GAZMEND KRASNIQI

LUAJ PER MUA NE VIOLINE

 

dramatis personae

AI

AJO

ZONJA e moshuar, që nuk e tregon moshën 

 

 

 

 

Loja e një violine.

Hapet perdja dhe shfaqet apartamenti i thjeshtë, por me shije, i një çifti të ri. Në mes ka një lexhi për partiturat ku AI luan pjesën në violinë. Në të djathtë të skenës, ZONJA e moshuar, që nuk e tregon moshën, rri në një shezlong lëkundës, pa u shfaqur në dritë. AJO hyn me çanta që ka bërë pazar dhe u gjen vend atyre në të djathtë të skenës, pranë dy valixheve të rënda të gatshme për udhëtim, ku ngrihet një varëse rrobash nga ato të butikëve. Gjithmonë pa zhurmë dhe duke dëgjuar muzikën, afrohet te varësja e rrobave dhe fillon të merret me të e me valixhet, duke provuar rroba të ndryshme, me lëvizjet e njeriut dyshimtar.

 

ZONJA – (Shfaqet në dritë) Duke parë moshën time, ju mendoni se tashti unë do t’ia filloj me… Na ishte njëherë… Në fakt, me gjithë moshën, më pëlqen të mendoj për çastin që jemi tashti… Im shoq kishte një teori, të cilën ia kam kundërshtuar tërë jetën (sa ishte gjallë), por tashti e kam nxjerrë nga kujtesa këtë teori, për të vënë përsëri në diskutim. Sipas kësaj teorie, brezat e tashëm janë më të vjetër se brezat paraardhës. E… kam patur arsye për ta kundërshtuar, apo jo?... Pyes veten, mos kam qenë unë e gabuara?... Kaq shumë pyetje, në moshën time! A është e vërtetë, që i riu apo e reja e sotme i japin përgjigje atyre pyetjeve të cilat munduan gjithë jetëgjatësinë time?... Nuk do ta keni përgjigjen nga unë. Unë vetëm do t’ju paraqes dy nga njerëzit te të cilët i kërkoja dhe kërkoja përgjigjet e mia. (Mendueshëm) Njerëzit ma kujtojnë që ka patur një histori në rininë time të parë, por nuk është kjo ajo që dua të tregoj… Unë nuk e pranoj që ajo histori është e imja… Nuk e pranoj… Kurrë nuk e kam pranuar… Me duket absurde që atë ma veshin mua… (Ikën nga drita)

 

 Befas violinisti e ndërpret lojën dhe shfaqet në skenë i përhumbur.

 

AI - (Që e vë re të shoqen) Këtu je ti? O Zot, më fal! Nuk arrija të dalloja asgjë: kaq shumë kam punuar.

AJO - Koncerti, i dashur, koncerti, harro gjithçka tjetër. Pjesa tjetër është një realitet i përditshëm. Koncerti! Pjesa tjetër është bota monotone materiale.

AI - Kur kam një grua si ti, pse jo?… Vazhdon të dëgjosh me dëshirë muzikë?

AJO – Deri në përjetësi… Nuk të fola, sepse nuk desha të të shqetësoj. Si shkon puna? Je në formë, apo jo? Mos na turpëro tashti në çastin e fundit. Dukesh mirë, dukesh mirë!

AI - Kam ndonjë pasiguri, por, në përgjithësi, ndjehem mirë. Ti si e kalove? O Zot, sa duhet të jesh lodhur me gjithë këto çanta!

AJO – Rregullova djalin te nëna. Më ranë këmbët duke ndarë ftesat. Yt kushëri, që punon në ministri, tha se mund të vijë edhe presidenti i republikës. Ndërkohë, mori përsipër të ftojë të gjithë trupin diplomatik. Mandej bleva ushqimet për darkën e nesërme, pasi gjatë ditës s’do të kemi kohë. Miqtë i kemi mësuar keq me darkat tona, s’duhet t’i zhgënjejmë as këtë herë, apo jo? I kam lajmëruar një për një të gjithë. Kjo darkë do të jetë një festë mbi të gjitha ato që kemi bërë deri më sot, sepse koncerti do të jetë çelësi i karrierës tënde. Shiko, mblodha edhe gazetat që kanë shkruar për koncertin: flasin shumë mirë.

AI - (E puth në ballë) Je shpirt!… Gati harrova: nëna të ka bërë një dhuratë.

AJO - Si gjithmonë, e sjellshme. Kurrë nuk e lë çastin të ikë.

