ÅÈÍÉÊÏ ÐÑÏÃÑÁÌÌÁ ÄÉÁ×ÅÉÑÉÓÇÓ ÊÁÉ ÐÑÏÓÔÁÓÉÁÓ ÔÙÍ ÕÄÁÔÉÊÙÍ ÐÏÑÙÍ

 

 ÁèÞíá,  4 Ìáñôßïõ 2008

 

 

 

 

ÓÕÍÅÍÔÅÕÎÇ ÔÕÐÏÕ

 

ÅÈÍÉÊÏ ÐÑÏÃÑÁÌÌÁ ÄÉÁ×ÅÉÑÉÓÇÓ ÊÁÉ ÐÑÏÓÔÁÓÉÁÓ

ÔÙÍ ÕÄÁÔÉÊÙÍ ÐÏÑÙÍ

 

 

Óáò êÜëåóá óÞìåñá ãéá íá óáò ðáñïõóéÜóù ôï Åèíéêü Ðñüãñáììá Äéá÷åßñéóçò êáé Ðñïóôáóßáò ôùí Õäáôéêþí Ðüñùí ôçò ÷þñáò, ôï ïðïßï êáôáñôßóáìå êáé èá äïèåß ãéá äéáâïýëåõóç êáé ãíùìïäüôçóç óôï Åèíéêü Óõìâïýëéï Õäáôéêþí Ðüñùí.

Ôï Åèíéêü áõôü ðñüãñáììá êáôáñôßóôçêå áðü ôçí ÊåíôñéêÞ Õðçñåóßá ÕäÜôùí ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ, óå óõíåñãáóßá ìå ôéò ÐåñéöåñåéáêÝò  Äéåõèýíóåéò ÕäÜôùí êáé åêëåêôïýò êáèçãçôÝò ôïõ Åèíéêïý Ìåôóüâéïõ Ðïëõôå÷íåßïõ. Ãéá ôçí êáôÜñôéóÞ ôïõ áîéïðïéÞèçêáí üëá ôá óôïé÷åßá êáé ïé ìåëÝôåò ðïõ õðÞñ÷áí ìÝ÷ñé óÞìåñá.   

 

ÅðåéäÞ, üìùò, ðñüóöáôá õðÞñîå óõæÞôçóç ãýñù áðü ôï èÝìá ôçò äéá÷åßñéóçò ôùí õäáôéêþí ðüñùí óôç ÷þñá ìáò, èÝëù ðñþôá áðü üëá íá îåêáèáñßóù ïñéóìÝíá ðñÜãìáôá.

Êáôáñ÷Þí, ðñÝðåé íá ðù üôé ìÝ÷ñé ôï 2004 ðïõ áíáëÜâáìå åäþ óôï ÕÐÅ×ÙÄÅ äåí åß÷å ãßíåé ïõóéáóôéêÜ êáìßá åíÝñãåéá ãéá ôçí äéá÷åßñéóç ôùí õäÜôùí, ðëçí ôçò áôåëïýò åíóùìÜôùóçò ôçò Ïäçãßáò 2000/60 ãéá ôá ÍåñÜ.

Áðü ôçí ðñþôç óôéãìÞ èÝóáìå ôçí ïñèïëïãéêÞ äéá÷åßñéóç ôùí õäáôéêþí ðüñùí ùò âáóéêÞ ìáò ðñïôåñáéüôçôá. Óôï ðëáßóéï áõôü, ìÝ÷ñé óÞìåñá  Ý÷ïõìå áíáëÜâåé óåéñÜ äñÜóåùí ãéá ôçí åíóùìÜôùóç êáé åöáñìïãÞ ôùí ó÷åôéêþí Ïäçãéþí, êáèþò êáé ãéá ôçí ðáñáêïëïýèçóç ôçò ðïéïôéêÞò êáé ðïóïôéêÞò êáôÜóôáóçò ôùí õäÜôùí ôçò ÷þñáò.

ÓõãêåêñéìÝíá:

·         ÓõãêñïôÞóáìå ôçí ÊåíôñéêÞ Õðçñåóßá ÕäÜôùí, ôéò ÐåñéöåñåéáêÝò Äéåõèýíóåéò ÕäÜôùí, ôï Åèíéêü Óõìâïýëéï ÕäÜôùí êáé ôçí ÃíùìïäïôéêÞ ÅðéôñïðÞ ÕäÜôùí, ç ïðïßá êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôïõ ðñïçãïõìÝíïõ Üíõäñïõ Ýôïõò áó÷ïëÞèçêå ìå ôçí áíôéìåôþðéóç ðñïâëçìÜôùí ëåéøõäñßáò. 

·         Åíóùìáôþóáìå ðëÞñùò ôçí Ïäçãßá 2000/60 ìå ôï Ð.Ä. 51/2007 êáé ìå óåéñÜ ÊÕÁ, ðïõ êáèïñßæïõí ôá ìÝôñá, ôéò ÷ñÞóåéò êáé ôéò äéáäéêáóßåò ãéá ôçí ïëïêëçñùìÝíç ðñïóôáóßá ôùí õäÜôùí.

·         Êáôáñôßóáìå ôï Åèíéêü Ðñüãñáììá Äéá÷åßñéóçò êáé Ðñïóôáóßáò ôùí Õäáôéêþí Ðüñùí, ôï ïðïßï áðïôåëåß äïìéêü óôïé÷åßï ãéá ôçí åöáñìïãÞ ôçò Ïäçãßáò 2000/60.

·         Êáëýøáìå ðëÞñùò üëåò ôéò õðï÷ñåþóåéò ôçò ÷þñáò óå ó÷Ýóç ìå ôçí åöáñìïãÞ ôïõ ¢ñèñïõ 3 ôçò Ïäçãßáò ãéá ôá íåñÜ êáé õðïâÜëáìå óôçí ÅõñùðáúêÞ ÅðéôñïðÞ áíáëõôéêïýò ÷Üñôåò, ðïõ áðïôõðþíïõí ôçí Ýíôáîç ôùí õðïãåßùí, ôùí ìåôáâáôéêþí êáé ôùí ðáñÜêôéùí õäÜôùí óôá ÕäáôéêÜ Äéáìåñßóìáôá ôçò ÷þñáò.

·         Âñßóêåôáé óå åîÝëéîç ç êáôÜñôéóç Óôñáôçãéêþí Äéá÷åßñéóçò Ëåéøõäñéþí.

·         Âñßóêïíôáé óå ôåëéêÞ öÜóç ïé ìåëÝôåò äéá÷åßñéóçò õäáôéêþí ðüñùí ôùí Õäáôéêþí ÄéáìåñéóìÜôùí ôçò ÷þñáò. Åíôüò ôïõ 2008 èá åßíáé äéáèÝóéìåò óôéò Äéåõèýíóåéò ÕäÜôùí ôùí Ðåñéöåñåéþí.

·         Áíáâáèìßæåôáé ç ÅèíéêÞ ÔñÜðåæá ÕäñïëïãéêÞò êáé ÌåôåùñïëïãéêÞò Ðëçñïöïñßáò, ìå ôç äéÜèåóç ðïóïý 7,5 åêáô. åõñþ, óôçí ïðïßá èá óõíäåèåß êáé ôï Äßêôõï Ðáñáêïëïýèçóçò Õðüãåéùí Íåñþí ÅëëÜäáò. ÐáñÜëëçëá áíáâáèìßæåôáé êáé ôï Åèíéêü Äßêôõï Ðëçñïöïñéþí ÐåñéâÜëëïíôïò ìå ôç äéÜèåóç ðïóïý 4 åêáô. åõñþ.

·         Ôá ðïôÜìéá êáé ïé ëßìíåò ôçò ÷þñáò ðáñáêïëïõèïýíôáé óõóôçìáôéêÜ áíÜ ôñßìçíï ìå äßêôõï 200 óçìåßùí ãéá 70 ðáñáìÝôñïõò ñýðáíóçò. Åðßóçò, óå 50 åðéëåãìÝíá óçìåßá ðáñáêïëïõèïýíôáé óõíïëéêÜ 156 ôïîéêÝò ïõóßåò. Ðñï÷ùñïýìå óôçí áíáâÜèìéóç ôïõ äéêôýïõ áõôïý åíôüò ôïõ 2008, þóôå íá ðáñáêïëïõèåß êáé ôçí ïéêïëïãéêÞ êáôÜóôáóç ôùí ðïôáìþí êáé ëéìíþí.

·         Õëïðïéïýíôáé ðñïãñÜììáôá áíôéìåôþðéóçò ôçò íéôñïñýðáíóçò ãåùñãéêÞò ðñïÝëåõóçò (Èåóóáëßá, Áñãïëßäá, Èåóóáëïíßêç ê.á.), êáèþò êáé åéäéêÜ ðñïãñÜììáôá ìåßùóçò ôçò ñýðáíóçò áðü åðéêßíäõíåò ïõóßåò (Âåãïñßôéäá, Êïñþíåéá, ê.á.).

¼óïí áöïñÜ ôçí áðüöáóç ôïõ Åõñùðáúêïý Äéêáóôçñßïõ ìå ôçí ïðïßá äéáðéóôþíåôáé ç ìç Ýãêáéñç åöáñìïãÞ ôïõ Üñèñïõ 5 ôçò Ïäçãßáò 2000/60, èÝëù êáôáñ÷Þí íá äéåõêñéíßóù üôé ç áðüöáóç áõôÞ äåí óõíåðÜãåôáé ôçí åðéâïëÞ ðñïóôßìïõ óôç ÷þñá ìáò.

Êáôáñ÷Þí, ãéá ôï èÝìá áõôü ç ÊåíôñéêÞ Õðçñåóßá ÕäÜôùí ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ Ý÷åé Þäç áðïóôåßëåé óôçí ÅõñùðáúêÞ ÅðéôñïðÞ ôï ðñþôï ó÷Ýäéï Ýêèåóçò ðñïüäïõ. Åðßóçò, Ý÷åé ïëïêëçñþóåé óå óõíåñãáóßá ìå ôï Ïéêïíïìéêü ÐáíåðéóôÞìéï Áèçíþí, ôï ÅËÊÅÈÅ, ôï ÉÃÌÅ, åîåéäéêåõìÝíïõò ìåëåôçôÝò êáé ôéò Äéåõèýíóåéò ÕäÜôùí ôùí Ðåñéöåñåéþí:

-         ôçí ïéêïíïìéêÞ áíÜëõóç ôùí ÷ñÞóåùí íåñïý êáé ôçí åêôßìçóç áíÜêôçóçò ôïõ êüóôïõò ãéá ôéò õðçñåóßåò ýäáôïò ãéá üëç ôç ÷þñá,

-         ôïí ÷áñáêôçñéóìü ôùí åðéöáíåéáêþí (ðïôÜìéùí, ëéìíáßùí, ìåôáâáôéêþí, ðáñÜêôéùí) êáé õðüãåéùí õäÜôùí, êáèþò êáé ôïí ðñïóäéïñéóìü ôùí ðéÝóåùí ðïõ äÝ÷ïíôáé,

-         ôïí ðñïêáôáñêôéêü ðñïóäéïñéóìü ôùí õäáôéêþí óõóôçìÜôùí ðïõ êéíäõíåýïõí íá ìçí ðåôý÷ïõí ôïõò ðåñéâáëëïíôéêïýò óôü÷ïõò ôçò Ïäçãßáò ìÝ÷ñé ôï 2015.

Ôá ðáñáðÜíù óôïé÷åßá, ìáæß ìå ôéò ôåëéêÝò åêèÝóåéò ðïõ óõíôÜóóïíôáé ãéá ôá õðüãåéá íåñÜ áðü ôï ÉÃÌÅ, èá õðïâëçèïýí áðü ôï ÕÐÅ×ÙÄÅ ìÝóá óôïí ÌÜñôéï óôçí ÅõñùðáúêÞ ÅðéôñïðÞ, þóôå íá êáëõöèïýí ðëÞñùò ïé õðï÷ñåþóåéò ôçò ÷þñáò óå ó÷Ýóç ìå ôï ¢ñèñï 5 ôçò Ïäçãßáò êáé ôçí áðüöáóç ôïõ Åõñùðáúêïý Äéêáóôçñßïõ.

 

Âáóéêüò óôü÷ïò ôçò ðñïóðÜèåéÜò ìáò åßíáé íá êáëýøïõìå ôéò êáèõóôåñÞóåéò ôùí ðñïçãïýìåíùí åôþí êáé íá åßìáóôå óõíåðåßò óôéò õðï÷ñåþóåéò ìáò áðÝíáíôé óôçí Å.Å. óå üëá ôá èÝìáôá.

 

Áò ðñï÷ùñÞóïõìå ôþñá óôçí ðáñïõóßáóç ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò Äéá÷åßñéóçò êáé Ðñïóôáóßáò ôùí Õäáôéêþí Ðüñùí

 

Ï óêïðüò ôïõ Åèíéêïý ÐñïãñÜììáôïò Äéá÷åßñéóçò êáé Ðñïóôáóßáò ôùí Õäáôéêþí Ðüñùí ðïõ óáò ðáñïõóéÜæïõìå óÞìåñá åßíáé ç óõíôïíéóìÝíç, âéþóéìç êáé ïëïêëçñùìÝíç äéá÷åßñéóç ôïõ íåñïý. Ôé óçìáßíåé áõôü; ¼ôé äéá÷åéñéæüìáóôå ôïõò õäáôéêïýò ðüñïõò óå åðßðåäï ëåêÜíçò áðïññïÞò, óå åðßðåäï õäáôéêïý äéáìåñßóìáôïò, áëëÜ êáé óôï óýíïëï ôçò ÷þñáò. Ìå ôéò êáôÜëëçëåò ðáñåìâÜóåéò ôüóï óôç öõóéêÞ ðñïóöïñÜ ôïõ íåñïý, üóï êáé óôç æÞôçóç, åðéäéþêåôáé ï Ýëåã÷ïò êáé ç ðñïóôáóßá ôïõ íåñïý, ç åëá÷éóôïðïßçóç ôùí äõóìåíþí åðéðôþóåùí, êáèþò êáé ç åðßôåõîç óõãêåêñéìÝíùí êïéíùíéêþí, ïéêïíïìéêþí-áíáðôõîéáêþí êáé ðåñéâáëëïíôéêþí óôü÷ùí.

Ôïí ðõñÞíá ôïõ ÐñïãñÜììáôïò áðïôåëåß ç ðáñïõóßáóç ôçò õäñïëïãéêÞò êáôÜóôáóçò ôïõ êÜèå åíüò áðü ôá 14 õäáôéêÜ äéáìåñßóìáôá ôçò ÷þñáò êáé ç êáôáãñáöÞ ôùí ðñïâëçìÜôùí, ôùí äõíáôïôÞôùí êáé ôùí ðñïïðôéêþí ôïõò. Ìå âÜóç ôá óôïé÷åßá áõôÜ äéáìïñöþíïíôáé ðñïôÜóåéò ó÷åôéêÜ ìå ôç äéá÷åßñéóç ôùí õäáôéêþí ðüñùí êÜèå ðåñéï÷Þò. Êáé âÝâáéá, ãßíåôáé óýíèåóç ôçò äéá÷åßñéóçò óôï åðßðåäï ôïõ óõíüëïõ  ôçò ÷þñáò. Ôç ìåëÝôç óõìðëçñþíåé ìåãÜëïò áñéèìüò ðéíÜêùí êáé ÷áñôþí.

 

Ôï Åèíéêü Ðñüãñáììá Äéá÷åßñéóçò êáé Ðñïóôáóßáò ôùí Õäáôéêþí Ðüñùí åßíáé áðáñáßôçôï åñãáëåßï  ãéá ôç äéá÷åßñéóç êáé ðñïóôáóßá ôïõ íåñïý óå ðåñéöåñåéáêü êáé êåíôñéêü åðßðåäï.

Êé áõôü êõñßùò ãéá ôïõò åîÞò ëüãïõò:

-          Áðïôåëåß ôç âÜóç ãéá ôçí åêðüíçóç ôùí åðéìÝñïõò áíáëõôéêþí äéá÷åéñéóôéêþí ìåëåôþí áíÜ êýñéá ëåêÜíç áðïññïÞò Þ õäáôéêü äéáìÝñéóìá.

-          Áðïôåëåß åðßóçò, ôç âÜóç ãéá ôç ëÞøç óçìáíôéêþí áðïöÜóåùí ãéá íÝá áíáðôõîéáêÜ Ýñãá êáé ãéá ìÝôñá ðñïóôáóßáò ôùí åðéöáíåéáêþí êáé õðïãåßùí õäáôéêþí ðüñùí, óå ðåñéöåñåéáêü êáé êåíôñéêü åðßðåäï.

-          ÐåñéãñÜöåé ôá ðñïâëÞìáôá, ôéò áäõíáìßåò êáé ôéò åëëåßøåéò óôá èÝìáôá äéá÷åßñéóçò, êáèþò êáé ôéò äõíáôüôçôåò áíôéìåôþðéóÞò ôïõò.

-          Ðñïôåßíåé ìéá óåéñÜ óçìáíôéêþí ðáñåìâÜóåùí êáé äñÜóåùí, ïé ïðïßåò ôßèåíôáé óå áðüëõôç ðñïôåñáéüôçôá õëïðïßçóçò.

 

ÊÕÑÉÁ ÓÕÌÐÅÑÁÓÌÁÔÁ

 

Á. ÓõìðåñÜóìáôá ãéá ôçí åðÜñêåéá êáé ôçí áîéïðïßçóç ôùí õäáôéêþí ðüñùí

 

Ôï ðéï ðëåïíáóìáôéêü õäáôéêü äéáìÝñéóìá åßíáé áõôü ôçò ÄõôéêÞò ÓôåñåÜò ÅëëÜäáò, åíþ ôï ðéï åëëåéììáôéêü åßíáé áõôü ôçò Èåóóáëßáò. ¢ëëá åëëåéììáôéêÜ äéáìåñßóìáôá åßíáé áõôÜ ôçò ÁíáôïëéêÞò ÐåëïðïííÞóïõ êáé ôùí ÍÞóùí Áéãáßïõ. Ìáêñïðñüèåóìá, ìå ôïõò óçìåñéíïýò ñõèìïýò áýîçóçò ôùí áíáãêþí, åêôéìÜôáé üôé èá ãßíïõí åëëåéììáôéêÜ êáé ôá äéáìåñßóìáôá ôçò Âüñåéáò ÐåëïðïííÞóïõ, ôçò ÁíáôïëéêÞò ÓôåñåÜò ÅëëÜäáò, ôçò ÁôôéêÞò, ôçò ÊåíôñéêÞò Ìáêåäïíßáò êáé ôçò ÈñÜêçò.

 

ÓõíïëéêÜ, ðÜíôùò, ç ÷þñá ìáò äéáèÝôåé åðáñêåßò åðéöáíåéáêïýò êáé õðüãåéïõò õäáôéêïýò ðüñïõò. ¼ìùò, õðÜñ÷ïõí äéÜöïñïé ëüãïé ïé ïðïßïé ìåéþíïõí óçìáíôéêÜ ôçí ðñáãìáôéêÞ äéáèÝóéìç ðïóüôçôá ôùí õäáôéêþí ðüñùí êáé äõóêïëåýïõí ôçí áîéïðïßçóÞ ôïõò. Ïé êõñéüôåñïé áðü áõôïýò ôïõò ëüãïõò åßíáé:

1.      Ç Üíéóç êáôáíïìÞ ôùí õäáôéêþí ðüñùí óôï ÷þñï, êáèþò ç äõôéêÞ ÅëëÜäá äÝ÷åôáé ðïëý ìåãáëýôåñá ýøç âñï÷þí áðü ôçí áíáôïëéêÞ.

2.      Ç áíïìïéüìïñöç êáôáíïìÞ ôùí õäáôéêþí ðüñùí óôï ÷ñüíï, êáèþò ðáñáôçñåßôáé ìåãÜëç óõãêÝíôñùóç âñï÷ïðôþóåùí êáôÜ ôç ÷åéìåñéíÞ ðåñßïäï.

3.      Ç Üíéóç êáôáíïìÞ ôçò æÞôçóçò ýäáôïò óôï ÷þñï, ç ïðïßá ìÜëéóôá åßíáé êáé áíáíôßóôïé÷ç ìå ôçí êáôáíïìÞ ôùí õäáôéêþí ðüñùí, êáèþò ïé êõñéüôåñåò ÷ñÞóåéò íåñïý êáôáãñÜöïíôáé óôá áíáôïëéêÜ êáé íüôéá ôçò ÷þñáò.

4.      Ç áíïìïéüìïñöç êáôáíïìÞ ôçò æÞôçóçò ýäáôïò óôï ÷ñüíï, ç ïðïßá åðßóçò åßíáé áíáíôßóôïé÷ç ìå ôçí êáôáíïìÞ ôùí õäáôéêþí ðüñùí. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ï ìåãáëýôåñïò êáôáíáëùôÞò íåñïý ðïõ åßíáé ç ãåùñãßá óå ðïóïóôü 84%, êáôáíáëþíåé ôï íåñü ôçí îçñÞ ðåñßïäï. Ôçí ßäéá ðåñßïäï, éäéáßôåñá ôï äßìçíï Éïõëßïõ - Áõãïýóôïõ, äéðëáóéÜæåôáé êáé ç êáôáíÜëùóç ôïõ íåñïý ýäñåõóçò ëüãù ôïõñéóìïý.

5.      Ç ãåùìïñöïëïãßá ôçò ÷þñáò, ç ïðïßá ÷áñáêôçñßæåôáé áðü ðïëëÜ ìéêñÜ õäáôïñÝìáôá – ÷åéìÜññïõò, åðéöáíåéáêÞ áðïññïÞ ìéêñÞò äéÜñêåéáò êáé óõ÷íÜ ðëçììõñéêÜ öáéíüìåíá.

6.      Ç åîÜñôçóç ôçò âüñåéáò ÅëëÜäáò áðü äéáóõíïñéáêïýò ðïôáìïýò (ðåñßðïõ 13 äéóåêáôïììýñéá m³ / ÷ñüíï)

7.      Ôï ìåãÜëï áíÜðôõãìá áêôþí, ìå áðïôÝëåóìá ç åíôáôéêÞ åêìåôÜëëåõóç ôùí ðáñÜêôéùí õðüãåéùí õäñïöïñÝùí íá ïäçãåß óôçí õöáëìýñéóÞ ôïõò.

8.      Ôá ðïëëÜ Üíõäñá Þ ìå åëÜ÷éóôïõò õäáôéêïýò ðüñïõò íçóéÜ.

 

Ôá ðñïâëÞìáôá äéáèåóéìüôçôáò ôùí õäáôéêþí ðüñùí åðéôåßíïíôáé ëüãù:

• Ôçò óçìáíôéêÞò áýîçóçò ôçò êáôáíÜëùóçò.
• Ôçò ìåßùóçò åéóñïÞò íåñþí áðü ãåéôïíéêÝò ÷þñåò.
• Ôçò ñýðáíóçò.
• Áêñáßùí öáéíïìÝíùí, üðùò ïé îçñáóßåò, ðïõ ðáñáôçñïýíôáé üëï êáé óõ÷íüôåñá êáé áðïäßäïíôáé óôçí êëéìáôéêÞ áëëáãÞ.

 

ÐñÝðåé åäþ íá ðù êáé êÜôé áêüìá: Ôá õðüãåéá íåñÜ (üðïõ õðÜñ÷ïõí) Ý÷ïõí áîéïðïéçèåß óå åðáñêÞ Þ êáé óå ðïëëÝò ðåñéðôþóåéò óå õðåñâïëéêü âáèìü ìå ôç äéÜíïéîç êáé ëåéôïõñãßá óõëëïãéêþí Þ éäéùôéêþí ãåùôñÞóåùí. Ç õðåñåêìåôÜëëåõóç ôùí õðïãåßùí õäÜôùí Ý÷åé ðñïêáëÝóåé óå ðïëëÝò ðáñÜêôéåò ðåñéï÷Ýò êáé íçóéÜ, áëëÜ êáé óå ðåñéï÷Ýò ìáêñéÜ áðü ôç èÜëáóóá, ð.÷. óôç Èåóóáëßá, óçìáíôéêÞ ôáðåßíùóç óôÜèìçò, êáèéæÞóåéò åäáöþí, õöáëìýñéóç êáé ãåíéêüôåñá ðïéïôéêÞ õðïâÜèìéóç ôïõ íåñïý.

Áíôßèåôá, õðÜñ÷åé óçìáíôéêü ðåñéèþñéï áíÜðôõîçò ôùí åðéöáíåéáêþí õäáôéêþí ðüñùí ãéá ôçí êÜëõøç õäáôéêþí êáé åíåñãåéáêþí áíáãêþí. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ÷ñçóéìïðïéåßôáé Þ âñßóêåôáé õðü áîéïðïßçóç ìüíïí ôï Ýíá ôñßôï ôïõ ïéêïíïìéêÜ åêìåôáëëåýóéìïõ õäñïäõíáìéêïý, ãéá ðáñáãùãÞ çëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò.

 

Â. ÓõìðåñÜóìáôá ãéá ôçí ðïéüôçôá ôùí õäáôéêþí ðüñùí

 

Ç ðïéïôéêÞ êáôÜóôáóç ôùí õäáôéêþí ðüñùí ôçò ÷þñáò èåùñåßôáé êáëÞ. Óôç ìåãÜëç ôïõò ðëåéïøçößá, ôá íåñÜ ôùí ðïôáìþí êáé ëéìíþí ðëçñïýí ôéò ðñïûðïèÝóåéò ãéá ðáñáãùãÞ ðüóéìïõ íåñïý ìåôÜ áðü êáôÜëëçëç åðåîåñãáóßá, ìå ïñéóìÝíåò åîáéñÝóåéò üðùò ïé ëßìíåò Êïñþíåéá, Âéóôùíßäá, ï ðïôáìüò Áóùðüò êëð. ÐñïâëçìáôéêÞ, áí êáé åíôüò ôùí ïñßùí, åßíáé ç ðïéüôçôá ôùí íåñþí Ðçíåéïý Èåóóáëßáò, ôïõ Áîéïý, ôïõ ÔéôáñÞóéïõ, ôïõ Êüóõíèïõ êáé êõñßùò ôïõ ¸âñïõ.

Áðü ôéò äéáèÝóéìåò ìåôñÞóåéò ôïîéêþí óôïé÷åßùí óôá åðéöáíåéáêÜ íåñÜ, äéáðéóôþíåôáé üôé ç ðïéïôéêÞ ôïõò êáôÜóôáóç üóïí áöïñÜ ôïîéêÝò ïõóßåò åßíáé éêáíïðïéçôéêÞ.

Éäéáßôåñç áíáöïñÜ èá ðñÝðåé íá ãßíåé ãéá ôç ñýðáíóç ôùí õðüãåéùí íåñþí (áëëÜ êáé ôùí åðéöáíåéáêþí) ðïõ ïöåßëåôáé óôçí ðáñïõóßá õøçëþí óõãêåíôñþóåùí áæþôïõ êáé êõñßùò íéôñéêþí. Éäéáßôåñá õøçëÝò óõãêåíôñþóåéò íéôñéêþí óôïõò õðüãåéïõò õäñïöïñåßò Ý÷ïõí ðáñáôçñçèåß óôéò ðåñéï÷Ýò Êùðáúäáò, Áñãïëéêïý ðåäßïõ, Ðçíåéïý Çëåßáò êáé Èåóóáëéêïý êÜìðïõ, êáé Ý÷ïõí ïäçãÞóåé óôï ÷áñáêôçñéóìü ôïõò ùò åõðñüóâëçôùí æùíþí.

 

ÐÑÏÔÁÓÅÉÓ - ÌÅÔÑÁ

 

1. Ðñïóôáóßá õðïãåßùí õäÜôùí

 

ÅðåéäÞ ç õðïâÜèìéóç ôùí õðïãåßùí õäÜôùí åßíáé óå ðïëëÝò ðåñéï÷Ýò êñßóéìç, èá ðñÝðåé íá ëçöèïýí ñéæéêÜ ìÝôñá ðñïóôáóßáò êáé áíÜêáìøçò ôùí õäñïöïñÝùí. Óýìöùíá êáé ìå ôçí ðñüóöáôç ó÷åôéêÞ Ïäçãßá ôçò Å.Å., ïé ìÝèïäïé áåéöïñéêÞò äéá÷åßñéóçò ôùí õðüãåéùí õäáôéêþí ðüñùí åßíáé ìåôáîý Üëëùí:

• Ç åöáñìïãÞ ìÝôñùí ìåßùóçò ôùí óçìåéáêþí  ðçãþí ñýðáíóçò,  üðùò âüèñïé, áëëÜ êáé äéÜ÷õôùí, ãåùñãéêÞò êõñßùò ðñïÝëåõóçò, ðçãþí ñýðáíóçò (öõôïöÜñìáêá, íéôñéêÜ) ìå ôçí õéïèÝôçóç ïñèþí ãåùñãéêþí ðñáêôéêþí.
• Ï ðåñéïñéóìüò ôùí áðùëåéþí ýäáôïò.
• Ç õðïêáôÜóôáóç õðïãåßùí õäÜôùí ìå åðéöáíåéáêÜ, ìÝóù ôçò êáôáóêåõÞò Ýñãùí ôáìßåõóçò åðéöáíåéáêþí íåñþí êáé ìåèüäùí áíÜêôçóçò êáé åðáíá÷ñçóéìïðïßçóçò åðåîåñãáóìÝíùí õãñþí áðïâëÞôùí.
• Ï ôå÷íçôüò åìðëïõôéóìüò ôùí õäñïöïñÝùí.
• Ç ïõóéáóôéêÞ ìåßùóç ôùí áíôëÞóåùí õðüãåéïõ íåñïý ìå áíôßóôïé÷ç åîïéêïíüìçóç íåñïý ãéá Üñäåõóç.

