ze de conserverende eigenschappen missen!  
  • ZOUT: zout onttrekt vocht aan producten en vocht is de levensbasis voor schimmels en bacterieen, je neemt met het gebruik van zout dus de levensomstandigheden voor deze ziektemakers weg. Gebruik zuiver zout, liefst zeezout, maar in ieder geval zout zonder jodium. Uiteraard ook geen "zoutarm" zout als Losalt, etc. 
  • AZIJN: azijn is het beste en meest betrouwbare conserveringsmiddel. Nadeel; het is zo zuur :-) Azijn is een natuurproduct dat is ontstaan door alcohol en zuurstof op elkaar te laten inwerken. Voor de inmaak heb je een azijn nodig met een minimaal azijnzuurpercentage van 5 %. Bezuinig niet op azijn! De goedkoopste azijnsoorten zijn heel wrang en scherp. Kies een lekkere azijn, zoals moutazijn of wijnazijn, appelazijn, etc., leuk ook om mee te wisselen in verschillende zoetzuren. Pas op met bijzondere azijnsoorten als Balsamico, etc., sommige bijzondere azijnsoorten hebben een azijnzuurpercentage van minder dan 5 % en zijn daardoor ongeschikt als inmaakazijn. Zeer sterke azijnsoorten met een azijnzuurpercentage van meer dan 6 % zijn zo sterk dat je ze zelfs nog iets kunt verdunnen (bijvoorbeeld met wat vruchten(sap), etc.
  • ALCOHOL: indien het alcoholpercentage onder 18-19 % komt zal er gisting op gaan treden. Boven de 19 % alcohol is dit conserveringsmiddel echter zeer lang houdbaar. Bedenk dus dat als je bijvoorbeeld vruchten op alcohol wilt zetten (of likeur wilt maken) je alcohol gaat verdunnen (door de suiker die je toevoegt en door de vruchten die uiteraard een groot percentage vocht bevatten). Neem dus sterke alcohol (liever de jenever van 40 % alcohol dan jonge jenever van 35 % alcohol) en ga vooral niet extra vruchten of suiker toevoegen dan het recept voorschrijft om een te laag alcoholpercentage te voorkomen. In Nederland lastig aan te komen maar als je eens op vakantie in bijvoorbeeld Italie bent; daar kun je inmaakalcohol kopen van 96 % (bij slijterijen). Ik heb altijd een fles in huis en als ik dan twijfel of mijn "brouwsel" wel aan de 20 % alcohol komt doe ik er een heel klein scheutje van deze inmaakalcohol bij :-) Pas overigens op: er bestaat een alcoholsoort die op een andere manier gemaakt is en zeer slecht voor de gezondheid is; methylalcohol, gebruikt als bacteriedodend/ontsmettingsmiddel in de gezondheidszorg. Gebruik nooit alcohol uit dat soort flesjes, het veroorzaakt blindheid!! Gebruik dus alleen alcohol als brandewijn, jenever, whisky, brandy, brandewijn, gin, wodka, etc. 
  • OLIE: olie is niet echt een conserveringsmiddel. Het heeft echter wel de eigenschap dat het producten kan afsluiten zodat er geen zuurstof meer bij kan. Olie is een prima bewaarmiddel mits, en dat is van het allergrootste belang, hetgeen je onder de olie bewaard helemaal geen zuurstof en/of vocht bevat (dus gedroogde tomaten gaat prima, verse tomaten niet, gedroogde knoflookflakes gaat prima, verse knoflook niet. Olie neemt na een tijdje de smaak aan van hetgeen je erin bewaardt, dus peperolie, knoflookolie, kruidenolie (allemaal van volledig gedroogde producten) zijn erg lekker en lang houdbaar.

Bovenstaand rijtje te hebben gezien kun je zelf concluderen dat je niet aan deze ingredienten in een recept moet sleutelen. Ik zelf verander wel eens iets in een recept. Vaak gaat het dan om kruiden waar ik iets minder van gebruik of juist iets meer. Iets minder gember omdat ik die smaak erg sterk vind, of iets minder komijn, juist iets meer knoflook, of iets meer uien maar dan wat minder paprika bijvoorbeeld, etc. Als je eenmaal wat meer ervaring hebt in het inmaken kun je best eens een ingredienten toevoegen, weglaten of verminderen/vermeerderen. Maar met veranderingen in hoeveelheden suiker, zout, azijn en alcohol moet je dus zeer voorzichtig zijn. Vermindering van die stoffen kunnen dus veranderingen in de houdbaarheid aanbrengen.

