Kei raro ngä wawata o ngä whänau e noho ana i Mataura, ki te whakatü i te köhanga reo o Mataura. I noho tä rätou köhanga i ro whare iti i te taha o te marae o Te Hono o te Ika a Maui ki Ngai Tahu. Ko tçnei te kôhanga tuatahi o te marae nei.
Mai te kaha o te whänau ki te whakapakari ake i to rätou ao mäori, ka noho pümau ngä taonga tuku iho a kui mä, a koro mä.
Ka tupu ake he ngangara i roto i te whänau whanui, hei whakararu i te whänau, ko tçhea ngä tikanga me ngä kawa tika mä rätou. Nö reira, kua tö te rä o te köhanga kua hoki te marama ki töna rua whakatä ai.
Ka huakina te köhanga reo o Kia Ngäwari, i te tau kotahi mano, iwa rau, waru tekau mä waru. E noho ana te köhanga reo i tçrä moka o te wharenui. I ngä wä e noho ana te whänau ki könei, ka tipu haere te kaupapa o te köhanga reo.
I te tau, rua mano mä rima, ka neke te whänau o te köhanga reo ki Te Whänau o Hokonui Marae, i Gore. Nô te mea, käore anô ngä ture whaioranga e pa ana ki te whare, kia tutuki. E noho ana te köhanga reo whänau i Hokonui marae mo kotahi tau. Ka kaha tonu te whänau ki te hiki i ngä pou e whä o te köhanga reo. I te wä i Hokonui, ka tatari te whänau kia hangaia tö mätou whare hou i Mataura.
I te rua mano ma ono, ka tüwheratia to mätou whare hou i Mataura, i roto i te harikoa, te aroha, me nga tumanako o te whanau me te whanau whanui.
Nö reira te whänau, ahakoa ngä piki heke o te ao, ko taku whakaaro kia tü pakari ai te köhanga reo hei arahi ngä tamariki mokopuna i roto i tçnei ao hurihuri, ki raro ngä parerau o te atua