 

Â. Áðï÷Ýôåõóç êáé åðåîåñãáóßá ëõìÜôùí

 

ÈÝëù åäþ íá óçìåéþóù éäéáßôåñá ôçí áîéüëïãç ðñüïäï óôçí áíôéìåôþðéóç ôçò ñýðáíóçò áðü áóôéêÜ ëýìáôá. ÌåôÜ êáé ôçí êáôáóêåõÞ ÅãêáôáóôÜóåùí Åðåîåñãáóßáò ËõìÜôùí ôùí ïéêéóìþí ôçò ÷þñáò ðïõ õëïðïéÞèçêáí êáé õëïðïéïýíôáé ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá ìÝóù ôïõ ô ÊÐÓ êáé ôçí 4^ç ÐñïãñáììáôéêÞ Ðåñßïäï, üëïé ïé ïéêéóìïß Üíù ôùí 2.000 êáôïßêùí èá äéáèÝôïõí äßêôõá áðï÷Ýôåõóçò êáé âéïëïãéêïýò êáèáñéóìïýò.

Åðßóçò, ðñÝðåé íá áíôéìåôùðéóèåß ôï ðñüâëçìá äéá÷åßñéóçò ôùí âéïìç÷áíéêþí áðïâëÞôùí, üðïõ ðáñáôçñåßôáé óçìáíôéêÞ êáèõóôÝñçóç. ÐïëëÜ áóôéêÜ õäáôïñåýìáôá, áðïôåëïýí áðïäÝêôåò áíåðåîÝñãáóôùí ëõìÜôùí êáé âéïìç÷áíéêþí áðïâëÞôùí, üðùò ãéá ðáñÜäåéãìá ï Áóùðüò.

ÐáñÜëëçëá,  èá ðñÝðåé íá åíéó÷õèïýí ïé ðñïóðÜèåéåò ðñïåðåîåñãáóßáò, ðáñáêïëïýèçóçò êáé åëÝã÷ïõ, êáèþò êáé óõãêÝíôñùóçò ôùí ðáñáãùãéêþí êáé âéïìç÷áíéêþí ìïíÜäùí óå âéïìç÷áíéêÝò ðåñéï÷Ýò.

 

Ã. ÁíÜðôõîç åðéöáíåéáêþí õäáôéêþí ðüñùí.

 

Ç ÅëëÜäá Ý÷åé ÷áìçëïýò äåßêôåò óôçí êáôáóêåõÞ ìåãÜëùí õäñáõëéêþí Ýñãùí áîéïðïßçóçò õäáôéêþí ðüñùí, óå ó÷Ýóç ìå Üëëåò åõñùðáúêÝò ÷þñåò, ðáñÜ ôéò äåäïìÝíåò ãåùãñáöéêÝò êáé êëéìáôéêÝò éäéáéôåñüôçôÝò ôçò. Åßíáé ÷áñáêôçñéóôéêü üôé ç ÅëëÜäá  êáôáôÜóóåôáé óôçí ôåëåõôáßá èÝóç ìåôáîý 24 åõñùðáúêþí êáé ìåóïãåéáêþí ÷ùñþí äéáèÝôïíôáò ìüëéò 46 ìåãÜëá öñÜãìáôá. Ç Éóðáíßá (1^ç óôçí êáôÜôáîç) äéáèÝôåé 1196, ç Ôïõñêßá (2^ç)  625, ç Ãáëëßá (3^ç) 569, ç Éôáëßá (4^ç)  524, ç Áëâáíßá ( 8^ç) 306 êëð.

¼ìùò, ôá ìåãÜëá õäñáõëéêÜ Ýñãá õðïäïìÞò (áêüìç êáé áí ðñüêåéôáé ãéá ìåãÜëïõò ôáìéåõôÞñåò êáé ìåôáöïñÝò Þ åêôñïðÝò  íåñïý óå Üëëåò ëåêÜíåò) ïöåßëïõí íá áíôéìåôùðßæïíôáé ÷ùñßò äïãìáôéóìü êáé éäåïëïãéêÝò ðñïêáôáëÞøåéò äéüôé:

• Ç áíÜðôõîç õäáôéêþí ðüñùí êáé ç êáôáóêåõÞ Ýñãùí äåí ðñïêáëåß ðåñéâáëëïíôéêÞ õðïâÜèìéóç, üôáí âÝâáéá ôá Ýñãá õëïðïéïýíôáé ìå ôñüðïõò êáé äáðÜíåò ðïõ äéáóöáëßæïõí üôé äåí õðÜñ÷ïõí áñíçôéêÝò ðåñéâáëëïíôéêÝò åðéðôþóåéò. Ôïõíáíôßïí, åßíáé äõíáôüí áêüìç êáé íá âåëôéùèåß ç õðÜñ÷ïõóá ðåñéâáëëïíôéêÞ êáôÜóôáóç. Ãéá ðáñÜäåéãìá,  ìå ôï öñÜãìá Ôáõñùðïý êáé ôç äçìéïõñãßá ôçò ôå÷íçôÞò ëßìíçò ÐëáóôÞñá, ü÷é ìüíïí õäñïäïôåßôáé ç Êáñäßôóá êáé ðáñÜãåôáé «ðñÜóéíç»  åíÝñãåéá, áëëÜ ç ðïéüôçôá ôïõ íåñïý êáé ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò ïéêïóõóôÞìáôïò åßíáé óå êáôÜóôáóç ðïõ äåí õðïëåßðåôáé Þ åßíáé êáëýôåñç áðü ôçí áíôßóôïé÷ç ôùí öõóéêþí ëéìíþí.
• Ïé õðïäïìÝò áõôÞò ôçò êëßìáêáò åðéôñÝðïõí ðïëëáðëÝò åðéëïãÝò óôç äéá÷åßñéóç ôïõ õäáôéêïý ðüñïõ, áíÜëïãá ìå ôéò åêÜóôïôå êïéíùíéêÝò, ïéêïíïìéêÝò êáé ðåñéâáëëïíôéêÝò áíÜãêåò.
• ÕðÜñ÷åé ç áðáñáßôçôç ôå÷íïãíùóßá óôç ÷þñá ãéá ôçí êáôáóêåõÞ êáé ïñèïëïãéêÞ ëåéôïõñãßá ôùí Ýñãùí.
• ¸÷ïõí Þäç õëïðïéçèåß Ýñãá ìåôáöïñÜò íåñïý ìåãÜëçò êëßìáêáò óôçí ÅëëÜäá ìå ìåãÜëç  åðéôõ÷ßá (ýäñåõóç ÁèÞíáò, ýäñåõóç Êáñäßôóáò, ýäñåõóç Èåóóáëïíßêçò êëð.)

 

Áõôü ðïõ ðñÝðåé åðéôÝëïõò íá êáôáëÜâïõìå, åßíáé üôé ïé åêôñïðÝò Þ ìåôáöïñÝò íåñïý óôçí ÅëëÜäá åßíáé áíáðüöåõêôåò, ãéá ôïí áðëïýóôáôï ëüãï üôé óå Üëëåò ðåñéï÷Ýò Ý÷ïõìå ôç ìåãáëýôåñç äéáèåóéìüôçôá õäáôéêþí ðüñùí êáé óå Üëëåò ðåñéï÷Ýò Ý÷ïõìå ôç ìåãáëýôåñç æÞôçóç íåñïý.

 

×ñåéÜæåôáé íá êáôáóêåõáóèïýí Ýñãá (ìåóáßáò êáé ìåãÜëçò êëßìáêáò), ôá ïðïßá èá åðéôñÝøïõí ôçí êÜëõøç ôùí õäáôéêþí åëëåéììÜôùí ôùí åëëåéììáôéêþí ðåñéï÷þí ôçò ÷þñáò êáé ôç ìåñéêÞ åðáíáöïñÜ ôùí õðïãåßùí õäáôéêþí ðüñùí óå áíåêôÞ êáôÜóôáóç, õðü ôéò ðñïûðïèÝóåéò ðïõ èÝôåé ç Ïäçãßá 2000/60 ãéá ôá íåñÜ, äçëáäÞ   ôçí ðñïóôáóßá ôçò ðïéïôéêÞò êáôÜóôáóçò ôùí åðéöáíåéáêþí õäáôéêþí óõóôçìÜôùí óôá ïðïßá ãßíïíôáé ïé ðáñåìâÜóåéò, ôçí áðïöõãÞ ôçò äéáôÜñáîçò ôùí ïéêïóõóôçìÜôùí, ôïí õðïëïãéóìü ôïõ ðåñéâáëëïíôéêïý êüóôïõò óôçí ïéêïíïìéêÞ áíÜëõóç, êëð..

Óôá Ýñãá áõôÜ ðñÝðåé íá óõìðåñéëçöèïýí ðåñßðïõ 20 ìåãÜëá õäñïçëåêôñéêÜ Ýñãá ðïõ Ý÷ïõí ìåëåôçèåß (ð.÷. óôïí Á÷åëþï, ôïí ÁëéÜêìïíá, ôïí Áþï, ôïí ÊáëáìÜ êáé ôïí ¢ñá÷èï) êáé ðåñßðïõ 250 ìéêñÜ õäñïçëåêôñéêÜ Ýñãá ðïõ Ý÷ïõí Þäç áäåéïäïôçèåß. Åðßóçò, èá ðñÝðåé íá óõíå÷éóèåß ìå ôá÷åßò ñõèìïýò ôï ðñüãñáììá êáôáóêåõÞò ëéìíïäåîáìåíþí êáé õäñåõôéêþí/áñäåõôéêþí öñáãìÜôùí ôïõ Õðïõñãåßïõ ÁãñïôéêÞò ÁíÜðôõîçò êáé Ôñïößìùí (11 Þäç êáôáóêåõáæüìåíá, 87 ìå ïñéóôéêÝò åãêåêñéìÝíåò ìåëÝôåò, êáé 9 ìå åêðïíïýìåíåò Þ ðñïò áíÜèåóç ìåëÝôåò).

Óôá ðëáßóéá ôçò êÜëõøçò ôùí õäáôéêþí åëëåéìÜôùí ìå åðéöáíåéáêÜ íåñÜ õðü ôéò ðñïûðïèÝóåéò ôçò Ïäçãßáò 2000/60, ðñÝðåé íá äïèåß éäéáßôåñç Ýìöáóç óôçí ïëïêëÞñùóç ôùí Ýñãùí  ìåôáöïñÜò íåñïý áðü ôïí Á÷åëþï óôç Èåóóáëßá, êáé óôçí êáôáóêåõÞ ôùí öñáãìÜôùí ëåêÜíçò Ðçíåéïý. Ôá Ýñãá áõôÜ, üðùò ðñïêýðôåé, èá Ý÷ïõí éäéáßôåñá èåôéêÝò ðåñéâáëëïíôéêÝò  åðéðôþóåéò, üðùò âåëôßùóç êáôÜóôáóçò õäñïöïñÝùí, åîïéêïíüìçóç åíÝñãåéáò áðü áíôëÞóåéò, âåëôßùóç ôùí óõíèçêþí ýäñåõóçò, âåëôßùóç ðïéïôéêÞò êáôÜóôáóçò ïéêïóõóôÞìáôïò Ðçíåéïý, åíåñãåéáêü üöåëïò áðü ôçí ðáñáãùãÞ «ðñÜóéíçò» õäñïçëåêôñéêÞò åíÝñãåéáò.

 

            Ä. Äéá÷åßñéóç æÞôçóçò

 

Ãéá ôç âéþóéìç äéá÷åßñéóç ôùí õäáôéêþí ðüñùí áðáéôåßôáé óùóôÞ äéá÷åßñéóç ôçò æÞôçóçò ãéá üëåò ôéò ÷ñÞóåéò, åéäéêÜ óôçí Üñäåõóç (84% ðåñßðïõ ôçò æÞôçóçò). ÁõôÜ ôá ìÝôñá ðñÝðåé íá ìåëåôþíôáé êáé íá åöáñìüæïíôáé óå ìüíéìç âÜóç êáé ü÷é óå ðåñéüäïõò êñßóåùí, áðïóðáóìáôéêÜ êáé ðåñéóôáóéáêÜ.

Åîïéêïíüìçóç íåñïý ìðïñåß íá åðéôåõ÷èåß ôüóï ìå áðïäïôéêüôåñåò ìåèüäïõò Üñäåõóçò (ð.÷. óôÜãäçí Üñäåõóç) êáé ôç ÷ñÞóç åíáëëáêôéêþí õäáôéêþí ðüñùí, üóï êáé ìå åðéëïãÞ ëéãüôåñï õäñïâüñùí êáëëéåñãåéþí, áëëÜ êáé ôç óõíôÞñçóç/åðéäéüñèùóç áñäåõôéêþí êáíáëéþí êáé äéêôýùí. Èá ðñÝðåé, ðÜíôùò, íá ãßíåé êáôáíïçôü üôé ç åîïéêïíüìçóç íåñïý Üñäåõóçò äåí åßíáé ìüíï æÞôçìá õðïêåéìåíéêÞò óôÜóçò ôùí ÷ñçóôþí. ×ñåéÜæïíôáé êáôÜëëçëåò õðïäïìÝò, ãéá ôéò ïðïßåò áðáéôïýíôáé áíôßóôïé÷åò ïéêïíïìéêÝò åðåíäýóåéò, óôñáôçãéêÞ áãñïôéêÞò êëð ðïëéôéêÞò êáé ïéêïíïìéêÜ äéá÷åéñéóôéêÜ åñãáëåßá.

Ôï ßäéï éó÷ýåé, óå ìéêñüôåñç êëßìáêá, ìå ôçí ýäñåõóç êáé ôéò óïâáñÝò áðþëåéåò ðïõ ðáñïõóéÜæïõí ôá ó÷åôéêÜ äßêôõá.

Ç äéá÷åßñéóç ôçò æÞôçóçò ðñÝðåé íá åðåêôåßíåôáé êáé óôç äéá÷åßñéóç ëåéøõäñéþí ëüãù îçñáóßáò, ìå åðéìåñéóìü ôùí åðéðôþóåùí áðü ôï Ýëëåéììá íåñïý óôç äéÜñêåéá ìéáò îçñáóßáò.

 

Å. ÁíôéðëçììõñéêÞ ðñïóôáóßá

 

ÐñÝðåé íá ãßíåé Üìåóá ó÷åäéáóìüò ãéá ôïí ðåñéïñéóìü ôùí êéíäýíùí áðü ðëçììýñåò ìå ôçí ÷ñçìáôïäüôçóç áíôéðëçììõñéêþí Ýñãùí, óýìöùíá êáé ìå ôç ó÷åôéêÞ ðñüóöáôç åõñùðáúêÞ ïäçãßá, ìå ðñþôç ðñïôåñáéüôçôá ôéò ðåñéï÷Ýò áõîçìÝíçò åðéêéíäõíüôçôáò (ð.÷. ÁôôéêÞ, ìåãÜëåò ðüëåéò, ¸âñïò). Ï ó÷åäéáóìüò èá ðåñéëáìâÜíåé áðáñáßôçôá áíôéðëçììõñéêÜ Ýñãá, ÷Üñôåò åðéêéíäõíüôçôáò, ó÷Ýäéá äéá÷åßñéóçò åêôÜêôùí áíáãêþí êáé Üëëá ìÝôñá.

 

Óô´. ÄéáêñáôéêÝò óõìöùíßåò

 

Áðáéôåßôáé íá äïèåß Ýìöáóç êáé ðñïôåñáéüôçôá óôç óýíáøç äßêáéùí ãéá ôç ÷þñá óõìöùíéþí ìå ôá ãåéôïíéêÜ êñÜôç (Âïõëãáñßá, Ôïõñêßá, ÐÃÄÌ) ãéá ôá äéáêñáôéêÜ íåñÜ, ìå óêïðü ôç ìáêñïðñüèåóìç ïëïêëçñùìÝíç äéá÷åßñéóç êáé ðñïóôáóßá ôçò ðïéüôçôáò ôùí õäáôéêþí áõôþí ðüñùí, áëëÜ êáé ôçí åîáóöÜëéóç ôçò åëÜ÷éóôçò ðåñéâáëëïíôéêÞò ðáñï÷Þò ãéá ôá óçìáíôéêÜ ïéêïóõóôÞìáôá ôçò ðåñéï÷Þò.

 

Æ. ÏéêïíïìéêÞ áíÜëõóç ÷ñÞóåùí íåñïý

 

ÔÝëïò, óçìáíôéêü ðñüâëçìá óôçí ïñèïëïãéêÞ äéá÷åßñéóç ôùí õäáôéêþí ðüñùí ôçò ÷þñáò áðïôåëåß ç Ýëëåéøç ïéêïíïìéêÞò áíÜëõóçò ôùí ÷ñÞóåùí íåñïý. Óýìöùíá ìå ôéò áðáéôÞóåéò êáé ôçò Ïäçãßáò 2000/60, áðáéôåßôáé êïóôïëüãçóç ôùí ÷ñÞóåùí êáé Ýñãùí áîéïðïßçóçò íåñïý êáé åðéìåñéóìüò ôïõ ïéêïíïìéêïý êüóôïõò êáé ïöÝëïõò óôéò åðéìÝñïõò ÷ñÞóåéò, óå óõíäõáóìü ìå óýóôçìá êéíÞôñùí, åðéäïôÞóåùí êáé áðïæçìéþóåùí.

 

ÕËÏÐÏÉÏÕÌÅÍÅÓ ÄÑÁÓÅÉÓ

 

‘¼ðùò óáò áíÝöåñá áðü ôçí áñ÷Þ âñßóêåôáé óå åîÝëéîç Ýíá ìáêñïðñüèåóìï Ðñüãñáììá ÄñÜóåùí ðïõ óôü÷ï Ý÷åé ôçí ðñïóôáóßá êáé ïñèïëïãéêÞ äéá÷åßñéóç ôùí õäáôéêþí ðüñùí ôçò ÷þñáò êáé ìåôáîý Üëëùí ðåñéëáìâÜíåé:

·         Ôçí áíÜðôõîç óõóôçìÜôùí êáé åñãáëåßùí äéá÷åßñéóçò õäáôéêþí ðüñùí üëùí ôùí Õäáôéêþí ÄéáìåñéóìÜôùí ôçò ÷þñáò. Ôï Ýñãï èá åßíáé äéáèÝóéìï åíôüò ôïõ Ýôïõò óôéò Äéåõèýíóåéò ÕäÜôùí ôùí Ðåñéöåñåéþí.

Ôá áðïôåëÝóìáôá áðü ôï Ýñãï áõôü èá óõìðëçñùèïýí ìå ôá ÐñïãñÜììáôá ÌÝôñùí (ìåôÜ áðü áíÜëõóç êüóôïõò-áðïäïôéêüôçôáò) ãéá ôçí ðñïóôáóßá êáé áðïêáôÜóôáóç ôùí õäÜôéíùí óùìÜôùí, ãéá íá áíôáðïêñßíïíôáé óôïõò  ðåñéâáëëïíôéêïýò óôü÷ïõò ôçò Ïäçãßáò ãéá ôá ÍåñÜ, íá êáôáñôéóèïýí ôá ðñþôá Ó÷Ýäéá Äéá÷åßñéóçò ôùí ëåêáíþí áðïññïÞò ðïôáìþí ôçò ÷þñáò êáé íá õðïâëçèïýí óôçí Å.Å. Ýùò ôï ôÝëïò  2009, üðùò Ý÷ïõìå õðï÷ñÝùóç.

·         Ôçí áíôéìåôþðéóç ðñïâëçìÜôùí ëåéøõäñßáò ìå ôçí åêðüíçóç ïëïêëçñùìÝíçò ÓôñáôçãéêÞò Äéá÷åßñéóçò ôçò Ëåéøõäñßáò ðïõ ðåñéëáìâÜíåé:

              i.        ðñïðáñáóêåõÞ êáé ðñïó÷åäéáóìü (äõíáôüôçôá ðñüâëåøçò åðåñ÷üìåíçò ëåéøõäñßáò, ìç÷áíéóìïýò áíáãíþñéóçò ôùí óôáäßùí ôçò ëåéøõäñßáò).

             ii.         ó÷Ýäéï áíôéìåôþðéóçò ôçò ëåéøõäñßáò (ïëïêëçñùìÝíåò ðñïôÜóåéò ìÝôñùí ãéá âñá÷õðñüèåóìç êáé ìáêñïðñüèåóìç áíôéìåôþðéóç)

            iii.        äñÜóåéò ìåôÜ ôçí ëåéøõäñßá (êõñßùò áîéïëüãçóç, âåëôßùóç êáé åðáíáó÷åäéáóìü ôùí åðéëïãþí ðïõ åöáñìüóèçêáí)

·         Ôçí åðéìüñöùóç ôùí áñìüäéùí Õðçñåóéþí ôçò ÷þñáò óå ôå÷íéêÜ èÝìáôá åöáñìïãÞò ôçò Ïäçãßáò ãéá ôá ÍåñÜ êáé ôç äéáìüñöùóç ó÷åäßïõ åíåñãåéþí ãéá ôçí åðéôõ÷Þ åöáñìïãÞ ôçò Ïäçãßáò óå êÜèå Õäáôéêü ÄéáìÝñéóìá ôçò ÷þñáò,.

·         Óå ü,ôé áöïñÜ óôçí ðñïþèçóç äéáêñáôéêþí óõìöùíéþí, ç ÊåíôñéêÞ Õðçñåóßá ÕäÜôùí ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ áðü êïéíïý ìå ôï Õðïõñãåßï Åîùôåñéêþí ðñïùèåß ôçí óõíåñãáóßá ìå ôéò ãåéôïíéêÝò ÷þñåò ãéá ôçí ïëïêëçñùìÝíç ðñïóôáóßá êáé äéá÷åßñéóç ôùí äéáóõíïñéáêþí ðïôáìþí, ëéìíþí êáé õðüãåéùí õäÜôùí ôçò ÷þñáò.

 

ÊáôáâÜëëïõìå ìßá ðïëý ìåãÜëç ðñïóðÜèåéá, åñãáæüìåíïé óêëçñÜ êáé óõóôçìáôéêÜ, ìå óôü÷ï ôüóï ôçí ïõóéáóôéêÞ ðñïóôáóßá ôùí õäáôéêþí ðüñùí ôçò ÷þñáò ìáò, üóï êáé ôçí ïñéóôéêÞ áíôéìåôþðéóç ôùí åêêñåìïôÞôùí ôïõ ðáñåëèüíôïò. 

 

ÉÄÑÕÔÉÊÇ ÄÇËÙÓÇ

 

H «ÅðéôñïðÞ Ðñùôïâïõëßáò» ÁíåîÜñôçôùí Aõôïäéïéêçôéêþí Ó÷çìÜôùí, óôçí 1ç ÓõíÜíôçóÞ ôçò óôç Èåóóáëïíßêç

1) Äéáðéóôþóáìå üôé:

Á) Ç ÔïðéêÞ Áõôïäéïßêçóç, ìÝóá óôï áóöõêôéêü ðëáßóéï ðïõ ëåéôïõñãåß, åîáêïëïõèåß êáé óÞìåñá íá ìçí ìðïñåß íá áíôáðïêñéèåß óôïí èåóìéêü ñüëï ôçò, ðïõ åßíáé ç áðïôåëåóìáôéêÞ áíôéìåôþðéóç ôùí ðñïâëçìÜôùí ôùí ôïðéêþí êïéíùíéþí.

Â) ¸íá ïëïÝíá áõîáíüìåíï ðïóïóôü ðïëéôþí ôåßíåé íá áðïäåóìåýåôáé áðü ôçí êçäåìïíßá êïììáôéêÜ «÷ñéóìÝíùí» ó÷çìÜôùí.

Ã) ÐïëëÜ áíåîÜñôçôá áõôïäéïéêçôéêÜ ó÷Þìáôá ãíþñéóáí áõîçìÝíç êïéíùíéêÞ áðïäï÷Þ êáé óçìåßùóáí áîéüëïãç åêëïãéêÞ åðéôõ÷ßá.

Ä) ¸íáò ìåãÜëïò áñéèìüò åíåñãþí ðïëéôþí ðïõ åíèÜññõíáí, óôåëÝ÷ùóáí êáé óôÞñéîáí áõôÜ ôá ó÷Þìáôá Ý÷åé ôç âïýëçóç íá óõíå÷éóôåß áõôü ôï åã÷åßñçìá, ðïõ öáßíåôáé íá Ý÷åé ìÝëëïí êáé ðñïïðôéêÞ.

2) ÈÝëïõìå

Íá áíôáðïêñéèïýìå ó’ áõôÞ ôç èåôéêÞ ðñïóäïêßá ôùí ôïðéêþí êïéíùíéþí äéåêäéêþíôáò ìéá Áõôïäéïßêçóç éó÷õñÞ, óýã÷ñïíç, äéáöáíÞ, äçìïêñáôéêÞ, êïéíùíéêÜ åõáßóèçôç, óõììåôï÷éêÞ, áðïôåëåóìáôéêÞ.

ÈÝëïõìå Áõôïäéïßêçóç ðïõ íá íïéÜæåôáé ãéá ôïí êÜèå äçìüôç áíåîÜñôçôá áðü ôçí êïììáôéêÞ ôïõ ôïðïèÝôçóç. Áðü ôçí Üëëç, èÝëïõìå êáé ï äçìüôçò íá íïéÜæåôáé ôïí ôüðï ôïõ, íá åßíáé åíåñãüò, íá óõììåôÝ÷åé êáé íá ðáßñíåé ìÝñïò óôéò óõëëïãéêÝò áðïöÜóåéò, Üñá êáé óôéò åõèýíåò ðïõ ôïí áöïñïýí.

ÈÝëïõìå Áõôïäéïßêçóç éêáíÞ íá äéïéêåß. Ná ó÷åäéÜæåé êáé íá õëïðïéåß ôçí áíÜðôõîç êáé ôçí åõçìåñßá ðñïò üöåëïò ôùí äçìïôþí, íá íïéÜæåôáé ãéá ôï ðåñéâÜëëïí êáé ôçí ðïéüôçôá æùÞò, íá õðåñáóðßæåôáé ôïí äçìüóéï ÷þñï êáé ôá óõëëïãéêÜ áãáèÜ, íá åíéó÷ýåé ôçí êïéíùíéêÞ óõíï÷Þ êáé áëëçëåããýç, ôá äéêáéþìáôá êáé ôïí Üíèñùðï.

ÈÝëïõìå ôïõò íÝïõò áíèñþðïõò äñáóôÞñéïõò êáé óõììÝôï÷ïõò, ìå ëüãï óôç ÷Üñáîç êáôåõèýíóåùí ðïõ èá êáèïñßóïõí ôï ìÝëëïí ôï äéêü ôïõò êáé ôïõ ôüðïõ ôïõò.

3) Ðéóôåýïõìå üôé ãéá íá ãßíïõí ðñÜîç ôá ðáñáðÜíù ÷ñåéÜæåôáé ìéá éó÷õñÞ ANEÎAPTHTH AYTOÄIOIKHÓH.

ÁíåîÜñôçôç áðü ôïí áóöõêôéêü êïììáôéêü åíáãêáëéóìü, áíåîÜñôçôç áðü ôï êñÜôïò êáé ôçí åêÜóôïôå êõâÝñíçóç, áðü ôïõò ìç÷áíéóìïýò ôçò ðïëéôéêÞò êáé ïéêïíïìéêÞò åîïõóßáò.

Ïé êïììáôéêïß ìç÷áíéóìïß íá ðÜøïõí íá ïñßæïõí êáé, ðïëý ðåñéóóüôåñï, íá åðéâÜëëïõí êáé íá ÷åéñáãùãïýí ôïõò õðïøÞöéïõò õðïêáèéóôþíôáò ôçí êïéíùíßá.

Ï ÷þñïò ôçò Áõôïäéïßêçóçò íá ìç ÷ñçóéìïðïéåßôáé ùò äïýñåéïò ßððïò ôçò ïéêïíïìéêÞò åëßô, ðïõ åðéäéþêåé íá áóêÞóåé áðåõèåßáò ôçí åîïõóßá óå ìéá ðüëç, óõ÷íÜ ìå ôïí ìáíäýá ôçò áíåîáñôçóßáò áðÝíáíôé óôá Êüììáôá.

Äåí áíå÷üìáóôå ç Áõôïäéïßêçóç íá åðáéôåß êïíäýëéá êáé åðé÷ïñçãÞóåéò áðü ôï êñÜôïò êáé ôçí êõâÝñíçóç êáé ôï ýøïò ôïõò íá åîáñôéÝôáé áðü ôçí åêÜóôïôå êïììáôéêÞ ðñïôßìçóç.

Äåí óõìâéâáæüìáóôå ìå ìéá êá÷åêôéêÞ, åîáñôçìÝíç, áíáðïôåëåóìáôéêÞ TA, ôåëåõôáßá óå êýñïò êáé áñìïäéüôçôåò óôçí ÅõñùðáúêÞ ¸íùóç êáé ðñþôç óå äéáöèïñÜ êáé êáêïäéïßêçóç, üðùò èëéâåñÜ ìáò õðåíèõìßæïõí êÜèå ÷ñüíï ôá áðïôåëÝóìáôá ôùí åñåõíþí ôïõ Åëåãêôéêïý Óõíåäñßïõ.