Vooral in chutney's, relish, etc. zie je ook nog combinaties van bovenstaande conserveermiddelen, zoals en suiker, en zout en azijn. Probeer je, zeker in het begin, je aan de receptuur te houden. Het zou zonde zijn als je potten inmaak moet weggooien omdat ze is gaan schimmelen, etc.

Benodigdheden:

Wat heb je allemaal nodig om in te maken? Moet je er dure spullen voor aanscaffen? Nou eigenlijk niet, het kan wel (soms zijn dat soort spullen wel handig maar niet altijd).

  • Glazen potten en flessen. Je kunt bij Blokker, Xenos, etc. weckpotten in verschillende formaten kopen. Ze zijn soms handig en niet echt duur. Meerdere keren te gebruiken ook. Ik zelf ga graag eens per maand even langs de Kringloopwinkel; je kunt ze daar vaak ook kopen (controleer uiteraard heel goed de kwaliteit, vooral van de rubberen ring). Voor weinig geld, voor een goed doel. En tot slot bewaar ik mooie potjes die ik zelf gekocht/gekregen en dat geldt ook voor familie en vrienden; iedereen weet dat als er een mooi flesje of leuk potje met mooi schroefdeksel is het bewaard dient te worden (in ruil voor bewaarde potten gaat er dan altijd wel weer een gevuld potje terug naar de verzamelaar :-) Bedenk er alleen bij dat de geur uit potjes met zuur slecht te verdrijven is; die potjes gebruik ik dus niet voor jam maar alleen maar om er ook weer zuur of zoetzuur in te maken.
  • een oude maar nog wel goede pan waar je een grotere hoeveelheid in kunt koken, en ook een pan waar je in kunt bakken (hapjespan of zo)
  • een weegschaal
  • een maatbeker
  • een keukenmachine is erg handig (het scheelt je veel tijd) maar dus niet verplicht. Als je geen keukenmachine hebt is een "oelek" wqaar je kruiden, etc. in kunt fijnmaken wel handig
  • een waterkoker vind ik zelf erg handig voor het steriliseren van potten, maar dus ook zeker niet verplciht
  • algemeen materiaal zoals een goed snijplank, scherpe messen, een roerlepel, een trechter, garde, pannenlappen of ovenhandschoenen
  • het liefst meerdere zeven, een grofmazige en een fijnmazige in ieder geval. Kun je heel duur kopen in kookwinkels maar kijk vooral ook eens bij Xenos, Marskramer, etc. Vaak voor 1 of 2 euro een leuke zeef voor dit werk :-)
  • kaasdoek of iets dergelijks (te koop in kookwinkels). Ik bewaar altijd oude theedoeken die weggegooid moeten worden. Na de was prima te gebruiken als doek voor de bereiding van bijvoorbeeld heldere gelei.

Schoon!

Als je bovenstaande informatie al hebt gelezen begrijp je direct hoe belangrijk het is dat alles schoon is en dat je schoon werkt. Zonder de chemische conserveringsmiddelen, anti-oxidanten, etc. uit de supermarktpotten is schoon werken het aller-aller-allerbelangrijkste. En bezuinig er alsjeblieft nooit op!! Zelf ooit ook wel eens de fout gemaakt hoor; te veel haast of eigenlijk niet zo veel zin, maar dan toch maar snel even inmaken........het gaat niet samen. Potjes toch blijkbaar niet schoon genoeg en vervolgens dan 8 weken later alle potten controleren en er 6 van de 8 weg kunnen gooien omdat er schimmel in kwam. Doodzonde van de producten en van al het werk (en een vreselijk vies werk om alles weg te gooien om te speolen en schoon te maken :-)

Als je wilt gaan inmaken doe dat dan op een middag die je vrij hebt gepland en doe het zorgvuldig. En schoon dus:

  • zorg dat je spullen en je aanrecht/snijplank, etc. schoon zijn
  • zorg dat je de ruimte hebt in de keuken
  • zorg dat je spoelbak/spoelbakken schoon zijn
  • zorg dat je producten schoon zijn, goed gewassen en ontdaan van blaadjes, takjes en aantastingen (van bijvoorbeeld vraat door beestjes, etc.)
  • steriliseer je potten/flessen/deksels/etc. zorgvuldig

Hoe steriliseer je potten?

Allereerst wil ik nog even melden dat het bij inmaak van warme producten (zoals jam, chutney en andere inmaak die warm de potten in gaat) het het beste is als je de potten kort voor het gebruiken steriliseert, het is zelfs het beste de potten nog warm te vullen. Als je teveel potten heb gesteriliseerd kun je die met deksel erop bewaren en bij de eerstvolgende inmaak kun je ze dan alleen even zeer heet maken (tot 120 graden).

