|
|
گهر حهز دهکیێت ماڵپهڕهکهمان بهردهوام بێت ڕۆژی یهک دهنگ بده بۆ ماڵپهڕی هێڤی و هێلێنا لهگهڵ ڕێزوخۆشهوێستیمان بۆ بهڕێزتان
| بۆچی عوسمان خنكێندرا |
 ئا : گەرمیانی
دەیان كەرەت ئاماژەمان بەو راستیەداوە كە بوونی ئەو ترادسیۆنە كۆمەڵایەتییەی كە چاوگەكەی عەقڵییەتی پیاو سالارییە لە كۆمەڵگای ئێمەدا هەموو كات ئەو داب و ترادسیۆنە وایكردووە تاكی عەشایر بیكاتە چەك و بیانوویەك تاكو بەرامبەرەكەی پێ بكوژێ، و خوێنی حەڵاڵ بكات، جا كاتێك عەقڵی خێڵەكیانەی كۆمەڵگا شەرعییەت دەدا بە خۆی و لەژێر سێبەری نەریتەكاندا خوێن دەڕێژێ ئەودەم كۆمەڵگا لە بری كۆمەڵگەیەكی شارستانی بەرەو كۆمەڵگایەكی جەنگەڵ پینگاڤ هەڵدەگرێ، چونكە یاسای داب و نەریتەكان كە شەرعیەت دەداتە خوێن رشتنی مرۆڤ لەسەر شووشتنەوەی عار بەهۆی نامووسپارێزی ئەوە دەم كوت و مت لە یاسای دراستان دەچێت، كە هەر دڕندەیەك چۆنی بوێ وا بەرامبەری تێكدەشكێنێ و دەیپلیشێنێتەوە، كە ئەمەش لە هیچ ئایین و یاسا و ریسایەكدا نییە مەگەر لە سیستەمی عەقڵی عەشایەریدا نەبێ.... عوسمان گەنجێكی تەمەن 22 ساڵە دوای ئەوەی لە ماڵەكەی خۆیدا دەخنكێندرێ پاشان گوولەبارانیش دەكرێت... بكوژەكانی دەڵێن مەسەلەی نامووسپارێزیەو و باوكی عوسمانیش حاشا دەكات كوڕەكەی لەسەر ئەو مەسەلەیە كوژرابێ .
بنەماڵەی عوسمانی كوژراو
عوسمان كوڕە تاقانەی دایك و باوكی بوو، ئەو دایك و باوكە زۆر دڵیان بەو كوڕە خۆش بوو وایاندەزانی لە ئاسمان بەربۆتە خوارەوە هەرچی عوسمانیش بوو گەنجێكی خراپ نەبوو بەڵام چونكە تاقانە بوو، نازی زۆر هەڵگیرابوو، هەمیشە گەنجێكی هەست ناسك و دڵ پڕ لە عاتیفەبوو، رۆژان هاتن و رۆیشتن عوسمان لە هەرزەكاری دەرچوو ئیتر بە تەواوی خۆی ناسییەوە دایك و باوكیشی لە بیری ئەوەدابوون كە چۆن ژنی بۆ بهێنن و نەوەكانی خۆیان ببینن، زۆر جار پلكە ئافتاوی دایكی عوسمان دەیگووت كوڕەكەم یاخوا هەتا من ماوم لە ژیاندا مەرگت بە چاوان نەبینم، خودا هەر ئەوەندە تەمەنی پێ بدابام ژنێكم بۆت بهێنایە و منداڵی تۆم لە ئامێزگرتبایە، ئیتر دوای ئەوسا بشمردبام هەر ئەسەف نەبوو، پلكە ئافتاو زۆر سەری دەخستە سەر عوسمانی تاقانە و پێی دەگوت چ كچێكت خۆش دەوێ قسە بكە تاكو بچینە داخوازی، بەڵام عوسمان دەیگووت ئەوەی لە دڵی مندایە دایكە قەت بڕوا ناكەم بە نسیبی من بێت، ئاخ دایكە ئەم خەڵكە زاڵمن و ناهێڵن دوو دڵ بە یەكتری بگەن، هەی هەزار نەفرەت لەو باوكانەی كە رێگری دەكەن لە بەردەم بە شوودانی كچەكانیان بەو كوڕانەی خۆشیان دەوێت، پلكە ئافتاو زۆری هەوڵ دەدا لەگەڵ عوسمانی كوڕی، كە ئەو كچە كێیە وا دڵ و رۆحتی زەفت كردووە و خەونی لە چاوانت تۆراندووە، بەڵام عوسمان بە هیچ چەشنێك راستی پەیوەندی نێوان خۆی و خۆشەویستەكەی نەدەخستە بەرباس و هەر دەیگووت ئەگەر ئەوەم بۆ نەبێت ئیتر لە دوای ئەو كەسی تر نابێت بە هاوسەرم.
