Thai Internet Reporters Association

ชมรม นักข่าว อินเตอร์เน็ต แห่งประเทศไทย

เวบครึ่งแสนถูกบลอกในไทย

 

FACT MONITORS MICT! They LIE! Secret May blocklist posted

 Freedom Against Censorship Thailand (FACT) has just downloaded the most current, official, secret blocklist from the servers at Thailand’s Ministry of Information and Communication Technology and posted it to FACT’s website.

 MICT has relied on Thai ISPs to block the Web at its “request” but has now changed tactics to block directly at Thailand’s four Internet gateways: Communications Authority of Thailand (CAT), Telephone Organisation of Thailand (TOT), True Internet and Buddy Broadband.

 In part, this change may have been effected because FACT makes MICT’s secret blocklists public and MICT was trying to plug the leak. (Didn’t work!) In any event, blocking at the gateways does ensure MICT more comprehensive control over censorship.

 MICT’s May 28, 2007 blocklist includes 11,329 websites banned in Thailand from an overall total of 17,793. This is an increase of 90 political websites over April.

 January 2004 - 1,247

May 2006 - 2,328

October 2006 - 2,475

January 2007 - 13,435

March 2007 - 10,885

April 2007 - 11,239

 May 2007 - 11,329

 January 2004 was the last blocklist made public by MICT. The original number of sites nearly doubled by May 2006 but never achieved the numbers the censors had wet dreams about: Thaksin, 2005: “800,000″; MICT, 2006: “10,000″.

 That is, until Thailand’s military coup d’etat on September 19, 2006. The fifth official order of the coup leader on the day after the coup was to censor the Internet. This action speaks loudly about the weight of strategic importance in the shaping of public opinion he placed on the availability of information on the ‘net.

 The junta also appointed Dr. Sitthichai Pokaiyaudom “Official Censor of the Military Coup” as Minister of Information and Communication Technology. The coup leaders were busy so there wasn’t much of a rise in October 2007 but the numbers jumped more than 500% by January 2007! The military censors had finally bested Thaksin at something!

 Although the numbers dropped somewhat by March 2007, this appears to be MICT eliminating duplication on its list. However, the March figure still represents a more than 400% increase over October and May higher still. One need only compare the numbers from May 2006 (2,328) to May 2007 (11,329).

 In May 2007 these figures had risen by only 90 new websites blocked in one month but all of the new sites blocked were political in nature. Anti-coup websites, pro-Thaksin websites, newly-uncovered anonymous proxies, plus all the usual suspects from past blocklists were censored.

 The ICT Minister, Dr. Sitthichai Pokaiyaudom, has been variously quoted in the Thai press making various statements that, since coming to office in October 2006 as “Official Censor of the Military Coup”, his Ministry has blocked “only two”, “five”, “about a dozen” websites.

 More recently, the Official Censor has been quoted as saying he’s blocked “not over 20 websites” (Thai Rath: May 29, 2007), “only around 30, all of which were pornographic” (Bangkok Post: May 30, 2007) which censorship Dr. Sitthichai comments is “not as severe a violation of human rights” as blocking done under the Thaksin government!

 However, the Minister goes on to say, he certainly has not been responsible for blocking “13,000 websites” which he blames on the previous administration, accusing it of being “many times more of a dictator“, presumably in comparison with himself! (Thai Rath: May 29, 2007)

 Fine…except that the previous government blocked 2,400 sites at the top of its game. MICT’s most recent blocklist, downloaded from their website, consists of 11,329 sites with MICT’s own numbering system all the way up to 17,793.

 FACT believes the difference in these numbers indicates websites which were blocked and then were taken off the blocklists for various reasons such as the website being removed or MICT realising it was blocked in error. A website blocked for 10 seconds inadvertently or in error is still censorship.

 (Dr. Sitthichai may also have overlooked YouTube; not only is the entire domain still blocked by MICT but so also are 75 separate pages within that domain, just to make extra sure! Not two, not five, not a dozen, not even 20 or 30. Dr. Sitthichai has already claimed credit for blocking YouTube so it is inescapable that these 75 pages were blocked on his watch.)

 The Minister also states that he expects not to block more than “60″ websites before the term of the coup government expires (Thai Rath: May 29, 2007). Now we’re laughing until we are crying! Mr. Minister, what about the 90 websites MICT blocked in May alone or the 9,000 between October and January?!?

 Other Ministry officials have told a team of human rights lawyers from Harvard University’s Berkman Center for Internet and Society investigating Internet censorship in Thailand that MICT blocks “around 2,000″ websites on January 11, the very day FACT downloaded a copy of MICT’s secret blocklist of 13,435 blocked sites from MICT’s own servers.

 Later that month, on January 26, the same MICT official told the National Human Rights Commission of Thailand that MICT blocks “around 50″ websites.

 So which is it? MICT’s own blocklists don’t lie but it seems their bureaucrats do. This attitude of impunity is more than just simple government obfuscation or bureaucratic confusion. It is even more serious than a smoke-and-mirrors, laissez-faire approach to the truth.

 The Ministry of Information and Communication Technology is, in fact, engaged in deliberate deception of the Thai public and the manipulation of public opinion for political gain.

 If you find the discrepancy of these numbers astounding, incredible and unbelievable (and who wouldn’t!), you can try a simple experiment on any computer in Thailand: pick any website from the blocklist (available online at <http://facthai.wordpress.com/data> or just click on the bold, red “MICT SECRET BLOCKLIST” on FACT’s front page) and try to access it. If you can’t, MICT lies.

 Even the Royal Thai Police, the Thai Webmasters Association and Thai ISPs support MICT releasing their criteria for blocking websites at the very least, which they refuse to do. When government hides behind a veil of absolute deniability and lies about it in the face of documentary evidence, one wonders what else they might be hiding.

 MICT’s blocklist may well be interpreted as constituting a “set of illegal instructions” under Thailand’s new cybercrime law. FACT agrees that MICT’s blocklist is indeed a “set of illegal instructions” because Internet censorship is illegal in Thailand.

 No Thai law, past, present or under consideration, permits Internet blocking. In fact, a decree of the Council of State and ruling by the Administrative Court found no legal basis for Internet censorship.

 The new cybercrime law doesn’t change that status quo. There is no mention of censorship in the new law.

 The 1997 Constitution was repealed by coup. However, the Constitution remains the foundation of all Thai law until it is replaced. Internet censorship violates at least four articles in our Constitution.

 Furthermore, Internet censorship is in violation of international agreements. Freedom of expression is guaranteed as a basic human right under Article 19 of the United Nations Universal Declaration of Human Rights to which Thailand is a signatory state. In fact, free speech is the cornerstone of democracy.

 Nevertheless, the Ministry continues to block websites, an action both criminal and unConstitutional. MICT continues with its goal of thought control and the manipulation of public opinion by restricting public access to information.

 People only lie with the knowledge that they’re doing wrong.

 Freedom Against Censorship Thailand (FACT) considers the nature of the 90 websites blocked from April to May to be most revealing of MICT’s hidden political agenda.

 Of course, MICT is not Thailand’s only censor. Far worse is the Royal Thai Police which, in November 2006, when they last published these statistics, was blocking 32,500 websites. It is inconceivable that this figure has decreased. FACT can say with accuracy that Thai government agencies are blocking nearly 50,000 websites.

 The military coup and its government have turned the Internet into a battleground in Thailand. Thai people have basic human rights and civil liberties which cannot be suppressed by dictatorship. Free speech, free expression, free media, free opinions, freedom of thought and ideas. Freedom of knowledge. Freedom. Thai means free. How dare they!

 Censorship is obscene. Censorship is dictatorship. Censorship is terrorism.

NO COMPROMISE! NO CENSORSHIP

ข้อเสนอสำหรับ รธน ว่าด้วยเรื่องอิสรภาพ

 

FACT Constitutional Proposals

[Jump to the Proposals] [ข้อเสนอแนะสำหรับการร่างรัฐธรรมนูญ (ภาษาไทย)]

We have been campaigning on free speech, human rights and anti-censorship issues since Internet blocking began to impact my academic research.

 The ICT Ministry was founded under the previous government but censorship has gotten much worse since September 19 when Dr. Sitthichai Pokaiudom was appointed The Official Censor of the Military Coup. In fact, MICT web-blocking has jumped more than 500% since October, all done outside the law. All these details are on our website

( http://facthai.wordpress.com/data/ ).

 This censorship has caused us to do a lot of thinking over Constitutional issues. Though we have a “Constitutional vacuum” at present, the 1997 Constitution remains the foundation of Thai law until it is replaced. Our opinion is that the 1997 Constitution was a good beginning and enshrined many rights and liberties.

We certainly cannot afford to go backwards at this late date. At the very least, almost all of Chapter 3 must be retained. In particular, Section 37 (which includes the Internet, of course), 39, 41, 42, 45, 58, 59, 60, 61, 62, all of which do a great deal to protect free speech.

In addition, we suggest adding a section specifically prohibiting all censorship in Thailand. This would go a long way toward protecting academic, press, publishing and Internet freedoms, freedom of thought, freedom of ideas.

The time is long past when government should be treating Thai people as children or believe that any opinion is too dangerous for Thai society.

Only with a public fully-informed by having access to ALL opinions and information, will we progress to be a mature and intelligent society.

Please consider our input to the Constitutional drafting process.

We are available for questioning, clarification or a presentation to the Committee at any time.

 Thank you.

 

Yours sincerely,

 

CJ Hinke

 

FACT - Freedom Against Censorship Thailand

กลุ่มเสรีภาพต่อต้านการเซ็นเซอร์แห่งประเทศไทย

 

The telecom minister who doesn’t use e-mail–IHT

June 12th, 2007

[FACT comments: Any comment would be clearly superfluous!]

 

The telecom minister who doesn’t use e-mail

by Thomas Fuller, International Herald-Tribune, June 11, 2007

BANGKOK: As Sitthichai Pookaiyaudom enters the twilight of a long and distinguished career, it turns out that it was not his numerous inventions that produced the biggest headlines — the rice milling machine, the meter for Bangkok taxis or the suicide device he may use if struck by an incurable disease. Nor was it the university he founded in Bangkok that got people chattering about him.

On April 4, Sitthichai, the telecommunications minister in the military- appointed Thai government, blocked access to YouTube, the popular video- sharing Web site. More than anything else, this got the phones ringing in his spare but expansive office in northern Bangkok.

 Sitthichai is not sure what all the fuss is about.

“YouTube is not a very essential Web site,” he said casually as he puffed a cigar during an interview. “Is it?”

Blocked because users had posted videos denigrating Thailand’s king, Bhumibol Adulyadej, YouTube remains inaccessible here and Sitthichai, 58, makes few apologies. In fact he offers a startlingly honest admission: The Internet is not really his thing. Occasionally he logs on to read up on Tiger Woods’s golf scores. But the Web does not excite him too much and e-mail he finds unnecessary.

“I’m old-fashioned,” said Sitthichai, clearly aware that this was not the script a minister charged with overseeing the telecommunications industry is supposed to follow. “I don’t like to type. I just like to talk.”

Irreverent and eccentric, Sitthichai embodies the quirky spirit of the junta that seized power in the September military coup.

The term junta evokes images of aging generals in starched pea-green military uniforms reading out typewritten decrees and brooking little dissent. Yet nine months after the coup, the Thai junta is something quite different, a colorful and cacophonous group that never quite seems to sing from the same song sheet.

Early this year the health minister created an international uproar by rescinding international pharmaceutical patents, but he forgot to inform the cabinet beforehand. At around the same time, the prime minister hired an economic adviser from the old regime but fired him 10 days later after a clash with the finance minister, who also eventually resigned. And last week the junta leader apologized after making the unpopular suggestion that the people he overthrew be granted an amnesty from a court-imposed ban on political activity. “Basically we are not politicians,” Sitthichai said of the government. “I think we have different approaches to life.”

Sitthichai does not seem perfectly suited for his current job in at least one respect. The generals have given him the responsibility of monitoring the Internet and shutting Web sites that he deems threats to national security, a category that somehow includes pornography and insults to the monarchy.

“I’m sick of people trying to get me to close down Web sites,” he said.

A free thinker, Sitthichai is a clear source of heartburn for his public relations team.

During the interview he made it known that he disagreed in principle with the international patent system. The world would be much better off if inventors like him published their innovations and shared them freely, he feels.

He contradicted the longstanding Thai government policy of restricting foreign ownership of land, arguing that foreigners should be able to buy as much real estate as they wanted.

But it was only when he began discussing his death machine that his media handler could no longer hold back.

“I told him not to bring up this issue!” the aide interrupted.

[Courtesy Dr. Charnvit Kasetsiri]

สื่อดี และ สื่อเลว

 คำถามเกี่ยวกับสื่อที่ดีและสื่อที่เลวได้ถูกออกแบบขึ้นมาเพื่อเผยให้เห็นถึงวิถีทางที่ขัดแย้งกันซึ่งเราคิดเกี่ยวกับเรื่องสื่อ และวิถีทางที่แตกต่างกันที่สื่อถูกนำไปใช้. มันอาจชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างสื่อว่า สื่ออาจถูกนำไปใช้ในสังคมอย่างไร การใช้ศักยภาพของพวกมัน (their potential use) และพวกมันถูกนำไปใช้ในสังคมอย่างไร (การใช้จริงของพวกมัน - their actual use).พลังศักยภาพอันนี้ของสื่อ และระเบียบกฎเกณฑ์ของพวกมันและการควบคุม เป็นเรื่องที่น่าเอาใจใส่ที่สำคัญอันหนึ่งสำหรับสังคมร่วมสมัย

 ประเด็นที่แบ่งเป็นข้อๆ ข้างล่างนี้จะเป็นการนำเสนอถึงข้อสันนิษฐานที่แตกต่างกันโดยทั่วไปสำหรับการสนับสนุนและการต่อต้านสื่อ ทั้งหมดนั้นได้บรรจุความจริงบางอย่าง และเน้นความเกี่ยวข้องมากมายเกี่ยวกับความกังวลในการศึกษาเรื่องสื่อ (media studies) เอาไว้

 ฝ่ายสนับสนุนสื่อ

 

1. ทิวแถวอันยาวเหยียดเกี่ยวกับข้อมูลเชิงวัฒนธรรม และความบันเทิงในสื่อ ได้ช่วยสนับสนุนต่อการพัฒนาทางด้านความรู้ของประชาชน ผู้คนต่างมีความรู้และได้รับรับการศึกษาที่ดีขึ้นโดยผ่านสื่อมากกว่าที่เคยเป็นมาก่อน

 

2. สื่อสามารถที่จะให้แรงบันดาลใจและพัฒนาเราได้ นอกจากนี้ยังกระตุ้นสนับสนุนเราอย่างแข็งขันให้กระทำสิ่งใหม่ๆ ในชีวิตความเป็นอยู่ของพวกเรา

 

3. สื่อได้ช่วยเราสำรวจและพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องเพศและความรุนแรง โดยวาดภาพหรือพรรณนาให้เห็นถึงทัศนคติทางสังคม และเชื้อเชิญให้เราวิพากษ์วิจารณ์พฤติกรรมที่แสดงออกมาให้เห็น

 

4. สื่อเป็นเรื่องเกี่ยวกับความจริงและเป็นเรื่องของการให้ความรู้ข่าวสาร นอกจากนี้ยังมีส่วนช่วยส่งเสริมสนับสนุนที่สำคัญต่อความเข้าใจทางสังคมและประชาธิปไตย มันเป็นหน้าต่างโลกบานหนึ่งสำหรับเรา

 

5. สื่อเป็นเรื่องของประชาธิปไตย ยินยอมให้ทุกๆคนมีสิทธิ์มีเสียงในโลกใบนี้

 

6. สื่อทำให้เรามีความคิดและพูดได้อย่างอิสระและเผยแพร่สิ่งเหล่านี้ให้กระจายออกไป

 

7. สื่อได้ย่นย่อโลกใบนี้ลง ทำให้พวกเรารวมตัวกันและทำให้เราทั้งหลายมาใกล้ชิดกันมากขึ้น มันได้มีส่วนสร้างสรรค์หมู่บ้านโลก (global village) ขึ้นมา

 

8. สื่อได้ให้พื้นที่ว่างต่อเสียงของกลุ่มและวัฒนธรรมทางสังคมที่แตกต่าง

 

9. สื่อเป็นตัวแทนอันหนึ่งสำหรับการเปลี่ยนแปลงทางสังคม

 

 ฝ่ายที่ต่อต้านสื่อ

 

1. สื่อได้ให้อาหารซ้ำๆกับผู้คนเกี่ยวกับสิ่งที่ไร้สาระและน่ารำคาญ มันเหมือนกับขนมปังและพวกละครสัตว์ พวกมันจัดหาอาหารที่เราต้องการด้วยความสามารถทางสติปัญญาที่ต่ำสุด

 

2. สื่อทำให้เราเป็นผู้สังเกตการณ์ที่ยอมจำนน - หรือเรียกว่าพวก couch potatoes ขึ้นมา (หมายถึงคนที่ใช้เวลาส่วนใหญ่กับการดูทีวี) - ด้วยเหตุนี้ เราจึงสูญเสียความสามารถในการใช้ความคิดหรือการกระทำสำหรับตัวของพวกเราเองไป