Er zijn 4 goede manieren om potten te steriliseren:

  1. Maak de potten en deksels eerst zeer goed schoon in een heet sopje met afwasmiddel en spoel ze met heet water na. Zet de lege schone potjes en deksels (met binnenkant naar boven) in de schone gootsteen en kook veel water (in een fluitketel gaat het prima maar een waterkoker gaat echt heel veel makkelijker en sneller!). doe in de potten en deksels wat soda (te koop in elke supermarkt en drogicst, bij de schoonmaakspullen). Giet er kokend water op en laat 5 minuten staan. Giet de potten leeg en giet er dan vervolgens kokend water in en spoel de pot hiermee na. Laat de potten en deksels op schone theedoeken uitlekken tot gebruik. Dit is nog steeds mijn meest favoriete schoonmaakmanier :-)
  2. Maak de potten en deksels eerst zeer goed schoon in een heet sopje met afwasmiddel en spoel ze met heet water na. Zet de lege schone potjes en deksels (met binnenkant naar boven) iets uit elkaar op keukenpapier op een schone bakplaat. Verwarm de oven niet voor maar zet de bakplaat in de oven en zet de oven op 110 graden. Zodra de temperatuur van 110 graden is bereikt moeten de potten nog 30 minuten zo heet blijven. Zet daarna de oven uit en gebruik de potten direct.
  3. Maak de potten en deksels eerst zeer goed schoon in een heet sopje met afwasmiddel en spoel ze met heet water na. Zet de lege schone potjes en deksels in een grote pan en doe er warm (niet heet) water bij tot de potten en dekels volledig onder water staan. Zet op het vuur en breng aan de kook, 10 minuten koken. Zet het vuur uit en laat de potten nog staan tot alles iets is afgekoeld en je de potten voorzichtig kunt uitnemen. Giet de potten en deksels leeg en laat de potten en deksels op schone theedoeken uitlekken tot gebruik. 
  4. Ik heb geen afwasmachine (geen grote keuken en bij de keuze tussen een goede oven en een vaatwasser was de keuze snel gemaakt :-) Maar dit moet dan wel de makkelijkste manier zijn: Maak de potten en deksels eerst zeer goed schoon in een heet sopje met afwasmiddel en spoel ze met heet water na. Zet de lege schone potjes en deksels in de vaatwasser en kies het heetste programma inlusief drogen. Je hoeft dan uiteraard ook geen afwasmiddel meer te gebruiken. Zoals gezegd, ik heb geen vaatwasser en dus ook geen ervaring met deze methode. Afgezien van het feit dat het volgens mij wel veel water en electriciteit kost lijkt het wel de allermakkelijkste methode. Als iemand ervaring heeft met deze methode (positief of negatief) hoor ik het heel graag!

 

Deze mails kreeg ik van Martine, mijn hartelijke dank aan haar! Zij heeft me geschreven hoe zij de potten steriliseert. De mail kun je hieronder lezen, wellicht vind je er ook nog nuttige tips in!

Dag Diana,

Naar aanleiding van je vraag over ervaring met de vaatmachine het volgende. Ik heb dus wel een vaatwasmachine en dat scheelt heel veel tijd.

Alle potten, die leegkomen, gaan bij mij altijd na gewoon afgespoeld te zijn in de vaatwasmachine (dus bij de andere vaat), voordat ze worden opgeborgen (deksel extra drogen om roestvorming te voorkomen). Vervolgens worden, als ik ga inmaken (vanaf midden augustus tot eind september), alle beschikbare potten en deksels opnieuw in de vaatwasmachine gestopt (een hele machine vol dus) en gewassen met het hete programma (65 graden). Als ze droog zijn worden de bijbehorende deksels, die ik weer met keukenpapier extra heb drooggemaakt, erop gezet en dan weggezet.

Tenslotte worden de potten, die gebruikt gaan worden, in de oven gezet (gewoon op 110 gr. maar bij turbostand volstaat 100 gr, in beide gevallen 30 min.). En om elk risico van schimmelvorming te vermijden dek ik alle gevulde potten, voordat het deksel erop gaat, heel strak af met plastic huishoudfolie waarbij ik ervoor zorg dat alle lucht tussen inhoud en potrand weg is. Bij het afkoelen wordt de inhoud dan vacuum gezogen. En dan kan ook het uitstekend folie met een scherp mesje langs het deksel worden weggesneden.