 

Tá êüììáôá, ï óõíäéêáëéóìüò êáé ç áõôïäéïßêçóç åßíáé ïé èåóìïß-ðõëþíåò ôçò äçìïêñáôßáò ìáò. ¸÷ïõí, üìùò, äéáêñéôïýò ñüëïõò. Áõôüí ôïí äéáêñéôü áíåîÜñôçôï ñüëï äéåêäéêïýìå óÞìåñá ãéá ôçí ÔïðéêÞ Áõôïäéïßêçóç. Ãéáôß, ìüíïí Ýôóé èá ìðïñÝóïõìå íá óõíåñãáóôïýìå ìå åéëéêñßíåéá êáé áëëçëïóåâáóìü êáé ìå ôá êüììáôá êáé ìå ôéò êõâåñíÞóåéò êáé íá äéêáéþóïõìå ôïí êáôáóôáôéêü ëüãï ýðáñîÞò ìáò, äçëáäÞ íá õðçñåôïýìå ôéò ôïðéêÝò êïéíùíßåò, ôïõò äçìüôåò ÷ùñßò åîáñôÞóåéò, äéáêñßóåéò êáé áðïêëåéóìïýò.

 

4) Oé ÁíåîÜñôçôåò ÊéíÞóåéò óõíåñãÜæïíôáé êáé äéêôõþíïíôáé ðáíåëëáäéêÜ

·         ãéá íá äõíáìþóïõí ôç öùíÞ ôçò ÁíåîÜñôçôçò Áõôïäéïßêçóçò, íá ãßíïõí õðïëïãßóéìç äýíáìç êáé éó÷õñüò ðüëïò óôá áõôïäéïéêçôéêÜ ðñÜãìáôá ôçò ÷þñáò êáé íá öáíïýí áíôÜîéïé ôçò áõîáíüìåíçò åìðéóôïóýíçò ðïõ ôïõò äåß÷íïõí ïé åíåñãïß ðïëßôåò ó’ üëç ôçí ÅëëÜäá.

• ãéá íá åìðåäùèåß óôçí åëëçíéêÞ êïéíùíßá ìéá áíôßëçøç éóüôéìçò óõììåôï÷Þò êáé äñÜóçò ôïõ äçìüôç-ðïëßôç, ðïõ èá åíéó÷ýåé ôçí ðñùôïâïõëßá êáé ôç óõëëïãéêüôçôá êáé èá åíäõíáìþíåé ôçí êïéíùíßá ôùí õðåõèýíùí êáé áíåîÜñôçôùí ðïëéôþí.

 

ÁõôÞ ôçí ðñïïðôéêÞ áðïöáóßóáìå íá åíéó÷ýóïõìå ìå ôç óçìåñéíÞ ìáò ðñþôç óõíÜíôçóç ÃIA TH ÓYNEPÃAÓIA ÐPOÓ MIA IÓXYPH ANEÎAPTHTH AYTOÄIOIKHÓH êáé, óôç óõíÝ÷åéá, ìå ôç óýãêëçóç ìéáò ðáíåëëáäéêÞò óõíÜíôçóçò ôï öèéíüðùñï óôçí ÐÜôñá ãéá ôç äçìéïõñãßá åíüò ðáíåëëáäéêïý äéêôýïõ ÁÍÅÎÁÑÔÇÔÙÍ Aõôïäéïéêçôéêþí Ó÷çìÜôùí.

5) Êáëïýìå ôá áõôïäéïéçôéêÜ ó÷Þìáôá êáé ôéò ðñùôïâïõëßåò åíåñãþí ðïëéôþí ôçò ÷þñáò íá óõììåôÜó÷ïõí óôçí ðñïóðÜèåéá áõôÞ ðïõ óÞìåñá Ýêáíå ôï ðñþôï ôçò âÞìá.

ÈEÓÓAËONIKH, M¢IOÓ 2007   H EÐITPOÐH ÐPÙTOBOYËIAÓ

ÈEÓÓAËONIKH, ÐPÙTOBOYËIA, MÐOYTAPHÓ ÃIANNHÓ

ÃëõöÜäá , ANOIXTOI OPIZONTEÓ, Ëõãíïý AèçíÜ

NAYÐËIO, H AËËH ÐPOTAÓH, AíôùíéÜäçò XáñÜëáìðïò

IùÜííéíá, ÓYNEPÃAÓIA ÃIA THN AËËAÃH, Ößëéïò Ößëéððïò

Xßïò, NEA ANTIËHØH, XáëëéïñÞò IùÜííçò

ÐATPA, TÙPA ÃIA THN ÐATPA, ÄçìáñÜò ÃéÜííçò

KEPATEA, ÐPÙTA H KEPATEA, Iáôñïý Óôáýñïò

NÝá MÜêñç, ÄYNAMH ÐOËITÙN, ÄåëçâïñéÜò Öþôçò

Küñéíèïò, KINHÓH ÐOËITÙN, Káóßìçò XáñÜëáìðïò

 

 

 

KáíÝíáò õðïõñãüò äåí åß÷å ôï èÜññïò íá ïìïëïãÞóåé üôé ç ðïéüôçôá ôùí Äçìüóéùí ¸ñãùí, éäéáßôåñá áõôþí ðïõ åêôåëÝóèçêáí ôçí ôåëåõôáßá 20åôßá, åßíáé áðáñÜäåêôç.

KáíÝíáò ð.÷. äåí ìßëçóå ãéá Ýíá ìåãÜëï ïäéêü Ýñãï ðïõ Ý÷åé ïëïêëçñùèåß ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá, «ôçí Eèíéêü Oäü Aèçíþí-Kïñßíèïõ». Ãéáôß ç áëÞèåéá åßíáé ðùò êáôáöÝñáìå íá êáôáóêåõÜóïõìå, êáé Ý÷ïõìå üëïé áíáëïãéêÞ åõèýíç, ôïí ðéï êáêüôå÷íï äñüìï ôá÷åßáò êõêëïöïñßáò óôçí Eõñþðç, ç ðïéïôéêÞ áíåðÜñêåéá ôïõ ïðïßïõ áðïôåëåß ìïíáäéêü ðáñÜäåéãìá ðñïò áðïöõãÞ.

Tá Äçìüóéá ¸ñãá óôç ÷þñá ìáò, êáôÜ ôçí ÜðïøÞ ìïõ, äåí ðÜó÷ïõí áðü Ýëëåéøç íïìïèåôéêïý ðëáéóßïõ, áëëÜ áðü áäõíáìßá åöáñìïãÞò ôïõ.

Tï óýóôçìá ðáñáãùãÞò ÷ùëáßíåé óôç ìåëÝôç, óôçí åðßâëåøç êáé óôç óõíôÞñçóç ôïõ Ýñãïõ. Tï êáêü îåêéíÜ áðü ôéò ìåëÝôåò, ü÷é ãéáôß äåí Ý÷ïõìå éêáíïýò ìåëåôçôÝò, áëëÜ äéüôé ç äéáäéêáóßá áíÜèåóçò åêôÝëåóçò ìéáò ìåëÝôçò äåí áêïëïõèåß äéåèíÞ åðéôõ÷çìÝíá ðñüôõðá, ðïõ óôçñßæïíôáé êõñßùò óå áêñéâÞ ãíþóç ôïõ êüóôïõò ðáñáãùãÞò óõãêåêñéìÝíçò ìïíÜäïò åñãáóßáò êáé óôçí áõóôçñÞ óõíåñãáóßá ôïõ öïñÝá áíÜèåóçò ìå ôï ìåëåôçôéêü ãñáöåßï, ãéá èÝìáôá ðïõ óõíäÝïíôáé ìå ôï operation ôçò êáôáóêåõÞò ðïõ ìåëåôÜôáé.

H ïõóéáóôéêÞ áíõðáñîßá ðñáãìáôéêÞò åðßâëåøçò óõìðëçñþíåé ôï êáêü ìå ôï ó÷åäüí ìçäåíéóìü ôïõ ðïéïôéêïý åëÝã÷ïõ. (Äåí ãíùñßæù Eèíéêü Oäéêü ¢îïíá óôçí EëëÜäá ðïõ íá ìçí ðáñåëÞöèç ëüãù ðïéïôéêÞò áíåðÜñêåéáò. H áäýíáôç åðßâëåøç óõíôåëåß óôï êïõêïýëùìá ôùí ðÜíôùí).

¼ëïé ïé äéáôåëÝóáíôåò õðïõñãïß Äçìïóßùí ¸ñãùí èåùñþ âÝâáéï üôé åðéèõìïýóáí ôçí Üñéóôç ðïéüôçôá. Äåí êáôÜöåñáí üìùò íá «åðåíäýóïõí» êáé íá «åðéâáñýíïõí» ôï êüóôïò åíüò Ýñãïõ ìå ïõóéáóôéêÞ åðßâëåøç êáé ðïéüôçôá ðáñáêïëïýèçóçò. Müíï ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá ìå ôç ÷ñçóéìïðïßçóç managers äçìéïõñãÞèçêå ôï óõíáßóèçìá üôé ôï èÝìá ôçò ðïéüôçôáò áñ÷ßæåé íá áíôéìåôùðßæåôáé.

H Ýííïéá ôçò äéá÷åßñéóçò, ôçò ëåéôïõñãßáò êáé ôçò óõíôÞñçóçò ôùí Äçìüóéùí ¸ñãùí åßíáé ìÜëëïí Üãíùóôç óôç ÷þñá ìáò. ¸ôóé, ï ÷ñÞóôçò óýíôïìá èá êëçèåß íá ðëçñþóåé ôá óðáóìÝíá.

¼ëåò áõôÝò ïé áäõíáìßåò ðïëëáðëáóéÜæïíôáé ìå Ýíá äåßêôç ðïõ åêöñÜæåé ôçí éêáíüôçôá ôçò êáôáóêåõáóôéêÞò åôáéñåßáò ðïõ áíáëáìâÜíåé Ýíá Ýñãï.

Óôç ÷þñá ìáò éó÷ýåé ç Ýííïéá ôïõ åñãïëáâéêïý ðôõ÷ßïõ. KáôÜ ôçí ÜðïøÞ ìïõ, åßíáé Ýíá îåðåñáóìÝíï êáé ãñáöåéïêñáôéêü ìïíôÝëï áîéïëüãçóçò äõíáôïôÞôùí.

Óå ðïëëÝò ÷þñåò ôçò Eõñþðçò ç Ýííïéá áõôÞ äåí õðÜñ÷åé êáé ï ðñáãìáôéêüò êáé ïõóéáóôéêüò Ýëåã÷ïò åìðåéñßáò êáé äõíáôïôÞôùí áóêåßôáé áðü ôçí ôñÜðåæá ðïõ áíáëáìâÜíåé ôï ñßóêï ôçò åêäüóåùò åããõçôéêÞò åðéóôïëÞò êáëÞò åêôåëÝóåùò.

Oé KõâåñíÞóåéò ôïõ ÐAÓOK ðñïóðÜèçóáí ðåñéóôáóéáêÜ êáé ìå õðïõñãïýò ðïõ ìÜëëïí «äåí åß÷áí äïõëÝøåé ðïôÝ óôç æùÞ ôïõò» ìßæåñá êáé ðåñéïñéóìÝíá íá äçìéïõñãÞóïõí ðñïûðïèÝóåéò áíÜðëáóçò ôïõ óõóôÞìáôïò ðáñáãùãÞò ôùí Äçìüóéùí ¸ñãùí, ÷ùñßò ðñïãñáììáôéóìü êáé ìå ðáñÜäïîïõò ìç÷áíéóìïýò õðïôéèÝìåíçò äéáöÜíåéáò.

Äåí Ýëõóáí ïõóéáóôéêÜ êáíÝíá ðñüâëçìá êáé ìå øåõäåðßãñáöåò äéáêçñýîåéò êáé êáôáëõôéêïýò áöïñéóìïýò áíáöÝñïíôáé óôá MåãÜëá ¸ñãá ðïõ Üñ÷éóáí íá äñïìïëïãïýíôáé ìåôÜ ôï 1992.

H ðïëéôéêÞ ôïõ ðáóïêéêïý óôñïõèïêáìçëéóìïý ðåñß äéáöÜíåéáò êáé õãéïýò áíôáãùíéóìïý ïäÞãçóáí óôçí áñ÷Þ «ôçò áîéïëüãçóçò ôùí ðñïóöïñþí» ôùí åñãïëçðôéêþí åôáéñåéþí óôéò äçìïðñáóßåò. Tï óýóôçìá áõôü äçìéïýñãçóå êáé óôçí ðåñéöÝñåéá ôï êáôÜëëçëï ðåñéâÜëëïí ãéá ôçí åêôñïöÞ óêáíäÜëùí êáé äùñïäïêéþí, ðïõ üëïé ãíùñßæïõí êáé ðïõ ìüíï ï áñìüäéïò õðïõñãüò Äçìüóéùí ¸ñãùí êÜíåé ðùò äå âëÝðåé.

Añêåôïß åðé÷åéñçìáôßåò åñãïëÜâïé Ý÷ïõí åãêëéìáôéóôåß óôéò óõíèÞêåò áõôÝò, ïé áíïé÷ôÝò åðéôáãÝò äßíïõí êáé ðáßñíïõí, ôá ìÝëç ôùí åðéôñïðþí áîéïëüãçóçò äùñïäïêïýíôáé êáé óõíïìïëïãïýí ïìüöùíá êáé ôï ÐAÓOK âáõêáëßæåôáé íá ðéóôåýåé üôé "ìåßùóå ôéò åêðôþóåéò".

H NÝá Äçìïêñáôßá êáôÜ ôçí ðåñßïäï 1974-1981, ìå ëßãåò ðéóôþóåéò, ÷ùñßò ðñïãñáììáôéóìü, ðÜëåøå íá äéáôçñÞóåé ôçí êáëÞ åéêüíá ôçò ðåñéüäïõ 1955-1963. Tüëìçóå ïñéóìÝíåò êáéíïôïìßåò, äåí êáôÜöåñå üìùò íá äçìéïõñãÞóåé ôéò ðñïûðïèÝóåéò ãéá ôçí åîáóöÜëéóç ôçò ðïéüôçôáò ôùí ¸ñãùí.

KáôÜ ôçí ðåñßïäï 1990-1993, ìÜëëïí âñÝèçêå áíÝôïéìç óôï íá áíôáðïêñéèåß óôéò áíÜãêåò ôçò åðï÷Þò ðáñüëï üôé äçìéïýñãçóå ïñéóìÝíåò âáóéêÝò ðñïûðïèÝóåéò áíÜðôõîçò ôùí óõíèçêþí ãéá Ýíá óýóôçìá ðáñáãùãÞò Äçìüóéùí ¸ñãùí ìå ôçí óõììåôï÷Þ ôçò éäéùôéêÞò ðñùôïâïõëßáò óôç ÷ñçìáôïäüôçóç êáé óôï management.

Ùò áíôéðïëßôåõóç ðñïóðÜèçóå íá óõãêåêñéìåíïðïéÞóåé ôï ðëáßóéï ìéáò íÝáò áíôßëçøçò, áëëÜ ðåñéóóüôåñï áó÷ïëÞèçêå ìå ôá ðñüóùðá ôùí äéáðëåêüìåíùí óõìöåñüíôùí êáé ëéãüôåñï ìå ôéò óõíèÞêåò ðïõ ôá äçìéïõñãïýí. Aêüìá êáé óÞìåñá åßíáé áíÝôïéìç óôï íá åêöñÜóåé, êáé ôï êõñéüôåñï, óôï íá åöáñìüóåé ìéá óõãêåêñéìÝíç ðïëéôéêÞ ðïõ èá óôï÷åýåé óôïí ïñèü ðñïãñáììáôéóìü, óôçí éóüññïðç áíÜðôõîç, óôïí õãéÞ áíôáãùíéóìü êáé óôçí ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò.

Ké áõôü ãéáôß äåí Ý÷åé åðéëÝîåé êáé äåí Ý÷åé ôá Üôïìá åêåßíá ðïõ ÷ñåéÜæïíôáé ãéá íá óõíèÝóïõí Ýíá óýã÷ñïíï ìïíôÝëï áíÜðôõîçò ôïõ ôüðïõ. Káé ôá Üôïìá áõôÜ äåí åßíáé ìüíï ìç÷áíéêïß, åßíáé óÞìåñá êáé ôñáðåæßôåò êáé êïéíùíéêïß ëåéôïõñãïß êáé öïñåßò ôçò TïðéêÞò Aõôïäéïßêçóçò êáé ïéêïëüãïé êáé ôï êõñéüôåñï ðïëéôéêïß ðïõ Ý÷ïõí äïõëÝøåé êáé ðïõ Ý÷ïõí ðáñáãÜãåé Ýñãï ùò åëåýèåñïé åðáããåëìáôßåò.

ÈÝëù íá åëðßæù üôé èá õðÜñîåé ãáëÞíç ìåôÜ ôï ÓõíÝäñéï ôçò N.Ä. êáé üôé èá óõíåéäçôïðïéÞóïõìå êáé ôçí ðñïïðôéêÞ ðïõ áðáéôåßôáé ãéá íá ïäåýóïõìå ðñïò ôçí ïñèÞ áíôßëçøç þóôå íá ðñïëÜâïõìå ôïõëÜ÷éóôïí ôçí áíÜðëáóç ôùí ó÷åäßùí äéá÷åßñéóçò ôùí Ýñãùí õðïäïìÞò ôçò ÷þñáò.

ÂÁÓÉËÇÓ ÊÏÑÊÏËÏÐÏÕËÏÓ

ÃñáììáôÝáò ÐñïãñÜììáôïò ÍÄ,ÊáôÜãåôáé áðï ôïí Ðýñãï Çëåßáò. Äéðë. Ðïëéôéêüò Ìç÷áíéêüò (ÁÐÈ) ÂïõëåõôÞò Í. Çëåßáò ('93,'96,'00). Ãåí. ÃñáììáôÝáò Õð. Ìåôáö. & Åðéêïéíùíéþí. Ãåí. ÃñáììáôÝáò Õ.Ð.Å.×Ù.ÄÅ. ÄéåõèõíôÞò ¸ñãùí Ïìßëïõ ËÜôóç. Ôáêôéêü ìÝëïò Ä.Ó. ÅèíéêÞò ÐéíáêïèÞêçò.

 

×ÁÉÑÅÔÉÓÌÏÓ ÔÏÕ ÐÑÙÈÕÐÏÕÑÃÏÕ ê. ÊÙÓÔÁ ÊÁÑÁÌÁÍËÇ ÓÔÏ ÊÅÍÔÑÏ ÅÊÐÁÉÄÅÕÓÇÓ ÍÅÏÓÕËËÅÊÔÙÍ ÔÏÕ ÐÏËÅÌÉÊÏÕ ÍÁÕÔÉÊÏÕ ÓÔÏÍ ÐÏÑÏ         Êýñéå Áñ÷çãÝ, Êýñéå Íáýáñ÷å, Êýñéå ÄéïéêçôÜ, Êýñéïé Áîéùìáôéêïß êáé Õðáîéùìáôéêïß, Ðñïðáéäåõüìåíïé Íáýôåò, Åí üøåé ôçò ïñêùìïóßáò óáò áýñéï, ïé ¸íïðëåò ÄõíÜìåéò êáé ôï Ðïëåìéêü Íáõôéêü óáò õðïäÝ÷ïíôáé óôéò ôÜîåéò ôïõò. Óáò õðïäÝ÷ïíôáé ìå ÷áñÜ êáé éêáíïðïßçóç ãéá ôçí åðéôõ÷Þ ïëïêëÞñùóç ôçò ðñïðáßäåõóÞò óáò, ìå ôç âåâáéüôçôá üôé èá áíôáðïêñéèåßôå ðëÞñùò óôçí áðïóôïëÞ óáò êáé èá öáíåßôå áíôÜîéïé ôùí ðñïóäïêéþí üëùí ôùí ÅëëÞíùí êáé óõíå÷éóôÝò ôçò Ýíäïîçò éóôïñßáò êáé ôçò çñùéêÞò ðáñÜäïóçò ôïõ Íáõôéêïý ìáò. ÓÞìåñá, áéóèÜíïìáé üôé áðåõèýíïìáé óå óõíáäÝëöïõò, áöïý ôñéÜíôá ÷ñüíéá ðñéí âñéóêüìïõí óôç èÝóç ðïõ âñßóêåóôå åóåßò ôþñá. Áðü ôüôå Ý÷ïõí áëëÜîåé ðïëëÜ: ç äéåèíÞò èÝóç êáé ï ñüëïò ôçò ÷þñáò ìáò, ç åõñýôåñç ãåéôïíéÜ ôçò ÅëëÜäáò, ôá áìõíôéêÜ äüãìáôá êáé ïé ãåùðïëéôéêïß óõó÷åôéóìïß. ¼ëåò áõôÝò ïé áëëáãÝò áíôáíáêëïýí êáé óôç óôñáôéùôéêÞ èçôåßá. Ôüóï ùò ðñïò ôç äéÜñêåéÜ ôçò, üóï êáé ùò ðñïò ôï ðåñéå÷üìåíü ôçò. Ãíùñßæù üôé ðïëëïß áíôéìåôùðßæïõí Þ áíôéìåôùðßæåôå ôçí óôñáôéùôéêÞ èçôåßá ùò «÷áìÝíï ÷ñüíï». Áõôü, óôï âáèìü ðïõ éó÷ýåé áêüìá, ïöåßëïõìå íá ôï áëëÜîïõìå – êáé ôï áëëÜæïõìå. Íá îáíáäþóïõìå óôç èçôåßá ôï ðåñéå÷üìåíï ôçò ïõóéáóôéêÞò ðñïóöïñÜò óôçí ðáôñßäá êáé óôï êïéíùíéêü óýíïëï. Íá ãßíåé îáíÜ ç èçôåßá ó÷ïëåßï óõíôñïöéêüôçôáò, óõëëïãéêüôçôáò êáé áëëçëåããýçò. Áõôü ôï íüçìá Ý÷åé ç óçìåñéíÞ ìïõ ðáñïõóßá åäþ. Íá äþóïõìå ôï ìÞíõìá üôé ç óôñáôéùôéêÞ èçôåßá åðáíáóõíäÝåôáé ìå ôçí êïéíùíßá, ìå ôá ðñïâëÞìáôá êáé ôéò ðñïïðôéêÝò ôïõ ôüðïõ êáé ôùí áíèñþðùí. Ç ìåãáëýôåñç ßóùò ðñüêëçóç ðïõ áíôéìåôùðßæåé óÞìåñá ï ðëáíÞôçò – êáé óõíåðþò êáé ç ÅëëÜäá, åßíáé ç ðñïóôáóßá ôïõ öõóéêïý ðåñéâÜëëïíôïò. Ôéò äñáìáôéêÝò óõíÝðåéåò ôçò õðïâÜèìéóçò ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò, ôéò æïýìå ðëÝïí óôçí êáèçìåñéíÞ ìáò æùÞ: ç áëëáãÞ ôïõ êëßìáôïò, ç ìüëõíóç ôïõ áÝñá, ôïõ åäÜöïõò êáé ôïõ íåñïý, ç êáôáóðáôÜëçóç ôùí öõóéêþí ðüñùí ïäçãåß óôçí õðïâÜèìéóç ôçò ðïéüôçôáò ôçò æùÞò ìáò, ôüóï óôéò ðüëåéò, üóï êáé óôçí ýðáéèñï. Ïöåßëïõìå üëïé íá áíôéëçöèïýìå – ôþñá, ðñéí åßíáé ðïëý áñãÜ – äýï ðñÜãìáôá: - ðñþôïí, ìå ðïéïõò ôñüðïõò, ìå ðïéåò óõìðåñéöïñÝò óõìâÜëëïõìå óôç ãéãÜíôùóç ôïõ ðñïâëÞìáôïò êáé - äåýôåñïí, ôé ìðïñïýìå íá êÜíïõìå-êáèÝíáò îå÷ùñéóôÜ êáé üëïé ìáæß óõëëïãéêÜ- ãéá íá óôáìáôÞóïõìå ôçí ðïñåßá ðñïò ôçí êáôáóôñïöÞ. Ôï ðåñéâÜëëïí äåí åßíáé ìéá õðüèåóç ðïõ áöïñÜ êÜðïéïõò Üëëïõò, ìáêñéÜ áðü ìáò. Åßíáé äéêéÜ ìáò õðüèåóç, õðüèåóç üëùí ìáò. ÁöïñÜ ôç æùÞ ìáò, ôï ìÝëëïí ôï äéêü ìáò êáé ôùí ðáéäéþí ìáò. Áðáéôåß ðïëßôåò óõíåéäçôïðïéçìÝíïõò, áðïöáóéóìÝíïõò êáé åíåñãïýò. Áðáéôåß ðïëßôåò ìå ãíþóç êáé õðåõèõíüôçôá. Ôï êáëïêáßñé ðïõ ìáò ðÝñáóå ãßíáìå üëïé ìÜñôõñåò ìéáò áíåßðùôçò ôñáãùäßáò. Åßíáé ÷ñÝïò ìáò, ÷ñÝïò üëùí ìáò, íá êÜíïõìå ü,ôé ðåñíÜ áðü ôï ÷Ýñé ìáò þóôå íá ìçí îáíáæÞóïõìå ðïôÝ ìéá ôÝôïéá êáôáóôñïöÞ. Íá ðåñéöñïõñÞóïõìå ôï äáóéêü ìáò ðëïýôï, íá ðÜñïõìå ùò êïéíùíßá üëá ôá ìÝôñá ðñïöýëáîçò êáé ðñïóôáóßáò ôùí äáóþí ìáò. Ç áðïôåëåóìáôéêüôåñç áíôéìåôþðéóç åßíáé ðÜíôá ç ðñüëçøç. Êáé ç ðñüëçøç áðáéôåß åêðáßäåõóç êáé åôïéìüôçôá. Ç åéäéêÞ åêðáßäåõóç ðïõ áêïëïõèåßôå åäþ áõôü ôï íüçìá Ý÷åé. Ç ðåñéâáëëïíôéêÞ åõáéóèçôïðïßçóç ãßíåôáé ðéá âáóéêüò Üîïíáò ôçò óôñáôéùôéêÞò åêðáßäåõóçò. Ïé ¸íïðëåò ÄõíÜìåéò, áðü äù êáé ðÝñá, ü÷é ìüíï èá ðáñÝ÷ïõí óôïõò ïðëßôåò ôéò áðáñáßôçôåò ãíþóåéò, áëëÜ êáé èá óõíåñãÜæïíôáé åíåñãÜ ìå ôéò ôïðéêÝò êïéíùíßåò óå äñÜóåéò ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò êáé âåâáßùò óôçí äáóïðñïóôáóßá. ¼ôáí ìå ôï êáëü ïëïêëçñþóåôå ôç èçôåßá óáò, èá åßóôå óå èÝóç, ìå ôéò èåùñçôéêÝò êáé ðñáêôéêÝò ãíþóåéò ðïõ èá Ý÷åôå áðïêôÞóåé íá ïñãáíþóåôå, ìáæß ìå Üëëïõò óõíôïðßôåò óáò, åèåëïíôéêÝò ïìÜäåò åíåñãþí ðïëéôþí, ãéá ôçí ðñüëçøç äáóéêþí ðõñêáãéþí êáé ôçí áðïôåëåóìáôéêÞ óõíäñïìÞ óôçí áíôéìåôþðéóÞ ôïõò, üôáí åêäçëþíïíôáé. Ïé ¸íïðëåò ÄõíÜìåéò – ôï Ðïëåìéêü Íáõôéêü, ï Óôñáôüò ÎçñÜò, ç ÐïëåìéêÞ Áåñïðïñßá – Ý÷ïõí ùò êõñßá áðïóôïëÞ ôçí ðñïóôáóßá ôçò ðáôñßäáò, ôçò åäáöéêÞò áêåñáéüôçôáò, ôçò åèíéêÞò áíåîáñôçóßáò, ôùí óõìöåñüíôùí ôïõ Ýèíïõò. Ï äáóéêüò ìáò ðëïýôïò, ôï ðåñéâÜëëïí ìáò, åßíáé åèíéêü êåöÜëáéï êáé ùò ôÝôïéï ïé ¸íïðëåò ÄõíÜìåéò Ý÷ïõí êáèÞêïí íá ôï õðåñáóðßæïíôáé. Ó´áõôÞ ôçí ðáíåèíéêÞ ðñïóðÜèåéá åßóôå ïé ðñùôïðüñïé êáé ãé´áõôü ðñÝðåé íá åßóôå ðåñÞöáíïé. Ïé ¸íïðëåò ÄõíÜìåéò ìáò, ðÝñá áðü äýíáìç áðïôñïðÞò, ìå ôç íÝá áõôÞ ðñùôïâïõëßá åäñáéþíïíôáé óôç óõíåßäçóç üëùí ôùí ÅëëÞíùí êáé ùò äýíáìç ìå óýã÷ñïíç êïéíùíéêÞ ðñïóöïñÜ. ¼ëïé ìáæß îáíáêÜíïõìå åðßêáéñç ôçí Ýííïéá ôçò åèíéêÞò åõèýíçò êáé ôçò êïéíùíéêÞò ðñïóöïñÜò. Äéáìïñöþíïõìå óôçí ðñÜîç êáé ü÷é óôá ëüãéá Ýíá íÝï ðáôñéùôéóìü, ÷ôßæïõìå ìå Ýñãá ìéá êïéíùíßá áëëçëåããýçò. Ìå áõôÝò ôéò óêÝøåéò, óáò åý÷ïìáé êáëÞ èçôåßá êáé êáëïß ðïëßôåò.