 

3. สื่อทำให้เราและบรรดาลูกหลานของเราเสื่อมทรามลง มันนำเราไปในหนทางที่ผิดและออกนอกลู่นอกทาง เกิดความรู้สึกเฉื่อยชาและไร้อารมณ์ มันกระตุ้นพฤติกรรมทางเพศที่ผิดศีลธรรมและการกระทำที่รุนแรง ด้วยเหตุนี้ สื่อจึงต้องได้รับการเซ็นเซอร์อย่างเข้มงวด

 

4. สื่อคือชุดหนึ่งของการผลิตที่ผิดพลาด มันรับใช้ผลประโยชน์ทางการเมืองของคนกลุ่มน้อย

 

5. สื่อทำหน้าที่รับใช้ผลประโยชน์ต่างๆ ทางการพาณิชย์ และทั้งหมดถูกควบคุมโดยบรรษัทข้ามชาติ หรือ multinational corporations และการโฆษณา

 

6. สื่อต่างๆคือเรื่องของธุรกิจ มันคือกิจกรรรมเกี่ยวกับการควบคุมความสำนึกของพวกเราดังนั้นมันจึงกำกับให้เราเป็นใคร และเราควรจะคิดอย่างไร การเข้าถึงสื่อเป็นเรื่องที่ถูกจำกัด

 

7. สื่อกำลังทำให้เราทั้งหลายกลายเป็นอย่างเดียวกัน และได้ทำลายวัฒนธรรมต่างๆ ของชนกลุมน้อย

 

8. สื่อคือรูปแบบหนึ่งของลัทธิจักรวรรดินิยมทางวัฒนธรรม โดยอาศัยการเข้ามาครอบงำวัฒนธรรมต่างๆ และยัดเยียดคุณค่าของมันต่อวัฒนธรรมที่อ่อนแอกว่า

 

9. สื่อทำหน้าที่ธำนุบำรุงสภาพการณ์ที่เป็นอยู่ให้เป็นอยู่อย่างนั้นตลอดไป

 

 ตัวอย่าง 2 ตัวอย่างข้างล่างนี้จะแสดงให้เห็นถึงภาพบางอย่างเกี่ยวกับข้อถกเถียงกันข้างต้น

 

John Hartley ได้บันทึกว่า Nelson Mandela ในชีวประวัติส่วนตัวของเขา ได้พูดเกี่ยวกับการมาถึงแคนาดาของเขาเอาไว้อย่างไร แคนาดาเป็นที่ที่ Mandela ได้รับการต้อนรับโดยชาว Inuits (สมาชิกของชนเผ่าเอสกิโมที่อยู่ทางมหาสมุทรอาร์คติคของแคนาดาและกรีนแลนด์) เป็นจำนวนมาก ซึ่งได้ทำพิธีเฉลิมฉลองการมาถึงของเขา พวกเขาได้เห็นการปล่อยตัว Mandela จากคุกในแอฟริกาใต้จากจอทีวี การต่อสู้ดิ้นรนเพื่อเสรีภาพของเขาเชื่อมโยงกับการต่อสู้ของพวกเขาเพื่อสิทธิในพื้นดินและสิทธิทางการเมืองในแคนาดา เป็นเพราะโทรทัศน์ที่ทำให้เกิดความเป็นไปได้เกี่ยวกับความเชื่อมโยงกันระหว่างความแตกต่างกันเหล่านี้ และผู้คนที่อยู่ห่างไกลกันมากในทางภูมิศาสตร์

 

 

 

ดังที่ Mandela พูด “โทรทัศน์ได้ย่นย่อโลกใบนี้ให้หดเข้าหากัน และในกระบวนการดังกล่าว มันได้กลายเป็นอาวุธที่สำคัญอันหนึ่งสำหรับการถอนรากถอนโคนความเฉยชา และส่งเสริมให้เกิดประชาธิปไตย (Mandela 1995 quoted in Hartley and McKee 18996 p.74)

 

ในอีกด้านหนึ่งนั้น สื่อสามารถได้รับการมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของการรับใช้ผลประโยชน์ส่วนตัวอย่างบริสุทธิ์ และเป็นเรื่องของวัฒนธรรมการบริโภค ซึ่งได้รับการกระตุ้นโดยเรื่องของกำไรขาดทุนเป็นสำคัญ เราสามารถเห็นเรื่องนี้ได้โดยการจ้องมองไปที่ “Star Wars trilogy” (ตติยตำนานสงครามดวงดาว) เรื่องของ Star Wars trilogy ได้รับการหนุนเสริมอย่างหนัก และได้มีการหีบห่อมันขึ้นมาใหม่อีกครั้งเพื่อจัดจำหน่ายสู่คนรุ่นใหม่ที่ยังไม่เคยดูภาพยนตร์ชุดนี้มาก่อนบนจอภาพยนตร์ เงินจำนวนมหาศาลได้ถูกใช้จ่ายไปเพื่อการโฆษณาและส่งเสริมเรื่องนี้ไปทั่วโลก อันนี้ร่วมกับระบบการจัดจำหน่ายภาพยนตร์และการนำออกเผยแพร่ ได้ทำให้การออกฉายซ้ำประสบความสำเร็จทางด้านพาณิชยกรรมสูงมา การโฆษณา การแพร่กระจาย ยุทธวิธีหรือแผนการด้านการนำเสนอและเครื่องมือทางการตลาดอื่นๆ ผนวกกับการออกฉายซ้ำอันนี้ ทำให้เครื่องจักรทำเงินเป็นจริงขึ้นมาการออกฉายครั้งแรกเกี่ยวกับภาพยนตร์เรื่อง Star War ครั้งที่หนึ่งแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการทำเงินของภาพยนตร์ฮอลีวูดด้วย ในการออกฉายครั้งแรก ผลกำไรได้ถูกสร้างขึ้นมาจากสินค้าที่ทำเป็นวัตถุเพื่อซื้อขายกันเกี่ยวกับเรื่อง Star War อาทิเช่น หุ่นจำลองที่ทำเป็นตุ๊กตาตัวละครในเรื่องและของชำร่วยต่างๆ สิ่งเหล่านี้ได้สร้างรายได้มากกว่าห้องจำหน่ายตั๋วเสียอีก โดยเหตุนี้ ภาพยนตร์เดิมๆ เรื่อง Star War จึงอาจได้รับการมองว่าเป็นรูปแบบการโฆษณาที่ยาวนานเพื่อสินค้าอื่นๆ

 

 

 

มีผู้ให้เหตุผลว่า อันนี้เป็นรูปแบบหนึ่งของการตักตวงผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่มีเหยื่ออยู่ที่บรรดาเด็กๆ ทั้งหลาย ผู้ซึ่งบ่อยครั้งได้รับการพิจารณาเป็นผู้รับสื่อที่มีจิตใจอ่อนไหวอย่างแท้จริง เอกสารเมื่อเร็วๆ นี้ อย่างเช่น The Merchants of Cool ได้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญเกี่ยวกับตลาดเยาวชนที่มีต่อบรรดานักโฆษณาทั้งหลาย บรรดานักบริหารงานโฆษณาต่างๆถูกรู้จักนฐานะที่เป็นนักล่าที่เยือกเย็น (cool hunters) ซึ่งได้ทำวิจัยอย่างกว้างขวางครอบคลุมในวัฒนธรรมของเยาวชนเพื่อจำแนกแนวโน้มหรือทิศทางที่ปรากฏตัวขึ้นมา และถัดจากนั้นได้ใช้สื่อรุกเข้าสู่ตลาดปรากฏการณ์ของวัฒนธรรมย่อย (subculture phenomena) อันนี้คือสิ่งที่พวกเขาค้นพบเป้าหมายหรือวัตถุประสงค์ของพวกเขาก็คือ ต้องการควบคุมบังเหียนรัศมีอันเยือกเย็นนี้ และสร้างความสัมพันธ์ระหว่างมันกับเครื่องหมายการค้าที่มีลักษณะเฉพาะอันหนึ่งขึ้นมา

 

 

 

เยาวชน ซึ่งรายได้ของพวกเขายังไม่ได้มีภาระผูกพันอยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง อย่างเช่น การชำระหนี้ หรือมีภาระค่าใช้จ่ายประจำ เป็นความเปราะบางที่ถูกโจมตีได้ง่ายมากจากแผนการดังกล่าว เราะพวกเขาถูกรับรู้ว่าเป็นพวกที่ถูกโน้มน้าวจิตใจได้ง่าย และเป็นพวกที่มีสำนึกหรือสัมผัสความประทับใจเกี่ยวกับภาพได้ง่ายเช่นกัน

 

 กรณีต่างๆเหล่านี้เป็นตัวอย่างที่ชี้เฉพาะ เกี่ยวกับข้อถกเถียงสำหรับพวกที่ให้การสนับสนุนและต่อต้านสื่อ เรื่องเหล่านี้ช่วยให้รายละเอียดสมบูรณ์ขึ้นเกี่ยวกับหลักฐานทั่วๆ ไปในข้อความที่ยกขึ้นมาเป็นข้อๆ ข้างต้น และตัวอย่างจำเพาะเรื่องใดบ้าง ที่สนองความรับรู้และความรู้สึกของเราทำไมต้องสอนเกี่ยวกับเรื่องสื่อ (Why teach about the media)เหตุผลบางประการที่เราสอนเกี่ยวกับเรื่องสื่อ ได้รับการแบ่งปันความรู้โดยบรรดาครูผู้สอนและบรรดานักวิจัยด้านสื่อหลายต่อหลายคน เหตุผลส่วนใหญ่เหล่านี้ได้แสดงให้เห็นถึงภาพความสัมพันธ์ที่เป็นไปด้วยความรักและความเกลียดชังเกี่ยวกับสื่อดังนี้

 

1. พวกเราเติบโตขึ้นมาด้วยการดูทีวีและภาพยนตร์ อ่านหนังสือการ์ตูนและนิตยสารต่างๆและได้รับความบันเทิงมากมายมาจากสื่อ พวกเราใช้เวลาว่างส่วนใหญ่ไปกับการบริโภคผลผลิตต่างๆ เกี่ยวกับสื่อ สื่อคือแหล่งต้นตออันหนึ่งของความพึงพอใจอันยิ่งใหญ่ ในทุกวันนี้พวกเรายังคงได้รับความเพลิดเพลินส่วนใหญ่จากสื่อต่างๆ ไม่ว่าจะมาจากการอ่านเรื่อง The Face การได้ใช้อินเตอร์เน็ตและอีเมล์ ได้ดูรายการโทรทัศน์ Big Brother หรือ South Park หรือกำลังดูภาพยนตร์เรื่องล่าสุดของ Jane Campion ในโรงภาพยนตร์ พวกเราคาดหวังให้นักศึกษาเป็นจำนวนมากรักแง่มุมบางประการของสื่อ ด้วยการสอนเกี่ยวกับเรื่องสื่อมีจุดมุ่งหมายเพื่อที่จะขยับขยายและยกระดับความเข้าใจให้มากขึ้น มีความซาบซึ้ง และสนุกเพลิดเพลินกับสื่อต่างๆโดยผ่านความเข้าใจว่า สื่อทั้งหลายเหล่านี้มันทำงานกันอย่างไร

 

 2. ในด้านศักยภาพ พวกเราได้เห็นถึงพลังอำนาจทางสังคมในเชิงบวกของสื่อ ระบบการติดต่อสื่อสารผ่านสื่อมีความสามารถเกี่ยวกับการแบ่งปันความคิดที่ข้ามระยะทางในเชิงกยภาพและทำให้พวกเรารู้กระทั่งถึงวัฒนธรรมที่แตกต่าง พวกมันมีความสามารถเกี่ยวกับการสร้างข้อมูลและรูปแบบทางสุนทรีย์ขึ้นมา ซึ่งใช้การได้ในระดับโลกที่แท้จริงกับคนทุกคน และด้วยเหตุแห่งความสามารถหรือสมรรถนะอันนี้ มันจึงถูกเรียกว่าเป็น”ประชาธิปไตย” สื่อได้รับการตั้งชื่อที่เกี่ยวกับประชาธิปไตยด้วยเพราะว่า มันคล้ายคลึงกับประชาธิปไตยแบบมีตัวแทน สื่อสามารถที่จะจัดหาเสียงๆหนึ่งของผู้คน และสามารถถูกนำมาใช้เป็นตัวแทนทัศนะต่างๆ ทางการเมืองของชน

 

กลุ่มน้อยกลุ่มต่างๆ เช่นเดียวกับเสียงของคนส่วนใหญ่ของประชากร. สื่อได้ถูกนำไปใช้เพื่อนำเสนอประเด็นปัญหาและเหตุการณ์ทางการเมืองอย่างเป็นสาธารณะ ทำให้มันเป็นไปได้สำหรับกลุ่มที่สร้างความกดดันต่างๆ เพื่อรวบรวมปัญหาหรือความอยุติธรรมบางอย่างขึ้นมาเป็นประเด็นร่วม ด้วยเหตุนี้ จึงเอาชนะความไร้อำนาจหรือการขาดความเชื่อมั่นของแยกตัวเป็นอิสระหรือความโดดเดี่ยว ในหนทางต่างๆที่จะไม่สามารถกระทำได้โดยปราศจากสื่อสารมวลชน. สำหรับสื่อสามารถที่จะทำให้บทบาทของประชาธิปไตยเหล่านี้บรรลุผลได้ในชีวิตสาธารณะ อิสรภาพเกี่ยวกับการแสดงออกเป็นเรื่องที่สำคัญยิ่ง สื่อสามารถช่วยสนับสนุนอย่างเป็นประโยชน์ต่อพัฒนาการเกี่ยวกับโลกอนาคตของพวกเรา และความสำคัญของมันที่มีต่อการแสดงออกอันนี้

 

 

3. แต่อย่างไรก็ตาม พวกเราต่างวิพากษ์วิจารณ์และรู้สึกสงสัยแคลงใจเกี่ยวกับหนทางหรือวิธีการต่างๆที่สื่อทำงานจริงๆ. เราเชื่อว่าในวิธีการเชิงโครงสร้างที่สำคัญ พลังอำนาจเต็มที่เหล่านี้หมายถึงการสื่อสาร ซึ่งบ่อยครั้ง ถูกนำไปใช้ผิดๆโดยผู้คนที่ควบคุมสื่อ ผลลัพธ์ที่ตามมาสามารถ

 

กล่าวได้ว่า โดยผ่านการใช้สื่อของพวกเขา ผู้คนเหล่านี้กำลังข่มขืนกระทำชำเราพวกเรา ช่วยส่งเสริมสนับสนุนปัญหาต่างๆขึ้นมาเป็นจำนวนมากแก่สังคมของพวกเรา และช่วยธำรงรักษาสภาพการณ์ที่เป็นอยู่เกี่ยวกับความไร้ดุลยภาพของสังคมโลกเอาไว้ การสอนเกี่ยวกับเรื่องสื่อสามารถยกระดับความรับรู้เกี่ยวกับด้านลบของสื่ออันนี้ขึ้นมาได้ และสามารถที่จะพัฒนาหนทางต่างๆเกี่ยวกับการท้าทายและการเปลี่ยนแปลงสื่อได้ในเวลาเดียวกัน ในขณะที่มีคนจำนวนมากต่างสรรเสริญยกย่องแง่มุมในด้านบวกของพวกมัน ความห่วงใยทางสังคมอันนี้เป็นการนำเสนอข้อวิพากษ์วิจารณ์ต่อการศึกษาเรื่องราวของสื่อ มันเป็นการมุ่งมองไปข้างหน้าสู่การเปลี่ยนแปลงทางสังคม และมีความตั้งใจว่า การศึกษาเรื่องสื่อ(media studies)จะปฏิบัติการในกรอบโครงร่างทางสังคมและทางการเมือง

 

 โดยความสัมพันธ์ที่เป็นไปด้วยความรักและความชังที่มีต่อสื่อ วิธีการศึกษาของพวกเราจะสะท้อนถ่ายข้อโต้เถียงในเชิงตรงข้ามบางอย่างเกี่ยวกับสื่อดังที่นำเสนอข้างต้น ข้อคิดเห็นในเชิงตรงข้ามหรือการโต้แย้งเหล่านี้ทำให้การศึกษาเกี่ยวกับสื่อเป็นสาขาวิชาที่น่าเร้าใจ การทำความเข้าใจสื่อจะช่วยให้เราพัฒนาทักษะที่จะให้เครื่องมือกับเรา เพื่อทำงานอย่างสร้างสรรค์ในเรื่องสื่อ และมันจะน้อมนำเราไปสู่ความรับรู้ในลักษณะวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ของสื่อว่าเป็นอย่างไร ด้วยเหตุนี้ เราจึงสามารถที่จะสู้รบกับมันได้ในฐานะที่เป็นพลเมืองที่มีข้อมูลหรือเป็นผู้สันทัดกรณีคนหนึ่ง โดยการถกเถียงทางสังคมที่มีอยู่อย่างต่อเนื่องเกี่ยวกับสื่อและพลังอำนาจต่างๆที่พวกมันมี

