Wat houdt de Regeling Agressieve Dieren in en welke honden zijn hierbij betrokkenen?

De RAD (1993) schrijft voor, dat het in bezit hebben van Pitbulls geboren na 1993 wettelijk niet is toegestaan. Pitbulls van voor de regeling mogen alleen gehouden worden als deze zijn geregistreerd en opgelegde maatregelen zijn worden nageleefd. Tevens vallen ook alle honden die voldoen aan de beschrijving van een pitbullachtige, maar geen FCI stamboom hebben onder de RAD. Wanneer een dergelijke hond gesignaleerd wordt, kan deze in beslag genomen worden en, na een schouwing waarbij geconcludeerd wordt dat het daadwerkelijk om een pitbullachtige gaat, wordt de hond geëuthanaseerd.

Wat is het probleem rondom de ‘pitbullregeling?

Veel eigenaren van pitbullachtigen zonder FCI stamboom menen dat hun hond helemaal niet agressief is en zijn van mening dat agressie niet rasgebonden is.

-         Naar aanleiding van de Temperament Test zou men dus kunnen stellen dat agressie niet rasgebonden is! Er is echter wel sprake van erfelijke aanleg, maar zonder de combinatie met de factoren ‘leerproces van de hond’ en ‘exceptionele omstandigheden’ komt agressie niet tot uiting, en dus is agressie niet rasgebonden!

Hoe was de regeling/het beleid ten aanzien van agressieve honden/pitbulls voordat

de RAD van kracht werd?

Voordat de RAD van kracht werd was er sprake van een beleid gericht op het individuele agressieve dier.

Hoe is de regeling ten aanzien van het Europese beleid?

In de Europese wetgeving zijn geen regels te vinden met betrekking tot het houden van een bepaald ras hond, of agressieve dieren. De EU heeft dan ook nog geen lijn getrokken wat betreft het houden van de zogenaamde ‘pitbull’ (2003)

Wat zijn de gevolgen van de regeling / heeft deze regeling zin?

-         Het aantal FCI geregistreerde staffords is toegenomen.

-         Het aantal bijtincidenten is significant afgenomen.

-         Sinds 2003 is het aantal inbeslagnames explosief gestegen.

-         Over de werking van de Regeling Agressieve Dieren is geen conclusie te trekken daar er onvoldoende gegevens geregistreerd worden. (Lees wel even de discussie!)

Wat zijn de meningen van de betrokken organisaties?

Enerzijds is er Minister Veerman van LNV die de rasgebonden wetgeving bepleit. Anderzijds de sector, vertegenwoordigt door het Platform Preventie hondenbeten die tegen de rasgebonden wetgeving pleit, en voorlichting een goed fokbeleid en een goede opleiding voor hond en eigenaar bepleit, met als voorwaarde algehele identificatie en registratie. De minister vindt dat algehele identificatie en registratie echter een hoop organisatorische problemen met zich meebrengt en dat hier tevens te veel kosten aan verbonden zitten.

Wat is mijn eigen standpunt, welke alternatieven wil ik aandragen?

Naar mijn mening is de RAD een onrechtvaardige regeling, daar agressie niet rasgebonden tot uiting komt. Bovendien heeft de regeling volgens mij niet de werking zoals opgenomen in de doelstelling; het terugdringen van de bijtincidenten. Er moet nodig verandering in komen!

Naar mijn mening is een regeling gericht op het individuele agressieve dier een goed alternatief beleid. Voorwaarde is het invoeren van algehele identificatie en registratie, uitgebreide voorlichting en in meer of mindere mate verplichte gehoorzaamheidscursussen en een fokbeleid gericht op het uitsluiten van mogelijk ongewenst gedrag.

Vooraf zou eerst onderzocht moeten worden waardoor de bijtincidenten significant zijn afgenomen en wat het effect is geweest van de reeds getroffen maatregelen. Bovendien zouden de bijtincidenten beter geregistreerd moeten worden.

Bovendien is het aantal pitbullachtigen maar een klein deel van de populatie honden in Nederland. Wanneer gekeken wordt naar de inbeslagnames zijn, sinds de instelling van de RAD 1179 pitbullachtigen in beslag genomen. In de periode 1999-2003 zijn er ca 829 pitbullachtigen in beslag genomen, hiervan zijn er ca 723 geëuthanaseerd.

Of het significant afnemen van de bijtincidenten (1999-2003), van gemiddeld 10.000 SEH-behandelingen als gevolg van een hondenbeet per jaar naar gemiddeld 6.000 per jaar een gevolg kan zijn van de inbeslagname van 723 pitbulls is zeer onwaarschijnlijk! Hieruit zou men kunnen opmaken dat de RAD niet de werking heeft die in de doelstelling, de afname van het aantal bijtincidenten, is opgenomen!