Dat afdekken met huidhoudfolie doe ik ook bij de potten, waarvan de inhoud koud in de potten gaat en in de snelkookpan wordt gesteriliseerd (6 tot 8 min. nadat de pan onder druk staat, afhankelijk van (de kwetsbaarheid van) het product; voor klaargemaakt appelmoes volstaat 6 min, voor perziken op brandewijn neem ik 10 min.). Alleen kan ik dan niet vacuum maken, want er moet bij steriliseren in de snelkookpan (of anderszins in kokend water) altijd twee vingers tussen inhoud en bovenkant pot zitten.

Nooit last gehad van schimmelvorming! Jam blijft minstens twee jaar goed, chutney vele jaren! Wel na openen in de koelkast bewaren.

De maximaal bereikbare temperatuur in de afwasmachine is volgens mij 65 graden (mogelijk dat bij het spoelen de temperatuur hoger is, weet ik niet). In een afwastablet zit soda. Die combinatie - wassen dus met een afwastablet - maakt dat de potten weliswaar nog niet steriel zijn, maar wel hartstikke schoon! Vooral omdat de potten de tweede keer zonder andere vaat en dus in schoon water worden gewassen.

Het echt steriliseren van de schone potten gebeurt dan in de oven: droog (dus geen water erin!!) op de draadplaat op 110 gr. (of 100 gr. bij turbostand) en 30 min. nadat die temperatuur is bereikt. In de oven laten staan totdat ze gebruikt worden. Voor het uit de oven halen gebruik ik zo'n barbequetang en ik zet de gloeiend hete potten altijd op een houten plank.

Maar bovenal zweer ik dus bij het afsluiten van de potten en flessen met huishoudfolie, dat wordt strakgetrokken over de inhoud, zodat alle lucht tussen deksel en inhoud is verdwenen. Het is een extra laag tussen de rand van de pot en het deksel (bij gebruik van oude deksels is er altijd sprake van enige roestvorming).

Groet, Martine

Algemene tips m.b.t. inmaken

En dan hieronder nog een aantal algemene tips m.b.t. het schoonmaken, bereiden, vullen en bewaren van inmaak:

  • Vul potten altijd tot iets onder de rand.
  • Zet potten met een schroefdeksel altijd ondersteboven op een theedoek na het sluiten van de pot; op deze manier trekt de pot vacuum en is de inhoud dus luchtdicht verzegeld en langer houdbaar. Als de pot is afgekoeld kan ze weer met de bovenkant naar boven worden gezet. Als je heel voorzichtig iets probeert te draaien aan het deksel zul je weerstand voelen (vaak kun je doordat het deksel iets naar beneden is ingedeukt ook zien dat de pot vacuum is.
  • bij weckpotten is bovenstaand niet nodig, de rubberen ring zorgt voor het vaccuum trekken van de pot. Zorg dus altijd wel dat de rubberen ring nog goed van kwaliteit is (niet te veel barstjes en scheurtjes), even schoon is als pot, deksels, etc. (dus ook in koend water steriliseren), en dat de ring goed bevestigd en afgesloten om het deksel past.
  • kurken op flessen kunnen slechts 1 x gebruikt worden, uitkoken, etc. heeft geen zin omdat de kurk dan al een opening heeft gemaakt en goed schoonmaken heeft ook over het algemeen geen zin. Gebruik vooral flessen met een schroefdop, kunststof kurk of een ander goed afsluitbaar en goed schoon te maken afsluitmiddel.
  • Bewaar de gevulde potten koel en donker (bijvoorbeeld "kelderkast"). Licht en warmte tasten na verloop van tijd kleur, smaak en houdbaarheid aan.
  • Potten die eenmaal open zijn moeten verder in de koelkast worden bewaard en ook binnen ongeveer 8 weken worden opgebruikt. Uitzonderingen hierop zijn uiteraard likeuren, olieen, etc. 
  • Uit geopende potten altijd met een schone lepel scheppen, niet meer terug de pot in doen! Ik zelf schep, voor gebruik van Chutney, etc. graag wat schepjes in een schaaltje dat op tafel staat. Het potje gaat dan weer schoon dicht en terug de koelkast in. Wat je in het schaaltje die dag niet opeet kun je altijd in de komende dagen (bewaar in koelkast) nog gewoon gebruiken. Zo voorkom je eventuele bacterieen in aan deksel, etc. van open potten. Wees schoon bij het inmaken maar blijf ook schoon bij het gebruik dus :-)
  • Gebruik etiketten zodat je weet wanneer je iets hebt gemaakt en wat in de potten zit (zeker als je verscillende soorten inmaak maakt :-) Vroeger gebruikte ik etiketten die ik beschreef met een stift. Tegenwoordig zweer ik bij mijn Dymo-letratag, een electronische lettertang :-) Ik gebruik die in voorjaar en zomer voor het maken van labels voor op de plantetiketten, en dus ook op potten met inmaak.
  • Gooi oude pannen niet weg. Juist die oude pannen die niet meer geschikt zijn voor het gewone dagelijkse koken kunnen nog jaren mee in de "inmaakkeuken" :-) Gebruik voor het inmaken geen pannen met lood, koper of aluminium; ze geven vaak lichtgiftige stoffen af, kunnen verkleuren, etc., vooral in combinatie met bijvoorbeeld  azijn, etc. Ik gebruik zelf een oude soeppan (voor het keken van azijnmengsels en jam, gelei, etc.) en een oude hapjespan (voor sambal, chutney, etc.).
  • En tot slot: gebruik je eigen zintuigen!! :-) Proef alles voor het de pot in gaat, controleer de dikte van jam met een lepeltje op een schoteltje, ruik te sterkte van pepers, proef de intrekkende likeur - of ze al op smaak is. Ruik, proef, kijk en voel wat je inmaakt!
  • En dan nog echt tot slot: controleer eens per maand even alle potten. Vooral niet open maken maar als er oxidatie, schimmel of iets anders is kun je het heel snel zien en uiteraard (met pijn in het hart) snel weggooien. Het gebeurt me ongeveer 1 op de 20 potten; een pot met schimmel. Vaak blijkt het dan toch een weckring te zijn die niet bleek afgesloten te zijn.
  • En dan tot het allerslotst :-) Geniet ervan: teel het met plezier, maak het met liefde en eet het met smaak!!.........(en geef er eens iets van weg, geen leuker cadeautje dan zo'n smaakvol gul gegeven potje boordevol smaak en gezondheid).