ความกลัวสื่อของคนไทย

 

มนุษย์ทุกคนถูกบังคับให้คิดถึงทุกๆ สิ่งในเวลาเดียวกัน บนข้อมูลที่ไม่สมบูรณ์ และด้วยช่วงเวลาที่น้อยเกินไปสำหรับการสะท้อนกลับ การแพร่กระจายที่ไม่เปลี่ยนของถ้อยคำต่างๆ ที่ถูกหั่นออกเป็นชิ้นๆ ความตื่นเต้นไปตลอดเกี่ยวกับความรู้สึกที่ไม่อาจพิสูจน์ได้โดยข้อเท็จจริง การก่อตัวขึ้นมาอย่างมั่นคงของความคิดเห็นที่เร่งด่วนหรือไม่ถูกต้อง ในท้ายที่สุด ใครสักคนจะต้องคิดว่ามันทำให้เรื่องของสติปัญญาทั้งหมดเลวลง

 

ความกลัวเกี่ยวกับการใช้สื่อไปในทางการเมือง (Fears about Political use of the media)ความกลัวต่างๆ เกี่ยวกับวัตถุประสงค์ทางการเมือง ซึ่งสื่อสามารถทำได้ สัมพันธ์กับวิธีการที่สื่อสามารถถูกนำไปใช้ประโยชน์โดยพรรคการเมืองต่างๆ เพื่อควบคุมผู้คนทั้งหลาย ขณะที่การปกครองแบบเผด็จการฟาสซิสท์ และคอมมิวนิสท์ รัฐต่างๆในช่วงทศวรรษที่ 1930s ได้ปลุกปั่นความกลัวเหล่านี้ขึ้นมา แต่อย่างไรก็ตาม การใช้ประโยชน์ทางการเมืองเกี่ยวกับสื่อได้เกิดขึ้นในสังคมประชาธิปไตยทั่วไปด้วย ที่ที่การโฆษณาสามารถได้รับการมองในฐานะที่เป็นรูปแบบหนึ่งของการโฆษณาชวนเชื่อ และการล้างสมองที่ได้ให้การสนับสนุนต่อลัทธิบริโภคนิยมในสังคมทุนซึ่งอันนี้ได้แสดงให้เห็นเป็นครั้งแรกในหนังสือของ Vance Packard ในเรื่อง The HiddenPersuaders (ความจูงใจที่ซ่อนเร้น)(Packard 1957)

 

บ่อยครั้งได้มีการถกว่า ควรจะมีการควบคุมเหนือสื่อเพื่อว่ามันจะได้ไม่ถูกนำไปใช้ในทางที่ผิด ความกลัวที่ว่า สื่ออาจถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ต่างๆ ทางการเมืองนับเป็นเหตุผลหนึ่งที่ว่าทำไมประชาชนในประเทศต่างๆ มากมายต่างยืนยันว่า รัฐบาลไม่ควรที่จะเป็นเจ้าของสื่อ และ/หรือควบคุมสื่อ ความกลัวอันนี้ยังคงวางอยู่เบื้องหลังการถกเถียงกันจำนวนมากเกี่ยวกับว่า ใครควรเป็นผู้มีสิทธิ์เป็นเจ้าของสื่อด้วย แต่อย่างไรก็ตาม

 

ผู้ประกอบการทั้งหลายทางด้านสื่อ หลายต่อหลายครั้งมักจะมองตัวของพวกเขาเองในฐานะที่เป็นสุนัขเฝ้าบ้านทางการเมือง (political watchdogs) และในประเด็นเกี่ยวข้องนี้ ถูกอ้างถึงในฐานะที่เป็นฐานันดรสี่(fourth estate)การใช้ประโยชน์ในวิถีทางนี้ ศัพท์คำว่า”ฐานันดร” เป็นคำที่สืบทอดมาจากช่วงเวลาเกี่ยวกับการปฏิวัติฝรั่งเศส ช่วงที่อำนาจตุลาการ อำนาจรัฐสภา และอำนาจของศาสนจักรได้รับการอ้างว่าเป็นฐานันดรที่หนึ่ง สอง และสาม ตามลำดับ สื่อถือเป็นฐานันดรที่สี่

 

ซึ่งคือกลุ่มคนที่สามารถแสดงความคิดเห็น วิพากษ์วิจารณ์ และทำการสืบสวนถึงเหตุการณ์ต่างๆได้ โดยผ่านเสรีภาพในการพูด โดยการตรวจตราเกี่ยวกับสถาบันต่างๆเหล่านี้ได้ทำอะไรไป อันนี้คือเหตุผลที่ว่า ทำไม “อิสรภาพของหนังสือพิมพ์”จึงเป็นสิ่งที่สำคัญ

 

ความกลัวเกี่ยวกับอิทธิพลของสื่อที่มีต่อศีลธรรม (Fears about the media's influence onmorals) ความกลัวในด้านศีลธรรมเกิดขึ้นมาจากความห่วงใยที่ว่า สื่ออาจจะเป็นพลังอำนาจของความชั่วร้ายอันหนึ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในความสัมพันธ์เกี่ยวกับเรื่องเพศและความรุนแรง ได้มีการให้เหตุผลว่า คุณค่าของผู้คนสามารถที่จะถูกทำให้ชั่วร้ายและเลวลงไปได้โดยสื่อที่พวกเขาบริโภค อันนี้ได้นำไปสู่ความตื่นกลัวทางศีลธรรม (moral panics) และการรณรงค์ต่อต้านเรื่องราวทางเพศและความรุนแรงที่มีออกมามากเกินไปบนจอโทรทัศน์

 

ความตกตื่นทางศีลธรรมมีแนวโน้มที่จะโฟกัสลงไป ที่ผลกระทบเกี่ยวกับการบริโภคสื่อโดยเยาวชนคนหนุ่มสาว เพราะพวกเขาเหล่านี้ได้รับการทึกทักว่ามีประสบการณ์น้อยเกี่ยวกับการตัดสินใจซึ่งตั้งอยู่บนพื้นฐานของคุณความดี และมีสมรรถนะเกี่ยวกับการวิพากษ์วิจารณ์ไม่เพียงพอเรื่องราวที่แต่งขึ้นมาหรือเนื้อหาของสื่อต่างๆมันมีความสัมพันธ์กับโลกของความจริงภายนอกได้มีการเสนอว่า ผลกระทบที่ทับทวีขึ้นเกี่ยวกับการบริโภคสื่อที่บรรจุเรื่องของความรุนแรงเอาไว้

 

และ/หรือ เนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องเพศต่างๆ อาจเป็นอันตราย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต่อผู้ดูที่เป็นเยาวชน ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ในส่วนของแนวโน้มที่เยาวชนทั้งหลายจะเรียนรู้โดยการเลียนแบบ (จำลองหรือเอาอย่างสิ่งที่พวกเขาเห็นและได้ยิน) ทั้งนี้เพราะรูปแบบของสื่อประเภทที่โต้ตอบกันได้อย่างเช่น วิดีโอเกมส์ ต้องการการมีส่วนร่วมในการกระทำต่างๆที่เป็นความรุนแรงซึ่งพวกเขาเป็นตัวแสดง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พวกเขาถูกพิจารณาว่าเป็นพวกที่น่าเป็นห่วง

 

มุมมองอีกมุมหนึ่งเกี่ยวกับประเด็นปัญหานี้ก็คือ ความแพร่หลายที่มีอย่างดกดื่นมากของภาพลามกและภาพความรุนแรงในสื่อที่ทำให้เป็นธรรมชาติไปแล้ว เนื้อหาหรือภาพเหล่านั้น ได้สร้างพฤติกรรมเชิงเปรียบเทียบในชีวิตจริงขึ้นมาซึ่งดูเหมือนว่าเป็นธรรมชาติ ปกติธรรมดา และเป็นที่ยอมรับ อันตรายในที่นี้คือว่า สื่ออาจจะถูกต้องตามกฎหมายโดยความเลินเล่อหรือประมาทแต่ไม่ควรได้รับการยอมรับทางจริยธรรม อย่างเช่น การใช้ความรุนแรงในฐานะที่เป็นวิธีการอันหนึ่งของการแก้ปัญหาความขัดแย้ง หรือการขาดเสียซึ่งความเคารพต่อความเป็นหุ้นส่วนทางเพศของอีกคนหนึ่ง

 

ความกลัวเกี่ยวกับอิทธิพลของสื่อที่มีต่อวัฒนธรรม (Fears about the media's influence onculture) สำหรับผู้คนซึ่งเกรงว่าสื่อจะมาลดทอนคุณค่าทางวัฒนธรรมของสังคม เพราะสื่อได้รับการผลิตขึ้นมาอย่างค่อนข้างผิวเผินและไม่เป็นสาระ อันนี้มีภาพที่แสดงให้เห็นได้ดีที่สุดในข้อโต้แย้งรายรอบเรื่องราวซึ่งค่อนข้างสำคัญมากเกี่ยวกับสิ่งที่เรียกกันว่า”วัฒนรรมชั้นสูง”และ”วัฒนธรรมชั้นต่ำ”(high and low culture)

 

สำหรับวัฒนธรรมชั้นสูง ได้รับการทึกทักว่าเป็นศิลปะที่ยิ่งใหญ่ที่ได้รับการสร้างขึ้นมาโดยสังคมหนึ่ง - มันคือศิลปะที่ยกระดับศีลธรรมให้สูงส่งขึ้น มีความสลับซับซ้อน และเอาจริงเอาจัง.วัฒนธรรมชั้นสูงได้รับการกล่าวว่า ศิลปกรรมเหล่านี้จะถูกค้นพบได้ในการสร้างวัฒนธรรมอย่างเช่น โอเปร่า งานจิตรกรรม และวรรณกรรมที่ยิ่งใหญ่ ความเข้าใจและการตีความเกี่ยวกับสิ่งเหล่านี้ต้องการการฝึกฝนและการเรียนรู้อย่างเชี่ยวชาญ มันเป็นเรื่องของคนชั้นสูงหรือพวกหัวกระทิ เพราะปกติแล้ว มันเป็นเรื่องของอภิสิทธิ์ ข้อได้เปรียบ การได้รับการศึกษา และความร่ำรวย ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ทำให้มีเวลาว่างมากพอ มีเงิน และมีทักษะที่จะเข้าถึงและซาบซึ้งเกี่ยวกับศิลปกรรมข้างต้น

 

ส่วนวัฒนธรรมชั้นต่ำหรือวัฒนธรรมแบบป๊อปปิวล่าร์ ในอีกด้านหนึ่งนั้น เป็นเรื่องของวัฒนธรรมที่ได้รับการบริโภคโดยผู้คนส่วนใหญ่ มันถูกพบได้ตามหน้านิตยสารต่างๆ หนังสือปกอ่อนที่มีตลาดขนาดใหญ่ ภาพยนตร์แนวป๊อป และโทรทัศน์

 

บรรดานักวิจารณ์ทั้งหลายทางด้านวัฒนธรรม มองวัฒนธรรมชั้นต่ำด้วยการหัวเราะเยาะ ในฐานะที่มันเป็นการลดทอนเรื่องของศีลธรรม หรือทำให้จรรยาเสื่อม และเป็นเรื่องง่ายๆธรรมดาที่ไม่สลับซับซ้อนอะไร โดยจารีตแล้ว วัฒนธรรมชั้นต่ำได้ถูกใส่ร้ายป้ายสีในฐานะที่เป็นเรื่องของสิ่งที่ด้อยกว่าและทำร้ายผู้คนในเชิงศักยภาพ ซึ่งในข้อเท็จจริง มันคือผลผลิตอันหนึ่งของสื่อสารมวลชนที่ได้รับการดูถูกดูหมิ่น บรรดาผู้มีการศึกษาทั้งหลายคิดว่าพวกเขาจะต้องทำหน้าที่ปกป้องผู้คนจากผลกระทบในเชิงทำลายของวัฒนธรรมชั้นต่ำพวกนี้. ด้วยเหตุข้างต้น อันดับแรกของการสอนเกี่ยวกับเรื่องสื่อก็คือใช้วิธีการปลูกฝีหรือฉีดวัคซีนให้กับนักศึกษานั่นเอง

 

บรรดาครูบาอาจารย์ทั้งหลายจะวิเคราะห์การผลิตสื่อสารมวลชนในชั้นเรียน โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะแสดงให้นักศึกษาทั้งหลายเห็นว่ามันชั่วร้ายอย่างไร มันเป็นเรื่องถูกๆ ไร้คุณค่า และเป็นอันตรายอย่างที่มันเป็นอย่างไรบ้าง. มีการคิดกันว่า โดยการให้ความรู้แก่นักศึกษาเพียงเล็กน้อยเกี่ยวกับวัฒนธรรมชั้นต่ำ นักศึกษาทั้งหลายจะได้รับการปกป้องหรือฉีดวัคซีนคุ้มกัน เทียบกันกับที่เราปลูกฝีเพื่อป้องกันโรคโดยการใช้ยาฉีดในปริมาณเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

 

ความตรงข้ามกันระหว่างวัฒนธรรมชั้นสูงและวัฒนธรรมชั้นต่ำยังคงเป็นข้อมูลที่ผู้คนจำนวนมากได้รับ และเป็นหนทางที่ผู้คนเหล่านั้นคิดเกี่ยวกับเรื่องสื่อ ความตรงข้ามกันนั้น เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสังคมที่แบ่งแยกทางชนชั้นขึ้นมา -วัฒนธรรมชั้นสูงเป็นปริมณฑลของชนชั้นปกครองและชนชั้นกลาง กระฎุมพี ส่วนวัฒนธรรมชั้นต่ำ คือฐานที่มั่นของชนชั้นคนงานทั้งหลาย

 

แต่ความน่าสนใจของมันที่ควรบันทึกถึงเป็นเรื่องทางการเมืองคือ ทั้งพวก “อนุรักษ์นิยมปีกขวา”และพวก  “หัวรุนแรงปีกซ้าย”ต่างไม่เห็นด้วยและไม่พอใจกับวัฒนธรรมชั้นต่ำและสื่อสารมวลชนแนวป๊อป

 

- พวกปีกขวามองว่าสื่อได้ให้อาหารราคาถูก เป็นเรื่องฉูดฉาดที่ปราศจากราคาค่างวด ความรื่นเริงบันเทิงใจที่ชั่วช้า

 

- ส่วนพวกปีกซ้ายมองมันในฐานะที่เป็นเรื่องของลูกกวาดทางการเมือง ที่มาทำให้บรรดาคนงานทั้งหลายไขว้เขวจากความคับข้องใจทางการเมืองของพวกเขา

 

แต่อย่างไรก็ตาม นับจากปีทศวรรษที่ 1970s เป็นต้นมา ได้มีการศึกษาเกี่ยวกับวัฒนธรรม ป๊อปปิวล่าร์เป็นจำนวนมากในการศึกษาเรื่องเกี่ยวกับสื่อ ส่วนใหญ่เนื่องมาจากความต้องการที่จะเข้าใจพลวัตต่างๆของผู้รับสื่อจำนวนมหาศาลนั่นเอง ที่ให้ความสนใจต่อวัฒนธรรมป๊อปปิวล่าร์ -ดังที่ผู้คนจำนวนมากกำลังบริโภคเนื้อหาของสื่ออยู่ มันจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องทำความเข้าใจถึงสิ่งเหล่านี้ แต่อย่างไรก็ตาม มันเป็นความพยายามอันหนึ่งที่จะทำให้วัฒนรรมป๊อปปิวล่าร์ในตัวมันเองมีเหตุผลขึ้นมา และหลีกเลี่ยงที่จะปิดป้ายมันในฐานะที่เป็นบางสิ่งบางอย่างที่ด้อยค่ากว่าวัฒนธรรมชั้นสูง

 

 

การทำสื่อ

 

ธุรกิจหนังสือพิมพ์เป็นกิจการที่ดำเนินการโดยเอกชน

จัดเป็นการลงทุนชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยองค์ประกอบ 3 ประการ

 

1.การลงทุน

 

2.การผลิต

 

3.การตลาด

 

องค์ประกอบทั้ง 3 ประการเป็นปัจจัยเบื้องต้น ที่จะทำให้ธุรกิจเกิดขึ้นได้ หากขาดข้อหนึ่งข้อใดไปก็จะทำให้กิจการนั้นหยุดชะงัก แม้ว่าวัตถุประสงค์ใหญ่ของกิจการหนังสือพิมพ์ คือ การเสนอ "ข่าว" (news) และความเป็นข่าว (newsy) ซึ่งไม่ว่าจะผลิตอย่างไร หากสามารถสนองตอบเป้าหมายหลักนี้แล้วก็ถือว่าเป็นหนังสือพิมพ์ที่ดีได้ แต่โดยอำนาจการแข่งขันทางธุรกิจ และความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยีสมัยใหม่ทำให้เกิดภาวะการลงทุนที่สูงขึ้น เช่น อุปกรณ์ เครื่องมือการสื่อข่าว การพิมพ์ การผลิต ตลอดจนการขนส่ง คมนาคม เทคโนโลยีมีส่วนช่วยให้การทำงานในองค์กรหนังสือพิมพ์รวดเร็ว มีประสิทธิภาพสูงขึ้น ความซับซ้อนของเทคโนโลยีต่างๆ รวมตลอดถึงภาวะซับซ้อนทางการตลาดที่จะต้องอาศัยความรู้ทางการบริหารการตลาดอย่างมีระบบมากขึ้น