Om de werking van de RAD echt goed te kunnen onderzoeken zouden er meer gegevens geregistreerd moeten worden. Alle honden zouden geregistreerd moeten worden en tevens zou van elke hond daarbij het ras of het type bekend moeten zijn, zodat duidelijk wordt hoeveel pitbullachtigen er in Nederland zijn.

In hoofdstuk 5 is er een verhouding gebruikt van het aantal ‘staffords’ ten opzichte van het totale aantal honden. Het ging hier echter over het aantal FCI geregistreerde honden. Daar niet bekend is hoeveel pitbullachtigen er zijn ten opzichte van alle honden in Nederland zou dit een verkeerd beeld kunnen geven. Het is echter slechts gebruikt om aan te geven dat het om een heel klein aantal honden van de totale hondenpopulatie gaat.

Het aantal staffords is sinds de ingang van de RAD gestegen. Of dit een gevolg is van de regeling is niet bekend. 

Daarnaast zou er een veel uitgebreidere en overkoepelende registratie moeten komen voor de registratie van bijtincidenten. De gebruikte cijfers zijn weinig waardevol voor het onderzoeken van de werking van de RAD, daar zij niet op ras van de bijtende hond gespecificeerd zijn. Wanneer het bijtincident zou worden geregistreerd en tevens het ras van de bijtende hond zou worden geregistreerd zou cijfermatig beter bewezen kunnen worden of rasgebonden wetgeving zin heeft. Bovendien zou deze eventuele registratie toegankelijker moeten worden voor onderzoekers/studenten/ander publiek.

Het blijft echter een probleem dat mensen geen aangifte doen van een klein bijtincident, maar de omvang van het probleem bijtincidenten zou dan wel veel duidelijker zijn. Probleem blijft dat, wanneer er geen volledige registratie is van alle honden, de registratie van het bijtincident op de herinnering en de hondenkennis van het slachtoffer gebaseerd zou moeten worden.

De Temperament Test gaat niet alleen over agressie, al is dit wel een onderdeel daarvan, maar test de honden op temperament. Er zijn maar weinig uitslagen die veel afwijken van het gemiddelde. Uitslagen die wel flink afwijken zou men kunnen wijten aan het feit dat er maar weinig honden van dat ras getest zijn. Een test van dergelijke kwaliteit, waar alleen getest werd op agressie heb ik niet kunnen vinden.

Minister Veerman heeft beweerd dat er geen eenduidig profiel van de eigenaren is van agressieve honden. Antwoorden van Minister Veerman zijn, zoals ook blijkt, nog wel eens ter discussie te stellen. Het is mij niet bekend hoe Minister Veerman aan deze informatie is gekomen. Evenmin heb ik informatie kunnen vinden over een profiel van eigenaren van pitbullachtigen.

Tevens verdient het aanbeveling om alle honden te laten identificeren en registreren, niet alleen om een andere regeling mogelijk te maken (zoals is aangegeven in het hoofdstuk ‘Eigen mening’) maar ook om de werking van de huidige regeling te kunnen onderzoeken.

Daarvoor zouden ook de bijtincidenten beter geregistreerd moeten worden. Bovendien zou het aandeel van de pitbullachtigen op de totale hondenpopulatie in Nederland bekend worden, waardoor duidelijk zal worden wat de precieze reikwijdte is van de RAD.

Momenteel is over de werking van de regeling geen cijfermatig onderbouwde conclusie te trekken.

Om te kunnen onderzoeken of er een bepaald profiel is van eigenaren van pitbullachtigen zou algehele identificatie en registratie noodzakelijk zijn. Het chipnummer kan dan gekoppeld worden aan de eigenaren.

Het aantal staffords is sinds de ingang van de RAD gestegen. Of de stijging een gevolg van de regeling is, is niet met zekerheid te zeggen. Door de aandacht op deze honden zou hun populariteit juist gestegen kunnen zijn, waardoor de honden mogelijk populairder geworden zijn. Er is echter niet getoetst of deze stijging niet onderhevig is geweest aan andere factoren.

Wanneer een dergelijke test als de Temperament Test zou worden ontwikkeld die alleen gericht is op agressie, zou men met nog meer zekerheid kunnen vaststellen of agressie al dan niet rasgebonden is. Voorwaarde is, dat er van ieder ras een groot aantal honden getest zal moeten komen, om tot een betrouwbare uitslag te komen, het gaat immers om een heel ras.

Tevens zou onderzocht moeten worden wat het effect is geweest van de reeds ondernomen activiteiten, zoals aangegeven in het onderzoek ‘Sociale honden bijten niet’, van het Platform Preventie hondenbeten en zou onderzocht moeten worden hoe dit invloed heeft gehad op de bijtincidenten.