 

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα) της 25ης Οκτωβρίου 2007 (*)

«Παράβαση κράτους μέλους – Οδηγία 91/271/ΕΟΚ – Ρύπανση και οχληρές συνέπειες – Επεξεργασία των αστικών λυμάτων – Άρθρα 3 και 4»

Στην υπόθεση C‑440/06,

με αντικείμενο προσφυγή του άρθρου 226 ΕΚ λόγω παραβάσεως, ασκηθείσα στις 19 Οκτωβρίου 2006,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από την S. Pardo Quintillán και τον Μ. Κωνσταντινίδη, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσα,

κατά

Ελληνικής Δημοκρατίας, εκπροσωπουμένης από την Ε. Σκανδάλου, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

καθής,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),

συγκείμενο από τους R. Schintgen, πρoεδρεύοντα του πέμπτου τμήματος, A. Borg Barthet και M. Ilešič (εισηγητή), δικαστές,

γενική εισαγγελέας: J. Kokott

γραμματέας: R. Grass

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,

κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1        Με την προσφυγή της, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητεί από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η Ελληνική Δημοκρατία, μη έχοντας μεριμνήσει ώστε 24 οικισμοί να διαθέτουν δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων ανταποκρινόμενα στις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1991, για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων (ΕΕ L 135, σ. 40), και/ή συστήματα επεξεργασίας των αστικών λυμάτων ικανοποιούντα τις απαιτήσεις του άρθρου 4 της οδηγίας αυτής, παρέβη τις υποχρέωσεις που υπέχει από τα εν λόγω άρθρα.

 Το νομικό πλαίσιο

2        Κατά το άρθρο της 1, η οδηγία 91/271 αφορά τη συλλογή, την επεξεργασία και την απόρριψη των αστικών λυμάτων καθώς και την επεξεργασία και την απόρριψη των λυμάτων από ορισμένους βιομηχανικούς τομείς και αποσκοπεί στην προστασία του περιβάλλοντος από τις αρνητικές επιπτώσεις της απόρριψης αυτών των λυμάτων.

3        Το άρθρο 3, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 91/271 προβλέπει ότι «[τ]α κράτη μέλη μεριμνούν ώστε όλοι οι οικισμοί να διαθέτουν δίκτυα αποχέτευσης αστικών λυμάτων […] έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000 το αργότερο, για τους οικισμούς με ισοδύναμο πληθυσμό (ι.π.) άνω των 15 000».

4        Το άρθρο 4, παράγραφοι 1, πρώτη περίπτωση, και 4 της οδηγίας 91/271 ορίζει τα ακόλουθα:

«1.      Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα αστικά λύματα που διοχετεύονται σε αποχετευτικά δίκτυα να υποβάλλονται, πριν από την απόρριψή τους, σε δευτεροβάθμια ή σε ισοδύναμη επεξεργασία, ως εξής:

–        το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000, για όλες τις απορρίψεις λυμάτων από οικισμούς με ι.π. άνω των 15 000,

[…]

4.      Το φορτίο που εκφράζεται με ι.π. υπολογίζεται με βάση το μέγιστο μέσο εβδομαδιαίο [φόρτο] που εισέρχεται στον σταθμό επεξεργασίας στη διάρκεια του έτους, εξαιρουμένων των ασυνήθων καταστάσεων, όπως οι περιπτώσεις καταρρακτώδους βροχής.»

 Η πριν από την άσκηση της προσφυγής διαδικασία

5        Κατόπιν της ανταλλαγής πολλών επιστολών με τις ελληνικές αρχές σχετικά με τη μεταφορά της οδηγίας 91/271 στην ελληνική έννομη τάξη, η Επιτροπή, στις 9 Ιουλίου 2004, απηύθυνε στην Ελληνική Δημοκρατία προειδοποιητική επιστολή με την οποία υποστήριξε ότι 30 οικισμοί με ι.π. άνω των 15 000 δεν διέθεταν ούτε δίκτυα συλλογής αστικών λυμάτων ανταποκρινόμενα στις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας αυτής ούτε συστήματα επεξεργασίας των ίδιων λυμάτων ικανοποιούντα τις απαιτήσεις του άρθρου 4 της εν λόγω οδηγίας.

6        Κρίνοντας τις εξηγήσεις των ελληνικών αρχών μη ικανοποιητικές ως προς 24 από τους προμνησθέντες οικισμούς, η Επιτροπή, στις 13 Ιουλίου 2005, απηύθυνε στην Ελληνική Δημοκρατία αιτιολογημένη γνώμη, καλώντας τη να συμμορφωθεί προς τη γνώμη αυτή εντός δύο μηνών από της παραλαβής της. Οι ελληνικές αρχές απάντησαν στην αιτιολογημένη γνώμη με επιστολή της 19ης Σεπτεμβρίου 2005.

7        Θεωρώντας ότι η Ελληνική Δημοκρατία εξακολουθούσε να μην εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 91/271, η Επιτροπή αποφάσισε να ασκήσει την υπό κρίση προσφυγή.

 Επί της προσφυγής

 Επιχειρήματα των διαδίκων

8        Η Επιτροπή υποστηρίζει, αφενός, ότι, κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, οι οικισμοί της Αρτέμιδας, της Χρυσούπολης, της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Κατερίνης, του Κορωπίου, της Λευκίμμης, του Λιτόχωρου Πιερίας, των Μαλίων, του Μαρκόπουλου, των Μεγάρων, της Νέας Κυδωνιάς Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Νέας Μάκρης, της Παροικιάς Πάρου, του Πόρου-Γαλατά, της Ραφήνας, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), της Τρίπολης, της Ζακύνθου και της Αλεξάνδρειας Ημαθίας δεν διέθεταν δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων σύμφωνα προς τις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271.

9        Αφετέρου, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, οι οικισμοί της Αρτέμιδας, της Χρυσούπολης, της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Κατερίνης, του Κορωπίου, της Λευκίμμης, του Λιτόχωρου Πιερίας, των Μαλίων, του Μαρκόπουλου, των Μεγάρων, της Νέας Κυδωνιάς Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Νέας Μάκρης, της Παροικιάς Πάρου, του Πόρου-Γαλατά, της Ραφήνας, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), της Τρίπολης, της Ζακύνθου, της Πρέβεζας, της Έδεσσας και της Καλύμνου δεν διέθεταν συστήματα επεξεργασίας των αστικών λυμάτων ικανοποιούντα τις απαιτήσεις του άρθρου 4 της οδηγίας.

10      Η Ελληνική Κυβέρνηση ζητεί την απόρριψη της προσφυγής λόγω παραβάσεως.

11      Υποστηρίζει ότι λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε οι 24 οικισμοί που αφορά η υπό κρίση προσφυγή να διαθέτουν δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων σύμφωνα προς τις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271 και/ή συστήματα επεξεργασίας των αστικών λυμάτων ικανοποιούντα τις απαιτήσεις του άρθρου 4 της οδηγίας αυτής.

12      Η κυβέρνηση αυτή υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι, αφότου απάντησε στην αιτιολογημένη γνώμη, συνεχίστηκαν τα έργα για την πλήρη συμμόρφωση των 24 οικισμών που αναφέρονται στην αιτιολογημένη αυτή γνώμη προς τα άρθρα 3 και 4 της οδηγίας 91/271. Υποστηρίζει, ειδικότερα, ότι οι οικισμοί της Ηγουμενίτσας, της Πρέβεζας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Παροικιάς Πάρου, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), της Τρίπολης και της Ζακύνθου διαθέτουν δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων σύμφωνα προς το άρθρο 3 της οδηγίας αυτής και ότι οι ίδιοι αυτοί οικισμοί, πλην της Τρίπολης, διαθέτουν και εγκαταστάσεις επεξεργασίας των εν λόγω λυμάτων σύμφωνες προς το άρθρο 4 της εν λόγω οδηγίας.

 Εκτίμηση του Δικαστηρίου

13      Προκαταρκτικώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι όλοι οι 24 οικισμοί τους οποίους αφορά η υπό κρίση προσφυγή έχουν ι.π., όπως αυτός καθορίζεται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 4, της οδηγίας 91/271, άνω των 15 000.

14      Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τα άρθρα 3, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 91/271, οι οικισμοί αυτοί έπρεπε να διαθέτουν συστήματα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων και να υποβάλλουν τα λύματα αυτά σε δευτεροβάθμια ή σε ισοδύναμη επεξεργασία το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2000.

15      Όσον αφορά, πρώτον, την υποχρέωση εγκατάστασης δικτύων αποχέτευσης των αστικών λυμάτων, η Ελληνική Κυβέρνηση υποστηρίζει, στο σημείο 6 του υπομνήματος αντίκρουσης, ότι οι οικισμοί της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Παροικιάς Πάρου, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), της Τρίπολης και της Ζακύνθου ικανοποιούν ήδη τις απαιτήσεις του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271.

16      Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη παράβασης πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με την κατάσταση του κράτους μέλους όπως αυτή είχε κατά τη λήξη της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας και ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να λάβει υπόψη τις μετέπειτα επελθούσες μεταβολές (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 30ής Νοεμβρίου 2006, C‑32/05, Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου, Συλλογή 2006, σ. I‑11323, σκέψη 22).

17      Εν προκειμένω, με την αιτιολογημένη γνώμη, που έφερε ημερομηνία 13 Ιουλίου 2005, τάχθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία δίμηνη προθεσμία προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις εκ της οδηγίας 91/271 υποχρεώσεις της.

18      Όμως, όσον αφορά τον οικισμό της Παροικιάς Πάρου, η Ελληνική Κυβέρνηση διευκρίνισε, στο σημείο 5.12 του υπομνήματος αντίκρουσης, ότι «[τ]ο Δίκτυο Αποχέτευσης της πόλης ολοκληρώνεται», επιβεβαιώνοντας την πληροφορία που είχε παράσχει με την απάντησή της στην αιτιολογημένη γνώμη και σύμφωνα με την οποία «το δίκτυο αποχέτευσης πρόκειται να ολοκληρωθεί στα τέλη 2006».

19      Ομοίως, όσον αφορά τον οικισμό της Τρίπολης, στο σημείο 5.18 του υπομνήματος αντίκρουσης διευκρινίζεται ότι «τα Δίκτυα Αποχέτευσης της πόλης συμπληρώνονται» με «ημερομηνία ολοκλήρωσης το τέλος του 2007», επιβεβαιώνοντας έτσι την ημερομηνία ολοκλήρωσης των εργασιών την οποία αναφέρει η απάντηση στην αιτιολογημένη γνώμη.

20      Όσον αφορά τους οικισμούς του Ηρακλείου Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη) και της Ζακύνθου, πρέπει να παρατηρηθεί, αφενός, ότι, στην απάντηση στην αιτιολογημένη γνώμη, αναφέρεται ότι τα συστήματα αποχέτευσης επρόκειτο να ολοκληρωθούν στις 30 Ιουνίου 2006 για τη Ζάκυνθο, στις 15 Απριλίου 2007 για τη Θεσσαλονίκη (τουριστική ζώνη) και στα τέλη του 2007 για το Ηράκλειο Κρήτης και για τη Ναύπακτο και, αφετέρου, ότι, στα σημεία 5.4 και 5.7 έως 5.9 του υπομνήματος αντίκρουσης, διευκρινίζεται ότι τα συστήματα αποχέτευσης των οικισμών αυτών δεν «καλύπτουν» παρά μέρος μόνον του «πληθυσμού αιχμής», ήτοι, αντιστοίχως, 80 % για το Ηράκλειο Κρήτης, «περίπου» 90 % για τη Ναύπακτο, 76 % για τη Θεσσαλονίκη (τουριστική ζώνη) και «ποσοστό μεγαλύτερο» του 90 % για τη Ζάκυνθο.

21      Τέλος, με την απάντησή τους στην αιτιολογημένη γνώμη, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι η κατασκευή των συστημάτων αποχέτευσης του οικισμού της Ηγουμενίτσας επρόκειτο να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2005. Επομένως, κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, η οποία έληξε πριν από την εν λόγω απάντηση, ο οικισμός αυτός δεν διέθετε ακόμα δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων σύμφωνα προς τις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271.

22      Όσον αφορά τους λοιπούς οικισμούς, η Ελληνική Κυβέρνηση ανέφερε μεν, στο υπόμνημα αντίκρουσης, ότι ορισμένοι από αυτούς διέθεταν δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων, δεν υποστήριξε, ωστόσο, ότι τα δίκτυα αυτά ικανοποιούν ήδη πλήρως τις απαιτήσεις του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271.

23      Κατά συνέπεια, η αιτίαση που αντλείται από την έλλειψη δικτύων αποχέτευσης ικανοποιούντων τις απαιτήσεις του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271 είναι βάσιμη όσον αφορά τους 21 οικισμούς που αναφέρονται στην υπό κρίση προσφυγή.

24      Όσον αφορά, δεύτερον, την υποχρέωση της υποβολής των αστικών λυμάτων σε δευτεροβάθμια ή ισοδύναμη επεξεργασία κατά την έννοια του άρθρου 4 της οδηγίας 91/271, η Ελληνική Κυβέρνηση υποστηρίζει, στο σημείο 6 του υπομνήματος αντίκρουσης, ότι οι οικισμοί της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Παροικιάς Πάρου, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), της Ζακύνθου και της Πρέβεζας ικανοποιούν ήδη τις απαιτήσεις του εν λόγω άρθρου.

25      Ωστόσο, όπως διαπιστώθηκε στις σκέψεις 18 έως 21 της παρούσας αποφάσεως, κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, οι οικισμοί της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Παροικιάς Πάρου, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη) και της Ζακύνθου δεν διέθεταν συστήματα που να καθιστούν δυνατή τη συλλογή του συνόλου των αστικών λυμάτων που απορρίπτουν οι οικισμοί αυτοί. Συνεπώς, κατά μείζονα λόγο, δεν τηρούνταν η υποχρέωση υποβολής του συνόλου των λυμάτων σε δευτεροβάθμια ή ισοδύναμη επεξεργασία, την οποία προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 91/271 (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 19ης Απριλίου 2007, C‑219/05, Επιτροπή κατά Ισπανίας, μη δημοσιευθείσα στη Συλλογή, σκέψεις 19, 20 και 23).

26      Όσον αφορά τον οικισμό της Πρέβεζας, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο σταθμός επεξεργασίας τον οποία διαθέτει ο οικισμός είναι συνδεδεμένος με τμήμα μόνον του δικτύου αποχέτευσης των αστικών λυμάτων του.

27      Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 226 ΕΚ λόγω παραβάσεως, στην Επιτροπή εναπόκειται να αποδείξει ότι υφίσταται η φερόμενη παράβαση. Η ίδια οφείλει να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα στοιχεία που του είναι αναγκαία για τη διαπίστωση της παραβάσεως, χωρίς να μπορεί να στηριχθεί σε οποιοδήποτε τεκμήριο (βλ. αποφάσεις της 26ης Απριλίου 2005, C‑494/01, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, Συλλογή 2005, σ. I‑3331, σκέψη 41, και της 4ης Μαΐου 2006, C‑508/03, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, Συλλογή 2006, σ. I‑3969, σκέψη 77).

28      Μόνον οσάκις η Επιτροπή έχει προσκομίσει επαρκή στοιχεία από τα οποία προκύπτουν ορισμένα πραγματικά περιστατικά που έχουν λάβει χώρα στο έδαφος του καθού κράτους μέλους εναπόκειται σ’ αυτό να αμφισβητήσει ουσιαστικώς και λεπτομερώς τα προβαλλόμενα στοιχεία και τις εξ αυτών απορρέουσες συνέπειες (βλ. προμνησθείσες αποφάσεις Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 44, και Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, σκέψη 80).

29      Εν προκειμένω, ο ισχυρισμός της Επιτροπής ως προς την έλλειψη σύνδεσης του σταθμού επεξεργασίας της Πρέβεζας με μέρος του δικτύου αποχέτευσης των αστικών λυμάτων αυτού του οικισμού δεν στηρίζεται σε κανένα αποδεικτικό στοιχείο.

30      Ασφαλώς, με την από 25 Σεπτεμβρίου 2004 απάντησή τους στην προειδοποιητική επιστολή που τους απηύθυνε η Επιτροπή, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι ο σταθμός επεξεργασίας της Πρέβεζας «λειτουργεί με τμήμα του δικτύου αποχέτευσης», πρόσθεσαν ωστόσο πάραυτα ότι αυτό το δίκτυο αποχέτευσης βρισκόταν στο στάδιο της ολοκλήρωσης. Πράγματι, οι αρχές αυτές ανέφεραν έκτοτε, με την απάντησή τους στην αιτιολογημένη γνώμη, ότι το δίκτυο αποχέτευσης του οικισμού αυτού είχε ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2005, ήτοι πριν από τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας που τάχθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη. Όμως, η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε τον ισχυρισμό αυτό, όπως καταδεικνύεται από το γεγονός ότι δεν συμπεριέλαβε την Πρέβεζα στον κατάλογο των οικισμών που δεν διέθεταν αποχετευτικό δίκτυο ανταποκρινόμενο στις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271.

31      Συνεπώς, η προσφυγή λόγω παραβάσεως είναι απορριπτέα καθόσον αφορά τον οικισμό της Πρέβεζας.

32      Όσον αφορά τους λοιπούς οικισμούς, η Ελληνική Κυβέρνηση ανέφερε μεν, στο υπόμνημα αντίκρουσης, ότι ορισμένοι από αυτούς διέθεταν εγκαταστάσεις επεξεργασίας των αστικών λυμάτων, δεν υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι εγκαταστάσεις αυτές ικανοποιούν ήδη πλήρως τις απαιτήσεις του άρθρου 4 της οδηγίας 91/271.

33      Κατά συνέπεια, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, μη μεριμνώντας ώστε οι οικισμοί της Αρτέμιδας, της Χρυσούπολης, της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Κατερίνης, του Κορωπίου, της Λευκίμμης, του Λιτόχωρου Πιερίας, των Μαλίων, του Μαρκόπουλου, των Μεγάρων, της Νέας Κυδωνιάς Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Νέας Μάκρης, της Παροικιάς Πάρου, του Πόρου-Γαλατά, της Ραφήνας, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), της Τρίπολης, της Ζακύνθου και της Αλεξάνδρειας Ημαθίας, της Έδεσσας και της Καλύμνου να διαθέτουν, κατά περίπτωση, δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων ανταποκρινόμενα στις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271 και/ή συστήματα επεξεργασίας των αστικών λυμάτων ικανοποιούντα τις απαιτήσεις του άρθρου 4 της οδηγίας αυτής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα εν λόγω άρθρα.

34      Η προσφυγή απορρίπτεται κατά τα λοιπά.

 Επί των δικαστικών εξόδων

35      Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Επειδή η Επιτροπή ζήτησε να καταδικαστεί η Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα και η τελευταία ηττήθηκε κατά το ουσιώδες των ισχυρισμών της, η Ελληνική Δημοκρατία πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφασίζει:

1)      Η Ελληνική Δημοκρατία, μη μεριμνώντας ώστε οι οικισμοί της Αρτέμιδας, της Χρυσούπολης, της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου Κρήτης, της Κατερίνης, του Κορωπίου, της Λευκίμμης, του Λιτόχωρου Πιερίας, των Μαλίων, του Μαρκόπουλου, των Μεγάρων, της Νέας Κυδωνιάς Κρήτης, της Ναυπάκτου, της Νέας Μάκρης, της Παροικιάς Πάρου, του Πόρου-Γαλατά, της Ραφήνας, της Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), της Τρίπολης, της Ζακύνθου και της Αλεξάνδρειας Ημαθίας, της Έδεσσας και της Καλύμνου να διαθέτουν, κατά περίπτωση, δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων ανταποκρινόμενα στις επιταγές του άρθρου 3 της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1991, για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, και/ή συστήματα επεξεργασίας των αστικών λυμάτων ικανοποιούντα τις απαιτήσεις του άρθρου 4 της οδηγίας αυτής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα εν λόγω άρθρα.

2)      Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.

3)      Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

(υπογραφές)

 

Ìå áöïñìÞ ôçí áðüöáóç ôçò Íïìáñ÷ßáò ÐåéñáéÜ ãéá ôçí áíáóôïëÞ ëåéôïõñãßáò ôïõ Ðïëåïäïìéêïý Ãñáöåßïõ ðüñïõ ëÜâáìå êáé äçìïóéåýïõìå  äåëôßï Ôýðïõ áðü ôï Ãñáöåßï ôçò "Õðåñíïìáñ÷ßáò ÄñÜóçò" êáé ôïõ åðéêåöáëÞò ôçò ðáñÜôáîçò ê. Óðõñßäùíá.    

     " Óå ìéá åðï÷Þ ðïõ üëïé ìáò ïìéëïýìå ãéá áðïêÝíôñùóç êáé õðçñåóßåò ðïõ ðñÝðåé íá ðñïóöÝñïíôáé êïíôÜ óôïí ðïëßôç, Ýñ÷åôáé ï ÍïìÜñ÷çò ÐåéñáéÜ ìå áðüöáóÞ ôïõ íá «áíáóôåßëåé», Üñá ðñáêôéêÜ íá êëåßóåé, (óôçí ÅëëÜäá ïõäÝí ìïíéìüôåñï ôïõ ðñïóùñéíïý) ôï Ðïëåïäïìéêü ãñáöåßï ôïõ Ðüñïõ.

     Ôï ãñáöåßï áõôü éäñýèçêå ôï 1983 êáé ëåéôïýñãçóå ðñïò üöåëïò ôùí ðïëéôþí ôçò ðñþçí åðáñ÷ßáò Ôñïéæçíßáò ìÝ÷ñé êáé óÞìåñá.

     ÄÝ÷ïìáé üôé ç óôåëÝ÷ùóç ôïõ äåí åßíáé Üñôéá (êÜôé ðïõ Ý÷åé åðéóçìáíèåß óôï ðáñåëèüí áðü ôïí ÄÞìï Ðüñïõ êáé Ý÷åé æçôçèåß ç ðåñáéôÝñù óôåëÝ÷ùóç êáé áíáâÜèìéóç ôïõ), áëëÜ ç áðÜíôçóç óôï èÝìá áõôü äåí åßíáé ç êáôÜñãçóÞ ôïõ ðñïöáíþò, áëëÜ ç äõíáôüôçôá ðïõ èá ôïõ äïèåß ìå ôï êáôÜëëçëá êáôáñôéóìÝíï ðñïóùðéêü  íá óôåëå÷ùèåß åðáñêþò êáé íá åîõðçñåôÞóåé ôéò áíÜãêåò ôçò ðåñéï÷Þò ôùí ðïëéôþí ôçò Ôñïéæçíßáò, ïé ïðïßïé ðñÝðåé íá äáðáíÞóïõí áñêåôÜ ÷ñÞìáôá êáé ÷ñüíï ãéá íá äéåêðåñáéþóïõí ôéò õðïèÝóåéò ôïõ óôçí ðïëåïäïìßá ÐåéñáéÜ.

      Ï ÍïìÜñ÷çò ÐåéñáéÜ èá ðñÝðåé íá áíáèåùñÞóåé ôçí áðüöáóÞ ôïõ êáé åßìáé óôçí äéÜèåóÞ ôïõ íá óõíåñãáóôïýìå þóôå ü÷é ìüíï íá ìçí áíáóôáëåß ç ëåéôïõñãßá ôïõ Ðïëåïäïìéêïý ãñáöåßïõ ôïõ Ðüñïõ áëëÜ êáé íá åðåêôáèïýí ïé áñìïäéüôçôåò ôïõ óå Üëëïõò äýï âáóéêïýò ôïìåßò: á)ôïí Ýëåã÷ï ôùí áõèáéñÝôùí (áñìïäéüôçôá ðïõ åß÷å óôï ðáñåëèüí áëëÜ áöáéñÝèçêå áðü ôïí íõí ÍïìÜñ÷ç) êáé â) ôçí Ýãêñéóç ôùí áñ÷éôåêôïíéêþí ó÷åäßùí ìå ôçí äçìéïõñãßá ðñùôïâÜèìéáò áñ÷éôåêôïíéêÞò åðéôñïðÞò þóôå íá äéáöõëá÷èåß ç ðåñéï÷Þ áðü ôçí ðáñÜíïìç äüìçóç êáé íá äéáóöáëéóôåß ç áñ÷éôåêôïíéêÞ êëçñïíïìéÜ ôçò ðåñéï÷Þò ôçò Ôñïéæçíßáò, ðåñéï÷Þ ìå ðáñáäïóéáêïýò ïéêéóìïýò êáé ÷áñáêôçñéóìÝíç ùò éäéáéôÝñïõ öõóéêïý êÜëëïõò.

    

Óðýñïò Óðõñßäùí

ÅðéêåöáëÞò Óõíäõáóìïý Õðåñíïìáñ÷ßá ÄñÜóçò óôçí Íïìáñ÷ßá ÐåéñáéÜ

 

 

  ÅíäéáöÝñïõóá Ýêèåóç öùôïãñáößáò ôïõ Êþóôá ÌðáëÜöá ðñáãìáôïðïéåßôáé áõôÝò ôéò ìÝñåò óôï Íáýðëéï . Ç Ýêèåóç Üíïéîå óôéò 30 Óåðô. êáé èá êëåßóåé óôéò 21 Ïêô., óôåãÜæåôáé óôï éóüãåéï ôïõ Âïõëåõôéêïý.

Ãéá üóïõò ãíùñßæïõí ôï Âïõëåõôéêü åßíáé ôï ðáëéü ôæáìß ðïõ ÷ñçóéìïðïéÞèçêå ùò Ýäñá ôçò ðñþôçò ÂïõëÞò ôùí ÅëëÞíùí, åêåß Ýãéíå ç óõãêëïíéóôéêÞ Äßêç ôïõ Êïëïêïôñþíç, âñßóêåôáé ðÜíù áðü ôçí Ðëáôåßá ÓõíôÜãìáôïò óôçí êáñäéÜ ôïõ Éóôïñéêïý ÊÝíôñïõ ôçò ðüëçò.

Ç ¸êèåóç óõíäéïñãáíþíåôáé áðü ôçí ¸íùóç Çðåéñùôþí Áñãïëßäáò, ôïí ÄÞìï Íáõðëßïõ êáé ôï Ìïõóåßï ÌðåíÜêç.

Ç Ýêèåóç ðåñéëáìâÜíåé 90 ìåãÜëåò öùôïãñáößåò ðïõ áðåéêïíßæïõí ôéò óõíèÞêåò æùÞò ôïõ ëáïý ìáò  óôçí åëëçíéêÞ åðáñ÷ßá.

.
Ï Êþóôáò ÌðáëÜöáò ãåííÞèçêå óôçí ÊõøÝëç ¢ñôáò ôï 1920 êáé ìåãÜëùóå óôçí ÁèÞíá., îåêßíçóå íá öùôïãñáößæåé, åíþ óðïýäáæå óôá ÃéÜííéíá, ëßãï ðñéí ôïí Â' Ðáãêüóìéï Ðüëåìï. ÐÞñå ìÝñïò óôçí ÅèíéêÞ Áíôßóôáóç (1941-44) êáé öùôïãñÜöéóå ôïí Ýíïðëï áíôÜñôéêï áãþíá óôçí¹ðåéñï.

AíÞêåé óôïõò óçìáíôéêïýò üóï êáé éóôïñéêïýò ¸ëëçíåò öùôïãñÜöïõò ôïõ 20ïý áéþíá,üðùò åßíáé ÌåëåôæÞò, ç ÐáðáéùÜííïõ êáé ï Ôëïýðáò. ÖùôïãñÜöéóå ôçí ÅëëÜäá ôçò Êáôï÷Þò,  ôïõò áíèñþðïõò êáé ôï ôïðßï ôçò áðü ôï 1940 ìÝ÷ñé êáé óÞìåñá.Óõã÷ñüíùò åîåëßóóåôáé óå ïîõäåñêÞ êáôáãñáöÝá ôçò åëëçíéêÞò ðáñÜäïóçò êáé ëáúêÞò ôÝ÷íçò. Ïé óêëçñÝò óõíèÞêåò ôïõ ðïëÝìïõ êáé ï áãþíáò ôïõ åëëçíéêïý ëáïý ãéá åðéâßùóç êáé ðñïêïðÞ óôçí ðïñåßá áõôþí ôùí äåêáåôéþí åðçñÝáóáí êáôáëõôéêÜ ôïí øõ÷éóìü, ôï öùôïãñáöéêü ýöïò êáé ôç èåìáôïãñáößá ôïõ.

Ôï åíôõðùóéáêü ðåñéâÜëëïí, áëëÜ êõñßùò ôá ðñüóùðá êáé ç âáèéÜ ôïõò ó÷Ýóç ìå ôïí ôüðï, åíäéáöÝñïõí ôïí öùôïãñÜöï. Åéêüíåò óêëçñÞò äïõëåéÜò, ìü÷èïõ êáé êáèçìåñéíÞò áãùíßáò, óõíÞèåéåò êáèçìåñéíÝò, áëëÜ êáé óêçíÝò ÷áñÜò åßôå ðñüêåéôáé ãéá ôá ðáéäéêÜ ðáé÷íßäéá óôï ÷éüíé åßôå ãéá ôç ÷áñÜ ôçò ãáìÞëéáò åôïéìáóßáò.

