September 2008: Straplex-campagne in Portugal

Onze leerlingen hadden hun plaatsje in dit unieke avontuur verdiend met een wetenschappelijke en technische uitdaging van formaat: straling meten aan de grenzen van de ruimte en zo beter begrijpen hoe onze atmosfeer ons beschermt tegen gammastraling uit de ruimte. Om die straling te kunnen meten moest eerst een bestaande Geiger-Mûller teller worden omgebouwd. Een sterk staaltje elektronica-design en software-ontwikkeling die tot een goed eind werden gebracht door de leerlingen van het SP.Ace-project.

En dus trokken op vrijdag 12 september 2 oud-leerlingen (Sylvia Faict en Timothy Moyson, beiden vorig schooljaar afgestudeerd) en 3 laatstejaars (Fabian Blanckaert, Stef Cornelis en Wouter Gins) in gezelschap van Erik de Schrijver naar Portugal, om daar - in het unieke historisch kader van het stadje Evora - een experiment naar de grenzen van de ruimte te sturen.

Een reisverslag.

De vlucht naar Porto (de stad die haar naam gaf aan het bekende aperitief) verloopt uitstekend en de - uitstekend georganiseerde ! - Portugezen staan ons op te wachten bij aankomst. Dan naar het hotel en vandaar naar de FEUP (Faculty of Engineering, University of Porto) om het experiment te controleren en in te bouwen in de balloncapsule. Een moment van grote stress als de Geiger-teller ineens niet meer blijkt te werken. Thuis hadden we alles nochtans grondig en meermaals gecontroleerd! Dan maar testen, stap voor stap, onderdeel per onderdeel, en jawel: één van de elektronische contacten was beschadigd. Geen nood: een soldeerbout doet wonderen, en weldra werkt de zaak naar behoren. 's Avonds dinner-cruise op de rivier Douro: een kleine boot maar erg gezellig, en een goede maaltijd doet zo'n deugd. Het wordt wel laat, maar we zijn tevreden als we inslapen: ons avontuur is goed begonnen!

Zaterdag krijgen we veiligheidsinstructies en een uiteenzetting door de Portugese projectleider, professor Sergio Cunha, over het verloop van de ballonvlucht. Daarna bezoeken we de Universiteit van Porto. Wat een boeiende mogelijkheden voor wie technisch geïnteresseerd is! 's Avonds diner in een supergezellig restaurantje (de Portugese keuken is een aanrader!) en het is alweer laat als we terugkeren naar het hotel. Gelukkig mogen we het zondag wat kalmer aan doen. Aangezien alles klaar is voor de vlucht nemen we foto's van de afgewerkte capsule en nemen na de middag de bus naar Evora. Het blijkt een lange rit door een natuurrijk gebied, maar het hotel doet ons dromen: openluchtzwembad en temperaturen rond 30°C! Bij het avondeten houden onze leerlingen een kwisje om eenieders kennis van ons landje te testen. Hmhm, er is nog werk aan de winkel! (Tia Hellebaut = onbekend, we exporteren 'Beer', 'chocolats' en 'Belgians', ...)

Maandag is de grote dag: supervroeg opstaan en vertrekken in 2 ploegen: één rond 5u, de andere een uurtje later. De ballon vullen is een werkje dat toewijding en geduld vergt, maar het gaat goed. De capsule doet wat ze moet doen (radio, TV, GPS, ...) en dan is het grote moment daar! Een collectief hartinfarct dreigt als een van Spanjaarden de capsule laat vallen. Oei, als er maar niks kapot is!!!! Maar de ballon is al de lucht in, en dus is er niks aan te doen. Een kwartier later valt de GPS uit. Omwille van die valpartij? Misschien. Maar de ballon en capsule stijgen gewoon verder, zoals het hoort, en bereiken de gewenste 31km zonder problemen. De ballon volgen wordt echter moeilijk, en uitzoeken waar de capsule neerkomt blijkt onmogelijk. Dat wordt zoeken op de grond en - met een gehuurd vliegtuigje - vanuit de lucht. Uiteindelijk gaat de rest van de maandag en de hele dinsdag eraan, zoekend naar die capsule. Woensdagmorgen pas wordt ze geborgen: ze was in een meer terechtgekomen!

De Geiger-teller en alle andere elektronica blijken beschadigd door het water (de capsule was niet waterdicht!), maar het is niet duidelijk of de schade ernstig is. Wel duidelijk is dat ons toestel goed gewerkt heeft tot de landing en (een tijdje?) daarna. We zijn duidelijk in staat iets te bouwen dat functioneert in extreme omstandigheden!!! En daar was het om te doen. Of de meetgegevens ook wetenschappelijk boeiende resultaten bevatten zal de komende dagen en weken blijken, als het SP.Ace-team de geheugenbanken uitleest.

Samengevat? Een bijzonder leerrijke reis met unieke technische en wetenschappelijke mogelijkheden, in een uniek kader! Een oefening in internationale samenwerking. En een belevenis die er mocht zijn!!!!