 

ดังนั้นธุรกิจหนังสือพิมพ์จึงเป็นสิ่งที่ไม่ง่ายนักในสังคมปัจจุบัน กล่าวกันว่า หากจะลงทุนหนังสือพิมพ์สักฉบับทุกวันนี้จำเป็นต้องมีเงินทุนไม่ต่ำกว่าสิบล้านบาทขึ้นไป อย่างไรก็ตาม ความเจริญของเทคโนโลยีสมัยใหม่ เป็นแรงผลักดันสำคัญในด้านการพัฒนาคุณภาพ และรูปลักษณ์ของหนังสือพิมพ์ให้น่าอ่านมากขึ้นเช่นกัน องค์ประกอบทั้ง 3 อย่างจึงเป็นสิ่งที่แยกไม่ออก ต้องไปด้วยกันเสมอ

 

นอกจากนั้น หนังสือพิมพ์ยังมีลักษณะพิเศษแตกต่างจากธุรกิจทั่วไปคือ เป็นกิจการที่ประกอบขึ้นด้วยบุคคล 3 ฝ่าย ได้แก่

 

1. ผู้ลงทุน หรือเจ้าของ

 

2. ผู้จัดทำ

 

3. ผู้อ่าน

 

บุคคลทั้ง 3 นี้ จะต้องมีความสัมพันธ์สอดคล้องกันอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะโดยภาระหน้าที่ความรับผิดชอบ หรือการกำหนดนโยบาย โดยมีเป้าหมายสำคัญคือสามารถทำหน้าที่ให้ข่าวสาร และยกระดับภูมิปัญญาของผู้อ่านในสังคม ถ้าจะเปรียบหนังสือพิมพ์เป็น"สินค้า" "ผู้อ่าน" ก็คือ ตลาดหรือลูกค้าที่หวังสื่อทั้งความรู้และปัญญาจากผู้ทำหนังสือพิมพ์ ในส่วนนี้เองที่ทำให้หนังสือพิมพ์กลายเป็นธุรกิจที่มีคุณลักษณะแตกต่างจากธุรกิจธรรมดา คือเป็นธุรกิจ "ประหนึ่งสถาบันสาธารณะ" ที่มีกรณียกิจแนบเนื่องกับสังคม เป็นทั้งเพื่อนผู้นำทาง และมหาวิทยาลัยของประชาชน ยังปรากฏทั้งบทบาทและอิทธิพล ที่อาจเกิดขึ้นต่อผู้อ่าน ทั้งด้านรสนิยม ความคิด และพฤติกรรม เป็นกระจกสะท้อนสังคมบานใหญ่บานหนึ่งทีเดียว

 

การจัดองค์กรการทำงานของหนังสือพิมพ์

 

โดยการแบ่งภาระความรับผิดชอบในการทำงาน และลักษณะพิเศษของงานหนังสือพิมพ์ จึงได้มีการแบ่งแยกการทำงานของหนังสือพิมพ์ออกเป็น 3 ฝ่ายหลักๆแต่จะมีขนาดแตกต่างกันไปบ้าง ก็ขึ้นอยู่กับความสามารถในการลงทุนของหนังสือพิมพ์แต่ละฉบับ องค์ประกอบทั้ง 3 ประกอบด้วย

 

1. ฝ่ายบรรณาธิการ ( Editorial Department )

 

2. ฝ่ายจัดการ ( Business Department )

 

3. ฝ่ายผลิต ( Mechanical Department )

 

ขนาดของทั้ง 3 ฝ่ายจะแตกต่างกันตามขนาดของหนังสือพิมพ์และการลงทุน หนังสือพิมพ์ขนาดใหญ่จะมีบุคลากรมากกว่า ขบวนการผลิต อุปกรณ์ทันสมัยซับซ้อนกว่าหนังสือพิมพ์ขนาดเล็ก ขอบเขตหน้าที่ของแต่ละฝ่ายประกอบด้วย 1. ฝ่ายบรรณาธิการ ( Editorial Department ) รับผิดชอบเกี่ยวกับเนื้อหาสาระของหนังสือพิมพ์ ทั้งฉบับที่เป็นเรื่องราวสำหรับอ่าน ( reading matter) ตั้งแต่การแสวงหารวบรวมจัดเตรียมต้นฉบับทุกประเภท เช่น ข่าว (ในประเทศและต่างประเทศ) บทความ สารคดี บทบรรณาธิการ ภาพการ์ตูน ต้นฉบับที่ถูกส่งมายังกองบรรณาธิการจะได้รับการพิจารณา วินิจฉัย คุณค่า คัดเลือก ตรวจสอบความถูกต้อง เขียนให้เหมาะสมในรูปแบบที่ต้องนำเสนอในรูปแบบของข่าว หรือบทความ พาดหัวข่าว ให้ตัวอักษร ก่อนจะส่งไปยังที่ฝ่ายการพิมพ์ กล่าวง่ายๆคือ กองบรรณาธิการมีภาระโดยตรงในการเตรียมต้นฉบับเนื้อหา ทุกประเภทก่อนจะส่งไปพิมพ์เป็นฉบับสมบูรณ์

 

หนังสือพิมพ์โดยทั่วไปจะจัดแบ่งส่วนรับผิดชอบในกองบรรณาธิการออกเป็นฝ่ายย่อยๆ คือ ฝ่ายข่าวในประเทศ ฝ่ายข่าวต่างประเทศ ฝ่ายช่างภาพ ฝ่ายบทความ ฝ่ายกีฬา ฝ่ายบรรณาธิกรณ์ ฝ่ายจัดหน้า ทั้งหมดนี้จัดแบ่งตามกระบวนการและความสะดวกในการ ทำงานของหนังสือพิมพ์แต่ละฉบับ

 

2. ฝ่ายจัดการ ( Business Department ) ฝ่ายนี้รับผิดชอบโดยตรงทางด้านธุรกิจการจัดการการตลาด เพื่อให้หนังสือพิมพ์มีรายได้สามารถเลี้ยงตัวเองได้และให้หนังสือพิมพ์ไปถึงมือผู้อ่านให้มากที่สุด เร็วที่สุด ครอบคลุมถึงการจัดจำหน่าย หาสมาชิก การบัญชี ขายเนื้อที่โฆษณา บุคลากร และการขนส่ง การบริหารงานทางธุรกิจ นับว่าเป็นหัวใจสำคัญสำหรับหนังสือพิมพ์ปัจจุบัน เพราะการพัฒนา การแข่งขันทางธุรกิจทำให้ต้องอาศัยหลักการบริหารที่ใช้หลักวิชาทันสมัย จึงจะสามารถสู้กับภาวะการเปลี่ยนแปลงของการตลาดอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งการโฆษณา ทั้งการโฆษณาตัวหนังสือพิมพ์เอง และการขายเนื้อที่โฆษณา ฝ่ายจัดหาโฆษณา ต้องมีประสบการณ์กว้างขวาง สามารถทำงานประสานกับฝ่ายบรรณาธิการตลอดเวลา หาไม่แล้วอาจมีผลกระทบถึงรายได้ของหนังสือพิมพ์ทั้งฉบับได้ เพราะรายได้จากการโฆษณาก็ยังถือเป็นเส้นเลือดใหญ่ของหนังสือพิมพ์ ฝ่ายจัดการมีความสำคัญยิ่งในการวางแผนพัฒนาการธุรกิจการตลาด และส่งเสริมการขายให้ก้าวหน้าอยู่ตลอดเวลา

 

3. ฝ่ายการผลิต ( Mechanical Department ) รับผิดชอบด้านการพิมพ์ เพื่อให้หนังสือพิมพ์เสร็จลุล่วงออกมาเป็นฉบับสมบูรณ์พร้อมที่จะออกวางตลาดได้ ส่วนนี้ประกอบด้วย การเรียงพิมพ์ ทำบล็อก ตรวจปรู๊ฟ ทำเพลท ฯลฯ ในระบบการพิมพ์แบบเลตเตอร์เพรส ( Letterpress ) ฝ่ายการพิมพ์ต้องใช้มือในการเรียงตัวอักษร ทำบล็อก ซึ่งยุ่งยากและล่าช้า ปัจจุบันระบบการพิมพ์ก้าวหน้าทันสมัยขึ้นมาก หนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่จะใช้ระบบพิมพ์แบบออฟเซท (Off-set) ใช้ตัวเรียงคอมพิวเตอร์ ทำให้การผลิตงานพิมพ์รวดเร็ว สะอาดขึ้นมาก และสามารถผลิตหนังสือพิมพ์ เป็นจำนวนมากภายในระยะเวลาอันสั้น มีผลให้การรายงานข่าวรวดเร็ว ทันสมัย ประสิทธิภาพของหนังสือพิมพ์ดีขึ้นกว่าแต่ก่อนมาก แต่ก็มีผลทำให้การลงทุนสูงขึ้น องค์กรทั้ง 3 ฝ่าย มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนกัน ต่างฝ่ายต่างต้องประสานงานกันอย่างใกล้ชิด เพราะหากขาดฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดไป หรือฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดล่าช้าก็จะทำให้หนังสือพิมพ์ไม่สามารถออกทันเวลา การทำหนังสือพิมพ์เป็นงานที่ทำกันเป็นทีม แข่งกับเวลา ต้องการความรวดเร็ว คำที่ใช้กันคุ้นเคยในงานพิมพ์ก็คือ " Deadline " แปลว่า "เส้นตาย" งานทุกชิ้นต้องพร้อมก่อนกำหนดเส้นตาย หากขาดความสนใจต่อเงื่อนเวลาอันนี้แล้วก็จะทำให้งานหนังสือพิมพ์ขาดประสิทธิภาพ ส่งผลถึงความล่าช้าและความไม่ทันสมัยในการรายงานเหตุการณ์ เนื่องจากเป้าหมายธุรกิจหนังสือพิมพ์ คือการปฏิบัติภาระกิจเกี่ยวกับการให้ข่าวสาร ความรู้ ความคิดเห็นแก่ผู้อ่าน การจัดมาตรฐานของหนังสือพิมพ์ ซึ่งมักจะจัดกันที่เนื้อหาข่าวสารเป็นประการสำคัญก่อน จึงจะสามารถทำให้การผลิตและการตลาดดีขึ้นได้ ฉะนั้นในที่นี้จึงขอกล่าว ถึงขอบเขตการทำงานในความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการเพียงอย่างเดียว เพื่อให้ผู้ศึกษาได้เห็นภาพที่แท้จริงของการทำหนังสือพิมพ์อย่างกว้างๆ

 

ความรับผิดชอบในกองบรรณาธิการ

 

ลักษณะการแบ่งแยกองค์กรหนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่จะคล้ายคลึงกัน มีสายการบริหารงานไม่แตกต่างกันมากนัก ในเรื่องของการจัดรูปแบบตามความรับผิดชอบมีลักษณะตามแผนภูมิกว้างๆดังนี้

 

บรรณาธิการใหญ่

 

บรรณาธิการบริหาร

 

กองบรรณาธิการ กองจัดการ กองการผลิต 1. ฝ่ายข่าวในประเทศ 1.ฝ่ายบุคคล 1.เรียงพิมพ์ 2. ฝ่ายข่าวต่างประเทศ 2.ฝ่ายจัดจำหน่าย 2.ทำบล็อค 3. ฝ่ายข่าวต่างจังหวัด 3.ฝ่ายจัดหาโฆษณา 3.ถ่ายเพลท 4. ฝ่ายข่าวกีฬา 4.ฝ่ายส่งเสริมการขาย 4.พิมพ์ 5. ฝ่ายข่าวสตรี 5.เข้าเล่ม 6. ฝ่ายข่าวเศรษฐกิจ ฯลฯ 7. ฝ่ายข่าวการศึกษา 8. ฝ่ายบทความทั่วไป 9. ฝ่ายภาพถ่าย 10.ฝ่ายบรรณาธิกรณ์ 11.ฝ่ายจัดหน้า 12.ห้องสมุด

 

การจัดความรับผิดชอบของแต่ละฝ่าย อาจเพิ่มหรือตัดทอนในบางส่วน ขึ้นอยู่กับขีดความสามารถของการลงทุนของหนังสือพิมพ์แต่ละฉบับ ในหนังสือพิมพ์ขนาดเล็กอาจรวมเอาหน้าที่บางส่วนเข้าด้วยกัน ในขณะที่หนังสือพิมพ์ขนาดใหญ่เพิ่มหน้าที่บางส่วนขึ้น เพื่อให้เหมาะสมกับกำลังคนและความสามารถในการผลิต หนังสือพิมพ์ขนาดกลางขึ้นไปมักจะมีห้องสมุดที่เรียกว่า "morgue" เป็นของตนเองสำหรับค้นคว้าข้อมูลเมื่อต้องการ ตลอดจนเก็บสถิติสำคัญๆไว้เป็นข้อมูลค้นคว้าในการเขียนข่าว และบทความ

 

การทำงานในกองบรรณาธิการ

 

รูปแบบการทำงานในกองบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์จะคล้ายคลึงกัน ถึงแม้ว่าอาจจะไม่เหมือนกันหมดเสียทีเดียว แต่แนวการเดินทางของข่าว ความสัมพันธ์แต่ละส่วนของหนังสือพิมพ์ มีลักษณะการทำงานคล้ายกันโดยหลักใหญ่ๆดังแผนภูมิต่อไปนี้ ( แนวการเดินทางของข่าวในกองบรรณาธิการ )

 

เพื่อให้เข้าใจถึงกระบวนการทำงานของหนังสือพิมพ์รายวัน จะขอกล่าวถึงความรับผิดชอบในตำแหน่งสำคัญๆ ซึ่งแบ่งความรับผิดชอบขอบเขตเนื้อหาเป็นหน้าๆ ไป เพื่อให้ความสะดวก ในการพิจารณาเนื้อหาลงพิมพ์คล่องตัวมากขึ้น แต่ในหนังสือพิมพ์ขนาดเล็กอาจตัดตำแหน่งบางส่วนออก เหลือเพียงตำแหน่งที่จำเป็น เช่น บรรณาธิการบริหาร บรรณาธิการข่าว หัวหน้าข่าวในประเทศ ผู้เขียน เรียบเรียงข่าว ช่างภาพ ผู้ตรวจต้นฉบับ ผู้ตรวจปรู๊ฟ และผู้สื่อข่าว

 

ขอบเขตและหน้าที่ของแต่ละตำแหน่ง

 

บรรณาธิการบริหาร ( Editor-in-chief) ในปัจจุบันทำหน้าที่รับผิดชอบทางด้านธุรกิจของหนังสือพิมพ์ วางแผนดำเนินงานให้หนังสือพิมพ์อยู่รอดได้ทั้งทางธุรกิจและการเสนอเนื้อหาที่ดี ทั้งนี้ เพราะการทำหนังสือพิมพ์ทุกวันนี้จำเป็นต้องมีความรู้ทางด้านการบริหารอยู่ด้วย จึงจะช่วยให้เป็นกิจการที่มีประสิทธิภาพอยู่รอดได้

 

บรรณาธิการบริหาร (Managing Editor) ทำหน้าที่รับผิดชอบในการจัดการให้หนังสือพิมพ์สำเร็จลุล่วง ออกเป็นฉบับให้ทันเวลา และมีประสิทธิภาพ สิ่งที่บรรณาธิการบริหาร (หรือหนังสือพิมพ์บางฉบับจะเรียกตำแหน่งนี้ว่า "หัวหน้ากองบรรณาธิการ") ให้ความสนใจโดยตรงก็คือ เนื้อหาสาระที่เป็นข่าว บทความ สารคดี ฯลฯ กล่าวโดยสรุป คือรับผิดชอบเกี่ยวกับเรื่องราวที่อ่านได้ทั้งหมด (reading materials) จะดูแลตั้งแต่คุณภาพของข่าว การบรรณาธิกรณ์ การจัดหน้า และความรวดเร็วในการผลิตหนังสือพิมพ์ให้ถึงมือผู้อ่านตามเวลา บรรณาธิการบริหารจะทำงานอย่างใกล้ชิดกับบรรณาธิการใหญ่ เพื่อให้มีความสอดคล้องสัมพันธ์กันทั้งในด้านนโยบายธุรกิจ และนโยบายการข่าวให้ไปด้วยกันได้เป็นอย่างดี

 

บรรณาธิการข่าวในประเทศ (City Editor) เป็นหัวหน้ารับผิดชอบข่าวในประเทศทั้งหมด เป็นผู้มอบหมายให้ผู้สื่อข่าวไปแสวงหาข่าวตามแหล่งข่าวต่างๆ ตรวจตราความถูกต้องและพิจารณาคัดเลือกข่าว ซึ่งส่งเข้าโดยผู้สื่อข่าว หากเป็นที่พอใจถูกต้องตามคุณค่าของข่าวก็จะส่งข่าวชิ้นนั้น ต่อไปให้บรรณาธิการข่าว(news editor)