Ç ÅëëÜäá óå Üóðñï - ìáýñï åßíáé ç ÅëëÜäá ðïõ îÝñïõìå; Ç ÅëëÜäá ôïõ ãêñßæïõ ïõñáíïý, ôçò ìåëáíÞò èÜëáóóáò êáé ôùí óêïôåéíéáóìÝíùí ðñïóþðùí åßíáé áõôÞ ðïõ æÞóáìå êáé æïýìå; ÁëëÜ ìÞðùò ïé Ýã÷ñùìåò êáñô ðïóôÜë, ðïõ áðïôõðþíïõí ôçí ùñáéïðïéçìÝíç åéêüíá ôçò ÷þñáò êáé ôçí éóïðåäùìÝíç üøç ôùí áíèñþðùí ôçò, åßíáé ç ÅëëÜäá; Ï Êþóôáò ÌðáëÜöáò äåí åß÷å ðïôÝ áõôü ôï äßëçììá. ¼÷é ìüíï ôüôå ðïõ ôï Ýã÷ñùìï öéëì Þôáí ãé' áõôüí Üãíùóôï, ü÷é ìüíï ãéáôß ôï ðñþôï ðïõ Ýðåóå óôá ÷Ýñéá ôïõ Þôáí ôï áóðñüìáõñï öéëì ôçò «ÖåñÜíéá ÊáðÝëé», ëÜöõñï áðü éôáëéêü âïìâáñäéóôéêü ðïõ ôá åëëçíéêÜ áíôéáåñïðïñéêÜ êáôÝññéøáí óôá ðåñß÷ùñá ôùí Éùáííßíùí ôï 1940, áëëÜ áðü ðåðïßèçóç. Êáé áðü ôçí Üðïøç üôé ï êüóìïò, ï äéêüò ôïõ êüóìïò ôùí áíèñþðùí ôïõ ìü÷èïõ êáé ôçò ðÜëçò ãéá åðéâßùóç, üðùò êáé ï ßäéïò ôçí Ýæçóå, äåí Ý÷åé áíÜãêç áðü ôá óôïëßäéá ðïõ èá åëáöñýíïõí ôá âÜñç êáé èá áðáëýíïõí ôïí ðüíï ãéá íá ÷áúäÝøïõí ôåëéêþò ôá ìÜôéá ôùí èåáôþí. Ç ÅëëÜäá áõôþí ôùí áíèñþðùí êáé ç ÅëëÜäá ôùí äýóêïëùí ÷ñüíùí ôïõ ðïëÝìïõ, ôçò Áíôßóôáóçò áëëÜ êáé ôùí ôñéþí äåêáåôéþí ðïõ áêïëïýèçóáí åßíáé áõôÞ ðïõ áðïôåëåß ôïí êýñéï üãêï ôïõ Ýñãïõ ôïõ. Ìå ôç äýíáìç ôïõ áóðñüìáõñïõ öéëì êáôáëõôéêÞ êáé ìå ðñùôáãùíéóôÞ ðÜíôïôå ôïí Üíèñùðï íá äéáôñÝ÷åé üëç ôçí ãêÜìá ôïõ ãêñßæïõ, Ýíá ìÝñïò ôùí öùôïãñáöéþí áõôþí ðáñïõóéÜæïíôáé óôéò 4 Öåâñïõáñßïõ óôï Ìïõóåßï ÌðåíÜêç. Óå ìéá áíáäñïìéêÞ Ýêèåóç, ôçí åðéìÝëåéá ôçò ïðïßáò Ý÷åé ï ßäéïò ï êáëëéôÝ÷íçò.

 

 «Ç æùÞ êáé ôï Ýñãï ôïõ Êþóôá ÌðáëÜöá óöñáãßæïíôáé ëßãï-ðïëý áðü êïéíÜ èåìåëéáêÜ äåäïìÝíá êáé áñ÷Ýò: ôï áõôïäßäáêôï (ôüóï ôçò ôÝ÷íçò üóï êáé ôçò åðéâßùóçò), ç êáèáñüôçôá ôïõ óêïðïý, ç áíôéóõìâáôéêÞ óôÜóç, ç ãíçóéüôçôá ôçò Ýêöñáóçò» ãñÜöåé ï ÇñáêëÞò ÐáðáúùÜííïõ óôïí êáôÜëïãï ôçò Ýêèåóçò.

Ôï êýñéï ðñïóüí ôçò öùôïãñáößáò ôïõ ÌðáëÜöá ëïéðüí åßíáé ç áìåóüôçôá ôçò åðáöÞò. Êáé áí áäéáöüñçóå ãéá ôïõò áéóèçôéêïýò ðåéñáìáôéóìïýò êáé ãéá ôéò öùôïãñáöéêÝò ôå÷íéêÝò ðïõ Üëëïé óõíÜäåëöïß ôïõ Ý÷ïõí êáëëéåñãÞóåé ìå åðéìÝëåéá åßíáé ãéáôß ï ßäéïò áíáæÞôçóå ôçí ðñïóùðéêÞ ðñïóÝããéóç ôùí èåìÜôùí ôïõ. «ÓôñÜöçêå óôçí êáèáñÞ öùôïãñáößá, áíáæçôþíôáò ìå áðëüôçôá êáé áíáãêáéüôçôá ôçí ïõóßá ôïõ èÝìáôïò ìÝóá áðü ôá üñéá ôïõ êÜäñïõ êáé ôçò öùôïãñáöéêÞò ðñÜîçò. Ùò åê ôïýôïõ êáé ïé óõíèÝóåéò ôïõ åßíáé áðÝñéôôåò êáé ÷ùñßò åðéôÞäåõóç. Ç ôïìÞ ðïõ äçìéïõñãïýí åßíáé âáèéÜ êáé êáèáñÞ, ìå ôçí áêñßâåéá ôïõ íõóôåñéïý» åðéóçìáßíåé ï ÇñáêëÞò ÐáðáúùÜííïõ.

 

Óå áõôÝò ôéò öùôïãñáößåò ï ÷ñüíïò öáßíåôáé íá Ý÷åé óôáìáôÞóåé óå Ýíá Ü÷ñïíï ôïðßï êáé âåâáßùò íá äéêáéïëïãåß óôï Ýðáêñï ôç ìåôáíÜóôåõóç ðñïò ôï êÝíôñï áëëÜ êáé ðñïò ôï åîùôåñéêü ùò ìïíáäéêÞ åëðßäá äéåîüäïõ áðü ôçí áíÝ÷åéá. Ç êáôáãñáöÞ Ýôóé ôçò ìåôáðïëåìéêÞò êïéíùíßáò ôçò Üëëçò ÅëëÜäáò, áõôÞò ðïõ âñßóêåôáé ìáêñéÜ áðü ôçí ÁèÞíá êáé áãêïìá÷Ü êÜôù áðü ôï âÜñïò ôçò ïéêïíïìéêÞò äõóðñáãßáò, ôùí ðåñéïñéóìÝíùí ìÝóùí ãéá ôçí åðéâßùóç êáé ôùí áíýðáñêôùí äõíáôïôÞôùí ãéá åîÝëéîç, óõíéóôÜ ìßá áêüìç óõìâïëÞ ôïõ Êþóôá ÌðáëÜöá óôç äéáöýëáîç ìéáò ü÷é êáé ôüóï ìáêñéíÞò åéêüíáò ìáò.

ÌÁÑÉÁ ÈÅÑÌÏÕ

 

 

"Ï ÃêñÝêï èá ‘íáé ìßá ôáéíßá ... åîåãåñìÝíç"

Ìðïñåß ç ôåëåõôáßá êéíçìáôïãñáöéêÞ äïõëåéÜ ôïõ ÃéÜííç ÓìáñáãäÞ, íá åß÷å ùò ðñùôáãùíéóôÞ ôçò Ýíáí ... óéùðçëü ÊáâÜöç, ðïõ áöçãÞèçêå ôçí æùÞ ôïõ ìÝóá áðü ãåãïíüôá, ðñüóùðá êáé ðåñéðëáíÞóåéò áëëÜ ÷ùñßò ëüãéá, üìùò ï ÃêñÝêï èá åßíáé ìßá åíôåëþò äéáöïñåôéêÞ ôáéíßá.
"Ðñþôá áð’ üëá èá åßíáé ìßá ôáéíßá åîåãåñìÝíç, ëÝåé ï ÃéÜííçò ÓìáñáãäÞò. Ìßá ôáéíßá, ðïõ èá ðñïêáëåß ôïí èåáôÞ ôçò íá ìðåé óôéò äéáäéêáóßåò ôçò ÊñçôéêÞò ìáôéÜò. Ï ÃêñÝêï, ïõóéáóôéêÜ áõôü Ýöåñå ùò öñåóêÜäá óôçí ðáãêüóìéá êïéíùíßá, Ýöåñå ôçí äýíáìç åíüò áíèñþðïõ ðïõ âëÝðåé ôï ìÝëëïí, åðåéäÞ Ý÷åé ðïëý éó÷õñü ðáñåëèüí. Êáé ôåëéêÜ ôï ìÝëëïí ôçò áíèñùðüôçôáò åßíáé ôï ðáñåëèüí ôçò. Êáé ôï ðáñåëèüí ôçò áíèñùðüôçôáò êáé ôïõ Ðïëéôéóìïý, ðïõ æïýìå, åßíáé ç ÅëëÜäá. Êáé ôï ðáñåëèüí ôçò ÅëëÜäáò, åßíáé ç ÊñÞôç. Óôçí ÊñÞôç êñßèçêå ï Äßáò áðü ôïí Êñüíï ãéá íá ìçí ôïí êáôáðéåß ï ðáôÝñáò ôïõ. Áðü äù ëïéðüí, îåêéíÜíå ôá ðñÜãìáôá".
Áðü åäþ èá îåêéíÞóïõí êáé ôá ãõñßóìáôá ôçò ôáéíßáò. Ï ÄïìÞíéêïò Èåïôïêüðïõëïò -ðïõ öéëïäïîåß íá êáôáêôÞóåé ôï äéåèíÝò êïéíü- èá êáôáäåéêíýåôáé ìå êÜèå ôñüðï üôé Þôáí êñçôéêüò. Êáé ç óöñáãßäá ôïõ íçóéïý óôçí ôáéíßá, äåí èá åîáíôëåßôáé óå ðåñéãñáöÝò ôïõ ôüðïõ êáôáãùãÞò ôïõ ìåãÜëïõ æùãñÜöïõ, áëëÜ èá äßíåé ôï óôßãìá çèþí, åèßìùí êáé êõñßùò ôçò êñçôéêÞò íïïôñïðßáò, ðïõ åìðüôéóå ôçí æùÞ êáé ôï Ýñãï ôïõ ÃêñÝêï.
Óôï ñüëï ôïõ Èåïôïêüðïõëïõ ï Nick Ashdon áðü ôçí Royal Academy of Dramatic Art ôïõ Ëïíäßíïõ. Ðáßæïõí ïé Juan Diego Botto, Laia Marull, ËÜêçò Ëáæüðïõëïò, ÄÞìçôñá Ìáôóïýêá, ÓùôÞñçò ÌïõóôÜêáò, Íôßíá Êþíóôá, Ãéþñãïò ×ñéóôïäïýëïõ, ÄçìÞôñçò ÊáëëéâùêÜò, Ãéþñãïò ×áñáëáìðßäçò, ÈïäùñÞò Æïõìðïõëßäçò, ËÞäá ÐñùôïøÜëôç, Êáôåñßíá ×Ýëìç, Fermi Reixach, Roger Coma.

Ôç ìïõóéêÞ Ýãñáøå ï Vangelis.

Áðüóðáóìá áðü ôçí åðßóçìç óåëßäá ôçò ôáéíßáò...

"Ç åðéêÞ éóôïñßá ôïõ Äïìßíéêïõ Èåïôïêüðïõëïõ, ãíùóôïý óôïí êüóìï ùò El Greco, åíüò áóõìâßâáóôïõ êáëëéôÝ÷íç êáé ìá÷çôÞ ôçò åëåõèåñßáò.

Ç áíáæÞôçóç ôïõ El Greco ãéá áãÜðç êáé åëåõèåñßá , îåêéíÜåé, ôï 16ï áéþíá, áðü ôá äéêáóôÞñéá ôçò ÊñÞôçò êáé ôçò Âåíåôßáò, ãéá íá êáôáëÞîåé óôï ÔïëÝäï ôçò Éóðáíßáò, üðïõ èá Ýñèåé áíôéìÝôùðïò ìå ôçí ÉåñÜ ÅîÝôáóç, ÷ùñßò ðïôÝ íá õðï÷ùñÞóåé óôçí ðÜëç ôïõ ìå ôï êáôåóôçìÝíï ôçò åðï÷Þò.

Ìéá éóôïñßá áóõíÞèéóôïõ çñùéóìïý, ðñïäïóßáò, áãÜðçò, êáé äýíáìçò.
Ï áãþíáò åíüò áíèñþðïõ íá îå÷ùñßóåé ìÝóù ôçò äçìéïõñãéêüôçôÜò ôïõ êáé íá õðåñíéêÞóåé ôç âáñâáñüôçôá êáé ôçí Üãíïéá."

 

Íá äçìéïõñãçèåß õðïõñãåßï ÷ùñßò ÷ùñïôáîßá êáé äçìüóéá Ýñãá

¼ëïé ãíùñßæïõìå üôé ôï êëßìá áëëÜæåé ìå ôñïìáêôéêÝò óõíÝðåéåò. ¼ëïé áêïýóáìå üôé ôá äÝêá èåñìüôåñá ãíùóôÜ Ýôç óõíÝðåóáí óôçí ðåñßïäï ìåôÜ ôï 1990. ¼ëïé äéáâÜóáìå ðùò ç èÜëáóóá áíÝñ÷åôáé, üôé ðåñéï÷Ýò ôçò ÅëëÜäáò èá åñçìïðïéçèïýí, ðùò ðïëëÝò ðáñÜêôéåò ðåñéï÷Ýò óýíôïìá èá âñåèïýí õðü ôç èÜëáóóá, üôé ôï íåñü óå êÜðïéá ìÝñç èá ëéãïóôÝøåé, ðùò ï õäñïöüñïò ïñßæïíôáò èá ãßíåé õöÜëìõñïò üðïõ äéåéóäýóåé ç èÜëáóóá, üôé ïé êáéñéêÝò áêñüôçôåò èá åßíáé óõ÷íÝò êïê. ÊÜðïéïé öáíôáæüìáóôå ôçí êïéíùíéêÞ áíáôáñá÷Þ ðïõ èá ðñïêëçèåß óå ëßãåò äåêáåôßåò, üôáí 2,4 äéóåêáôïììýñéá Üíèñùðïé ðïõ æïõí ðáãêïóìßùò êïíôÜ óå ðáñÜëéá èá óõìðéÝæïíôáé óôá åíäüôåñá êáé èá äéáó÷ßæïõí óýíïñá óå áíáæÞôçóç êáëýôåñçò ôý÷çò. ÁõôÜ Ýãéíáí ãíùóôÜ ôåëåõôáßá, áëëÜ ðïëëïß åðéóôÞìïíåò ôá åß÷áí ðñïâëÝøåé áðü ôï 1980 Þ ðïëý ðñùôýôåñá. ÓÞìåñá âñßóêïíôáé óå åîÝëéîç ôñßá Üëëá áëëçëïóõíäåüìåíá åðåßãïíôá ðñïâëÞìáôá ðïõ èá ãßíïõí ðñùôïóÝëéäá ôéò åðüìåíåò äåêáåôßåò: ç åîáöÜíéóç ôùí åéäþí, ï õðåñðëçèõóìüò êáé ç õðåñêáôáíÜëùóç.

Ç ðáñïýóá áíèñùðïãåíÞò åîáöÜíéóç ôùí åéäþí ïöåßëåôáé ðñùôßóôùò óôçí êáôáóôñïöÞ ôùí âéïôüðùí, ôçí êëéìáôéêÞ ìåôáâïëÞ, ôï øÜñåìá, ôç óõëëïãÞ êáé ôï êõíÞãé. Óôçí ÅëëÜäá êéíäõíåýïõí ìå åîáöÜíéóç ôï 60% ôùí åíäçìéêþí öõôþí, ôï 50% ôùí èçëáóôéêþí êáé ôï 18% ôùí ðïõëéþí. Áõôïß ïé áñéèìïß äåí Ý÷ïõí áêáäçìáúêÞ ìüíï óçìáóßá. Åîáöáíßæïíôáò ôá åßäç ìåôáâÜëëïõìå ôç âéüóöáéñá, ìå áðïôÝëåóìá ôá ðáéäéÜ ìáò íá Ý÷ïõí ëéãüôåñåò åðéëïãÝò êáé õðçñåóßåò áðü ôï ðåñéâÜëëïí. ÏõóéáóôéêÜ áõôïêôïíïýìå. Ôá Üëëá åßäç ìÜò ðáñÝ÷ïõí ôïõò êýêëïõò ôçò äéáôñïöéêÞò áëõóßäáò, ôïõ ïîõãüíïõ, ôïõ áæþôïõ, ôïõ Üíèñáêá êáé ôïõ íåñïý, åõóôÜèåéá êëßìáôïò, ðñïóôáóßá áêôþí, áíáãÝííçóç êáé äéáôÞñçóç ãïíéìüôçôáò ôùí åäáöþí, Ýëåã÷ï íüóùí, äéÜóðáóç áðïâëÞôùí, ìåôñéáóìü îçñáóßáò Þ ðëçììõñþí, åðéêïíßáóç, ìåôáöïñÜ óðüñùí, áéóèçôéêÞ áîßá.

¼ëá áõôÜ ôá èÝôïõìå åí êéíäýíù åðåéäÞ Ý÷ïõìå áðïäõèåß óôç ÷ùñßò ðåñßóêåøç ïéêïíïìéêÞ áíÜðôõîç. Ç ðëåéïíüôçôá ôùí êõâåñíþíôùí ìáæß ìå ðïëëïýò ôå÷íïêñÜôåò êáé ïéêïíïìïëüãïõò áãíïïýí ôïõò íüìïõò ôçò öýóçò êáé äéáôåßíïíôáé üôé ç äéáñêÞò ïéêïíïìéêÞ áíÜðôõîç åßíáé êáëÞ ãéá üëïõò ìáò êáé âåâáßùò ôï ðåñéâÜëëïí. Ðñüêåéôáé ðåñß êáêïÞèïõò áíïçóßáò. Áí Þôáí Ýôóé, ãéáôß áõôÞ ç ÷ùñßò üñéá áíÜðôõîç ìáò ïäÞãçóå óôçí ðáñïýóá, óõ÷íÜ ìç áíáóôñÝøéìç, ðåñéâáëëïíôéêÞ êñßóç;

Ï áíèñþðéíïò ðëçèõóìüò áðü 6,6 äéóåêáôïììýñéá èá öèÜóåé ôá 8 äéóåêáôïììýñéá ôï 2025 ­ óå 18 ÷ñüíéá äçëáäÞ ­ êáé ôá 9,2 äéóåêáôïììýñéá ôï 2075 ­ óôç äéÜñêåéá ôçò æùÞò ôùí åããïíþí ìáò.

Ìå ôïõò ôùñéíïýò ñõèìïýò êáôáíÜëùóçò ÷ñåéáæüìáóôå ðåñßðïõ 1,2 öïñÝò ôçí åðéöÜíåéá ôçò Ãçò ãéá íá êáëýðôïõìå ôéò ëåãüìåíåò áíÜãêåò ìáò óå ôñïöÞ, ðñþôåò ýëåò, íåñü êáé áðïññüöçóç ôçò ñýðáíóçò. Ôï åðß ðëÝïí 0,2 ôï ðáßñíïõìå áðü ôï ðåñéâÜëëïí ðïõ êáôáíáëþíïõìå Þ éóïäýíáìá êáôáóôñÝöïõìå. Ôá 9,2 äéóåêáôïììýñéá èá ÷ñåéÜæïíôáé 1,7 öïñÝò ôçí åðéöÜíåéá ôçò Ãçò áí Ý÷ïõí ôéò ßäéåò êáôáíáëùôéêÝò åðéäüóåéò ì’ åìÜò. ¸ùò ðüôå ìðïñåß áõôü íá óõíå÷éóôåß;

Áò äïýìå ôé êÜíïõìå óôçí ÅëëÜäá ãé’ áõôÜ ôá æçôÞìáôá. Ç ÷þñá äéáèÝôåé ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò õðïõñãåßï ÐåñéâÜëëïíôïò, ×ùñïôáîßáò êáé Äçìïóßùí ¸ñãùí. Èá Þôáí åéëéêñéíÝóôåñï áí ôï ïíïìÜæáìå õðïõñãåßï Õðïôõðþäïõò Ðñïóôáóßáò êáé Åõñåßáò Ôóéìåíôïðïßçóçò ôïõ ÐåñéâÜëëïíôïò. Óôéò Üëëåò ðñïçãìÝíåò ÷þñåò ôï õðïõñãåßï ÐåñéâÜëëïíôïò åßíáé óêÝôï, ÷ùñßò ôóéìÝíôï êáé Üóöáëôï, êáé äéåõèýíåôáé áðü áíèñþðïõò ìå åêðáßäåõóç óôç âéïëïãßá êáé ôéò ðåñéâáëëïíôéêÝò åðéóôÞìåò êáé ü÷é ôïõ ðïëéôéêïý ìç÷áíéêïý.

Óôç Óïõçäßá, ôç Äáíßá, ôç Öéíëáíäßá, ôç Ãáëëßá, ôïí ÊáíáäÜ êáé ôç Ãåñìáíßá Ý÷ïõí õðïõñãåßï ÐåñéâÜëëïíôïò, óôéò ÇÐÁ êáé ôçí Êßíá Õðçñåóßá Ðñïóôáóßáò ôïõ ÐåñéâÜëëïíôïò, óôçí Áõóôñáëßá õðïõñãåßï ÐåñéâÜëëïíôïò êáé ÕäÜôùí.

Ôï äéêü ìáò ÕÐÅ×ÙÄÅ åðéìÝíåé óôçí êáýóç ëéãíßôç ðïõ åêðÝìðåé ôåñÜóôéåò ðïóüôçôåò áåñßùí ðïõ èåñìáßíïõí ôï êëßìá, åêôñÝðåé ôïí Á÷åëþï ìå êáôáóôñïöéêÝò ðåñéâáëëïíôéêÝò óõíÝðåéåò, õðÝâáëå ðñüóöáôá ó÷Ýäéï åìðïñßáò ñýðùí ðïõ áðÝññéøå ç ÅõñùðáúêÞ ÅðéôñïðÞ ùò ðïëý åõíïúêü ãéá ôéò åðé÷åéñÞóåéò, ðáñÝ÷åé ìüíï åðß ÷Üñôïõ ðñïóôáóßá óå ðïëëÜ åèíéêÜ ðÜñêá, Ý÷åé áöÞóåé äÜóç êáé áêôÝò íá ãßíïõí âïñÜ ôïõ ìðåôüí. Óå ðñüóöáôï áðïëïãéóìü ôïõ ÕÐÅ×ÙÄÅ, ï õðïõñãüò ìßëçóå ãéá õøçëïýò ñõèìïýò äçìïðñáôÞóåùí Ýñãùí áëëÜ ü÷é ðåñéâáëëïíôéêÞò ðñïóôáóßáò. Äõóôõ÷þò, ôá åßäç ðïõ ÷Üíïíôáé êáé ôï ìåôáâáëëüìåíï êëßìá äåí ìéëïýí. ÔÝôïéïé áðïëïãéóìïß óÞìåñá óõíéóôïýí áíá÷ñïíéóìü. Èá íüìéæå êáíåßò üôé ïé êõâåñíþíôåò êáé ôá ðáéäéÜ ôïõò æïõí óå Üëëï ðëáíÞôç êáé äåí äéáôñÝ÷ïõí ôïõò ßäéïõò êéíäýíïõò ì’ åìÜò.

×ñåéÜæåôáé åðåéãüíôùò äçìéïõñãßá õðïõñãåßïõ ÐåñéâÜëëïíôïò ÷ùñßò ÷ùñïôáîßá êáé äçìüóéá Ýñãá, ðïõ íá óôåëå÷ùèåß ìå Üôïìá åéäéêÜ óôçí ïéêïëïãßá êáé ü÷é ôï ìðåôüí. Êáé ÷ñåéÜæåôáé ç êõâÝñíçóç íá áðïêôÞóåé ðåñéâáëëïíôéêÞ åõáéóèçóßá ðÝñá áðü ðñïåêëïãéêÝò êåíÝò ñçôïñåßåò, ðáßñíïíôáò ïõóéáóôéêÜ ìÝôñá ðñïóôáóßáò ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò. Ôï ïöåßëïõí óôïõò åáõôïýò ôïõò, óôá ðáéäéÜ ôïõò, óå üëïõò ìáò.

Ï ÃéÜííçò Á. Ößëçò åßíáé êáèçãçôÞò Ðïëõôå÷íåßïõ ÊñÞôçò, åðéóêÝðôçò êáèçãçôÞò ôïõ Ðáíåðéóôçìßïõ ôçò Êáëéöüñíéáò óôï Ëïò ¢íôæåëåò (UCLA)



 

