
In deze paragraaf wil ik wat informatie geven over het gedrag van de duif. Kennis van het gedrag van de duif geeft meer kans op succes bij het houden en fokken. Dit artikel zal u er mee laten kennismaken, zodat de geïnteresseerde lezers meer inzicht krijgen in het gedrag van duiven. Ik heb informatie gebruikt van een professionele site, en daar vind u een meer uitgebreide beschrijving over het gedrag van de duif: Het gedrag van duiven.
1. Inleiding.
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het gedrag van de huisduif aardig overeenstemt met dat van de rotsduif. Toch bestaan er wel verschillen tussen deze beide soorten. Dit betreft vooral de voortplanting. Zoals het met de meeste dieren het geval is die in een omgeving leven waar overvloed is, zijn ook huisduiven seksueel actiever, broeden vaker en vermeerderen zich sterker dan hun stamvorm. Daarnaast toont een aantal rassen een bijzonder gedrag, zoals vleugelkletsen, ringslaan, opblazen van de krop, trommelen, hoogvliegen, lang-vliegen, rollen, tuimelen, duiken, zeilen, sterk thuiskeergedrag en sidderhalsen. Dit zijn gedragingen die of al bij de rotsduif aanwezig waren en door eeuwenlange selectie door de mens tot volmaaktheid verder zijn ontwikkeld, of ze zijn ontstaan door een mutatie (plotselinge verandering van de erfelijke aanleg). In de toekomst zal bij het onderzoek van de anatomie, fysiologie, vererving, fok, huisvesting, voeding, voeren en prestaties van duiven rekening moeten worden gehouden met hun gedrag.
|
Tabel 1 Gedragselementen van rotsduiven en huisduiven. | ||
|
Bewegingen |
Voedselopname |
Balts, broed en fok |
|
zitten
opstaan
zich omdraaien
lopen
fladderen
met de vleugels slaan
vliegen
kletsen met de vleugels
vleugels stellen
(rollen)
(tuimelen)
(ringslaan)
(hoogvliegen)
(langvliegen) |
oppikken van voedsel, steentjes en aarde
velden
drinken
braken
mest afzetten |
koeren
een buiging maken en weer oprichten
baltsdraaien
drijven
snavelen
met de vleugels aan elkaar tippen
paren
nest bouwen
eieren leggen
broeden
hoeden
bedelen om voer
voeden
met de snavel knappen |
|
Sociaal gedrag |
Zintuigen |
Gedrag bij welbevinden |
|
navigatie
bedelen om voer
voeden
pronken
dreige
drukken
tonen van nederigheid
vechten
vliegen
terugkeervermogen
velden
groepsgevoel
zwermgedrag
vlieggedrag |
zien
horen
tasten
proeven
oriënteren
|
zonnebaden
baden in de regen
baden in water
"stippen" in het water
schudbewegingen in het water
poetsen
veren opzetten
schudden
strekken
krop in orde brengen
krabben
kletsen met de vleugels
vleugels richten
krop opblazen
trommelen
(rollen)
(tuimelen)
(ringslaan)
(hoogvliegen)
(langvliegen) |
|
Geluiden | ||
|
"au" aankondiging van de ouderdieren dat ze bereid zijn te voeren
"piepen" van de nestjongen en gespeende jongen
"snavelknappen" van de jongen
"koeren" (wang-wang-roekoe of wang-wang-keeroe)
"roeh-roeh", nestlokken van de doffer
"roeh" of "roekoeh", dreig- of schrikgeluid
"oe-oe-oe-oe-oe-oe-oe-oe-wak-wak", trommelduif | ||
|
Tabel 2: Gedrag van huisduiven en rotsduiven | |
| Gedrag | Uiting van dat gedrag |
| geluiden | "piepen" van de nestjongen en gespeende jongen "snavelknappen" van de jongen "koeren" (wang-wang-roekoe of wang-wang-keeroe) "roeh-roeh", nestlokken van de doffer "roeh" of "roekoeh", dreig- of schrikgeluid "oe-oe-oe-oe-oe-oe-oe-oe-wak-wak", trommelduif |
| bedelen om voer | jonge duiven drukken zich piepend tegen de ouders aan en slaan met in het handgewricht gebogen vleugels |
| voeren | het ouderdier pakt de snavel van het jong, neemt die in zijn snavel, wurgt kropmelk of korrels omhoog en geeft dit over in de snavel van het jong |
| pronken | opblazen van de krop, oppoetsen van de veren van de onderrug, buigingen maken, rechtop gaan staan, staart spreiden, zich dansend voortbewegen en "wang-wang-roekoe" roepen |
| dreigen | opblazen van de krop, oprichten van het lichaam, "knappen" als luidruchtig open- en dichtklappen van de boven en ondersnavel van nestjongen |
| zich drukken | afweergebaar van nestjongen bij dreigend gevaar van boven |
| bij geringe opwinding licht sidderen van staart en vleugels, bij grotere opwinding sterk trekken met de vleugels | |
| vechten | doffers vechten met vleugelbogen en snavel tegen rivalen; duivinnen en nestjongen "storten zich op "aanvallers" |
| vliegen | |
| huiskeergedrag | |
| velden | opzoeken van geschikte vlaktes, om in de vrije natuur voedingsstoffen, steentjes en aarde op te pikken |
| groepsgevoel | duiven sluiten zich bij anderen aan tijdens de voedselopname, het baden, vliegen, velden en andere sociale gedragingen |
| zwermgedrag | tijdens het vliegen en velden formeren duiven zich tot een zwerm, waarbij het afzonderlijke dier zich beschut in de groep bevindt |
| vluchtgedrag | op het omhoog fladderen van afzonderlijke dieren reageren alle andere duiven met wegvliegen uit de gevarenzone; ze vluchten niet alleen, maar in een gesloten groep en vormen daarbij een dichte zwerm |