بۆیە پلكە ئافتاو هەمیشە بە دوای بەڵگەیەك وەك نامەیەك یان وێنەیەك دا دەگەڕا كە مەسەلەی خۆشەویستی كوڕەكەی لەگەڵ ئەو كچە نادیارەدا دەربكەوێت، بۆیە زۆر كەڕەت كاتێ عوسمانی كوڕی لە ماڵدا نەدەبوو هەموو گیرفانی جل و بەرگەكانی دەپشكنی و ناو مەكتەبەكەی كە كتێبی لێدانابوو دەگەڕا بەڵكو ئەمە خوایە رەسمێكی كچەكە یان دەستنووسێكی نێوانیان بدۆزێتەوە بەڵام هەرگیز بە هیچ ئاكامێك نەگەیشت.
كەی و بۆچی عوسمان كوژار
خۆشەویستی پەنهای نێوان عوسمان و ئەو كچە نادیارە هەمیشە وایكرد، ئەم كوڕە بەردەوام نقومی خەیاڵات بێت، بۆیە زۆركەڕەت بە دایكی دەگوت: دایكە گیان دەترسم بمرم و بەو ئاواتەی خۆم نەگەم، تكایە دایكە دوعای بە یەكگەیشتنمان بۆ بكە.. ئا بەم شێوەیە رۆژان هاتن و رۆیشتن عوسمان رۆژ لە دوای رۆژ رەنگ زەرد و لاوازتر دەهاتە بەرچاو خەمێكی قووڵی لە دڵدابوو، بۆیە ئەمجارەیان حاجی رەحمانی باوكی گوتی: ئافتاو كوڕەكەمان زۆر وەزعی خراپە و لەوانەیە، تووشی نەخۆشییەك بووبێ، بۆیە هەردووكیان بە پەلە دەیبەن بۆ دكتۆر و دەڵێن دكتۆر گیان فریامان كەوە تاقە كوڕەكەمان دەڵێی شتێكی لێ بەسەرهاتووە، بەڵام كە دكتۆر پشكنینی بۆ دەكات، دەڵێت ئەم كوڕە هیچ كێشەیەكی نییە لە جەستەدا و نەخۆشی نییە تەنیا ئەوە نەبێت تووشی خەمۆكی بووە، و هەركات كێشەكەی چارەسەر بوو، ئەوكات لەوانەیە بۆ خۆی چا ببێتەوە.. پلكە ئافتاو دەڵێت: ئیتر دوای ئەم قسەیەی دكتۆرەكە ئێمە بیرمان لەوە كردەوە ژنی بۆ بهێنین، جا ئەو كچەی ئێمە دەستنیشانمان كرد بۆی ئەو پێی رازی نەبوو ئەو دەیگوت من دڵم تەنیا لای ئەو كەسەیە، كە خۆم دەمەوێت.