Ç áíáêßíçóç ôïõ æçôÞìáôïò ôïõ Ãåíéêïý Ðïëåïäïìéêïý Ó÷åäßïõ êáé ôçò åöáñìïãÞò ôïõ ýóôåñá áðü ìßá ðåñéðåôåéþäç åéêïóáåôÞ äéáäñïìÞ ó÷åäéáóìþí, óõãêñïýóåùí áëëÜ êáé áäéáöïñßáò óôç ÷þñá ìáò èÝôåé åðé ôÜðçôïò êñßóéìá åñùôÞìáôá ó÷åôéêÜ ìå ôïí åí ãÝíåé ðñïóáíáôïëéóìü ôçò ïéêïíïìéêÞò êáé êïéíùíéêÞò áíÜðôõîçò ôçò åëëçíéêÞò ðåñéöÝñåéáò. Óôï ÄÞìï ÔñïéæÞíáò áíôéìåôùðßóáìå ôï ðñüâëçìá ìå ôï åíäå÷üìåíï åãêáôÜóôáóçò Óôáèìïý Ìåôáöüñôùóçò Óêïõðéäéþí óå áñ÷áéïëïãéêü ÷þñï, óôï êÝíôñï ôïõ êÜìðïõ ôçò ÔñïéæÞíáò, üðùò åðßóçò êáé ôï åíäå÷üìåíï äçìéïõñãßáò åñãïóôáóßïõ êáôáóêåõÞò ðñïéüíôùí ôóéìÝíôïõ óôá üñéá ôïõ ïéêéóìïý ôçò Ôáêôéêïýðïëçò. Êáé óôéò äýï ðåñéðôþóåéò öÜíçêå ôï ìÝãåèïò ôçò Ýëëåéøçò Ã.Ð.Ó., êõñßùò üìùò áíáäåß÷èçêå ç óçìáóßá ðïõ Ý÷åé óôéò ìÝñåò ç ðñïóôáóßá ôïõ ðåñéâÜëëïíôïò êÜôé ôï ïðïßï ðåñíÜåé óôá ¨"øéëÜ" üôáí ïé ôïðéêÝò Üñ÷Ýò, êáé ü÷é ìüíï åäþ, áäõíáôïýí íá êáôáíïÞóïõí êáé íá õðåñáóðéóôïýí áõôÝò ôéò áñ÷Ýò, óôï üíïìá åíüò áíåäáöéêïý ñåáëéóìïý ìåôáèÝôïíôáò ôéò åõèýíåò áðïêëåéóôéêÜ óôïõò ðïëßôåò. Ôï êåßìåíï ðïõ áêïëïõèåß ãñÜöçêå ðñéí áðü ìåñéêÜ ÷ñüíéá áðü Ýíáí ðáëçü ößëï êáé óõììáèçôÞ , ôïí ÁíôñÝá ÃéáêïõìáêÜôï, ãéá ðïëëÜ ÷ñüíéá êáèçãçôÞ Éóôïñßáò ôçò Áñ÷éôåêôïíéêÞò óôï ðáíåðéóôÞìéï ôçò Öëùñåíôßáò êáé ôþñá óôï ÁñéóôïôÝëåéï ðáíåðéóôÞìéï êáé åßíáé  ìéá åëåãåßá ãéá Ýíáí áðü ôïõò ìõèéêïýò áñ÷éôÝêôïíåò ôçò "ãåíéÜò ôïõ ´30", üðùò áäüêéìá éó÷õñßæïìáé, üðïõ áíäåéêíýåôáé ïõóéáóôéêÜ ç çèéêüôçôá ôçò áñ÷éôåêôïíéêÞò. "Ç óõíÝíôåõîç ôïõ Áñç Êùíóôáíôéíßäç, áíÝêäïôç þò óÞìåñá, ðÜñèçêå óôéò 12 Áðñéëßïõ 1991, äõï ÷ñüíéá ðñéí áðü ôïí ôñáãéêü èÜíáôï ôïõ ìåãÜëïõ áñ÷éôÝêôïíá êáé äéáíïçôÞ. ÄéáâÜæïíôÜò ôç óÞìåñá, ìüíï íá íïóôáëãÞóïõìå áöüñçôá ôïí Áñç Êùíóôáíôéíßäç ìðïñïýìå, ìüíï íá íéþóïõìå ðüóï óçìáíôéêüò õðÞñîå êé áò åßíáé ôï Ýñãï ôïõ ãýñù ìáò áöçìÝíï óôçí ôý÷ç ôïõ. «Ï, ôé Ý÷ù êôßóåé óôç æùÞ ìïõ, óÞìåñá äåí ôï áíáãíùñßæù, ôï '÷ïõí áëëÜîåé», ëÝåé êáé ï ßäéïò ïñãéóìÝíïò. «Åßìáé 78 ÷ñïíþí, ôï ìõáëü ìïõ äïõëåýåé áêüìç, èá ìðïñïýóá íá ÷ôßæù. Åäþ êáé äÝêá ÷ñüíéá äåí Ý÷ù ôßðïôá. ÎáöíéêÜ, ðáð! êüðçêáí üëá ìå ôï ìá÷áßñé. ÂÝâáéá, åß÷á áñ÷ßóåé íá ãßíïìáé êé åãþ ëéãÜêé äýóôñïðïò. Ìüëéò ôåëåßùíá êÜèå ôé ðïõ Ý÷ôéæá êáé Ýöåõãá, ôï áëëÜæáíå. Ì' áöÞíáí íá ôï êÜíù, äéüôé åß÷á êáé ôïí ôñüðï íá åðéìÝíù, áëëÜ ìåôÜ ôï áëëÜæáíå. Ôá "Îåíßá" ðïõ Ý÷ù ÷ôßóåé, áãíþñéóôá. Ôá '÷ïõí áëëÜîåé. Óôá ÷ñþìáôá, óôá Ýðéðëá, óå üëá. ¹ ôá óðßôéá. Áãíþñéóôá. Êé áñ÷ßæù êé åãþ íá ëÝù ôüôå "ðñïò ôé: "...». Äéçãåßôáé ìéá éóôïñßá ãéá ôï «ìéêñü óðéôÜêé óôçí ÁíÜâõóóï», ðïõ «Ý÷åé óôçí êáñäéÜ ôïõ», áöïý ãéá ÷Üñç ôïõ õðÝóôç ìéá ðåñéðÝôåéá. Ôï Ý÷ôéóå ãéá ôïí ÔÜêç Ðáðáðáíáãéþôïõ. Ïôáí ôåëåßùóå ôï ÷ôßóéìï, ï éäéïêôÞôçò Ýêáíå Ýíá ãëÝíôé íá ôï äåßîåé óôïõò ößëïõò ôïõ. «ÊõñéáêÞ áðüãåõìá, êáëïêáßñé, ÷áñÜ Èåïý», èõìÜôáé ï Áñçò Êùíóôáíôéíßäçò. Ïé ößëïé Ýãéíáí Ýîáëëïé, üëïé. «Ñå ÔÜêç, åóý ìáò Ýëåãåò üôé ÷ôßæåéò ìéá âßëá óôç èÜëáóóá. Ðïéá âßëá; Áõôü åßíáé åñåßðéï. Ãßíåôáé Ýíá ìå ôï ôïðßï» (ãåëÜåé). Ìåãáëýôåñïò Ýðáéíïò äåí èá ìðïñïýóå íá õðÜñîåé ãéá ìåíá. Åêåßíïò óõãêëïíßóôçêå üìùò. Êé üôáí öýãáíå ïé ößëïé ôïõ, ìïõ åßðå: «Âñå Áñç, äåí ôï âÜöïõìå Üóðñï íá öáßíåôáé óáí âßëá; ». Ôïõ 'ðá: «Áóôá áõôÜ, ÔÜêç. Äåí èá ôï âÜøïõìå Üóðñï». ÌåôÜ äõï ÷ñüíéá ôï ðïõëÜåé... Êáé óå êÜðïéï Üëëï óçìåßï ôçò óõíÝíôåõîçò ï Áñçò Êùíóôáíôéíßäçò ïìïëïãåß üôé êÜðïôå, ìåôÜ áðü áëëåðÜëëçëåò áíÜëïãåò Üó÷çìåò åìðåéñßåò, Üñ÷éóå íá óêÝöôåôáé: «Áîßæåé íá óêïôþíåóáé ãéá êÜôé ðïõ ìüëéò óçêùèåßò êáé öýãåéò ïé Üëëïé èá óïõ ôï áëëÜîïõí ìå ôï ðñüó÷çìá "äéêü ìïõ åßíáé, ôï êÜíù ü,ôé èÝëù". ÂÝâáéá åßíáé äéêü óïõ, äå ëÝù, áëëÜ äåí ìðïñåßò íá ôï êÜíåéò ü,ôé èÝëåéò». Äåí äéçãåßôáé ìüíï éóôïñßåò ï Áñçò Êùíóôáíôéíßäçò óôïí Êùíóôáíôßíï ÈÝìåëç. Åîçãåß áðëÜ êáé ìå óáöÞíåéá ôá ðéóôåýù ôïõ. Ëßãåò öñÜóåéò ôïõ ìüíï áêüìç áíáäçìïóéåýïõìå ãéáôß ôá ëÝíå üëá êáé åßíáé ìáãéêÝò: «Åãþ íïìßæù üôé ôá êáëÜ ðñÜãìáôá, ôá üìïñöá ðñÜãìáôá âãáßíïõí ðÜíôá ìÝóá áðü ìéá áíÜãêç. Ç áéóèçôéêÞ ãéá ìÝíá äåí õðÜñ÷åé. ÌÜëéóôá, áí èÝëåôå íá ðù êáé ìéá êáêßá, åßíáé ãåñìáíéêÞ åöåýñåóç ç áéóèçôéêÞ. Baumgarten o éäñõôÞò ôçò, ôÝëïò ðÜíôùí... áëëÜ åßíáé ãåñìáíéêÞ åöåýñåóç ãéá ôïí åîÞò ëüãï: ïé Ãåñìáíïß Ý÷ïõí ìéá ôÜóç íá åßíáé ùñáßá íôõìÝíïé, íá åßíáé ùñáßïé. Ïé ÅããëÝæïé, ðïõ ôïõò åíäéáöÝñåé íá íôýíïíôáé ðñáêôéêÜ, íôýíïíôáé üìïñöá»... Ç áìüëõíôç öùíÞ ÐÝíôå äïêßìéá ãéá Ýíáí áóêçôÞ, ôïí áñ÷éôÝêôïíá Áñç Êùíóôáíôéíßäç, ðïõ äåí Ýæçóå óå êáìßá åðï÷Þ ­ ïýôå óôç äéêÞ ôïõ ­ ãéáôß äåí ÷ùñïýóå ðïõèåíÜ. Ìéá ìïíá÷éêÞ, çñùéêÞ ðïñåßá. Áí äåí Þìáóôáí êáôÜ ôùí áöïñéóìþí, èá ëÝãáìå üôé ï Áñçò Êùíóôáíôéíßäçò (1913 - 1993) åßíáé ï ìåãáëýôåñïò áñ÷éôÝêôùí ôïõ 20ïý áéþíá óôçí ÅëëÜäá. Äåí åßíáé ìåãÜëïò áðëþò ãéá ôï Ýñãï ðïõ ïéêïäüìçóå áëëÜ ãéáôß åðÝëåîå ôïí çñùéêü äñüìï íá âÜëåé ìéá ôÜîç óå Ýíá êõñßáñ÷ï óýóôçìá áîéþí êáé èåþñçóçò ôçò áñ÷éôåêôïíéêÞò ü÷é ìüíï áðü ôïõò óõíáäÝëöïõò ôïõ áëëÜ êáé áðü ôçí åëëçíéêÞ êïéíùíßá. ÅðÝëåîå íá Ýñèåé áíôéìÝôùðïò ìå ôéò êïéíïôïðßåò êáé ôéò ñç÷Ýò óõìâáôéêüôçôåò ðïõ óõíüäåõáí ôçí áñ÷éôåêôïíéêÞ äéáäéêáóßá ôçò åðï÷Þò ôïõ áëëÜ êõñßùò åðé÷åßñçóå ôç äéáôýðùóç ôùí óõíôåôáãìÝíùí ìéáò íÝáò çèéêÞò ðñïóÝããéóçò ôçò ôåêôïíéêÞò ðñÜîçò. Ïñáìáôßóôçêå ìéá óõíïëéêÞ áíáôñïðÞ, ïíåéñåýôçêå ìéá íÝá Áñêáäßá, üðïõ ç æùÞ, ôï ðåñéâÜëëïí êáé ç áñ÷éôåêôïíéêÞ èá óõíèÝôïíôáí óå ìéá áíáíåùìÝíç, ôåëéêÞ áñìïíßá. Åîçãïýìáóôå: äåí åîÝöñáóå ìüíï ï Êùíóôáíôéíßäçò óôç äéÜñêåéá ôïõ áéþíá áõôÜ ôá éäáíéêÜ ìåôáîý ôùí åëëÞíùí áñ÷éôåêôüíùí, ìéáò êáôçãïñßáò äéáíïïõìÝíùí ðïõ âñÝèçêå åðáíåéëçììÝíá óå áðåãíùóìÝíá áäéÝîïäá, ðñÜãìá ðïõ áêüìç äåí áíáãíùñßæåôáé áðü ôçí ðáñáöéëïëïãßá ðïõ èÝëåé ôïõò áñ÷éôÝêôïíåò ãåíéêþò õðåýèõíïõò ãéá ôá «ôóéìåíôÝíéá êïõôéÜ» êáé ãéá ôçí êáôÜóôáóç ôïõ ÷ôéóôïý ðåñéâÜëëïíôïò óôçí ÅëëÜäá. Ï Êùíóôáíôéíßäçò ùóôüóï óõìðýêíùóå ìå ôñáãéêÞ Ýíôáóç áõôÞ ôçí ðñïóðÜèåéá, ôçí ïðïßá åðÝíäõóå ìå Ýíá Ýñãï ðïõ, óå ó÷Ýóç ìå ôçí åðï÷Þ ôïõ, áðïôåëåß ôçí ðéï ðåéóôéêÞ êáé åìðíåõóìÝíç áðÜíôçóç ãéá ôï ðþò åßíáé äõíáôÞ ç Üóêçóç ìéáò áñ÷éôåêôïíéêÞò áíôéñïìáíôéêÞò, óõíåðïýò óå ðñïäéáãåãñáììÝíåò áñ÷Ýò, ðïõ äåí ðñïóâÜëëåé ôçí áéóèçôéêÞ êáé êáôáíïåß ôï ðíåýìá ôïõ ôüðïõ. Ç ðïñåßá áõôÞ áíáðôý÷èçêå, üðùò Þôáí öõóéêü, ìÝóá óå ïäõíçñÞ áðïìüíùóç êáé óå ôåñÜóôéåò áíôéöÜóåéò, êõñßùò óôï õðáñîéáêü êáé èåùñçôéêü ðåäßï, áíôéöÜóåéò ðïõ ôïí ïäÞãçóáí óôçí ôåëéêÞ áõôï÷åéñßá. Ôï ìéêñü âéâëßï ôïõ Ä. Öéëéððßäç, ðñïúüí ìéáò íÝáò óåéñÜò áñ÷éôåêôïíéêÞò ôùí åêäüóåùí Libro, åßíáé öéëüäïîï ãéáôß åðéëÝãåé íá áó÷ïëçèåß ìå ïñéóìÝíá æçôÞìáôá «ìåãÜëçò ðíïÞò» ðïõ áöïñïýí ôïí áèçíáßï áñ÷éôÝêôïíá. ÁíÞêåé óå Ýíá âéâëéïãñáöéêü åßäïò óå ðëÞñç áíåðÜñêåéá óôïí ôüðï ìáò êáé áðåõèýíåôáé ïðùóäÞðïôå óå õðïøéáóìÝíïõò áíáãíþóôåò: ðñüêåéôáé ãéá ðÝíôå óýíôïìá êåßìåíá, ðïõ óõíïäåýïíôáé ìüíï áðü ôçí áðáñáßôçôç åéêïíïãñÜöçóç. Ôá ðñïò áíÜëõóç èÝìáôá ó÷åôßæïíôáé ìå ôïí Êùíóôáíôéíßäç êáé ôçí ðáñÜäïóç, ìå ôï îåíïäï÷åßï «Ôñßôùí» óôçí Áíäñï, ìå ôá ìÝóá Ýêöñáóçò ôïõ Êùíóôáíôéíßäç, ìå ôïí Êùíóôáíôéíßäç êáé ôçí åðï÷Þ ôïõ, ìå ôï Áñ÷áéïëïãéêü Ìïõóåßï Éùáííßíùí. Ôï áíôéêåßìåíï âÝâáéá åßíáé ôüóï ìåãÜëï, ðïõ ãåííéÝôáé áìÝóùò ç áßóèçóç ôçò Ýëëåéøçò êáé ôçò áðïõóßáò èåìÜôùí ðïõ èá Ýäéíáí Üëëåò äéáóôÜóåéò óôç äçìïóßåõóç. Åßðáìå üìùò üôé ðñüêåéôáé ãéá «åðéëïãÞ» êáé èá ðñÝðåé íá äïýìå ôï âéâëßï ãé' áõôü ðïõ åßíáé. Ðïëý óùóôÜ ï Öéëéððßäçò áíáðôýóóåé ôçí áíÜëõóÞ ôïõ âáóéóìÝíïò óå ìåãÜëï âáèìü óôá êåßìåíá ôïõ Êùíóôáíôéíßäç. Áõôü ôï åßäïò ôçò ðñïóÝããéóçò ï óõããñáöÝáò ôï åðé÷åéñåß áðü ðáëéÜ, óå Ýíá ÷þñï üðïõ ç äéáäéêáóßá áõôÞ èá ðñÝðåé íá èåùñåßôáé êÜèå Üëëï ðáñÜ äåäïìÝíç êáé üðïõ ç ó÷åôéêÞ Ýñåõíá êéíåßôáé áêüìç óôçí åðéöÜíåéá. Óôçí ðåñßðôùóç âÝâáéá ôïõ Êùíóôáíôéíßäç ìéá ôÝôïéá ìåèïäïëïãßá åßíáé ó÷åäüí õðï÷ñåùôéêÞ. Ãé' áõôüí ôïí áñ÷éôÝêôïíá ï ãñáðôüò ëüãïò õðÞñîå âáóéêü ìÝóï Ýêöñáóçò, ðáñÜ ôï ãåãïíüò üôé óýìöùíá ìå ôïí ßäéï ­ ìéá Üëëç áðü ôéò áíôéöÜóåéò ôïõ ­ «üóï ðéï Üó÷çìá ÷ôßæïõìå ôüóï ðéï ðïëëÜ èá ãñÜöïõìå». Ãéá ôïí Êùíóôáíôéíßäç ç áöéÝñùóç óôï ãñÜøéìï Þôáí Ýíáò Üëëïò ôñüðïò åîùôåñßêåõóçò ìéáò åêñçêôéêÞò ðñïóùðéêüôçôáò, ðïõ åß÷å âáèéÜ ðåðïßèçóç ãéá ôç ÷ùñßò áíôáðüêñéóç áîßá ôçò áðïêáëõðôéêÞò áëÞèåéáò ðïõ ï ßäéïò ìüíï êáôåß÷å, êáé ðïõ áéóèáíüôáí íá êéíåßôáé óôï ðåñéèþñéï ìéáò áíåîÝëåãêôçò êïéíùíéêÞò äéáäéêáóßáò. Óôï ðñþôï äïêßìéï ï óõããñáöÝáò åîåôÜæåé ìå ôñüðï ðïõ äåí Ý÷åé åðé÷åéñçèåß ùò óÞìåñá ôï ðñþôï âéâëéáñÜêé ôïõ Êùíóôáíôéíßäç «Äõï "÷ùñéÜ" áð' ôç Ìýêïíï» (1947), Ýíá ðüíçìá üðïõ áíáíôßññçôá êõñéáñ÷åß ôï öÜíôáóìá ôïõ «åñáóôÞ» Ðéêéþíç, ìå ôïí ïðïßï ï áèçíáßïò áñ÷éôÝêôùí âñÝèçêå ðÜíôá óå áðüëõôç éäåïëïãéêÞ äéÜóôáóç. Ï Öéëéððßäçò ðñï÷ùñåß óå åýóôï÷åò åðéóçìÜíóåéò: ôï ãåãïíüò ãéá ðáñÜäåéãìá üôé ï Êùíóôáíôéíßäçò äåí Þñèå ôüóï óå óýãêñïõóç ìå ôçí åðï÷Þ ôïõ êáé ôïí ôüðï ôïõ áëëÜ ïõóéáóôéêÜ ìå ôïí ßäéïí ôïõ ôïí åáõôü· ôï üôé ç ðñüóëçøç ôçò öýóçò åßíáé ãé' áõôüí ìéá áðüëõôá åóùôåñéêÞ äéáäéêáóßá· ôï üôé ï ßäéïò äåí ðñïÝâç ðïôÝ óå ïõóéáóôéêÞ áíÜëõóç ôçò ëáúêÞò áñ÷éôåêôïíéêÞò, ìéáò áñ÷éôåêôïíéêÞò Ýîù áðü ôïí ÷ñüíï· ôï üôé âñßóêåôáé óå ìéá ðñþôç èåìåëéþäç áíôßöáóç óôçí ðñïóÝããéóç ôïõ ëáúêïý ùò ðñïúüíôïò ôïõ áéóèÞìáôïò êáé ôïõ ðÜèïõò, åíþ ï ßäéïò èá êéíçèåß ðÜíôïôå ìå ãíþìïíá «ôç ëïãéêÞ êáé ôå÷íïãíùóßá» ùò ãíÞóéá ìïíôÝñíïò áñ÷éôÝêôïíáò. Ï óõããñáöÝáò êáôáëÞãåé üôé ï Êùíóôáíôéíßäçò åðáíåñìÞíåõóå ôç öýóç áíáäçìéïõñãþíôáò ôçí åíôüò ôïõ: ç öýóç Ýãéíå äéêÞ ôïõ åéêüíá êáé ïìïßùóç, ìåôáôñÜðçêå óå áíôáíÜêëáóç ôïõ ðñïóùðéêïý ôïõ óõóôÞìáôïò áîéþí. Ç ñùìáëÝá åíôïýôïéò ðñïóÝããéóç ôïõ Êùíóôáíôéíßäç ãéá ôï ëáúêü âñßóêåé ìåãÜëåò áíáëïãßåò ìå Üëëåò ðñïçãïýìåíåò, ãéá ðáñÜäåéãìá ôïõ Ðéêéþíç Þ ôïõ ìïíôåñíéóôÞ Êáñáíôéíïý: ôï 1925 ï Ðéêéþíçò åêöñáæüôáí ìå ôïõò ßäéïõò üñïõò ãéá ôï «éåñü» óðßôé ôïõ ÑïäÜêç óôçí Áßãéíá, ôï 1947 ï Êùíóôáíôéíßäçò åðéêáëïýíôáí ôçí «áìüëõíôç öùíÞ» ôùí äõï «÷ùñéþí» (äéÜâáæå óðéôéþí) óôç Ìýêïíï. Ç äéáöïñÜ êáôÜ ôç ãíþìç ìïõ âñßóêåôáé óå äýï åäÜöéá ôïõ êåéìÝíïõ ôïõ '47, ðïõ ï Öéëéððßäçò äåí åðéóçìáßíåé: óôï ðñþôï (ó. 23) ï Êùíóôáíôéíßäçò åßíáé êáôçãïñçìáôéêüò ëÝãïíôáò üôé «äåí Ý÷ïõìå óÞìåñá ÅëëçíéêÞ áñ÷éôåêôïíéêÞ. Äåí Ý÷ïõìå áñ÷éôåêôïíéêÝò ìïñöÝò ðïõ íá óôÝêïõí ìÝóá óôï öùò êáé óôç ìïñöÞ ôïõ ôïðßïõ ìáò». Ç ôïìÞ ìå ôï ðáñåëèüí êáé ôçí ôñÝ÷ïõóá áñ÷éôåêôïíéêÞ ðñáêôéêÞ åßíáé óáöÞò. Áêüìç ìåãáëýôåñç óçìáóßá Ý÷åé üìùò ôï åäÜöéï (ó. 34) üðïõ ï Êùíóôáíôéíßäçò ìéëÜåé ãéá ôï ëáúêü åõñåßáò êáôáíÜëùóçò ùò «æùãñáöéêÞ åéêüíá»: «ÁëÞèåéá, ãéáôß íá ìçí êáôáëÜâïõìå ðùò êáé áõôü ôï ëáúêü áñ÷éôåêôïíéêü Ýñãï åßíáé ôï áðïôÝëåóìá ìéáò ùñéóìÝíçò êïéíùíéêÞò ëåéôïõñãßáò êáé ðùò ïëüêëçñç ç ìïñöÞ ôïõ ­ ç íïìéìüôçôÜ ôïõ ­ äåí åßíáé ôßðïôå Üëëï ðáñÜ ôï äåßãìá êÜðïéáò óõãêåêñéìÝíçò âáèìßäáò ðïëéôéóìïý, ç Ýêöñáóç ìéáò ðåñéùñéóìÝíçò ôå÷íéêÞò êáé áéóèçôéêÞò ìïñöïëïãßáò;». Ôï áðüóðáóìá áõôü äéáôõðþíåé ìå ìïíáäéêÞ óáöÞíåéá ìéá êáßñéá èÝóç· áðïôåëåß åðßóçò åñìçíåõôéêü êëåéäß ãéá ôï ôé æçôïýóå ï Êùíóôáíôéíßäçò áðü ôï ëáúêü êáé ðïéá Þôáí ç ïõóßá ôçò äéêÞò ôïõ åðßêáéñçò ðñïóÝããéóçò, ðíåõìáôéêÞò êáé ôáõôü÷ñïíá áíôéêåéìåíéêÞò. Åýóôï÷ç åßíáé ç åðéëïãÞ ôçò áíÜëõóçò ôùí êôéñßùí ôïõ îåíïäï÷åßïõ óôçí Áíäñï êáé ôïõ Áñ÷áéïëïãéêïý Ìïõóåßïõ Éùáííßíùí, äýï Ýñãùí ðïõ áðïôåëïýí áêñïãùíéáßïõò ëßèïõò óôï óýíïëï ôçò ðáñáãùãÞò ôïõ Êùíóôáíôéíßäç. Èá ðñÝðåé ùóôüóï íá õðïãñáììéóôïýí ìå ìåãáëýôåñç óáöÞíåéá ïé áíáñßèìçôåò ïöåéëÝò ôïõ ôåëåõôáßïõ áõôïý Ýñãïõ óôá Áñ÷áéïëïãéêÜ Ìïõóåßá Çñáêëåßïõ êáé Èåóóáëïíßêçò, Ýñãá êáé ôá äýï ôïõ Ð. Êáñáíôéíïý. Áîéüëïãá áí êáé êÜðùò óõíïðôéêÜ åñåèßóìáôá äßíïíôáé óôï äïêßìéï ãéá ôá ìÝóá Ýêöñáóçò ôïõ áñ÷éôÝêôïíá: ôï óêßôóï, ôç öùôïãñáößá, ôïí ó÷åäéáóìü åíôýðùí êáé åêèÝóåùí, ôï «÷ôßóéìï» ôùí êåéìÝíùí ôïõ, üðïõ áöåíüò åðéóçìáßíåôáé åýóôï÷á ç áíôßèåóç óêßôóùí - öùôïãñáöéþí ùò áé÷ìçñÞ - åéñçíïðïéüò äéáäéêáóßá, åíþ ðñïêýðôåé ç óôá üñéá ôçò ðáñáöïñÜò áíÜãêç Üìåóïõ åëÝã÷ïõ êÜèå åêöñáóôéêïý ôñüðïõ ðïõ Ýèåôå óõ÷íÜ ôïí Êùíóôáíôéíßäç óå áíáðüöåõêôï ðñïóùðéêü áäéÝîïäï êáé óå ñÞîç ìå ôïí ðåñßãõñü ôïõ. Ôï êáëýôåñï ðÜíôùò êáé ðéï áñìïíéêÜ äïìçìÝíï êåßìåíï åßíáé áõôü ãéá ôïí Êùíóôáíôéíßäç êáé ôçí åðï÷Þ ôïõ. Óå ìåëåôÞìáôá ôïõ åßäïõò åßíáé ðïëý öõóéêü íá äéáöùíåß êáíåßò óå åðéìÝñïõò ðáñáôçñÞóåéò, üðùò ð.÷. ãéá ôçí õðïôéèÝìåíç «åðáíáóôáôéêüôçôá» ôïõ Íßêïõ ÌçôóÜêç Þ ãéá ôçí áíáöïñÜ ôïõ Êùíóôáíôéíßäç óå Ýíá óõãêåêñéìÝíï ðáñåëèüí: ï ðáñù÷çìÝíïò ÷ñüíïò åßíáé ìÜëëïí ãé' áõôüí Ýíá ìáãìáôéêü, éäáíéêü äï÷åßï åìðåéñéþí, ôï ïðïßï åðéêáëåßôáé áöçñçìÝíá, ãéáôß åßíáé áäýíáôïí íá ãßíåé áðïäåêôüò, íá áðïôåëÝóåé áíôéðñïóùðåõôéêÞ Ýêöñáóç ôïõ êáéñïý ôïõ. Êáé áõôü ôï åðéóçìáßíåé ìå Üëëïí ôñüðï ï óõããñáöÝáò, üôáí äéáðéóôþíåé üôé «ï Êùíóôáíôéíßäçò äåí Ýæçóå óå êáììéÜ åðï÷Þ, áêüìá ðåñéóóüôåñï óôç äéêÞ ôïõ· äåí èá ÷ùñïýóå ðïõèåíÜ». Ï Öéëéððßäçò åðéóçìáßíåé åðßóçò ôçí áßóèçóç ôçò äçìéïõñãéêÞò áõôïäõíáìßáò êáé ôéò áíèñùðéóôéêÝò êáôáâïëÝò ôçò ðáéäåßáò ôïõ Êùíóôáíôéíßäç, ðáéäåßáò ôáõôüóçìçò ìå åêåßíç ôùí öùôéóìÝíùí áóôþí ôïõ åëëçíéêïý ÌåóïðïëÝìïõ, åðéóçìáßíåé ôéò áíáëïãßåò ôïõ ìå ôçí ðñïçãïýìåíç çñùéêÞ ãåíéÜ ôïõ íôüðéïõ ìïíôÝñíïõ êéíÞìáôïò, ôçí ïðïßá ùóôüóï Þôáí ðïëý íÝïò ãéá íá óõíåéäçôïðïéÞóåé (äåí óðïýäáóå Üëëùóôå óôçí ÁèÞíá áëëÜ óôï Ìüíá÷ï). Áðü áõôÞ åíôïýôïéò ôçí Üðïøç ï Êùíóôáíôéíßäçò Þôáí ìÜëëïí ôõ÷åñüò: ãåöýñùóå ðñÜãìáôé äýï ðåñéüäïõò ôçò åëëçíéêÞò áñ÷éôåêôïíéêÞò áëëÜ ìðüñåóå íá áíáðôýîåé ôç äçìéïõñãéêÞ ôïõ ïñìÞ óå ìéáí åðï÷Þ üðïõ ç óõíôñéðôéêÞ ðëåéïíüôçôá ôùí ìüëéò áñ÷áéüôåñùí ðñïêáôü÷ùí ôïõ åß÷å ðáñáäþóåé çôôçìÝíç ôá üðëá, ãéáôß åîáéôßáò Üëëùí áñ÷þí êáé éäáíéêþí âñÝèçêå óå áðüëõôç áäõíáìßá íá ãßíåé åíåñãü êáé äçìéïõñãéêü ìÝëïò áõôÞò ôçò ßäéáò ìåôáðïëåìéêÞò åðï÷Þò.  ÁíôñÝá ÃéáêïõìáêÜôïõ Ôï ÂÇÌÁ, 11 Éáíïõáñßïõ 1998"

             ÏÉÊÉÓÔÉÊÇ ÁÍÁÐÔÕÎÇ: ÍÏÌÏÈÅÔÉÊÏ ÐËÁÉÓÉÏ ÊÁÉ ÐÑÁÎÇ 

---

Óôçí áíôßëçøç ôïõ ¸ëëçíá ðïëßôç êïéíü ôüðï áðïôåëåß ç áíáãíþñéóç ìßáò Ýíôïíçò áõèáéñåóßáò óôçí åêôüò ó÷åäßïõ ïéêéóôéêÞ áíÜðôõîç, üðùò áõôÞ Ý÷åé äéáìïñöùèåß óôç ÷þñá ìáò. Ç áõèáéñåóßá áõôÞ áíáãíùñßæåôáé óå äýï åðßðåäá, ðñþôïí ôç èÝóç óôçí ïðïßá ðñáãìáôïðïéåßôáé ç äüìçóç êáé äåýôåñïí ôï ìÝãåèïò ôùí êáôáóêåõþí êáé ôïõò ðñáãìáôïðïéçìÝíïõò óõíôåëåóôÝò êÜëõøçò êáé äüìçóçò. Ìå áõôüí ôïí ôñüðï óõ÷íÜ áíáñùôéÝôáé êáíåßò 'ðþò åðéôñÜðçêå íá êôéóèåß áõôü åäþ Þ ôï Üëëï åêåß...' Þ 'ðþò åßíáé äõíáôüí óå ìßá ìéêñÞ ðåñéáóôéêÞ ðñþçí êáëëéåñãÞóéìç Ýêôáóç íá áíåãåßñïíôáé ðïëõÜñéèìá êáé ðõêíïäïìçìÝíá óõãêñïôÞìáôá êáôïéêéþí...'.