 

บรรณาธิการข่าวต่างประเทศ (Wire Editor) รับผิดชอบข่าวต่างประเทศ ปกติข่าวต่างประเทศจะได้จากโทรพิมพ์ จึงเรียกว่า Wire news แต่ในปัจจุบันหนังสือพิมพ์บางฉบับสามารถจ้างผู้สื่อข่าวไปประจำในต่างประเทศ เพื่อรายงานข่าวพิเศษบางอย่างได้ด้วย ข่าวต่างประเทศจึงครอบคลุมถึงข่าว ซึ่งได้จากโทรพิมพ์ สำนักข่าว และผู้สื่อข่าวต่างประเทสหนังสือพิมพ์เกือบทุกฉบับจะเป็นสมาชิกของสำนักข่าวต่างประเทศ เช่น A.P. (Associated Press) , U.P.I. (United Press International) และ Reuter เป็นต้น สำนักข่าวเหล่านี้จะป้อนข่าวต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นทั่วโลกผ่านทางเครื่องโทรพิมพ์ ผู้สื่อข่าวจะคัดเลือกข่าวที่น่าสนใจมาเขียนตามรูปแบบของข่าว แล้วส่งต่อให้บรรณาธิการพิจารณาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อพิจารณาว่าควรลงพิมพ์ข่าวใดบ้าง นอกจากนี้ข่าวต่างประเทศยังได้จากเอกสาร นิตยสาร และหนังสือพิมพ์ต่างประเทศ เนื้อหาเหล่านี้เป็นประโยชน์ในรูปของการวิเคราะห์เจาะลึกมากกว่ารายงานเหตุการณ์

 

บรรณาธิการภาพ (Picture Editor) รับผิดชอบในเรื่องของภาพถ่าย ภาพข่าว สำหรับ ลงพิมพ์ ทำหน้าที่คัดเลือกภาพข่าวที่มีคุณภาพส่งให้บรรณาธิการข่าว แหล่งภาพข่าวจะได้จาก โทรพิมพ์ส่งมาโดยสำนักพิมพ์ต่างประเทศ และจากช่างภาพประจำกองบรรณาธิการมักเป็นภาพข่าวเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่าง ๆ บางครั้งอาจจะมีภาพส่งมาโดยช่างภาพสมัครเล่นบรรณาธิการฝ่ายภาพ จะทำหน้าที่พิจารณาคุณค่าของภาพว่าสมควรจะลงพิมพ์หรือไม่

 

บรรณาธิการข่าว (News Editor) เป็นแกนสำคัญในการรับผิดชอบการทำงานในกองบรรณาธิการรองลงมา จากบรรณธิการบริหารซึ่งรับผิดชอบหนังสือพิมพ์ทั้งฉบับ รวมถึงการเขียนบทบรรณาธิการ แต่บรรณาธิการข่าวจะเป็นผู้ตัดสินใจการพิจารณาลงพิมพ์ข่าวและภาพทั้งหมด

 

บรรณาธิการข่าวจะทำงานร่วมกับบรรณาธิการฝ่ายจัดหน้า Make Up Editor หรือ Sub-Editor ทำหน้าที่พาดหัวข่าว จัดหน้า รูปภาพ ต้นฉบับ ให้หนังสือพิมพ์มีรูปร่างหน้าตาน่าดูและน่าอ่าน บรรณาธิการข่าวจะเป็นผู้ตัดสินใจ กำหนด คัดเลือกข่าวที่มีคุณค่าน่าสนใจ ลงตีพิมพ์พร้อมกับกำหนดความสั้น-ยาวของแต่ละข่าวให้เหมาะสมกับเนื้อที่หน้ากระดาษ แล้วส่งไปที่โต๊ะตรวจต้นฉบับข่าว (Copy desk) ที่โต๊ะนี้ หัวหน้าฝ่ายตรวจแก้ต้นฉบับ (Slotman) ร่วมกับผู้ทำหน้าที่ตรวจความถูกต้องของเนื้อหา ข้อเท็จจริง และกฎหมาย จะทำหน้าที่ตรวจต้นฉบับให้ถูกต้องตรงกับข้อเท็จจริง ภาษาที่ใช้ให้กระชับ การพาดหัวข่าว เมื่อตรวจความถูกต้องเรียบร้อยแล้ว เรื่องต่าง ๆ จะถูกส่งไปให้บรรณาธิการจัดหน้า ทำการเข้าหน้าให้เรียบร้อยตามที่กำหนดไว้ แล้วจึงส่งไปยังห้องเรียงพิมพ์ และฝ่ายผลิตต่อไป

 

นอกเหนือจากข่าวแล้ว เนื้อหาอื่น ๆ เช่น บทความ สารคดี บทความพิเศษ ฯลฯ อาจจะได้จากนักเขียนประจำกองบรรณาธิการเอง หรือจากผู้อ่าน หรือนักเขียนอิสระเนื้อหาเหล่านี้จะผ่านการพิจารณาโดยบรรณาธิการตรวจต้นฉบับ (Copy Editor) เพื่อตรวจในเชิงของกฎหมายมากกว่าอย่างอื่น ในหนังสือพิมพ์บางฉบับอาจผ่านการพิจารณา โดยบรรณาธิการบทความ หรือบรรณาธิการที่รับผิดชอบเกี่ยวกับเรื่องนั้น ๆ โดยตรง

 

หลาย ๆ ครั้งที่ผู้สื่อข่าวส่งข่าวเข้าโรงพิมพ์โดยตรงทางโทรศัพท์หรือทางจดหมาย (กรณีที่เป็นข่าวต่างจังหวัดไกล ๆ) ข้อมูลเหล่านี้จะมอบหมายให้ผู้ทำหน้าที่เขียนข่าว (Rewrite man หรือ Rewriter) ผู้เขียนข่าวหรือเรียบเรียงข่าวนี้อยู่ประจำในโรงพิมพ์ มีประสบการณ์และความชำนาญในงานการสื่อข่าวเขียนข่าวมาก่อน จึงจะสามารถเขียนข่าวได้ถูกต้องตรงกับเอกลักษณ์ของหนังสือพิมพ์

 

ผู้สื่อข่าว (Reporters) เป็นบุคคลแรกที่ทำหน้าที่รวบรวมรายงานข้อเท็จจริงตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น งานของผู้สื่อข่าวก็คือการออกไปตระเวนหาข่าวตามแหล่งต่าง ๆ โดยปกติจะแบ่งเป็นสาย ๆ เช่น สายมหาดไทย สายทำเนียบ สายการศึกษา สายเศรษฐกิจ ฯลฯ เมื่อมีเหตุการณ์เกิดขึ้น ผู้สื่อข่าวจะใช้ความรู้ความสามารถทางการประเมินวินิจฉัยคุณค่าข่าวที่น่าสนใจสำหรับผุ้อ่านมารายงาน ให้ข้อเท็จจริงในรายละเอียดส่งให้หัวหน้าข่าวหรือบรรณาธิการข่าว เพื่อเขียนตามรูปแบบของข่าวต่อไป ผู้สื่อข่าวจึงเป็นด่านแรกที่จะวินิจฉัยนำเหตุการณ์ที่เหมาะสมมารายงาน ความรู้ความเข้าใจในเรื่องของ "ข่าว" จึงเป็นสิ่งสำคัญ

 

ในหนังสือพิมพ์บางฉบับจะจัดแบ่งกลุ่มผู้สื่อข่าวออกเป็น 2 ประเภทคือ

 

1.ผู้สื่อข่าวทั่วไป (General Assignment Reporter) ทำหน้าที่หาข่าวทั่วไป ไม่มุ่งเฉพาะประเภทข่าวสายหนึ่งสายใด แล้วแต่ว่าจะได้รับมอบหมายจากบรรณาธิการ ผู้สื่อข่าวประเภทนี้ อาจรายงานเหตุการณ์ในลักษณะของการวิเคราะห์ข่าว เขียนคอลัมน์ด้วย เมื่อมีเหตุการณ์พิเศษเกิดขึ้นและ ได้รับมอบหมายก็สามารถออกไปทำข่าวได้ทันที ดังนั้น จึงต้องมีความชำนาญ ประสบการณ์ คล่องตัวพอสมควรในการสื่อข่าว ส่วนมากมักจะเป็นบุคคลที่มีประสพการณ์การรายงานข่าวมาก่อน จึงสามารถตัดสินใจแสวงหาประเด็นข่าวที่น่าสนใจได้อย่างถูกต้อง

 

2.ผู้สื่อข่าวประจำ (Beat Reporter หรือ Special Assignment Reporter) มีหน้าที่สื่อข่าวเป็นหลักใหญ่ ได้รับการฝึกฝนให้มีความชำนาญในการรายงานข่าวได้เป็นอย่างดี มักจะได้รับมอบหมายให้ไปหาข่าวประจำตามแหล่งต่าง ๆ เช่น กระทรวงมหาดไทย ทำเนียบรัฐบาล กระทรวงศึกษา หรือ กระทรวงสาธารณสุข เป็นต้น กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ ประจำตามสายต่าง ๆ เช่น สายการเมือง สายเศรษฐกิจ ฯลฯ ดังนั้น จึงต้องมีความรู้ความเข้าใจในแต่ละเรื่องที่ตนรับผิดชอบอยู่อย่างลึกซึ้ง ตลอดจนชำนาญในเทคนิคการเจาะข่าวเพื่อรายงาน

 

หนังสือพิมพ์เป็นธุรกิจที่ต้องมีความรับผิดชอบร่วมกัน แข่งกับเวลา ดังนั้น การรู้จักขั้นตอน กระบวนการผลิตหนังสือพิมพ์จึงเป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยให้การทำงานสอดคล้องรวดเร็วขึ้น ถึงแม้ว่าหนังสือพิมพ์แต่ละฉบับอาจจัดองค์กรแตกต่างกันในความรับผิดชอบปลีกย่อย แต่โดยหลักการแล้ว มักจะมีแนวการเดินทางของข่าวไม่แตกต่างกัน

 

แนวการเดินทางของข่าว

 

เมื่อผู้สื่อข่าวซึ่งเป็นบุคคลแรกที่สัมผัสกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นภายนอกเป็นประจำ จะเป็นผู้รวบรวมข้อมูล ข้อเท็จจริงทั้งหมด นำมาเขียนเป็นข่าวส่งให้กับหัวหน้าข่าว หรือบรรณาธิการข่าวแต่ละประเภท เช่น บรรณาธิการข่าวในประเทศ บรรณาธิการข่าวต่างประเทศ บรรณาธิการข่าวต่างจังหวัด เป็นต้น ในกรณีที่ผู้สื่อข่าวส่งข่าวทางโทรศัพท์หรือทางจดหมายซึ่งไม่ได้เขียนในรูปของข่าว หรือเขียนข่าวไม่ชัดเจน บรรณาธิการอาจส่งให้ผู้เรียบเรียงข่าว หรือผู้เขียนข่าว (Rewriter) นำไปเขียนเป็นข่าวให้ถูกต้องก่อนส่งไปพิมพ์

 

บรรณาธิการข่าวแต่ละคนจะทำการคัดเลือกข่าวที่ถูกส่งเข้ามา ตามหลักการ ประเมินคุณค่าข่าว โดยพิจารณาถึงองค์ประกอบของข่าว นโยบายการเสนอข่าวและอื่น ๆ (ดังที่ได้กล่าวมาบ้างแล้ว) เมื่อได้ข่าวที่มีคุณค่าน่าสนใจมาแล้ว จะส่งให้หัวหน้ากองบรรณาธิการหรือบรรณาธิการบริหาร เพื่อพิจารณาตัดสินคัดเลือกอีกครั้งหนึ่งโดยให้เหมาะสมกับเนื้อที่ของหนังสือพิมพ์ที่มีอยู่ ในส่วนนี้บรรณาธิการข่าวจะคัดเลือกและอาจร่วมกับบรรณาธิการฝ่ายจัดหน้าทำการพาดหัวข่าว ตรวจสอบความถูกต้อง กำหนดความยาว จัดหน้า (Lay-out) ในขั้นหนึ่งก่อน แล้วส่งต่อไปที่โต๊ะข่าว (Copy Desk) เพื่อประชุมร่วมกับหัวหน้าข่าวฝ่ายต่าง ๆ (Rimmen) โดยมีบรรณาธิการข่าวทำหน้าที่นั่งประจำในตำแหน่งหัวหน้าโต๊ะ (Slotman) เพื่อทำการบรรณาธิกรณ์ ตรวจสอบ ปรับปรุงการใช้ภาษา การพาดหัวข่าว ให้เรียบร้อยก่อนที่จะส่งให้บรรณาธิการฝ่าย จัดหน้านำไปจัดวัตถุดิบในทั้งหลายลงในหน้าหนังสือพิมพ์ให้ดูเรียบร้อยน่าอ่านตามหลักของการจัดหน้าที่ดี แล้วจึงส่งให้ฝ่ายผลิตจัดการพิมพ์ตามที่กำหนดไว้ เสร็จแล้วฝ่ายจัดการก็จะรับช่วงดำเนินการวางตลาดต่อไป

 

จะเห็นได้ว่า ตามแนวการทำงานของกองบรรณาธิการโดยเส้นทางเดินของข่าวบุคลากร แต่ละคนของหนังสือพิมพ์เปรียบเสมือนนายด่าน (Gate Kuper) กลั่นกรองสิ่งที่ผู้อ่านควรจะได้ทราบ บุคคลเหล่านี้จึงต้องตระหนักถึงความรับผิดชอบต่อวิชาชีพของตนอยู่เสมอเพื่อให้ผู้อ่าน และสังคมได้รับสิ่งที่ดีและถูกต้องมากที่สุด

 

คุณลักษณะของข่าว

 

ความหมายของคำว่า "ข่าว" อาจแตกต่างกันขึ้นอยู่กับว่าแต่ละคนจะให้ความสำคัญแก่ สิ่งที่จะนำมารายงานอย่างไร ทำให้นิยามของข่าวเป็นไปอย่างกว้างขวางตามคุณลักษณะที่ปรากฏในตัวมันเอง ความพยายามในการจำกัดความปรากฏออกมาหลายรูปแบบ เช่น

 

ข่าว คือ เหตุการณ์หรือข้อเท็จจริง หรือเรื่องราวที่ประชาชนสนใจใคร่รู้

 

ข่าว คือ เหตุการณ์หรือ "ข่าวสาร" ที่รายงานให้ผู้อ่านทราบ

 

ข่าว คือ รายงานของเหตุการณ์ปัจจุบันที่มีความยุติธรรม ทันเหตุการณ์ ถูกต้อง กะทัดรัด และ เที่ยงตรง

 

ข่าว คือ สิ่งที่ประชาชนสนใจ

 

ข่าว คือ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นและมีความสำคัญ

 

ข่าว คือ สิ่งที่บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ตัดสินใจเลือกลงพิมพ์ เพื่อเสนอต่อผู้อ่าน

 

ข่าว คือ สิ่งที่ปรากฏในหนังสือพิมพ์ ฯลฯ

 

จากนิยามข้างต้นพอสรุปได้ว่า "ข่าว" นั้นควรประกอบด้วยองค์ประกอบพื้นฐาน 3 ประการ คือ ความน่าสนใจ (interest) ข้อเท็จจริง (facts) และผู้อ่าน (readers) กล่าวคือ ข้อเท็จจริง ที่เกิดขึ้นต้องเป็นสิ่งที่น่าสนใจ สำหรับผู้อ่านหนังสือพิมพ์ ดังนั้น ผู้สื่อข่าว จำเป็นต้องรายงานข้อเท็จจริง ให้เป็นที่สนใจ แก่ผู้อ่าน

 

ข้อสรุปข้างต้นพอจะชี้ให้เห็นว่า หากเหตุการณ์ที่เป็นข้อเท็จจริงได้เกิดขึ้นแล้ว แต่ไม่ได้รับความสนใจหรือไม่น่าสนใจ ผู้สื่อข่าวก็จะไม่นำไปเสนอให้ผู้อ่านได้มีโอกาสรู้ว่าเกิด อะไรขึ้นบ้างแล้ว ผู้อ่านจะไม่มีโอกาสรับทราบเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเลย ความสนใจย่อมไม่เกิดเมื่อเป็นดังนี้ เหตุการณ์จะเกิดที่ไหนก็อยู่ตรงนั้น ผู้อ่านจะทราบก็ต่อเมื่อมีบุคคลหยิบยกเอาเหตุการณ์นั้นรวบรวมข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ทั้งหมดมาเล่าหรือรายงาน หรือลงพิมพ์เพื่อให้คนอื่น ๆ ได้รับรู้ ก็จะเกิดความสนใจขึ้นมาได้ สิ่งนั้นจึงเป็นข่าว

 