رۆژان هاتن و رۆیشتن، رۆژێكیان دەمەو عەسرێكی درەنگ من و حاجی رەحمان لەو شارۆچكەیەی خۆمانەوە، بڕیارماندا بچین بۆ ماڵی عەزیزی برای كە لە شارۆچكەیەكی تربوون، هەر ئەوكات كە عوسمانیش لە ماڵدا بوو پێمان گووت تۆش خێرا خۆت بگۆڕە و لەگەڵماندا وەرە و بە تەنیا لەماڵدا مەمێنەوە، چونكە دونیا هەزار شتەو لەوانەیە شتكێت لێ بەسەر بێت، بەڵام عوسمان گوتی: ئەوە ئێوە دەڵێن چی من خواخوای رۆژێكی وەهام كە هەر خۆم بە تەنیا لە ماڵەوەبم و كەمێك بیر لە خۆم بكەمەوە ، ئافتاو دەڵێت: منیش گوتم ئاخر كوڕەكەم من و باوكت شەو ناگەڕێینەوە تۆ بە تەنیا چی دەكەی لە ماڵدا، گوتی ئێوە هەقی منتان نەبێت، و بڕۆن ئەوەبوو من و حاجی رەحمان رۆیشتین و شەو لە ماڵی عەزیزی برای ماینەوە، بەڵام بۆ سبەینەكەی هەواڵێكی رەش گوێچكەمانی كاس كرد، چۆكی شكاندین و هێزی لەبەرمان بڕی، ئەویش هەواڵی كوژرانی عوسمانی كوڕم بوو، كوڕە تاقاناكەم جەرگ و بڕ بڕەی پشتم، بۆیە لە تاوان من و حاجی رەحمان نەمانزانی چۆن بە هەڵە داوان خۆمان گەیاندەوە ماڵ، هەر كە گەیشتین من تا ئەو كاتەی گەیشتمە پێش دەرگاش هەر بڕوام نەدەكرد،بەڵام كە ببینم قەرەباڵغییەكی بێ مەزندە لە پێش دەرگاماندایە، ئەو كات هەناووم بەربووە و پێیەكانم زەویان نەدەگرت، و دەستم كرد بە قوڕپێوان و هات و هاوار، خەڵكێكی زۆر لە دەوری تەرمی كوڕە جوانە مەرگەكەم كۆببوونەوە هەر كەسەو قسەیەكی دەكرد ئەو دەیگوت نیوەشەو كوژراوە یەكێكی تر دەیگوت دزو پیاو خراپ وایانلێكردووە، بە هەرحاڵ تەرمەكەی عوسمان جێگەی چەند فیشەكێكی پێوەبوو، ئەوكاتەش كە بە كوژراوی بینرابوو لە پێش دەرگا كەوتبوو، بەڵام هەر لە ژوورەوە لەسەر جێگە و بانەكانەوە تاكو حەوشەو بەر دەرگا هەمووی شوێنەواری خوێنی عوسمانی پێوە بوو كە دیاربوو راكێشرابوو.
تاوانبار چۆن ئاشكرابوو
لە ناو گەرمەی حەشیمەتی ئەو خەڵكە دا كچێكی باڵا بەرزی جوان وەدەركەوت كە بەخوڕ فرمێسك بەچاوەكانیدا دەهاتە خوار، هاتە پێش و باوەشی بە پلكە ئافتاوی جگەر سوتاودا كرد، و گوتی من و عوسمان چەندین ساڵە یەكترمان خۆش دەوێت، بەڵام قەدەر وایكرد نەگەین بەیەك من چوزانم بەدەستی براكەم خوێنی خۆشەویستەكەم دەڕژێ، ئەم كچە ناوی سۆزان بوو... گوتی من دانی پێدادەنێم كە دوێنێ شەو لە دیواری حەوشەكەمانەوە ئاودیوو بوو، بەڵام كەریمی برام هەر زوو لەو خەو راپەری و لە ناو حەوشەماندا دەستەویەخەی یەكتر بوونەوە ئیتر عوسمان رایكردە دەرەوەی حەوشە شەڕەكەیان بردە نێو كوڵان بەڵام دواتر نازانم كەریمی برام چی بەسەر عوسمان هێنا، ئەوەبوو دوای ئەم دانپێدانانە كەریم دەستگیر كرا و دەركەوت بەراستی بكوژی عوسمانە.
كەریم لە بەردەم دادوەردا وەها باسی هۆكاری كوشتنی عوسمانی كرد.... و گوتی جەنابی دادوەر كێ دەتوانێ دەست لە نامووس و شەڕەفی خۆی هەڵگرێ... ئایە هەر كەسێكی تر لە نیوەشەوەدا كوڕێكی گەنج خۆی باوێتە حەوشەیەوە و لە كاتێكدا ئەو ماڵەش كچی عازەبیان هەبێ ئەمەچی دەگەیەنێ من هەقی خۆم بوو داكۆكی لە شەڕەفی خۆم بكەم لە نێو ماڵی خۆمدا.
بۆیە ئێستاكەش پەشیمان نیم لەوەی كە عوسمانم كوشتووە چونكە موستەهەقی ئەو سزایەبوو، چونكە ئەو دڵی بە خوشكەكەی منەوە بوو و دواتر گەرەكی بوو ئابڕومان بەرێت. بەڵام ئافتاوی دایكی عوسمان، بە چاوی پڕ گریانەوە وەها داكۆكی لە بێتاوانی و خوێنی بە ناهەق رژاوی كوڕەكەی كرد و گوتی: ئەو قسانەی كەریمی زاڵم دەیكات هەمووی درۆو دەلەسەن كوڕی من هەر خۆم دەیناسم كە كاری وای لێناوەشێتەوە.