ÐñÜãìáôé éäéáßôåñá óôéò ðåñéáóôéêÝò æþíåò üðïõ ç ðßåóç ãéá ïéêéóôéêÞ áíÜðôõîç åßíáé åîáéñåôéêÜ Ýíôïíç ôï öáéíüìåíï ôçò õðåñåêìåôÜëëåõóçò ôùí åêôüò ó÷åäßïõ ðåñéï÷þí åßíáé óõ÷íü. Ðïéï åßíáé ùóôüóï ôï íïìïèåôéêü ðëáßóéï ðïõ âñßóêåôáé åí éó÷ý êáé ùò ðñïò ðïéá óçìåßá ðñáãìáôïðïéïýíôáé ïé êáôáóôñáôçãÞóåéò ôïõ. Áõôü åßíáé Ýíá åñþôçìá ôï ïðïßï äåí åßíáé åõñÝùò ãíùóôü êáé ôï ïðïßï åðé÷åéñþ ìå ôï ðáñüí êåßìåíï íá äéáöùôßóù.

Ç åêôüò ó÷åäßïõ äüìçóç õðüêåéôáé óôï ðñïåäñéêü ÄéÜôáãìá 24 / 31.5.1985 (ÖÅÊ 270 Ä'), üðïõ ìå áíáëõôéêü ôñüðï êáèïñßæïíôáé ïé üñïé äüìçóçò ãéá äéÜöïñåò êáôçãïñßåò ÷ñÞóåùí ãçò. ÅóôéÜæïíôáò óôï Üñèñï 6 ôï ïðïßï áíáöÝñåôáé óôçí êáôáóêåõÞ êáôïéêéþí åíôïðßæïõìå áñ÷éêÜ ôï üñéï ôùí ôåóóÜñùí óôñåììÜôùí ãéá ôùí áñôéüôçôá ôùí áãñïôåìá÷ßùí. Ìå åîáßñåóç ðåñéï÷Ýò üðïõ åöáñìüæïíôáé åéäéêÝò ñõèìßóåéò, óõíÞèùò ðåñéáóôéêÝò æþíåò ìåãÜëùí ðüëåùí üðïõ éó÷ýïõí Æþíåò Ïéêéóôéêïý ÅëÝã÷ïõ (ÆÏÅ), êáé ðåñéï÷Ýò ðïõ Ý÷ïõí ÷áñáêôçñéóèåß ùò äáóéêÝò åêôÜóåéò, ïõóéáóôéêÜ ôï äéêáßùìá ôçò äüìçóçò éó÷ýåé ðáíôïý.

Ç áäõíáìßá áõôÞ ôïõ íüìïõ íá èåóðßóåé ðåñéóóüôåñï åîåéäéêåõìÝíåò ñõèìßóåéò ùò ðñïò ôï ðïõ ìðïñåß íá êáôáóêåõáóôåß Ýíá êôßóìá óå åêôüò ðåäßïõ ðåñéï÷Ýò åîçãåß êáé ðñïöáíþò íïìéìïðïéåß ôçí äüìçóç óå ðåñéï÷Ýò üðïõ ç êïéíÞ ëïãéêÞ èá èåùñïýóå ðñïóôáôåõüìåíåò: Ðåñéï÷Ýò êïíôÜ óôïí áéãéáëü, åêôÜóåéò ìå õøçëÞ âëÜóôçóç Þ êáëëéÝñãåéåò óå ðåäéÜäåò êáé ïñïðÝäéá áðïìáêñõóìÝíåò áðü ïéêéóìïýò, êïñõöïãñáììÝò õøùìÜôùí óå íçóéÜ ê.á. Ï ìïíáäéêüò ðåñéïñéóìüò ôùí 4 óôñåììÜôùí êáèéóôÜ ôï íïìïèåôéêü ðëáßóéï áíåðáñêÝò ùò ðñïò ôï 'ðïý' ðñáãìáôïðïéåßôáé ç åêôüò ó÷åäßïõ äüìçóç.

 Åñ÷üìáóôå ôþñá óôï æÞôçìá ôïõ 'ðüóï' åðéôñÝðåôáé íá áíïéêïäïìçèåß óå áõôÝò ôéò éäéïêôçóßåò. Óå áõôÞí ôçí ðåñßðôùóç ï íüìïò äåß÷íåé Ýíá âáèìü åõáéóèçóßáò åðéôñÝðïíôáò êáô'åëÜ÷éóôï ôá 200 ô.ì. ÷þñùí êõñßáò ÷ñÞóçò, åíþ óôç ðåñßðôùóç áãñïôåìá÷ßùí ìåãáëýôåñùí ôùí 4 óôñåììÜôùí ç ðñïóáýîçóç äåí åßíáé åõèÝùò áíÜëïãç, áëëÜ áêïëïõèåß ôïí ôýðï [200 + (Å - 4.000) * 0,02], üðïõ E ôï óõíïëéêü åìâáäüí. Ìå ôïí ôñüðï áõôü óå Ýíá áãñïôåìÜ÷éï 8 óôñåììÜôùí áíôéóôïé÷ïýí 280 ô.ì., åíþ ðÝñáí ôùí 8 óôñåììÜôùí ï óõíôåëåóôÞò ðñïóáýîçóçò ìåéþíåôáé óå 0,01.

Ùò óõìðÝñáóìá ðñïêýðôåé üôé ï íüìïò ðåñéïñßæåé óçìáíôéêÜ ôï ìÝãåèïò ôçò äüìçóçò êáé êÜëõøçò áíåîáñôÞôùò ìåãÝèïõò éäéïêôçóßáò, áëëÜ ðáñÜëëçëá åõíïåß ôéò êáôáôìÞóåéò ôùí ìåãÜëùí éäéïêôçóéþí óå ìéêñüôåñá ôìÞìáôá ìå åìâáäüí êïíôÜ óôï üñéï áñôéüôçôáò. Ï íüìïò êÜíåé åðßóçò ðñüâëåøç ãéá ôïí ðåñéïñéóìü ôùí çìéõðáéèñßùí ÷þñùí êáèþò áðáéôåß ôçí ðñïóìÝôñçóç ôïõò óôç äüìçóç ôïõëÜ÷éóôïí óôçí ðåñßðôùóç éóüãåéùí êáôïéêéþí, åíþ ôï ðåñéïñßæåé ôï ôìÞìá ôïõ õðïãåßïõ ðïõ âñßóêåôáé ðÜíù áðü ôç óôÜèìç ôïõ åäÜöïõò óå 0,80ì. (Ýíáíôé 1,50 ðïõ éó÷ýåé ãéá ôéò åíôüò ó÷åäßïõ ðåñéï÷Ýò.

Ç óçìáíôéêüôåñç ùóôüóï ñýèìéóç ãéá ôçí ðñïóôáóßá ôïõ ôïðßïõ åßíáé ç áðáéôïýìåíç åíüôçôá ôïõ êôßóìáôïò, ç äçìéïõñãßá äçëáäÞ åíüò åíéáßïõ êôéñßïõ Þ ìéêñüôåñùí üãêùí ðïõ óõíäÝïíôáé üìùò ìåôáîý ôïõò. Ç åöáñìïãÞ áõôÞò ôçò óçìåßùóçò ôïõ íüìïõ èá åëá÷éóôïðïéïýóå ôç äéáóðïñÜ êáé ôçí áóôéêÞ äéÜ÷õóç êáèþò èá åíïðïéïýóå ôïí åëåýèåñï ÷þñï êáé èá áðÝôñåðå ôïí ðåñáéôÝñù êáôáêåñìáôéóìü êáé ôçí äçìéïõñãßá óõãêñïôçìÜôùí.

¸÷ïíôáò ðåñéãñÜøåé ôï íïìïèåôéêü ðëáßóéï èá ðñïóðáèÞóù íá êùäéêïðïéÞóù ôïõò ôñüðïõò ìå ôïõò ïðïßïõò ðñáãìáôïðïéåßôáé ç êáôáóôñáôÞãçóç ôïõ êáé ðñïêýðôåé ôï ãíùóôü áðïôÝëåóìá: Ç ïéêéóôéêÞ áíÜðôõîç óôéò åêôüò ó÷åäßïõ ðåñéï÷Ýò ðëçóéÜæåé óå ìïñöÞ êáé Ýíôáóç ôçí åíôüò ó÷åäßïõ, ôá ïãêþäç óõãêñïôÞìáôá êáôïéêéþí äéåóðáñìÝíùí óå êáíïíéêÝò áðïóôÜóåéò, êáôáêåñìáôßæïõí ôïí åëåýèåñï ÷þñï êáé áðïêüðôïõí ôç óõíÝ÷åéá ôïõ öõóéêïý ôïðßïõ, ìéêñïß ïéêéóìïß áíåãåßñïíôáé öáéíïìåíéêÜ óôç ìÝóç ôïõ ðïõèåíÜ...

1. Äåí åöáñìüæåôáé ç áðáßôçóç ãéá ôçí åíüôçôá ôïõ êôßóìáôïò: Ç õðïóçìåßùóç üôé ìðïñåß íá õðÜñ÷åé ìåñéêÞ äéáóðïñÜ ìå ãíùìïäüôçóç ôçò ÅÐÁÅ (ÅðéôñïðÞ Ðïëåïäïìéêïý & Áñ÷éôåêôïíéêïý ÅëÝã÷ïõ) ãßíåôáé óôçí ðñÜîç êáíüíáò, êáèþò óôçí ðëåéïøçößá ôùí ðåñéðôþóåùí ç Ýãêñéóç äéáóðïñÜò ôùí êôéóìÜôùí äßíåôáé áðü ôéò áñìüäéåò åðéôñïðÝò. Ôï 'ðáñáèõñÜêé' ôïõ íüìïõ ãßíåôáé êáíüíáò êáé ç áõóôçñüôçôá ôùí åðéôñïðþí åîáíôëåßôáé óôç äéáôÞñçóç ìéêñþí áðïóôÜóåùí ìåôáîý ôùí êôéóìÜôùí Þ åðéìÝñïõò ïìáäïðïéÞóåéò.

2. Ôá êôßñéá ó÷åäéÜæïíôáé éóüãåéá ìå óôü÷ï ôç ìåãéóôïðïßçóç ôçò êÜëõøçò êáé ôçí ìåôáôñïðÞ ôïõò óå äéþñïöá óôç öÜóç ôçò êáôáóêåõÞò ìå õðåñýøùóç ôùí õðïãåßùí.

3. Ïé óôÝãåò áðïôåëïýí åí äõíÜìåé ÷þñïõò ðñïóáýîçóçò ôçò äüìçóçò ìå äçìéïõñãßá êáôïéêÞóéìùí ÷þñùí.

4. ÊëåéóôÝò èÝóåéò óôÜèìåõóçò êáé Üëëïé âïçèçôéêïß ÷þñïé åíôÜóóïíôáé óôï êÝëõöïò ôïõ êôéñßïõ ìå óôü÷ï ôçí ðåñáéôÝñù åðÝêôáóç.

Ôá ðáñáðÜíù óôïé÷åßá ïäçãïýí óõíåðþò óôï ó÷åäéáóìü ôåóóÜñùí Þ ðÝíôå ãéá ðáñÜäåéãìá áíåîÜñôçôùí êáôïéêéþí (ðñïöáíþò åîáéñåôéêÜ ìéêñþí âÜóç ôïõ ó÷åäßïõ êáèþò åßíáé áðü 40 Ýùò 50ô.ì.), ôïðïèåôçìÝíùí óå êáíïíéêÝò áðïóôÜóåéò óôï ÷þñï ôïõ áãñïôåìá÷ßïõ, ïé ïðïßåò óôç öÜóç ôçò êáôáóêåõÞò åé áíåîÜñôçôç ðñüóâáóç, ìÜíôñá, èÝóç óôÜèìåõóçò, õðáßèñéåò êáôáóêåõÝò, ðñïóáõîÜíïíôáé ðáñáíüìùò õðåñâáßíïíôáò ôåëéêÜ ôá 100 ô.ì.. ÊÜèå ìßá Ý÷åíþ ôï ýøïò ìðïñåß íá õðåñâáßíåé ôá 7,5 Þ áêüìç êáé ôá 9,00 ìÝôñá.

 Ôé áðïìÝíåé åðïìÝíùò áðü ôï öõóéêü ôïðßï?

Óå ôé äéáöÝñåé ìßá ôÝôïéá ïéêéóôéêÞ áíÜðôõîç áðü ìßá åíôüò ó÷åäßïõ åðÝêôáóç ìå ÷áìçëü óõíôåëåóôÞ äüìçóçò ôçò ôÜîçò ôïõ 0,2 Ýùò 0,4?

Ðþò èá èùñáêßóïõìå èåóìéêÜ ôçí åêôüò ó÷åäßïõ äüìçóç, ðñïóôáôåýïíôáò ôï öõóéêü ôïðßï êáé ôïí åëåýèåñï ðåñéáóôéêü ÷þñï?

 ÅñùôÞìáôá áíïé÷ôÜ ðñïò óõæÞôçóç, æçôÞìáôá ðïõ áðáéôïýí ðñùôïâïõëßåò êáé áõôïêñéôéêÞ áðü ôïõò ìç÷áíéêïýò êáé ôéò áñìüäéåò åðéôñïðÝò åëÝã÷ïõ...ðñéí åßíáé ïé óõíÝðåéåò ìç áíáóôñÝøéìåò

Ëáãáñßáò Áðüóôïëïò, Èåó/íßêç.

 

 

---

NEW LOCAL GOVERMENT NETWORK

---

Ç ôïðéêÞ áõôïäéïßêçóç (ÔÁ) èá áíôéìåôùðßóåé ðïëõÜñéèìåò ðñïêëÞóåéò óôá åðüìåíá 10 ìå 15 ÷ñüíéá. ¼ìùò, ðïëý ëßãá åßíáé áõôÜ ðïõ áðáéôïýí ìåãáëýôåñç áêñßâåéá óôçí áíôéìåôþðéóÞ ôïõò áðü ôçí åîáóöÜëéóç ìéá áîéüëïãçò êáé ÷áñéóìáôéêÞò ïìÜäáò áíèñþðùí, éêáíÞò íá áíôéìåôùðßóåé áõôÝò ôéò ðñïêëÞóåéò åðéôõ÷þò.
Ç ÔÁ åßíáé ï ìåãáëýôåñïò åñãïäüôçò óôç Áããëßá ðáñÝ÷ïíôáò åñãáóßá óôï 12,6% ôïõ åñãáôéêïý äõíáìéêïý ôçò ÷þñáò. ÅðéðñïóèÝôùò, ìÝóá áðü ôïõò äáóêÜëïõò, êïéíùíéêïýò ëåéôïõñãïýò êáé Üëëåò ïìÜäåò åñãáæüìåíùí ôï ðñïóùðéêü ôùí ôïðéêþí öïñÝùí äéáäñáìáôßæåé Ýíáí åîáéñåôéêÜ óçìáíôéêü ñüëï óôçí êïéíùíßá. Ìå áõôÞ ôç ëïãéêÞ, ç ÔÁ Ý÷åé áíáëÜâåé ôçí åõèýíç íá óõíåéóöÝñåé óçìáíôéêÜ óôçí ëåéôïõñãßá ôçò ôïðéêÞò êïéíùíßáò.
Óáí åñãïäüôåò, ïé ôïðéêÝò áñ÷Ýò êáëýðôïõí üëï ôï åýñïò ôçò ÷þñáò. Åðßóçò êáëýðôïõí êáé ôï ìåãáëýôåñï öÜóìá äéáöïñåôéêþí åéäéêïôÞôùí áðü ðïëéôéêïýò ìç÷áíéêïýò, ìÝ÷ñé åñãáæüìåíïõò óôçí õãåßá, äáóïëüãïõò, åñãáæüìåíïõò óôç óõíôÞñçóç áõôïêéíçôïäñüìùí áëëÜ êáé óôç äéá÷åßñéóç ôùí áðïññéììÜôùí.

ÐïéÝò åßíáé ïé óýã÷ñïíåò ðñïêëÞóåéò êáé äõóêïëßåò;

Ç ÔÁ åßíáé áíôéìÝôùðç ìå ìéá ùñïëïãéáêÞ âüìâá, ôçí çëéêßá ôïõ åñãáôéêïý äõíáìéêïý. ÅðïìÝíùò, ç ðáñïýóá êáôÜóôáóç ðñÝðåé íá ðñïâëçìáôßóåé ü÷é ìüíï ôïõò õðåýèõíïõò ôùí ôïðéêþí áñ÷þí Þ ôïõò õðåýèõíïõò ôïõ ðñïóùðéêïý, áëëÜ üëïõò üóïõò åñãÜæïíôáé óå áõôüí ôïí ôïìÝá áëëÜ êáé üëïõò ôïõò ðïëßôåò. ÅÜí åîáéñÝóïõìå ôïõ äáóêÜëïõò, 31% üëïõ ôïõ åñãáôéêïý äõíáìéêïý åßíáé ðÜíù áðü 50 åôþí, óõãêñéôéêÜ ìå ôï 24% ôçò åõñýôåñçò ïéêïíïìßáò. Ç áíáëïãßá ôùí åñãáæüìåíùí êÜôù áðü ôùí 25 åôþí åßíáé 7% óå óýãêñéóç ìå ôï 17% ôçò åõñýôåñçò ïéêïíïìßáò.
ÕðÜñ÷ïõí ëïéðüí ðñïöáíåßò äõóêïëßåò ðïõ óõíäÝïíôáé ìå Ýíá åñãáôéêü äõíáìéêü ðïõ üëï êáé ìåãáëþíåé áëëÜ êáé ìå æçôÞìáôá ðïõ Üðôïíôáé ôçò õãåßáò êáé ôùí éêáíïôÞôùí åíüò ôÝôïéïõ ðëçèõóìïý. ¼ìùò ôï ðéï óçìáíôéêü æÞôçìá åßíáé ôï ãåãïíüò üôé ôï 31% ôïõ äõíáìéêïý èá ðñÝðåé íá óõíôáîéïäïôçèåß ìÝóá óôá åðüìåíá 15 ÷ñüíéá. Ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá ðïëëÝò ôïðéêÝò õðçñåóßåò Ý÷ïõí ÷Üóåé ðïëýôéìç ãíþóç êáé åìðåéñßá ðëçñþíïíôáò ìáæß êáé Ýíá óçìáíôéêü êüóôïò. Ìáæß ìå áõôÞ ôç ìáæéêÞ óõíôáîéïäüôçóç ôùí åñãáæïìÝíùí ðïõ Ýãéíå ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá ÷Üèçêå êáé ìéá óçìáíôéêÞ óõëëïãéêÞ ãíþóç êáé åìðåéñßá.
Åßíáé ëïéðüí êáôáíïçôü üôé õðÜñ÷åé ìéá áõîáíüìåíç áíçóõ÷ßá ìåôáîý ôçò ÔÁ êáé ôçò êåíôñéêÞò êõâÝñíçóçò, ùò ðñïò ôï ðþò ç ðñþôç èá ìðïñïýóå íá åðáíäñþóåé êáé íá êñáôÞóåé óôéò ôÜîåéò ôçò, ôáëáíôïý÷ï ðñïóùðéêü ãéá ôï ìÝëëïí. ¹äç ôï 2004, ç ¸íùóç ÅñãáæïìÝíùí ðñïåéäïðïéïýóå üôé Ýðñåðå íá áõîçèåß ôï ìüëéò 8% ôùí õðáëëÞëùí ðïõ åßíáé êÜôù ôùí 25 åôþí, ãéá í’ áðïöåõ÷èåß ç êñßóç. Ôï I&DeA (Improvement and Development Agency for local government) åðåóÞìáíå öÝôïò ôçí Ýëëåéøç éêáíïôÞôùí óôçí ÔÁ. Ôáõôü÷ñïíá, ìéá ðñüóöáôç Ýñåõíá êáôÝäåéîå äõóêïëßåò óôçí áíåýñåóç áëëÜ êáé ôç óõãêñÜôçóç åîåéäéêåõìÝíïõ ðñïóùðéêïý ãéá äéïéêçôéêÝò èÝóåéò, óôï 87% ôùí ïñãáíéóìþí ôïðéêÞò áõôïäéïßêçóçò (ÏÔÁ). ÁõôÞ åßíáé ìéá ðïëý áíçóõ÷çôéêÞ óôáôéóôéêÞ.
¼ôáí ìÜëéóôá óõíõðïëïãßóåé êáíåßò ôç óõíïëéêÞ ìåßùóç ôïõ åñãáôéêïý äõíáìéêïý êáé ôçí ýöåóç óôçí ïéêïíïìßá ôçò ÷þñáò, ç áíÜãêç ãéá äñÜóç êáèßóôáôáé áêüìç ðéü åðéôáêôéêÞ. Áðü ôï 2002 ùò ôï 2012, ïé áíÜãêåò ôïõ éäéùñéêïý ôïìÝá ãéá äéåõèõíôéêÜ óôåëÝ÷ç êáé managers èá öôÜóåé ôá 2,2 åêáôïììýñéá, ìå ôçí ðáñï÷Þ õðçñåóéþí íá áíôëåß ìüíç ôçò ôï 60% áõôþí. ¢ñá, ç æÞôçóç èá áõîçèåß åéäéêÜ ãéá ôïí ôïìÝá ðïõ ç ÔÁ áíáæçôåß ðåñéóóüôåñï. Áêüìç ÷åéñüôåñá, ôï åñãáôéêü äõíáìéêü ‘ðñþôçò äéáëïãÞò’ (24-49 åôþí) áíáìÝíåôáé íá ìåéùèåß óå üëåò ôéò ðåñéï÷Ýò ôçò ÷þñáò.
Êáé äåí ðñÝðåé íá îå÷íÜìå ôï ïéêïíïìéêü ðåäßï åðß ôïõ ïðïßïõ ïöåßëïõí íá áíåõñåèïýí ïé æçôïýìåíåò ëýóåéò. ÌÝ÷ñé ôï ôÝëïò ôïõ 2007-08, ïé ÏÔÁ èá ðñÝðåé íá Ý÷ïõí ðáñÜîåé áíôáðïäïôéêÝò õðçñåóßåò áîßáò 4,3 äéò ëéñþí, ìå ôéò ðñïâëÝøåéò ôùí äáðáíþí íá åßíáé êáèçëùìÝíåò ðåñéóóüôåñï áðü ðïôÝ.
Ëïéðüí, ðþò èá áíôéìåôùðéóôïýí áõôÝò ïé ðéÝóåéò; ¸íá ìüíï ðáñÜäåéãìá åßíáé áñêåôü ãéá íá öùôßóåé ôá ðñïâëÞìáôá ðïõ áíôéìåôùðßæïõí ïé ÏÔÁ. ¸íá åðáñ÷éáêü äçìïôéêü óõìâïýëéï (ÄÓ) Ýðñåðå íá áíôáðïêñéèåß óôç óõíôáîéïäüôçóç ôïõ ìéóïý äéåõèõíôéêïý ðñïóùðéêïý ôïõ, åíôüò 6 ìçíþí. Ôï ìðëÝîéìï ÷åéñïôÝñåøå áðü ôçí Ýëëåéøç èÝëçóçò êáé éêáíïôÞôùí ôùí õðüëïéðùí õðáëëÞëùí ãéá íá ðÜñïõí ôéò èÝóåéò ôùí áðï÷ùñïýíôùí. Ãéá íá áíôéìåôùðßóåé ôï ðñüâëçìá, ôï ÄÓ õðÝãñáøå Ýíá ìåóïðñüèåóìï óõìâüëáéï ìå åôáéñåßá óõìâïýëùí ãéá íá áíåõñåèïýí êáé íá ðñïóëçöèïýí íÝá óôåëÝ÷ç. ÁëëÜ áõôÞ ç ðñáêôéêÞ äåí ìðïñåß íá åßíáé óõíïëéêÞ ëýóç ãéáôß äåí áõîÜíåé ôç äåîáìåíÞ áðü ôçí ïðïßá áíôëïýíôáé áõôÜ ôá óôåëÝ÷ç, áí êáé âïçèÜ óôçí åðéëïãÞ ôùí êáëýôåñùí.

Ãéáôß ç ôïðéêÞ áõôïäéïßêçóç áíôéìåôùðßæåé áõôÜ ôá ðñïâëÞìáôá êáé ôé ðñÝðåé íá êÜíåé;