"ข่าว" คือ รายงานเหตุการณ์หรือเรื่องราวที่น่าสนใจ ในที่นี้ขอเน้นว่า "ข่าว" คือ "รายงาน" มิใช่เพียงเหตุการณ์หนึ่งเหตุการณ์ใดเท่านั้น แต่ข่าวจะเป็นเรื่องราว มีคนรายงานให้เราทราบ สาระสำคัญของข่าวต้องเป็นรายงานของเหตุการณ์ปัจจุบันที่ผู้สื่อข่าวและบรรณาธิการเห็นพ้องต้องกันว่า ประชาชนควรรับทราบเหตุการณ์หรือเรื่องราวนั้น ๆ

 

ทั้งผู้สื่อข่าวและบรรณาธิการข่าว จึงเป็นบุคคลที่มีบทบาทอย่างมากในการตัดสินใจและวินิจฉัยว่า เหตุการณ์ใดควรได้รับการรายงานหรือไม่ จากบทบาทสำคัญนี้ ทำให้ต้องยึดหลักการพิจารณาคุณค่าข่าว หลักใหญ่ที่ถือปฏิบัติกันมาเสมอก็คือ ความสด ความทันสมัยทันต่อเหตุการณ์ "เป็นที่สนใจ" ของมนุษย์นอกเหนือไปจากความสำคัญของเหตุการณ์ ที่มีผลกระทบต่อชีวิตของผู้อ่าน

 

ความน่าสนใจ จึงเป็นองค์ประกอบสำคัญอย่างหนึ่งที่จะเป็นแนวทางกำหนดว่าข่าวนั้นมีคุณค่า (New Worthiness) สมควรแก่การรายงานหรือไม่

 

การวินิจฉัยคุณค่าข่าว

 

ได้กล่าวไปบ้างแล้วว่า คุณลักษณะที่สำคัญอย่างหนึ่งของข่าวก็คือ ความน่าสนใจและความสำคัญทั้ง 2 ประการนี้ผู้สื่อข่าวต้องพิจารณาในทัศนะของผู้อ่าน คือข่าวนั้นต้อง น่าสนใจสำหรับผู้อ่าน มีความสำคัญต่อผู้อ่าน และผู้ต้องเป็นข้อเท็จจริงที่มีความสดทันสมัย สำหรับผู้อ่าน

 

ข่าวที่มีคุณค่าสูง มักจะมีทั้งความสำคัญ (significance) และความน่าสนใจ (interest) อยู่ในตัวของมันเอง

 

ความสำคัญ (significance) หมายถึง เหตุการณ์อะไรก็ตามที่เกิดขึ้น และมีผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน ผลกระทบดังกล่าวจะมีผลในวงกว้าง เช่น การปรับอัตราภาษีมีผลกระทบต่อรายได้ค่าครองชีพของประชาชน การเสียเปรียบดุลการค้ากับต่างประเทศมีผลกระทบต่อภาวะเศรษฐกิจของประเทศ เรื่องเหล่านี้เป็นสิ่งสำคัญมีผลกระทบโดยตรงและโดยอ้อมต่อความเป็นอยู่และค่าครองชีพของประชาชนทั้งประเทศ จึงจัดว่าเป็นข่าวที่มีความสำคัญ เพราะหากไม่รายงานให้ผู้อ่านทราบก็อาจจะเกิดผลเสียต่อส่วนรวมทั้งหมดได้

 

ความสำคัญนั้น นอกจากจะพิจารณาจากผลกระทบที่จะเกิดต่อประชาชนแล้ว บางทีข่าวที่สำคัญในสังคมหนึ่งหรือประเทศหนึ่งอาจจะไม่สำคัญต่ออีกสังหนึ่งก็ได้ เช่น ข่าว การเสียเปรียบดุลการค้ากับต่างประเทศจำนวนมหาศาลนั้น เป็นข่าวที่มีความสำคัญมา สำหรับประเทศไทย แต่เมื่อมองในทัศนะของประชาชนประเทศญี่ปุ่นแล้ว ข่าวนี้ไม่มีความสำคัญเพราะไม่มีผลกระทบต่อชาวญี่ปุ่น เพราะฉะนั้น การเลือกรายงานข่าวของสื่อมวลชนใน 2 ประเทศนี้จึงไม่เหมือนกัน เห็นได้ว่าการวินิจฉัยคุณค่าข่าวต้องคำนึงถึงสภาพแวดล้อมความเป็นจริง สังคมและองค์ประกอบอื่น ๆ อีก

 

โดยมากข่าวที่มีความสำคัญ มักจะเป็นข่าวที่จัดในประเภท hard news หรือข่าวหนักคือ เป็นข่าวที่มีผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง การปกครอง ผลกระทบนั้นอาจไม่ทันทีทันใด แต่อาจเกิดขึ้นได้ในระยะยาว ต้องอาศัยเทคนิคการรายงานข่าว อย่างละเอียดรอบคอบเพื่อความเข้าใจในเรื่องราวนั้น ๆ ส่วนมากข่าวประเภทนี้จะมีลักษณะเป็นข่าวสถานการณ์ (situation news) มากกว่าข่าวประเภทเหตุการณ์ (event news) ซึ่งตอบสนองความใคร่รู้ได้อย่างฉับพลัน แต่ข่าวในเหตุการณ์บางประเภทก็มีความสำคัญ พอที่จะส่งผลกระทบถึงคนหมู่มาก เช่น ข่าวโรงงานแก๊สระเบิดในประเทศอินเดียทำให้คนตายเป็นจำนวนมาก ส่งผลกระทบให้ประชาชน ต้องหวาดระแวงเกี่ยวกับความปลอดภัยและญาติพี่น้องทรัพย์สินที่สูญเสียไป มีผลให้รัฐบาลต้องจัดสรรงบประมาณมาช่วยเหลือเป็นจำนวนมหาศาลทั้ง ๆ ที่เป็นประเทศยากจน เกิดภาวะฉุกเฉินทางเศรษฐกิจ เป็นต้น ในเรื่องของข่าวหนักและข่าวเบาจะได้กล่าวต่อไป

 

ความน่าสนใจ (interest) หมายถึง เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วทำให้ประชาชนสนใจใคร่รู้อยากติดตาม คุณสมบัติข้อนี้น่าจะเป็นข้อที่สำคัญของรายงานข่าวเพราะข่าวที่ขาดความน่าในใจแล้ว คนก็จะไม่อ่าน ผู้สื่อข่าวที่มีความชำนาญและมีประสบการณ์จะพยายามเขียนข่าวให้น่าสนใจและน่าอ่านโดยไม่บิดเบือนข้อเท็จจริง ข่าวที่น่าสนใจก็คือข่าวที่ผู้อ่านมีความตั้งใจต้องการจะอ่านมากที่สุด ปัญหาจึงเกิดขึ้นว่าอะไรคือสิ่งที่น่าสนใจ? นักหนังสือพิมพ์และบุคคลที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับข่าว ได้กำหนดแนวการวัดความสนใจของผู้อ่านไว้หลายประการ โดยพิจารณาตามองค์ประกอบของข่าว (news elements) กล่าวคือ ผู้อ่านทั่วไปมักให้ความสนใจเป็นพิเศษในสิ่งต่อไปนี้

 

1. ความสด (Immediacy) หมายถึงความรวดเร็วในการรายงานเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นให้ผู้อ่านได้ ทราบอย่างทันทีทันควัน คือนับจากระยะเวลาของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับการรายงานข่าว ควรเป็นไปอย่างรวดเร็ว ยิ่งรายงานได้เร็วเท่าไรคุณค่าของความสดของข่าวก็จะมีมากขึ้น

 

2. ความใกล้ชิด (Proximity) หมายถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใกล้กับตัวผู้อ่านหนังสือพิมพ์ ทั้งด้าน ระยะทาง เวลา และความคิด ถ้าใกล้มากก็จะมีคุณค่าทางข่าวสูงกว่าเหตุการณ์ที่เกิดไกลออกไป ความใกล้ชิดอาจเป็นความสัมพันธ์ใกล้ชิดทางจิตใจ ความคิดสถานที่หรือบุคคลซึ่งมีความผูกพันทางใดทางหนึ่งกับผู้อ่าน

 

3. ความเด่น (Prominence) ครอบคลุมถึงความเด่นของบุคคล สถานที่ หรือเวลาของเหตุการณ์ หรือบุคคลในเหตุการณ์ เช่น ช่วงเวลาของการเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรช่วงเวลาของการโยกย้ายเปลี่ยนแปลงตำแหน่ง นายกรัฐมนตรีเดินทางไปต่างประเทศ นางสาวไทยเดินทางไปประกวดนางงามจักรวาล เป็นต้น เหตุการณ์ใดที่มีองค์ประกอบของความเด่นดังกล่าวมากก็มักได้รับความสนใจในคุณค่าเชิงข่าวสูง ได้รับการพิจารณาตัดสินใจให้ลงพิมพ์ก่อนเสมอ

 

4. ความผิดปกติ (Unusualness) โดยธรรมชาติของมนุษย์แล้ว มักสนใจต่อสิ่งใดก็ตามที่แปลกหรือไม่เคยเห็นมาก่อน เช่น แม่คนหนึ่งให้กำเนิดลูกแฝดถึง 8 คน หรือ เด็กอายุ 5 ขวบ สามารถคำนวณเลขหลักล้านได้ภายใน 5 วินาที เป็นเรื่องที่ไม่เกิดขึ้นบ่อยนัก คนจึงอยากรู้ในรายละเอียดมากกว่าเหตุการณ์ปกติ เหตุการณ์ประเภทนี้จะปรากฏ บนหน้าหนังสือพิมพ์เป็นครั้งคราวแล้วแต่ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใด

 

5. สิ่งที่มนุษย์สนใจหรือเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์ (Human interest) สิ่งที่เกิดขึ้นกับมนุษย์ด้วยกันเอง หรือเกิดกับสิ่งมีชีวิตในโลก องค์ประกอบข้อนี้เป็นเรื่องราวของความสัมพันธ์ทางอารมณ์ จิตใจ เกี่ยวกับความเป็นอยู่ของมนุษย์ทั่วไป เป็นเหตุการณ์ที่ทำให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึกร่วมทางอารมณ์กับบุคคลในข่าวด้วย เช่นความรู้สึกสะเทือนอารมณ์ เห็นใจ เข้าใจ สงสาร อยากมีส่วนร่วมช่วยเหลือ ถ้าเหตุการณ์ทำนองเดียวกันอาจเกิดกับตนเองแล้วควรทำอย่างไร หรือเป็นเหตุการณ์ที่อาจมีโอกาสเกิดกับทุกคนได้

 

6. ความขัดแย้ง (Conflict) ข่าวจากหนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่เกิดจากความขัดแย้งไม่ลงรอยกันระหว่างบุคคล 2 ฝ่าย เช่น ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ ขัดแย้งทางอุดมการณ์ ขัดแย้งทางด้านความคิด ทางเพศ ความขัดแย้งมีคุณค่าทางข่าวสูง เพราะเป็นธรรมชาติของมนุษย์อยากรู้ อยากทราบถึงสาเหตุของความขัดแย้ง กระหายที่จะติดตามถึงที่สุด ตัวอย่างใกล้ตัวที่เห็นได้ชัด ก็คือ หากเกิดอุบัติเหตุรถยนตร์ชนกัน ณ ถนนสายหนึ่งสายใด จะมีคนเข้าไปมุงดูกันมากมายเพียงเพื่ออยากทราบว่าทั้งสองฝ่ายจะตกลงกันได้อย่างไร ใครผิด ใครถูก เพราะนั่นก็คือเหตุของการขัดแย้งอย่างหนึ่ง หรือข่าวฆาตกรรมที่เกิดขึ้น จากความขัดแย้งทางผลประโยชน์ ความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างพรรคการเมือง ล้วนเป็นเหตุการณ์ที่สร้างความสนใจได้เสมอ

 

7. ความลึกลับซับซ้อน (Suspense) เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วยังไม่สามารถคลี่คลายให้กระจ่าง หรือยังไม่สามารถเสาะหาสาเหตุที่แท้จริงแล้ว มักกระตุ้นให้ผู้อ่านสงสัยใคร่ติดตามให้ถึงที่สุด จากตัวอย่างกรณีรถชนกัน ถ้าทั้งสองฝ่ายไม่สมารถตกลงกันได้ในเวลาอันรวดเร็ว ผู้คนก็มักจะรีๆรอๆฟังจนทั้งสองฝ่ายแยกย้ายกันไป หรือข่าวเกี่ยวกับการฆาตกรรมลึกลับซ่อนเงื่อน ต้องเสาะแสวงหาหลักฐานพยาน ผู้สื่อข่าวจะต้องติดตามอย่างต่อเนื่องละเอียดละออและคลี่คลายเงื่อนปมจนหายสงสัย หรือคลายความน่าสนใจไปซึ่งจะทำให้ข่าวนั้นอ่อนคุณค่าลงก็จะทำให้การวินิจฉัยคุณค่าตกอยู่ในลำดับรองๆลงไป

 

8. ความกระทบกระเทือน (Consequence) เป็นผลกระทบของเหตุการณ์ที่เกิดกับมวลชน อาจเป็นผลกระทบทางความเป็นอยู่ การครองชีพหรือทางสังคม ผลกระทบกระเทือนนี้ อาจเกิดโดยทางตรงหรือทางอ้อม เช่น การปรับอัตราภาษี มีผลกระทบต่อรายได้ของประชาชนผู้มีรายได้น้อย ไฟไหม้ย่านสลัมทำให้คนขาดที่อยู่อาศัยจำนวนมาก ข่าว อุทกภัย ภัยพิบัติ เป็นต้น รายละเอียดของผลกระทบดังกล่าว จะได้รับการรายงานทั้งในเรื่องของความเสียหายทางทรัพย์สินและชีวิตตลอดจนสาเหตุ การป้องกัน

 

9. ความก้าวหน้า (Progress) ถือเป็นองค์ประกอบที่สำคัญอย่างหนึ่งในการพิจารณาคุณค่าข่าว โดยเฉพาะการพัฒนาความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาการ เทคโนโลยีสมัยใหม่ ความเปลี่ยนแปลงของสังคม การศึกษา ฯลฯ ย่อมเป็นผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนทั้งสิ้น มนุษย์ทั้งหลายย่อมมีความสนใจอยากเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เพื่อนำมาปรับปรุงชีวิตให้ดีขึ้น ในหนังสือพิมพ์หลายฉบับ จึงเปิดคอลัมน์วิทยาการก้าวหน้าขึ้น เพื่อรายงานความก้าวหน้าทางการแพทย์บ้าง การค้นพบวิจัย การประดิษฐ์ อุตสาหกรรม หรือเครื่องทุ่นแรงที่เป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านในอาชีพสาขาต่างๆ เพราะความก้าวหน้าทางวิทยาการย่อมมีผลต่อความหวังใหม่ในชีวิตของประชาชนด้วย

 

10. เพศ (Sex) ในโลกนี้สิ่งมีชีวิตทั้งหลายมีอยู่เพียง 2 เพศ คือ ชายและหญิง ความสนใจในเพศตรงข้าม จึงเป็นธรรมดาของมนุษย์และสัตว์ จัดเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวมากที่สุดก็ว่าได้ ความผิดปกติทางเพศ หรือพฤติกรรมเบี่ยงเบน จึงมักได้รับความสนใจเป็นพิเศษ องค์ประกอบข้อนี้มิได้หมายถึง เฉพาะเรื่องระหว่างหญิงกับชายเท่านั้น แต่รวมไปถึง กิจกรรมต่างๆทางสังคมด้วย เช่น การต่อสู้เพื่อแก้กฎหมายที่เสียเปรียบของสตรี การเรียกร้องความเสมอภาคระหว่างหญิงกับชาย การเรียกร้องให้เป็นที่ยอมรับของสังคมเป็นต้น

 

องค์ประกอบทั้ง 10 ประการ สามารถครอบคลุมถึงคุณลักษณะของ"ข่าว" ได้มากพอสมควร และอาจแบ่งซอยองค์ประกอบออกย่อยๆได้อีกหลายประการ แต่ก็ไม่พ้นคุณสมบัติทั้งหมดข้างต้น สังคมทุกวันนี้มีความสลับซับซ้อนในสิ่งที่เกิดขึ้นมากมาย เหตุการณ์เดียวอาจเกี่ยวโยงถึงหลายสาเหตุ มีผลกระทบกระเทือนในวงกว้างทำให้เข้าใจได้ยากขึ้น แต่โดยทั่วไปแล้ว คุณลักษณะของข่าวจะไม่แตกต่างกัน กล่าวคือ "ข่าว"เป็นรายงานของเหตุการณ์หรือสถานการณ์ ที่มีความสำคัญและน่าสนใจ องค์ประกอบต่างๆแสดงถึงความสนใจของผู้อ่านที่ได้นำเสนอในรูปของข่าว ผูกพันกับชีวิตของมนุษย์อย่างใกล้ชิด ดังที่ว่าข่าวที่ดีที่สุดของผู้อ่านข่าวที่ได้นำเสนอในรูปของข่าว ผูกพันกับชีวิตของมนุษย์อย่างใกล้ชิด ดังที่ว่าข่าวที่ดีที่สุดคือข่าวซึ่งเป็นที่สนใจ ของผู้คนส่วนมา