 

Waarschuwing:

Wil ik hier graag ook nog even vermelden dat, mocht je zijn "bevangen" door inmaken en boeken gaan kopen, internet af gaan struinen, naar recepten, etc. je vooral niet alles en iedereen moet geloven. Ik heb zeker al 5 of 6 recepten gezien (niet alleen op internet maar ook in boeken, geschreven door gerespecteerde kookschrijvers), waarbij een kruidenolie wordt gemaakt van olie en verse kruiden. Daarvan wordt dan beweerd dat het maandenlang houdbaar is. Ik heb het meerdere malen geprobeerd, en ook ervaringen aan andere mensen gevraagd. Olie en verse (is dus vochthoudende) kruiden gaan niet lang samen. Prima  en lekker maar bewaar het niet langer dan een week of 3-4, liefst in de koelkast. Mijn ervaringen (ik heb het 3 keer geprobeerd omdat ik dacht dat ik zelf iets verkeerd deed :-) zijn dat na een week of 3 er bubbeltjes (zuurstof) in de fles gaan borrelen. Er komt dan ook een minder aangename geur en uiteindelijk komt er een schimmel op de olie te liggen.

Geloof dus niet altijd iedereen! Gebruik je logische verstand en redeneer waarom iets wel of niet lang houdbaar zou zijn (zit er voldoende suiker in, of azijn, etc.). Ook recepten gezien, van verse paprika's onder olie (kan dus net zo min als verse kruiden) tot inmaak met azijn die naar mijn mening met veel te veel water vermengd moet worden waardoor de % azijnzuur niet voldoende meer zou zijn. Je leert blijkbaar niet alleen van je eigen fouten maar soms ook van die van anderen :-) Gelukkig zijn er ook enorm veel goede recepten te vinden. Mocht ik het vermoeden hebben dat een recept niet klopt m.b.t. de houdbaarheid zal ik het uiteraard hier niet plaatsen. Mocht iemand een recept van deze pagina hebben geprobeerd en hebben ervaren dat de houdbaarheid niet klopt, hoor ik het uiteraard graag!!!

 

Nou, tot slot volgen hier de pagina's met inmaakrecepten. Het werden er iets te veel om nog op 1 pagina te plaatsen. Voor meer overzichtelijkheid zijn de inmaakrecepten nu verdeeld over een aantal pagina's. Handiger zoeken wellicht (maar kijk vooral alle pagina's even door, je wordt wellicht op erg leuke recepten of ideeen gebracht).

Inmaakrecepten:

Alcohol

Jam & Gelei

Overige inmaak zoet

Chutney & Relish

Sambal

Zoetzuur

Overige inmaak hartig

Bijzonder - onverwachte inmaak en andere conserveringstechnieken