Ëßãïé èá áñíïýíôáí üôé ç ðñüêëçóç ãéá ôïõò ÏÔÁ åßíáé ðåñéóóüôåñï óýíèåôç áðü ôçí áíôßóôïé÷ç Üëëùí, ìåãÜëùí äçìüóéùí ïñãáíéóìþí: ôï åñãáôéêü ôçò äõíáìéêü åßíáé ãåùãñáöéêÜ äéáóêïñðéóìÝíï, óå áíôßèåóç ìå áõôü ôçò êåíôñéêÞò äéïßêçóçò Þ ôùí áóôéêþí õðçñåóéþí.
ÐáñÜ ôáýôá, ç åîÞãçóç ôïõ ðñïâëÞìáôïò âñßóêåôáé óôçí Ýííïéá ôçò áíôßëçøçò: áõôï-áíôßëçøç êáé áíôßëçøç ôùí Üëëùí. Ôï âáèýôåñï áßôéï åßíáé äýóêïëï íá áðïìïíùèåß – ìÜëëïí Ýãêåéôáé óôçí áìáýñùóç ôçò Ýííïéáò ôïõ äçìüóéïõ õðÜëëçëïõ êÜðïõ óôç äåêáåôßá ôïõ ’80. ¼ìùò ôï ïõóéáóôéêü ðñüâëçìá åßíáé üôé ïé ÏÔÁ áäõíáôïýí íá ðñïóåëêýóïõí ôá ôáëÝíôá ðïõ ÷ñåéÜæïíôáé. Ìéá ðñüóöáôç ìåëÝôç âñÞêå üôé ìüíï ôï 10% áðü ôá õøçëüâáèìá óôåëÝ÷ç ôùí ÏÔÁ, äåí ðñïÝñ÷ïíôáé áðü áõôïýò.
Ïé ÏÔÁ Ý÷ïõí áõîÞóåé äñáìáôéêÜ ôçí åðßäïóÞ êáé ôçí áðïôåëåóìáôéêüôçôÜ ôïõò ôá ôåëåõôáßá 10 ÷ñüíéá îåðåñíþíôáò Üëëïõò äçìüóéïõò ïñãáíéóìïýò áêüìá êáé ïñãáíéóìïýò ôïõ éäéùôéêïý ôïìÝá. Ðáñ’ üëá áõôÜ äåí õðÜñ÷åé ìéá áíôßóôïé÷ç ìåôáóôñïöÞ ôùí ðïëéôþí ó’ áõôÞ ôç íÝá ðñáãìáôéêüôçôá.
ÅðïìÝíùò, ìÝñïò ôçò ëýóçò áõôïý ôïõ æçôÞìáôïò åßíáé ç áðïêáôÜóôáóç ôçò öÞìçò ôùí ÏÔÁ – ìéá áðïóôïëÞ ç ïðïßá åßíáé Þäç êáè’ ïäüí. Ïé ÏÔÁ ðñïóðáèïýí óõëëïãéêÜ íá äïìÞóïõí ìéá öÞìç ðïõ íá ôïõò áíôéóôïé÷åß óáí áðïôåëåóìáôéêïß, êáéíïôüìïé êáé ðñïíïçôéêïß ïñãáíéóìïß. Åí ôïýôïéò, ðñÝðåé íá ðÜìå Ýíá âÞìá ðáñáêÜôù êáé ç åðéóôçìïíéêÞ Ýñåõíá íá äåßîåé óôïõò ÏÔÁ ðïý áêñéâþò âñßóêåôáé ôï ðñüâëçìá ôïõò þóôå áõôïß óôç óõíÝ÷åéá íá êáôáëÜâïõí ðþò ìðïñïýí íá ðñïóåëêýóïõí íÝá éêáíÜ óôåëÝ÷ç.
¼ðùò ãíùñßæïõìå ïé ÏÔÁ åßíáé óå äåóðüæïõóá èÝóç ãéá íá óõíåéóöÝñïõí óôçí ôïðéêÞ êïéíùíßá êáé íá Ý÷ïõí óçìáíôéêÞ åðßäñáóç óôç æùÞ ôùí ðïëéôþí. ÁõôÞ ç ðñïïðôéêÞ èá ðñÝðåé -êáé óå ðïëëÝò ðåñéðôþóåéò ôï êáôáöÝñíåé- íá óõíáñðÜæåé Üôïìá ìå Ýíôïíç óõëëïãéêÞ óõíåßäçóç þóôå íá ðñïóöÝñïõí óôï êïéíùíéêü óýíïëï. ¸íá óçìáíôéêü óôïé÷åßï åðïìÝíùò åßíáé ðþò ïé ÏÔÁ ìðïñïýí íá ðïõëÞóïõí áõôü ðïõ Ý÷ïõí íá ðñïóöÝñïõí.
Áðü ôçí Üëëç ìåñéÜ äåí õðÜñ÷åé áìöéâïëßá üôé ïé ÏÔÁ ðáñáäïóéáêÜ Ý÷ïõí áðïôý÷åé íá åðåíäýóïõí óôï ìåëëïíôéêü åñãáôéêü ôïõò äõíáìéêü êáèþò êáé óå ìéá ÷áñéóìáôéêÞ äéá÷åßñéóç áõôïý ôïõ äõíáìéêïý. Åíþ ï éäéùôéêüò ôïìÝáò Ý÷åé ïñãáíùèåß þóôå íá ðñïóåëêýóåé íÝïõò ðôõ÷éïý÷ïõò êáé íá ôïõò ðñïåôïéìÜóåé ãéá ìáêñï÷ñüíéá áðáó÷üëçóç, ïé ÏÔÁ óõíÞèùò óôçñßæïíôáé óå áíåðßóçìïõò ìç÷áíéóìïýò äéá÷åßñéóçò ôáëÝíôùí. ÁõôÝò ïé äéáäéêáóßåò ôáéñéÜæïõí ðåñéóóüôåñï óå ìéá áðáñ÷áéùìÝíç áíôßëçøç ðåñß åñãáóéáêÞò çèéêÞò áëëÜ êáé óå ïñãáíéóìïýò ìéêñüôåñïõ ìåãÝèïõò üðùò Þôáí ïé ÏÔÁ ðáñáäïóéáêÜ.
Ïé ÏÔÁ ÷ñåéÜæåôáé íá åðáíåîåôÜóïõí ðþò óôñáôïëïãïýí áëëÜ êáé ðþò äéá÷åéñßæïíôáé ôá ôáëÝíôá. Ç ðñþôç ðñüêëçóç ðïõ áíôéìåôùðßæïõí åßíáé ðþò ìðïñåß êÜðïéïò íá óôñáôïëïãÞóåé ôïõò óùóôïýò áíèñþðïõò. ÐáñáäïóéáêÜ, ïé ÏÔÁ Ý÷ïõí óôçñé÷ôåß óå Ýíáí óõíäõáóìü áðü êßíçôñá, üðùò óýíôáîç êáé åñãáóéáêÞ áóöÜëåéá. ÁëëÜ ãßíåôáé üëï êáé ðåñéóóüôåñï óáöÝò üôé ïé ÏÔÁ ðñÝðåé íá ãßíïõí ðåñéóóüôåñï Ýìðåéñïé êáé åëêõóôéêïß óôïõò íÝïõò ðôõ÷éïý÷ïõò. Åðßóçò, ðñÝðåé íá áîéïëïãÞóïõí ðïéá åßíáé ôá åíäéáöÝñïíôá ôçò íÝáò ãåíéÜò ôùí çãåôþí êáé ôé åßäïõò áìïéâÝò èá ôïõò äåëÝáæáí.
ÅðéðëÝïí, õðÜñ÷åé ìéá áðïôõ÷çìÝíç äéá÷åßñéóç ôïõ õðÜñ÷ïíôïò åñãáôéêïý äõíáìéêïý áðü ôïõò ÏÔÁ. Ëßãï ëéãüôåñïé áðü ôïõò ìéóïýò åñãáæüìåíïõò óôç ÌåãÜëç Âñåôáíßá (47%) åßíáé åõ÷áñéóôçìÝíïé ìå ôçí ðñüïäï ôçò êáñéÝñáò ôïõò. Ôáõôü÷ñïíá, ôï 38% ôùí åñãáæïìÝíùí óôïõò ÏÔÁ õðïäåéêíýïõí ôçí Ýëëåéøç óõíå÷éæüìåíçò åîÝëéîçò Þ êÜðïéïõ íÝïõ ñüëïõ ðïõ èá ìðïñïýóáí íá áíáëÜâïõí, óáí ôá ìåãáëýôåñá åìðüäéá ôçò ðñïüäïõ ôïõò.
Ãéá íá ôï ôïðïèåôÞóïõìå ìåôñéïðáèþò, ïé ÏÔÁ áíôéìåôùðßæïõí ìéá äýóêïëç ðñüêëçóç.
Äåí åßíáé üìùò ðñüäçëï üôé êÜðïéïé åýñùóôïé ìç÷áíéóìïß Ý÷ïõí óôçèåß ãéá ôçí áíôéìåôþðéóç ôïõ ðñïâëÞìáôïò. Áõôü äåí ìðïñåß íá áðïäïèåß óå Ýëëåéììá öéëïäïîßáò. Ç óôñáôçãéêÞ áìïéâþí êáé åñãáôéêïý äõíáìéêïý (Pay & Workforce Strategy) ôïõ õðïõñãåßïõ ÊïéíïôÞôùí êáé ÔïðéêÞò Áõôïäéïßêçóçò ôï 2004, ôÝèçêå ãéá íá åðéôý÷åé ôïí ôïëìçñü óôü÷ï ôïõ «íá åîáóöáëßóïõìå üôé ç ÔÁ óôçí Áããëßá Ý÷åé ôï óùóôü áñéèìü ðñïóþðùí, óôéò óùóôÝò èÝóåéò, ìå ôá óùóôÜ ðñïóüíôá þóôå íá ðáñÜîïõí êáëýôåñåò õðçñåóßåò ìå ìåãáëýôåñç áðïôåëåóìáôéêüôçôá êáé ðåñéóóüôåñï åóôéáóìÝíåò óôïí áðïäÝêôç».
Óáí óõíÝðåéá áõôïý, ôá ÄÓ ðáñïôñýíèçêáí íá èåùñÞóïõí ïëéóôéêÜ ôï åñãáôéêü ôïõò äõíáìéêü, åéóÜãïíôáò ðïëéôéêÝò áíèñþðéíùí ðüñùí êáé ó÷Ýäéá äéá÷åßñéóçò äõíáìéêïý.
ÁëëÜ ðþò ìðïñïýí ïé ÏÔÁ ðñÜãìáôé íá ÷ôßóïõí ðÜíù óå áõôÜ ôá èåìÝëéá; Áñ÷éêÜ, èá ìðïñïýóáí íá åðùöåëçèïýí ìåëåôþíôáò ôéò ìåôáññõèìßóåéò óå Üëëïõò äçìüóéïõò ïñãáíéóìïýò. Ç êåíôñéêÞ êõâÝñíçóç èåóìïèÝôçóå Ýíá ðñüãñáììá äéá÷åßñéóçò ôáëÝíôùí ãéá áðüöïéôïõò ðïõ èÝëïõí íá êÜíïõí êáñéÝñá óôï äçìüóéï ôïìÝá êáé ôï óõìðëÞñùóå ìå ðïëéôéêÝò áìïéâþí óõíäåüìåíùí ìå ôçí áðüäïóç ôùí õðáëëÞëùí êáèþò êáé ìßá óåéñÜ Üëëùí ðñïóüíôùí. Åí ôù ìåôáîý, ôï ÅÓÕ åðßóçò õðÝóôç ñéæéêÞ áíáìüñöùóç, ç ïðïßá åõèõãñÜììéóå ôéò áìïéâÝò ìå ôéò åêìïíôåñíéóìÝíåò õðçñåóßåò ðïõ ôþñá áõôü ðáñÜãåé. Åíþ ëßãïé áìöéâÜëëïõí üôé áõôÜ åßíáé ïñüóçìá óôï äñüìï ãéá ôïí åêóõã÷ñïíéóìü ôùí äçìüóéùí õðçñåóéþí, áêüìç ëéãüôåñïé áìöéóâçôïýí üôé áõôü ôï äñüìï ðñÝðåé íá áêïëïõèÞóïõí êáé ïé ÏÔÁ.
ÊáèáñÝò åõêáéñßåò åìöáíßæïíôáé óôïí ïñßæïíôá ãéá ôçí ÔÁ: ìéá äçìïãñáöéêÞ Ýêñçîç õðïäçëþíåé üôé ìÝ÷ñé ôï 2015 èá õðÜñ÷ïõí 500.000 ðåñéóóüôåñïé Üíèñùðïé çëéêßáò 15-24 åôþí. Áõôü ðñïóèÝôåé óôéò ðëÜôåò ôçò ÔÁ Ýíá áêüìç ìåãáëýôåñï âÜñïò, íá ðñïóåëêýóåé ôáëáíôïý÷á Üôïìá êáé íá ãßíåé ðïëý ðéü éêáíÞ óôçí ðñüãíùóç ôùí áíáãêþí ôùí äçìïôþí áëëÜ êáé óôçí áíôáðüêñéóÞ ôçò óå áõôÝò ôéò áíÜãêåò. ÊáôÜ ðáñüìïéï ôñüðï, ç ÔÁ ðñÝðåé íá ÷ñçóéìïðïéÞóåé êáëýôåñá ôïí áõîçìÝíï áñéèìü åèíïôéêþí ìåéïíïôÞôùí, íá âñåß ñüëïõò ãéá ôá Üôïìá ìå åéäéêÝò éêáíüôçôåò êáé íá áîéïðïéÞóåé ðëÞñùò ôï ôáëÝíôï ôùí ãõíáéêþí. Ðñïò ôï ðáñüí ïé ãõíáßêåò Ý÷ïõí ðïëý öôù÷Þ áíôéðñïóþðåõóç óôá õøçëüôåñá êëéìÜêéá, óõíéóôþíôáò ìüëéò ôï 25% ôïõ 5% ôùí õøçëüôåñá áìïéâüìåíùí õðáëëÞëùí.
Åíôïýôïéò, áõôÝò äåí åßíáé áðëÝò åõêáéñßåò, åßíáé áíÜãêåò: ÷ôßæïíôáò Ýíá ðéü áíôéðñïóùðåõôéêü ôçò êïéíùíßáò åñãáôéêü äõíáìéêü, ç ÔÁ ìðïñåß óôç óõíÝ÷åéá íá ðñïóåããßóåé ðåñéóóüôåñï ôçí êïéíùíßá, íá ðëçñïöïñåßôáé êáëýôåñá ãé áõôÞí êáé íá áíôáðïêñßíåôáé ïñèüôåñá óôéò áíÜãêåò ôçò.
Ç áíôéìåôþðéóç áõôþí ôùí èåìÜôùí üìùò äåí åßíáé ðáñÜ ôï Þìéóõ ôïõ ðñïâëÞìáôïò. Ãéá íá êïéôÜîåé êáôÜìáôá ôï ìÝëëïí, ç ÔÁ ðñÝðåé íá êáôáëÜâåé ðþò óêïðåýåé íá ëåéôïõñãÞóåé êáé ôé éêáíüôçôåò èá áðáéôïýíôáé óå äÝêá ÷ñüíéá áðü ôþñá.

Ìéá åéêüíá ôïõ ÌÝëëïíôïò

Áí ç ÔÁ Ý÷åé åããåíåßò áäõíáìßåò íá ðñïóåëêýóåé êáé íá äéáôçñÞóåé ôáëáíôïý÷ïõò õðáëëÞëïõò óôéò ôÜîåéò ôçò, áíôéìåôùðßæåé åðßóçò ôï ðñüóèåôï ðñüâëçìá íá êáôáëÜâåé ìå áêñßâåéá ôé åßäïõò ðñïóüíôá áðáéôïýíôáé ãéá íá ëåéôïõñãÞóåé óå Ýíá äéáöïñåôéêü ðåñéâÜëëïí.
Óå óõíÝ÷åéá ôïõ êõâåñíçôéêïý êåéìÝíïõ áñ÷þí ãéá ôçí ÔÁ, ðïëëÜ ãñÜöôçêáí ãéá Ýíá íÝï êëßìá óôçí ÔÁ – ãéá ôç äéáìüñöùóç ìéáò íÝáò èÝóçò óôï óêçíéêü ãéá ôçí ÔÁ, ãéá äéáäçìïôéêÝò óõíåñãáóßåò, ãéá ôçí áíÜèåóç åñãáóéþí óôïí éäéùôéêü ôïìÝá, ãéá ôçí çãåóßá ôùí êïéíïôÞôùí. ¼ìùò, ëéãüôåñá Ýãéíáí êáôáíïçôÜ ó÷åôéêÜ ìå ôéò éêáíüôçôåò êáé ôéò äåîéüôçôåò ðïõ áðáéôïýíôáé áðü ôá óôåëÝ÷ç ôçò ÔÁ ãéá íá åðéôåõ÷èïýí áõôïß ïé óêïðïß. Éóüôéìá, åíþ ç ðñïóï÷Þ åóôéÜóôçêå óôï ðþò èá åíéó÷ýóïõìå ìéá éó÷õñÞ êáé êáéíïôüìï ðïëéôéêÞ çãåóßá óå ôïðéêü åðßðåäï, ëéãüôåñç óçìáóßá äüèçêå óôçí õðïóôÞñéîç, ôçí åìðåéñïãíùìïóýíç êáé ôçí éêáíüôçôá ðïõ áðáéôåßôáé ãéá íá ðåôý÷åé ç ðñþôç.
Ôï 2006, ç êõâÝñíçóç Ýäùóå Ýìöáóç óôçí áíÜãêç ãéá ‘éó÷õñÞ çãåóßá’ êáé äÞëùóå ðùò ‘ç áðïôåëåóìáôéêÞ óýìðñáîç áíÜìåóá óôï äçìüóéï, ôïí éäéùôéêü ôïìÝá êáé ôçí ÔÁ åßíáé áðáñáßôçôç’. ÌÝ÷ñé ôþñá ï åóôéáóìüò Þôáí ðÜíù óôïõò çãÝôåò êáé ðþò áõôïß ìðïñïýí íá åêðñïóùðïýí êáëýôåñá êáé ðéü äõíáìéêÜ ôéò êïéíüôçôÝò ôïõò, áëëÜ ôï ßäéï ðñÝðåé íá éó÷ýóåé êáé ãéá ôïõò åñãáæüìåíïõò ðïõ ôï êáèéóôïýí áõôü éêáíü.
Êáé ßóùò áõôü íá ðñÝðåé íá åßíáé ôï óçìåßï åêêßíçóçò ãéá ôçí ÔÁ ç ïðïßá ðñÝðåé íá êáôáëÜâåé ìå áêñßâåéá ðïõ ðçãáßíåé óôï ìÝëëïí. Ãéá íá áðáíôÞóïõìå óå áõôü ôï åñþôçìá, ðñÝðåé ðñþôá íá êÜíïõìå Ýíá âÞìá ðßóù êáé íá ñùôÞóïõìå: ðþò ôá ÄÓ èá ëåéôïõñãïýí ìåôÜ áðü 10-15 ÷ñüíéá; Ôé ðñïóüíôá èá áðáéôïýíôáé ôüôå;
Ôá ëßãá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá óçìåéþèçêå ìéá áëëáãÞ óôéò áðáéôÞóåéò ôçò ÔÁ. ¼ëï êáé ðåñéóóüôåñï, ôá ÄÓ áíáìÝíåôáé ü÷é ìüíï íá çãïýíôáé ôùí êïéíïôÞôùí áëëÜ êáé íá éêáíïðïéïýí ôéò ïëïÝíá áõîáíüìåíåò áíÜãêåò êáé áðáéôÞóåéò ôùí äçìïôþí.
Óõíáêüëïõèá, ç ðñïóï÷Þ áðïìáêñýíåôáé áðü ôçí ðáñï÷Þ ðñïêáôáóêåõáóìÝíùí, ãíùóôþí õðçñåóéþí. Áíôßèåôá, ôï ìÝëëïí âñßóêåôáé óå åõÝëéêôåò õðçñåóßåò ïé ïðïßåò èá ðáñÝ÷ïíôáé áðü ðáíôåßùí åéäþí óõìðñÜîåéò êáé óõíåôáéñéóìïýò ìå åèåëïíôéêïýò, êïéíïôéêïýò êáé åðé÷åéñçìáôéêïýò åôáßñïõò êáé ïé ïðïßåò èá ðñïóáñìüæïíôáé óôéò áíÜãêåò êáé ôéò åðéëïãÝò ôùí ðïëéôþí. Ç ðáñáãùãÞ ôùí õðçñåóéþí áõôþí êáôÜ ðÜóá ðéèáíüôçôá èá äéåõèýíåôáé ìÝóù áíÜèåóçò, äéá÷åßñéóçò áãïñþí, Þ ìå óõìðñÜîåéò.
Ùò ôÝôïéá, ç ÔÁ áíáìÝíåôáé íá åßíáé óå èÝóç íá áíôáðïêñßíåôáé óôéò ìåôáâáëëüìåíåò áíÜãêåò ôçò êïéíüôçôáò, ç ïðïßá åóôéÜæåé óôçí ðïéêéëßá åðéëïãþí êáé ôéò ðñïóáñìïóìÝíåò óôï êÜèå Üôïìï õðçñåóßåò.
Åðéðñüóèåôá, ïé ßäéåò ïé áðáéôÞóåéò ôùí äçìïôþí Ý÷ïõí õðïóôåß Ýíá ñéæéêü ìåôáó÷çìáôéóìü: ôþñá ïé çëéêéùìÝíïé äåí áíáìÝíïõí áðëÜ íá ëÜâïõí öñïíôßäá, áëëÜ íá ëÜâïõí ôÝôïéá öñïíôßäá þóôå íá óõíå÷ßóïõí íá æïõí áíåîÜñôçôïé. Ôáõôü÷ñïíá, üëï êáé ðåñéóóüôåñïé ðïëßôåò áíáìÝíïõí áðü ôçí ÔÁ êáé ôçí êåíôñéêÞ êõâÝñíçóç íá ðñïóöÝñïõí ëýóåéò êáé áîßåò ðåñßðïõ ãéá ôï ïôéäÞðïôå, áðü ôá ðåñéâáëëïíôéêÜ èÝìáôá ìÝ÷ñé ôçí áôïìéêÞ õãåßá êáé ôïí åëåýèåñï ÷ñüíï. Ïé ðïëßôåò åßíáé åíäõíáìùìÝíïé ãéá íá áõîÞóïõí ôçí áðïäïôéêüôçôá êáé íá êáèïñßóïõí ôçí êáôåýèõíóç êáé ôéò åðéëïãÝò ôùí äçìïôéêþí õðçñåóéþí.
Áêüìç, ç óõììåôï÷Þ ôùí ðïëéôþí áðáéôåßôáé Ýôóé þóôå ðïëéôéêÝò ðñùôïâïõëßåò ôçò ÔÁ, üðùò ç õãéåéíÞ äéáôñïöÞ, íá ëåéôïõñãÞóïõí.
Áêüìç ðåñéóóüôåñï, ç ÔÁ åßíáé êõñßùò áíáèÝôçò êáé äéá÷åéñéóôÞò õðçñåóéþí, ðáñÜ ôåëéêüò ðáñáãùãüò áõôþí. Åßíáé ëïéðüí óôï ðåäßï ôçò ðïõ ïé ðåñßðïõ 5.500 óõìðñÜîåéò äçìüóéùí õðçñåóéþí, èá øÜîïõí ãéá çãåóßá.
Ãé áõôïýò ôïõò ëüãïõò, ôá ðåðáëáéùìÝíá óõóôÞìáôá ôýðïõ äéïßêçóçò êáé åëÝã÷ïõ (command and control systems), åßíáé ðëÝïí Üêõñá – ç ÔÁ ðñÝðåé íá ìÜèåé íá äéïéêåß äéáìÝóïõ äéêôýïõ ðñïìçèåõôþí. Ïé ìåëëïíôéêÝò äçìüóéåò õðçñåóßåò èá ðåñéóôñÝöïíôáé ãýñù áðü ôç óõíï÷Þ ôùí èåóìþí äéáêõâÝñíçóçò êáé ôç óõíåêôéêüôçôá ôùí ðáñáãïìÝíùí õðçñåóéþí êáé ü÷é ãýñù áðü õðçñåóßåò ðïõ ðáñÝ÷ïíôáé óå ‘óéëü’ åíôüò ôùí ÏÔÁ.
¼ðùò ðáñáäÝ÷èçêå ç êõâÝñíçóç, «ç ðñüêëçóç ãéá ôïõò óçìåñéíïýò managers ìåôáêéíÞèçêå ðÝñá áðü ôç äéïßêçóç ôùí ïñãáíéóìþí. Ç áðáßôçóç ôþñá åßíáé íá äéïéêÞóåé êáé íá åìðíåýóåé óå üëï ôï ìÞêïò ôùí ïñßùí ôùí ÏÔÁ – ìå äïìÝò ðñùôïâÜèìéáò öñïíôßäáò õãåßáò, áóôõíïìßá, ðáñü÷ïõò õðçñåóéþí õãåßáò, ó÷ïëåßá, åèåëïíôéêÝò ïñãáíþóåéò êáé åðé÷åéñÞóåéò».

Ôé óçìáßíïõí áõôÝò ïé áëëáãÝò ãéá ôïõò ÏÔÁ óáí ïñãáíéóìïýò êáé óáí åñãïäüôåò;

Åßíáé ðñïöáíÝò üôé ïé íÝåò éêáíüôçôåò ôïõ ìÝëëïíôïò äåí ìðïñïýí íá åõäïêéìÞóïõí ó’ Ýíá óõíôçñçôéêü ðåñéâÜëëïí ìå éåñáñ÷éêÝò, êáôáêüñõöåò äïìÝò. ÅðïìÝíùò ôé åßíáé áõôü ðïõ ðñáãìáôéêÜ ÷ñåéÜæåôáé;
Êáô’ áñ÷Þí, üðùò êáé ç êõâÝñíçóç Ý÷åé åðéóçìÜíåé, èá ðñÝðåé íá áíôéêáôáóôáèåß ôï Íáðïëåüíôåéï ìïíôÝëï üðïõ ï çñùéêüò çãÝôçò äéáôÜæåé åõñéóêüìåíïò óôï ìÝôùðï. Ç íÝá ðñïóÝããéóç åðéôÜóóåé üôé ï çãÝôçò åßíáé áðïôåëåóìáôéêüôåñï íá áíôéêáôáóôáèåß áðü ìßá ìåñáñ÷ßá áðü áíèõðïëï÷áãïýò ôçò ôïðéêÞò áõôïäéïßêçóçò ðïõ ìðïñïýí íá åìðíåýóïõí êáé íá çãçèïýí óå óõíåñãáóßåò êáé äéêôýùóç áíèñþðùí.
Åðßóçò èá ðñÝðåé íá åðáíáðñïóäéïñéóôåß ï ìç÷áíéóìüò ìå ôïí ïðïßï ëåéôïõñãïýí ïé ÏÔÁ. Ôï ôï êåßìåíï áñ÷þí «ÊÜèå ðáéäß åßíáé Óçìáíôéêü» ôïõ 2003, Ýöåñå óôçí åðéöÜíåéá ìéá ñéæéêÞ áëëáãÞ ôïðïèåôþíôáò ôçí Ýìöáóç óôçí ïëïêëçñùìÝíç öñïíôßäá êáé õðçñåóßá ðñïò ôá ðáéäéÜ, ðïõ ïäÞãçóå óôçí áíåðéöýëáêôç óõíïìïëüãçóç ìéáò ïëéóôéêÞò ðñïóÝããéóçò. Áêïëïýèùò æçôÞèçêå áðü ôéò ôïðéêÝò áñ÷Ýò íá äçìéïõñãÞóïõí ìéá íÝá ðñïóÝããéóç, ôï èåóìü ôïõ "ÄéåõèõíôÞ Õðçñåóéþí ãéá ôá ÐáéäéÜ", ï ïðïßïò óõìðåñéÝëáâå ôçí åõèýíç ü÷é ìüíï ãéá ôçí åêðáßäåõóç áëëÜ êáé ãéá ôçí õãåßá êáé ôçí áóöÜëåéÜ ôùí ðáéäéþí.
ÅðïìÝíùò äåí îåêéíÜìå áðü ôï ìçäÝí. Óôçí ðñáãìáôéêüôçôá õðÜñ÷ïõí êÜðïéåò õðçñåóßåò ðïõ Ý÷ïõí åãêáèéäñýóåé ðëáôýôåñåò áëëáãÝò, Ý÷ïõí åðáíáðñïóäéïñßóåé äïìÝò ãéá ôéò õðçñåóßåò ðïõ ðñïóöÝñïõí þóôå íá åðéôñÝøïõí ìåãáëýôåñç áöïìïßùóç ôùí íÝùí äéáäéêáóéþí ìåôáîý ôùí ôìçìÜôùí ôïõò. ÔÝôïéåò áëëáãÝò ðñïùèïýí ìåãáëýôåñç åíóùìÜôùóç óå ÔïðéêÝò ÓôñáôçãéêÝò Óõíåñãáóßåò êáé êáëýôåñç íïïôñïðßá óôïõò ïñãáíéóìïýò þóôå íá áðáíôÞóïõí óôñáôçãéêÜ óôéò áðáéôÞóåéò ôùí ðïëéôþí.
¼ìùò êáèþò ïé ÏÔÁ åðáíáðñïóäéïñßæïõí ôéò éêáíüôçôÝò êáé ôç äïìÞ ôïõò ôï ßäéï èá ðñÝðåé åðßóçò íá ìåôáó÷çìáôßóïõí êáé ôéò ðïëéôéêÝò ôïõò áðÝíáíôé óôïõò åñãáæüìåíïõò.
ÐáñáäïóéáêÜ, ôá äéÜöïñá ôìÞìáôá ðáñÝ÷ïõí Ýíá ðåñéâÜëëïí ìÝóá óôï ïðïßï ãßíåôáé ç ðñüóëçøç, ç ðáñáìïíÞ êáé ç åêðáßäåõóç ôïõ ðñïóùðéêïý. Ãéá ðáñÜäåéãìá Ýíá Üôïìï ðïõ ðñïóåëÞöèç áñ÷éêÜ óáí êïéíùíéêüò ëåéôïõñãüò, óôç óõíÝ÷åéá ðñïùèåßôáé ìÝóá óôï ôìÞìá óå áíþôåñåò èÝóåéò êáèþò ç åìðåéñßá ôïõ ìåãáëþíåé êáé ôá ðñïóüíôá ôïõ âåëôéþíïíôáé. Ôá ôìÞìáôá áõôÜ Ý÷ïõí åðßóçò ÷ñçóéìåýóåé óáí ìç÷áíéóìïß ðïõ êáèïñßæïõí ôéò áðáñáßôçôåò éêáíüôçôåò ôùí öéëüäïîùí õðáëëÞëùí.
¼ìùò ðþò èá ðñÝðåé íá ðñÝðåé íá ëåéôïõñãïýí ïé ÏÔÁ óôï êáéíïýñãéï ðåñéâÜëëïí ðïõ äéáìïñöþíåôáé; Ìéëþíôáò ãåíéêÜ, èá ðñÝðåé íá õðÜñîåé áðïìÜêñõíóç áðü ôïí åðáããåëìáôßá ðïõ äåóìåýåôáé áðïêëåéóôéêÜ ìå ôï äéêü ôïõ êïììÜôé åõèýíçò êáé äåí ìðïñåß íá åöáñìüóåé ôéò äåîéüôçôÝò ôïõ þóôå íá áíôéìåôùðßóåé ôéò íÝåò ðñïêëÞóåéò êáé ðñïóäïêßåò. Ùò åê ôïýôïõ, èá ðñÝðåé íá áíáðôõ÷èåß íÝá óêÝøç êáé Ýñåõíá þóôå íá êáôáíïÞóïõìå áêñéâþò ðïéåò åßíáé ïé íÝåò éêáíüôçôåò ðïõ ðñÝðåé íá êáëëéåñãçèïýí óôçí íÝá ãåíéÜ ôùí ôïðéêþí çãåôþí.
Êáèþò ïé ÏÔÁ õéïèåôïýí åõèýíåò óôçí çãåóßá ôçò ôïðéêÞò êïéíùíßáò êáé ôçí äéáìüñöùóç äéáöüñùí ðëáéóßùí, ç ðñïóï÷Þ ðñÝðåé íá óôñáöåß óôï ðþò ìðïñåß íá åíåñãïðïéÞóåé êáé íá êáôáíïÞóåé ôéò äõíáôüôçôåò ðïõ õðÜñ÷ïõí Ýîù áðü ôïí ïñãáíéóìü áõôüí êáè’ åáõôüí. ÍÝåò ðïëéôéêÝò éäÝåò áðáéôïýíôáé ãéá íá êáèïäçãÞóïõí ôïõò ÏÔÁ óå ìéá ôïðéêÞ ëýóç ðïõ íá åðéôñÝðåé ôçí Üíèéóç ôïõ ôáëÝíôïõ ìÝóá óôïí äçìüóéï ôïìÝá óõíïëéêÜ.
Ôá ðáëáéÜ üñéá ìåôáîý ôìçìÜôùí êáé ìåôáîý ôïðéêÜ ïäçãïýìåíùí Þ åèíéêÜ ïñãáíùìÝíùí äçìïóßùí õðçñåóéþí ðñÝðåé íá äéáëõèïýí êÜôù áðü ôçí Ýíôïíç ðßåóç ôùí íÝùí ðïëéôéêþí ðñïêëÞóåùí. Ç êåíôñéêÞ êõâÝñíçóç ìüíç ôçò äåí ìðïñåß íá áíôéìåôùðßóåé ôéò áðáéôÞóåéò. Ãéá íá ìðïñÝóåé ôï ôáëáíôïý÷ï ðñïóùðéêü íá ðáñÜîåé áðïôåëÝóìáôá ðñÝðåé íá óõíåñãÜæåôáé áñìïíéêÜ ìå ôéò ôïðéêÝò áñ÷Ýò. ÌÝóá óôïõò Üìåóïõò óôü÷ïõò èá ðñÝðåé íá åßíáé ìéá ñéæïóðáóôéêÞ áíáäéÜñèñùóç óôéò ðñáêôéêÝò óôñáôïëüãçóçò êáé äéáôÞñçóçò ôïõ åñãáôéêïý äõíáìéêïý óõìðåñéëáìâáíïìÝíùí ôùí ðéï êáéíïôüìùí êáé ðñïóáñìïóìÝíùí üñùí êáé ðñïûðïèÝóåùí. Ç äñÜóç åßíáé óçìáíôéêÞ ôþñá, áí ïé íÝåò ðñïóåããßóåéò ðïõ èá åßíáé áðáñáßôçôåò óôá åðüìåíá 10 ÷ñüíéá, åßíáé íá êáôáêôçèïýí.

---------------------------------------------------------------------------------------------------
Chris Leslie and Nigel Keohane