كەریم دزە و بۆ تەماحی پارەو دەمانچەكەی عوسمانی كوڕم ئەو تاوانەی ئەنجامداوە كوڕی من هیچ كچێكی خۆشنەویستووە مەبەستم سۆزانە، كەریم دەستی سوورە بە خوێنی جگەر گۆشەكەم داوا دەكەم لە سێدارەی بدەن چونكە بە زوڵم كوڕەكەمی كوشتووە سەرەتا بە پەتكێك خنكاندوویەتی و پاشان گولەبارانی كردووە داوا دەكەم ئەوانەیش كە هاریكاریان كردووە، بە سزای خۆیان بگەن. بەڵام هەرچی پارێزەرەكەی كەریم بەوە داكۆكی لە كەریم كرد، كەوا ناوبراو راستە تاوانبارە بە كوشتنی عوسمان بەڵام ئەوە بەهۆی داب و نەریت و شەڕەفی بنەماڵەكەیەوە ئەو كارەی كردووە، پاشان بە زووترین كات دانی بە تاوانەكەیدا ناوە و هاوكاری دادگای كردووە، و هاوكات دەبێ دادگا ئەوە لەبەرچاو بگرێ كە كەریم سەرەتای ژیانێتی و گەنجە و پێشتر بە هیچ تاوانێكی ترەوە نەگلاوە.
بۆیە كاتێك دادوەر ئەم قسانەی بیست بڕیاریدا بەپێی مادەی405 حوكم بسەپێنی بەسەر كەریم دا. ئەویش بڕیاریدا (7) ساڵ كەریم زیندانی بكرێت، و بڕی دوو دەفتەر دۆلار بداتە دایك و باوكی كوژراو، ئا بەم شێوەیە كەریم خرایە زیندانەوە و عوسمانیش بووە قوربانی خۆشەویستییەكی نادیار.
سەبارەت بەم رووداوە خاتوو ڤیان عەلی توێژەری كۆمەڵایەتی گوتی: بە حوكمی ئەوەی ئەم كۆمەڵگایەی ئێمە كە تا بینەقاقا نقومی داب و عاداتە كۆمەڵایەتییەكانە، بۆیە زۆر كەس لەو نێوەندەدا بوونەتە قوربانی و بەهۆی عەقڵی عەشایەریەوە تیاچوون، بەراستی ئەو كەسانەی لە كۆمەڵگای ئێمەدا خۆشەویستی دەكەن بەو واتایەیە كە یاری بە ئاگر دەكەن چونكە زۆربەی كاتەكان ئەوانەی خۆشەویستیان كردووە تووشی كارەسات هاتوون، زۆرێك لە ئافرەتان كاتێ بەهۆی داب و ترادسیۆنەوە لە خۆشەویستییدا سەركەوتوو نەبوونە، خۆیان سووتاندووە، ئەمەش سەرجەم رەنگدانەوەی ئەو عەقڵییەتە ژەنگنەیە كە كۆمەڵگا ئیدارە دەكات كە وابێ مەسەلەی عوسمانیش هەر لەو پێودانگ و چوارچێوەیەدایە.
عوسمان كە بە بیانووی داكۆكیكردن لە شەڕەف كوژراوە، تەنانەت ئەو كات كە دادگاش بڕیاری سەپاند بەسەر تاوانباردا، هەر زوو رەچاوی داب و نەریتی كرد بەر لەوەی حیساب بۆ خوێنی رژاوی عوسمان بكات كە مرۆڤێكە، بۆیە تاوانبار حوكمەكەی لە سزای هەتا هەتاییەوە بوو، بە حەوت ساڵ... بۆیە بەڕای من هەتا لەم كۆمەڵگایەدا داب و نەریتەكان باڵادەست و حیساب بۆ كراوبن تاك نەدەتوانێ هەناسەیەكی ئازاد هەڵمژێ و نە دەشتوانێ خۆشەویستی بكات چونكە ئەوەی خۆشەویستی بكات چارەنووسی زۆربەی جار وەكو عوسمانە. | |
. .
| |
|
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
a
.