 

องค์ประกอบของข่าวเป็นแนวทางอย่างหนึ่งในการกำหนดคุณค่าของข่าว และเป็นเครื่องวัดว่าควรจะนำเสนอข่าวใดก่อนหลัง ทำให้เกิดความเข้าใจในการเลือกเสนอข่าวของหนังสือพิมพ์มากขึ้น และนับเป็นแนวทางสำหรับผู้สื่อข่าวระยะเริ่มต้นที่จะเลือกรายงานเหตุการณ์ที่สอดคล้องกับความสนใจของผู้อ่าน ทำให้ข่าวที่รายงานไปมีคุณค่าควรแก่การรรับรู้ของประชาชน

 

ประเภทของข่าว

 

ถึงแม้ว่าตามความหมายของข่าวแล้ว เหตุการณ์และสถานการณ์ต่างๆ ซึ่งปรากฏเป็นที่สนใจ สามารถจัดเป็นข่าวได้ทั้งสิ้น แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นมีความเข้มข้นและผลกระทบต่อสังคมในระดับที่ไม่เท่ากัน กล่าวคือ บางเหตุการณ์เกิดขึ้นแล้วก็หายไปไม่อยู่ในความสนใจของผู้อ่านอีกต่อไป ในขณะที่เหตุการณ์บางเหตุการณ์มีประเด็นความสนใจ ต่อเนื่องในระยะหนึ่ง จากความแตกต่างข้อนี้ จึงได้มีการจัดประเภทของข่าวออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆคือ

 

1. ข่าวหนัก (Hard News) ได้แก่ข่าวที่มีคุณสมบัติของความสำคัญ มีผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน มากกว่าข่าวที่มีองค์ประกอบของความน่าสนใจเพียงอย่างเดียว ตัวอย่างเช่น ข่าวเศรษฐกิจ ข่าวการเมือง สังคม สิ่งแวดล้อม ข่าวเหล่านี้เมื่อเกิดขึ้นแล้วจะมีผลกระทบโยงใยต่อปัจจัยอื่นๆอีกมาก เช่น ข่าวเศรษฐกิจมักจะมีผลกระทบจากสภาวะทางการเมือง สะท้อนถึงสภาพความเป็นอยู่ ค่าครองชีพของประชาชน หรือข่าวอาชญากรรมร้ายแรงมีผลกระทบต่อศีลธรรมและความปลอดภัยของประชาชน ในกรณีเช่นนี้มักทิ้งปัญหาบางอย่างให้ผู้อ่าน หรือผู้เกี่ยวข้องต้องนำไปขบคิดแก้ปัญหาต่อไป มิได้หยุดเพียงแค่การรายงานข่าวเท่านั้น หากจะกล่าวโดยสรุป ข่าวหนักเป็นข่าวที่ให้ความสำคัญต่อชีวิตและความเป็นอยู่ในสังคม ให้ความรู้ความเข้าใจและข้อคิดแก่ประชาชน ก่อให้เกิดความคิดต่อเนื่องแก่ผู้อ่านมากกว่า จะเป็นเพียงสนองอารมณ์ความอยากรู้อยากเห็นเพียงอย่างเดียว

 

2. ข่าวเบา (Soft News) ได้แก่ ข่าวที่มีองค์ประกอบของความน่าสนใจมากกว่าความสำคัญ มักเป็นเหตุการณ์ที่สร้างความสนใจให้ผู้อ่านในช่วงระยะเวลาเดียว แล้วจางหายไปจากความทรงจำของประชาชน ตัวอย่างเช่น ข่าวอาชญากรรม ตีรันฟันแทง ข่าวบันเทิง เหตุการณ์ที่เป็น ข่าวจะไม่มีผลกระทบต่อเนื่องกับความเป็นอยู่ของประชาชนเท่าใดนัก แต่จะให้อารมณ์สนองความอยากรู้อยากเห็นแก่ผู้อ่านต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นประจำวัน ข่าวประเภทนี้จึงมักจะมีองค์ประกอบของความสนใจ กระตุ้นอารมณ์ตื่นเต้นเร้าใจได้มากกว่าข่าวหนัก

 

หากจะมองความสัมพันธ์ของประเภทหนังสือพิมพ์กับกับประเภทของข่าวแล้ว พิจารณาได้อย่างคร่าวๆว่า หนังสือพิมพ์ประเภทเพ่งปริมาณจะมีนโยบายให้ลำดับความสำคัญในการเสนอข่าวประเภทข่าวเบามากกว่าประเภทข่าวหนัก ในขณะที่หนังสือพิมพ์ประเภทเพ่งคุณภาพจะให้ความสำคัญแก่ข่าวหนักมากกว่าข่าวเบา

 

ในการศึกษาการรายงานข่าวหนังสือพิมพ์นอกจากต้องทราบประเภทของข่าวแล้วการเลือกเหตุการณ์ เพื่อรายงานในหนังสือพิมพ์ก็ต้องคำนึงถึงนโยบายของหนังสือพิมพ์ และความถูกต้องในการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะสื่อมวลชนที่ดีด้วยว่าเหตุการณ์ใดที่เหมาะสมและควรจะเป็นข่าวที่ดีสำหรับผู้อ่าน

 

คุณสมบัติของข่าว

 

เมื่อมีการวินิจฉัยคุณค่าข่าวเพื่อรายงานแล้ว สิ่งที่นักข่าวหรือผู้สื่อข่าวควรตระหนักก็คือ คุณสมบัติของข่าวที่ดี ทั้งนี้หมายถึงข่าวที่จะรับการรายงานหรือเสนอในหน้าหนังสือพิมพ์ควรมีคุณสมบัติที่เอื้ออำนวยต่อการอ่าน ความเข้าใจ และความน่าเชื่อถือแก่ผู้อ่านหนังสือพิมพ์ด้วย ข่าวจึงประกอบด้วยคุณสมบัติต่อไปนี้

 

1. ความถูกต้อง หมายถึงความถูกต้องในข้อเท็จจริงและเนื้อหา ตัวสะกด ตัวเลข ฯลฯ

 

2. ความชัดเจน หมายถึงความแจ่มแจ้งชัดเจนทั้งในเรื่องของภาษา ความเข้าใจ การจับประเด็น ความแม่นยำ ตลอดจนการสื่อความหมาย ที่แน่นอน

 

3. ความกระชับ หมายถึงข่าวทุกชิ้นต้องเขียนให้กระชับ รัดกุม ไม่ยาวยืดเยิ่นเย้อ จนน่าเบื่อ ผู้อ่านต้องการรู้เรื่องราวอย่างรวดเร็วภายในเวลาจำกัด

 

4. ความเป็นกลาง หมายถึงการปราศจากความคิดเห็นในข่าว ผู้รายงานข่าวจะใส่ความคิดเห็นในข่าวไม่ได้ ต้องรายงานไปตามข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นเสมอ

 

ความรู้เกี่ยวกับคุณลักษณะของข่าว และการวินิจฉัยคุณค่าข่าว จึงนับเป็นความรู้เบื้องต้นที่ผู้ต้องการเป็นนักหนังสือพิมพ์ควรทราบ เพราะนอกจากจะทำให้การทำงานในฐานะผู้สื่อข่าว และผู้รายงานข่าวมีประสิทธิภาพมากขึ้นแล้ว ยังช่วยให้สามารถกำหนดทิศทางการทำงานได้ถูกต้องยิ่งขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเลือกรายงานเหตุการณ์ที่มีคุณค่าเป็นประโยชน์ต่อสังคมโดยส่วนรวม ตลอดจนจะทำให้มีแนวทางในการเลือกจับประเด็นข่าวมารายงานให้เหมาะสมกับประเภท และนโยบายของหนังสือพิมพ์ที่ตนสังกัดอยู่ด้วย

 

เอกสารอ้างอิง

 

( มาลี บุญศิริพันธ์. หลักการทำหนังสือพิมพ์เบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ :

การศึกษาพบด้านมืดของวงการสื่อสิ่งพิมพ์

เปิดเผยเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2003

 

นักหนังสือพิมพ์ สื่อสิ่งพิมพ์คนไทยรับสินบนมากที่สุดในโลก การสำรวจทั่วโลกเปิดเผยเมื่อวานนี้

 ในการศึกษาด้านมืดของสื่อประเภทแรก สื่อสิ่งพิมพ์ใน 66 ประเทศ ได้ถูกตัดสินในความต้านทานต่อการติดสินบนของพวกเขา ประเทศไทยถูกจัดอยู่ในอันดับที่ 50

 ผลลัพธ์แสดงว่าการติดสินบนภายในสื่อมีมากที่สุดในประเทศจีน, ซาอุดิอารเบียร์, เวียดนาม, บังคลาเทศ, และปากีสถาน

การสำรวจถูกพัฒนาโดยสองนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยอเมริกัน : Dr. Dean Kruckeberg,ศาสตราจารย์ด้านการสื่อสารการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัย University of Northern Iowaและ Katerina Tsetsura ว่าที่ Dr.ในแผนกการสื่อสารที่มหาวิทยาลัย Purdue University in Indiana กรณีศึกษาได้มอบหมายให้ทำร่วมกับสถาบัน International Public Relations Association (IPRA)

เป็นส่วนหนึ่งของการรณรงค์เพื่อ Media Transparency และ สถาบัน the Institute for Public Relations of the United States

เพราะว่าเนื้อแท้แล้วเป็นไปไม่ได้ที่จะวัดตัวเงินที่จ่ายเพื่อการรายงานข่าวผ่านการสังเกตุโดยตรง นักวิจัยได้จ้างทำวิธีดัชนีผสมขึ้นมาใช้เพื่อการศึกษานี้ทำให้เจาะจงขอบเขตของพวกเขาแคบลงเหลือแปดตัวแปรเพื่อเลือกวัตถุประสงค์จากข้อมูลที่ได้มาเป็นตัวแปรสื่อสิ่งพิมพ์ของแต่ละประเทศ ด้วยการเจาะจงไปที่สื่อหนังสือพิมพ์ ซึ่งจะได้รับคะแนนการสำรวจแต่ละตัวแปร ระหว่าง 0-5 คะแนน,คะแนนสูงจะมีความแข็งแกร่ง และคะแนนต่ำมีความเสี่ยงสูงต่อการรับสินบนของสื่อ

 

ตัวแปรที่ใช้ในกรณีศึกษา คือ

- ทำธุรกิจระยะยาวด้วยการให้ประชาชนตัดสินใจด้วยตัวเอง (ประเทศไทยได้คะแนน 2)

- ความเข้าใจกฏหมายคอรัปชั่นกับการบังคับใช้อย่างจริงจัง (ประเทศไทยได้คะแนน 0)

- ความรับผิดชอบของรัฐบาลต่อประชาชนทุกระดับชั้น (ประเทศไทยได้คะแนน 3)

- ความสามารถในการอ่านออกเขียนได้ (ประเทศไทยได้คะแนน 5)

- เสรีนิยมและการศึกษาอย่างมืออาชีพของการฝึกฝนนักหนังสือพิมพ์ (ประเทศไทยได้คะแนน 4)

- ได้พิสูจน์มาเป็นอย่างดี, เปิดเผยต่อสาธารณะชน และบังคับนักหนังสือพิมพ์ใช้จรรยาบรรณวิชาชีพสื่อ (ประเทศไทยได้คะแนน 2)

- มีอิสระในการเขียน, อิสระในการพูด และ อิสระของข้อมูลที่หลั่งไหลเข้ามา (ประเทศไทยได้คะแนน 4)

- การแข่งขันสื่อชั้นสูง (ความหลากหลายและการแข่งขันสื่อ) (ประเทศไทยได้คะแนน 0)

Sponsors

เมื่อสื่อไทยอัดไทมส์ "ยับ"

เอาหละ ในฐานะที่เคยถูกบากกอกโพสต์ส่งไปเรียนกับสถาบันรอยเตอร์เรื่อง “วิธีการรายงานข่าว” มา และก็ไปนั่งกินเบียร์กับนักข่าวต่างชาติที่สมาคมนักข่าวต่างประเทศมาก็บ่อยมาก เพื่อ “ระบายความเครียด”  ก็จะขอเล่าให้ท่านฟัง ถึงเรื่องสื่อต่างชาติและสื่อไทย ว่าจริงๆแล้ว อยู่คนละโลกกันเลย ตอนนี้สมาคมนักข่าวไทยก็ออกมาอัดไทมส์ยับ บอกไทมส์ไปว่าทักษิณโกงกินปิดกั้นสื่อ และการรายงานของสื่อไทยช่วงทักษิณ เที่ยงธรรมที่สุด ทำไปตามหน้าที่นักข่าว “ที่ดี” เท่านั้น

ไทมย์นั้นมีนิติยสารทั่วโลกอยู่ราว ร้อยห้าสิบฉบับ ยอดขายกลุ่มเป็นแสนล้านต่อปี ถึงไทมส์จะถอนการมีสำนักในไทยออกไปนานแล้ว แต่เครือข่ายไทมส์ในไทยนั้นยังแน่นปึก ไม่ต้องมองอื่นไกล สำนักข่าวไทยหลายแห่งยังแย่งกันเป็นผู้ขายนิติยสารในเครือข่ายไทมส์ในไทยอยู่เลย คนทั่วโลกอ่านไทมส์และนิติยสารในเครือ “เป็นร้อยล้านฉบับ” สำหรับคนที่เลือกเสพสื่ออย่าพิฐีพิถัน ไทมส์ก็คือมุมมองระดับโลก ต่อโลกที่รอบข้างเขา อาจจะมะกันไป หรืออะไรก็แล้วแต่ แต่ที่แน่นอนคือไทมส์ เป็นหนึ่งบนโลก ถ้าว่ากันด้วยเรื่องข่าว นักข่าวไทมส์ รับเงินไม่ได้ เล่นหุ้นไม่ได้ มีบริษัทพีอาร์ไม่ได้ ไทมส์มีกฎระเบียบธรรมาภิบาล จริยธรรม และจรรยาบรรณ ระดับองค์กรและนักข่าว ชนิดซื้อตัวซื้อสำนักข่าวไม่ได้ ก็แล้วกัน

แล้วสมาคมนักข่าวไทยก็ออกมา “อัดไทมส์” เพียงอาทิตย์เดียวหลังคณะปฏิวัติบอกให้สำนักข่าวไทย “ช่วยคุยกับสำนักข่าวเทศ อย่างไทมส์”

เอาหละ ท่านผู้อ่านที่อ่านผมมานานคงจะรู้แล้วหละว่าผมจะเขียนอย่างไรต่อ เช่น นึกหรือว่าไทมส์ไม่รู้ว่าสำนักข่าวไทยคือธุรกิจการเมือง และถือหางคณะปฏิวัติกันไปหมดแล้ว หรือว่ามาตรฐานฝรั่งแล้ว แค่ความเชื่อว่าทักษิณโกง มันก็มีน้ำหนักแค่นั้น คือความเชื่อ หรือว่าถ้าสำนักข่าวถูกฟ้องร้องเรื่องละเมิดสิทธิ ฝรั่งเขามองว่า “ไม่ใช่คุกคามสื่อ” แต่แค่ปกป้องสิทธิกัน แล้วก็อย่างที่รู้ๆกัน คุณภาพสื่อไทยนะมันก็แค่นี้จริงๆ มาตรฐานนะ ยังต่ำต้อยเหลือเกินเมื่อเทียบกับฝรั่ง แต่เอาหละผมจะไม่ขอ ลงไปในระดับนั้นมากนัก เอาเป็นว่าสมาคมนักข่าวถ้าจะประสาท “ถ้าคิดว่าไทมส์ไม่เห็นความจริงว่าสื่อไทยเป็นอย่างไร”

แต่ผมจะขอวกไปเรื่องอื่นดีกว่า คือในการบอกไทมส์ไปว่า “ทักษิณชั่ว” สมาคมนักข่าวกำลังบอกไทมส์ว่าอะไรจริงๆ ก็คือบอกว่า คณะปฏิวัติ “ไม่ชั่วใช่ไหม” ผมก็ไม่รู้นะว่าคณะปฏิวัติดีเลวอย่างไร  ท่าทางคงจะ “ดีมากนะ” เพราะทุกสำนักออกมาปกป้องกันเหลือเกิน ขอให้ปิดปากตัวเองยังไงยอมหมด ด่าอะไรทักษิณ เอาไปต่อยอดกันเมามันทุกที คือคณะปฏิวัติท่าทางคงจะดีจริง

แต่ปัญหามันก็ตรงนี้หละน้า แทนที่จะออกไปอักทักษิณว่าชาติชั่ว ทำไมไม่ออกมาตรงๆเลย แล้วขอให้ฝรั่งเขาหันมาสนับสนุนคณะปฏิวัติแบบที่ตัวเองทำหละ จะ “อีแอบ” มาแบบ “อ้อมๆ” ทำไม กลัวอะไรอยู่ ก็ถ้าคิดว่าทำถูกอยู่ คิดถูกอยู่ รออะไรอยู่หละ ก็เปิอผนึกไปถึงไทมส์เลยว่าสมาคมนักข่าว “ชื่นชมคณะปฏิวัติ” และ “ปกป้องคณะปฏิวัติอยู่” สรุปคือสมาคมนักข่าวไม่กล้าพูดความจริง ก้เพราะอะไรหละ ถ้าไม่ใช่ “ลึกๆแล้ว ก็รู้อยู่แก่ใจตัวเอง ว่าคณะปฏิวัตินั้น แย่กว่าทักิณเสียอีก เพียงแต่ว่าลงเงินลงทุนลงทุนเชื่อกันมาทางนี้แล้ว “อยู่ๆจะให้กลับลำมันไม่ได้” ก็เลยต้องออกมา “อัดระดับไทมส์ยับ” ลงเอยกำลังจมลงสู่บึ้งลึก ในสายตาระดับไทมส์ แต่ก็อย่างว่า “ช่างหัวฝรั่ง” งานนี้สำหรับคนไทย “บริโภค” ล้วนๆ

เมื่อสื่อไทยอัดไทมส์ "ยับ"

เอาหละ ในฐานะที่เคยถูกบากกอกโพสต์ส่งไปเรียนกับสถาบันรอยเตอร์เรื่อง “วิธีการรายงานข่าว” มา และก็ไปนั่งกินเบียร์กับนักข่าวต่างชาติที่สมาคมนักข่าวต่างประเทศมาก็บ่อยมาก เพื่อ “ระบายความเครียด”  ก็จะขอเล่าให้ท่านฟัง ถึงเรื่องสื่อต่างชาติและสื่อไทย ว่าจริงๆแล้ว อยู่คนละโลกกันเลย ตอนนี้สมาคมนักข่าวไทยก็ออกมาอัดไทมส์ยับ บอกไทมส์ไปว่าทักษิณโกงกินปิดกั้นสื่อ และการรายงานของสื่อไทยช่วงทักษิณ เที่ยงธรรมที่สุด ทำไปตามหน้าที่นักข่าว “ที่ดี” เท่านั้น

 

ไทมย์นั้นมีนิติยสารทั่วโลกอยู่ราว ร้อยห้าสิบฉบับ ยอดขายกลุ่มเป็นแสนล้านต่อปี ถึงไทมส์จะถอนการมีสำนักในไทยออกไปนานแล้ว แต่เครือข่ายไทมส์ในไทยนั้นยังแน่นปึก ไม่ต้องมองอื่นไกล สำนักข่าวไทยหลายแห่งยังแย่งกันเป็นผู้ขายนิติยสารในเครือข่ายไทมส์ในไทยอยู่เลย คนทั่วโลกอ่านไทมส์และนิติยสารในเครือ “เป็นร้อยล้านฉบับ” สำหรับคนที่เลือกเสพสื่ออย่าพิฐีพิถัน ไทมส์ก็คือมุมมองระดับโลก ต่อโลกที่รอบข้างเขา อาจจะมะกันไป หรืออะไรก็แล้วแต่ แต่ที่แน่นอนคือไทมส์ เป็นหนึ่งบนโลก ถ้าว่ากันด้วยเรื่องข่าว นักข่าวไทมส์ รับเงินไม่ได้ เล่นหุ้นไม่ได้ มีบริษัทพีอาร์ไม่ได้ ไทมส์มีกฎระเบียบธรรมาภิบาล จริยธรรม และจรรยาบรรณ ระดับองค์กรและนักข่าว ชนิดซื้อตัวซื้อสำนักข่าวไม่ได้ ก็แล้วกัน

 

แล้วสมาคมนักข่าวไทยก็ออกมา “อัดไทมส์” เพียงอาทิตย์เดียวหลังคณะปฏิวัติบอกให้สำนักข่าวไทย “ช่วยคุยกับสำนักข่าวเทศ อย่างไทมส์”

 

เอาหละ ท่านผู้อ่านที่อ่านผมมานานคงจะรู้แล้วหละว่าผมจะเขียนอย่างไรต่อ เช่น นึกหรือว่าไทมส์ไม่รู้ว่าสำนักข่าวไทยคือธุรกิจการเมือง และถือหางคณะปฏิวัติกันไปหมดแล้ว หรือว่ามาตรฐานฝรั่งแล้ว แค่ความเชื่อว่าทักษิณโกง มันก็มีน้ำหนักแค่นั้น คือความเชื่อ หรือว่าถ้าสำนักข่าวถูกฟ้องร้องเรื่องละเมิดสิทธิ ฝรั่งเขามองว่า “ไม่ใช่คุกคามสื่อ” แต่แค่ปกป้องสิทธิกัน แล้วก็อย่างที่รู้ๆกัน คุณภาพสื่อไทยนะมันก็แค่นี้จริงๆ มาตรฐานนะ ยังต่ำต้อยเหลือเกินเมื่อเทียบกับฝรั่ง แต่เอาหละผมจะไม่ขอ ลงไปในระดับนั้นมากนัก เอาเป็นว่าสมาคมนักข่าวถ้าจะประสาท “ถ้าคิดว่าไทมส์ไม่เห็นความจริงว่าสื่อไทยเป็นอย่างไร”

 

แต่ผมจะขอวกไปเรื่องอื่นดีกว่า คือในการบอกไทมส์ไปว่า “ทักษิณชั่ว” สมาคมนักข่าวกำลังบอกไทมส์ว่าอะไรจริงๆ ก็คือบอกว่า คณะปฏิวัติ “ไม่ชั่วใช่ไหม” ผมก็ไม่รู้นะว่าคณะปฏิวัติดีเลวอย่างไร  ท่าทางคงจะ “ดีมากนะ” เพราะทุกสำนักออกมาปกป้องกันเหลือเกิน ขอให้ปิดปากตัวเองยังไงยอมหมด ด่าอะไรทักษิณ เอาไปต่อยอดกันเมามันทุกที คือคณะปฏิวัติท่าทางคงจะดีจริง

 

แต่ปัญหามันก็ตรงนี้หละน้า แทนที่จะออกไปอักทักษิณว่าชาติชั่ว ทำไมไม่ออกมาตรงๆเลย แล้วขอให้ฝรั่งเขาหันมาสนับสนุนคณะปฏิวัติแบบที่ตัวเองทำหละ จะ “อีแอบ” มาแบบ “อ้อมๆ” ทำไม กลัวอะไรอยู่ ก็ถ้าคิดว่าทำถูกอยู่ คิดถูกอยู่ รออะไรอยู่หละ ก็เปิอผนึกไปถึงไทมส์เลยว่าสมาคมนักข่าว “ชื่นชมคณะปฏิวัติ” และ “ปกป้องคณะปฏิวัติอยู่” สรุปคือสมาคมนักข่าวไม่กล้าพูดความจริง ก้เพราะอะไรหละ ถ้าไม่ใช่ “ลึกๆแล้ว ก็รู้อยู่แก่ใจตัวเอง ว่าคณะปฏิวัตินั้น แย่กว่าทักิณเสียอีก เพียงแต่ว่าลงเงินลงทุนลงทุนเชื่อกันมาทางนี้แล้ว “อยู่ๆจะให้กลับลำมันไม่ได้” ก็เลยต้องออกมา “อัดระดับไทมส์ยับ” ลงเอยกำลังจมลงสู่บึ้งลึก ในสายตาระดับไทมส์ แต่ก็อย่างว่า “ช่างหัวฝรั่ง” งานนี้สำหรับคนไทย “บริโภค” ล้วนๆ

 

 

วิสัยทัศทักษิณ ด้าน ICT

 

หลังจากที่ ดร. ทักษิณ รับตำแหน่งแล้ว ก็ได้ผลักดันให้เกิดกระบวนการบริหารงานแบบใหม่ในภาครัฐ ทำให้หน่วยงานภาครัฐต้องใช้ไอซีทีมากขึ้น และอันที่จริงก็ได้ทำให้ธุรกิจไอซีทีขยายตัวกว้างขวางออกไปมากทีเดียว ตัวอย่างในเรื่องต่างๆ เหล่านี้ได้แก่

           การสั่งการให้จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการทุกระดับชั้นตั้งแต่ระดับกรม และระดับจังหวัด ไปถึงระดับนายกรัฐมนตรี ในการสั่งงานครั้งนี้ นายกฯ ทักษิณ ได้อธิบายด้วยวาจาเป็นตัวอย่างให้เข้าใจว่าแต่ละหน่วยงานต้องรายงานดัชนีชี้วัดอะไรบ้าง (แต่บางเรื่องก็ละเอียดไป เช่น แต่ละวันมีนักโทษเพิ่มขึ้นกี่คน) งานนี้ทำให้ผู้บริหารหน่วยงานซึ่งอาจจะไม่เคยใช้ข้อมูลและสารสนเทศมาก่อนต้องวิ่งกันสุดฤทธิ์ที่จะหาคนมาสร้างระบบสารสนเทศเพื่อจัดเก็บข้อมูล และทำรายงานสำหรับเสนอขึ้นไปสู่ศูนย์ปฏิบัติการนายกรัฐมนตรีให้ได้ ในงานนี้ปรากฏว่าบริษัทไอซีทีทั่วประเทศได้งานไปทำเพียบ แต่ผลงานได้หรือไม่นั้นยังไม่ได้รับรายงาน

           การมีศูนย์ปฏิบัติการนั้น กล่าวกันว่าจะเป็นการดีถ้าหากติดระบบ Teleconference ด้วย เพื่อจะได้ประชุมทางไกลกับท่านนายกฯ ได้ ดังนั้นหน่วยงานหลายแห่งก็เลยซื้อระบบ Teleconference มาติดตั้งในหน่วยงานด้วย ทำให้บริษัทผู้จัดจำหน่ายระบบเหล่านี้หน้าบานไปตามๆ กัน ขณะเดียวกันจอภาพ Teleconference ก็กลายเป็นเครื่องประดับอย่างดีมากสำหรับหน่วยงาน

           ท่านนายกฯ สั่งว่าต่อไปนี้ผู้ว่าราชการจังหวัดแบบบูรณาการ หรือ CEO จังหวัด จะต้องอ่านแผนที่เป็น และนำเสนอแผนที่ในระบบดิจิทัลให้ท่านนายกฯ ฟังระหว่างการนำเสนอผลการปฏิบัติงานขณะที่ท่านนายกฯ ไปเยี่ยมจังหวัดต่างๆ ได้ ผลก็คือผู้ว่า CEO เริ่มศึกษาเรื่องแผนที่ และจัดหาบริษัทมาทำแผนที่ลงในคอมพิวเตอร์เป็นการใหญ่ งานนี้ก็ทำให้บริษัทผู้ขายระบบ GIS สนุกสนานไปตามๆ กัน ยิ่งถ้าจังหวัดมี อบต. ที่สนใจเรื่องนี้ด้วยแล้วยิ่งทำให้ใช้กระสุนนัดเดียวยิงนกได้เป็นฝูง

           การจัดตั้งสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติในกระทรวงไอซีที เพื่อผลักดันและส่งเสริมงานด้านซอฟต์แวร์ขนานใหญ่

           งานอื่นๆ ที่ท่านนายกฯ สั่งการให้ทำและไปเกี่ยวข้องกับไอซีทียังมีอีกมาก เช่น ระบบ GFMIS ซึ่งจะทำให้ท่านนายกฯ ได้ทราบสถานะการเงินของประเทศอย่างรวดเร็ว ทำให้รู้ว่าแต่ละไตรมาสหน่วยงานใช้เงินอย่างไร เป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของงบประมาณ เพื่อที่ท่านจะได้กำกับการใช้จ่ายงบประมาณให้มีประสิทธิภาพ หรือการสั่งให้ใช้ Smart Card และการจัดหาคอมพิวเตอร์กว่าสองแสนเครื่องเพื่อแจกจ่ายให้โรงเรียน รวมทั้งคอมพิวเตอร์ราคา 100 เหรียญ ที่ ดร.นีโกรพอนเต แห่งเอ็มไอที คิดขึ้นและนำมาเสนอขายให้ด้วย

จากที่กล่าวมานี้จะเห็นว่า ท่านนายกฯ ทักษิณ ได้พยายามส่งเสริมงานด้านไอซีทีให้ประเทศไทยมากทีเดียว อย่างไรก็ตามปัญหาที่ได้สดับตรับฟังมาก็คือ งานที่ท่านส่งเสริมนั้นยังใช้ไม่ได้จริง ศูนย์ปฏิบัติการก็ยังไม่มีข้อมูลและสารสนเทศมากพอ และที่มีก็ไม่แน่ใจว่าจะถูกต้อง จังหวัดต่างๆ เริ่มมีระบบฐานข้อมูลแล้ว แต่ก็ยังมีปัญหาเรื่องความถูกต้อง และมีข่าวมาอีกว่ากรมการปกครองได้จัดทำโปรแกรมกลางให้ทุกจังหวัดนำไปใช้โดยให้ยกเลิกโปรแกรมที่ไปว่าจ้างบริษัทอื่นทำ

 

เรื่องที่เกิดขึ้นนี้ความจริงผมเห็นว่าเป็นเรื่องธรรมดาที่จะต้องเกิดหากไม่มีการศึกษาวิวัฒนาการของการบริหารไอซีทีให้เข้าใจ และพยายามเตรียมการแก้ปัญหาไว้แต่เนิ่นๆ

ปัญหาใหญ่ก็คือ ความไม่พร้อมของหน่วยงานต่างๆ เพราะไม่เคยใช้งานไอซีทีในด้านข้อมูลและสารสนเทศมาก่อน เมื่อปุบปับได้รับคำสั่งให้ใช้ไอซีทีต่างๆ ดังที่กล่าวมาข้างต้น หน่วยงานก็ต้องทำไปโดยไม่มีความรู้ และแน่นอนที่สุดว่าต้องอาศัยบริษัทไอซีทีซึ่งก็มีทั้งที่ดีและที่เห็นแก่ตัว รวมทั้งที่พยายามหลอกลวงลูกค้า

 

ถ้าหากจะให้แนวคิดท่านนายกฯ เกิดผลดีจริงๆ นั้น ผมเห็นว่า CIO ของรัฐจะต้องร่วมมือกันผลักดันในเรื่องต่อไปนี้

           การตั้งหน่วยงานกลางเพื่อดูแลประสานงานการพัฒนาระบบสารสนเทศกลาง เพื่อให้หน่วยงานใช้หน่วยงานนี้จะต้องทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาและให้ความเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาและการติดตั้งระบบต่างๆ ที่จำเป็นสำหรับหน่วยงาน ทำหน้าที่ตรวจสอบคุณภาพและความสามารถของซอฟต์แวร์ต่างๆ ที่บริษัทเสนอมาให้หน่วยงานภาครัฐใช้เพื่อพิสูจน์ว่าใช้งานได้จริงหรือไม่ แล้วขึ้นบัญชีและเผยแพร่ให้หน่วยงานต่างๆ ทราบ

           การพัฒนาระบบในอนาคตจะต้องพึ่งพาอาศัย Business model เป็นโครงสร้างการทำงานของหน่วยงาน ดังนั้นจะต้องมีการพัฒนา Business model ของการทำงานในทุกๆ ด้านของหน่วยงานภาครัฐ (เอกชนก็ควรทำด้วย)

           การกำหนดมาตรฐานต่างๆ ด้านไอซีที เช่น มาตรฐานรหัสข้อมูล มาตรฐานการพัฒนาระบบสารสนเทศและฐานข้อมูล มาตรฐานฮาร์ดแวร์และเครือข่าย มาตรฐานความมั่นคง มาตรฐานการบริการไอซีที ฯลฯ และเป็นผู้ให้คำปรึกษาแนะนำเรื่องมาตรฐานเหล่านี้แก่หน่วยงานต่างๆ

           กำหนดทางเลือกให้ใช้มาตรฐานกลางสำหรับงานด้านซอฟต์แวร์ และระบบต่างๆ

           การกำหนดให้หน่วยงานต่างๆ มีสายงานไอซีทีในโครงสร้างองค์กรเพื่อรับผิดชอบงานไอซีที เป็นเรื่องน่าตลกมากที่หน่วยงานมี CIO แต่ไม่มีฝ่ายไอซีทีเพื่อรองรับงาน นอกจากมีสายงานแล้วก็ต้องจัดให้มีพนักงานวิชาชีพด้านไอซีทีให้เพียงพอแก่ความต้องการ

           ปรับปรุงกฎหมายและกฎระเบียบต่างๆ เกี่ยวกับไอซีทีให้ทันต่อความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยี และการดำเนินการของประเทศอื่น

           ส่งเสริมงานด้านการศึกษาและวิจัยด้านไอซีทีในทางที่จะเกิดประโยชน์แก่การใช้ไอซีทีเพื่อการบริหารและบริการภาครัฐ

เรื่องอื่นๆ ยังมีอีกมาก แต่เนื้อที่หมดแล้ว จึงขอฝากท่านที่จะอาสามาเป็นรัฐบาลชุดใหม่ให้รับไปพิจารณาด้วยครับ