AI - Njeri je ti, a përbindësh? Nëna që qe aq fort kundër martesës sonë, tashti të do më fort ty se sa mua.

AI - Njeri, i dashur, njeri. (Me nënkuptim) E ke vënë re, kur flemë bashkë, apo jo?

AI - (Fërkon sytë) Po ky fustan?... O Zot, sa të shkon!... (E vëzhgon) E kanë marrë vesh të gjithë se do të dalësh jashtë shtetit: ke edhe plot dhurata të tjera... Ty të duan të gjithë dhe unë bëhem xheloz për këtë: të dua të gjithën për vete.

AJO - (Që përkëdhelet) E mirë tani, mjaft… Më duhet të merrem me darkën dhe të vë rregull në gjithë këtë rrëmujë. Ti… te violina. Nesër mbrëma je përballë gjithë atij publiku. Të duket shaka!

AI - (Që vazhdon ta përkëdhelë) Nesër të dua në rreshtin e parë. Në qendër, sigurisht. Me këtë fustan.

AJO - (Gati për t’u ndezur) Mirë, mirë, po ik tashti. Në rreshtin e parë: në qendër. Nuk ka si të jetë ndryshe… Ndoshta jo me këtë fustan. (Duke kundruar veten) Po përpiqem të gjej figurën time... Ik tashti.

AI – Cilën figurë? Ti mbetesh e bukur edhe po të vishesh me një thes... Të dua shumë.

AJO - Edhe unë të dua shumë.

AI - S’mund ta shtyj asnjë ditë pa ty. Asnjë ditë? Jo, asnjë orë.

AJO - (Që shikon nga valixhet) Pesë ditë janë të shkretat! Nuk është hera e parë që i kalon pesë ditë pa mua. Pesë ditë! (Tregon gishtat e njerës dorë)

AI - Nuk e di ç’po ndodh kështu me mua: të dua përditë e më shumë. A s’është shqetësuese?  

AJO - (Serioze) Të lutem, mos e ngarko veten kështu para koncertit: ke sakrifikuar kaq shumë për këtë ditë. Të lutem! Bëju i dëgjueshëm.

AI - Kemi sakrifikuar bashkë. U hutova: Vizën e more?

AJO - Marrja e Vizës ishte çudia e ditës. Ata të ambasadës më veçuan midis njëzet vetëve dhe ma dhanë Vizën në dorë. Ende jam e habitur: s’më ka ndodhur asnjëherë tjetër. Megjithëse ishin të njëjtët nëpunës.

AI - Kjo më bën xheloz mua: ty të duan të gjithë. Të dua me frikën e atij që do të të humbasë.

AJO - Ti e di se unë të dua.

AI - Kjo është vetëm një fjalë: nuk më mbush dot. Është vetëm një fjalë: e kupton?

AJO - Të janë dobësuar nervat, mbase duhet të flesh pak. Të zgjoj unë kur të duash.

AI - Jo tashti. Më duhet të merrem edhe pak me momentet e pasigurisë: nuk ka kohë. (Ndizet, sikur po kërkon dashuri prej saj) Jo tashti… jo…

AJO - (Që e kupton) Ti the sikur nuk ka kohë.

AI - (Ia mbledh flokët, duke i bërë dy bishtaleca anash kokës) Ç’më kanë bërë mua të shkretit këto dy bishtaleca! Një Zot e di! O Zot, kur e kujtoj, më dridhet mishi.

AJO - (Qesh) Ku e dija unë se mund të dashuronte një minuk me syze si ti! Përveç meje, të gjithë të thërrisnin minuku me syze, apo jo?

AI - E ke ditur, por ke patur kënaqësinë të më mundosh. Sadiste!

AJO - Ishim kalamaj, mos ma lër mua përgjegjësinë. Si mund të më quash sadiste!

AI – (Mendueshëm) Më tepër kam qarë kur braktise violinën se sa kur u lidhe me atë tipin. Vetëm kur braktise violinën, e pranova humbjen. Sa i marrë kam qenë! Ato ditë kam pirë cigare e alkool sa ç’nuk kam pirë gjatë gjithë jetës sime. Ti s’e di: një natë kam ardhur dhe kam bërë serenatë përballë dritares tënde. E mbaj mend si sot: m’u pre oreksi dhe humba gjithë ato orë studimi. Po vargjet e dashurisë a i mban mend? Një fletore e mbushur me to. Sa i marrë kam qenë! Atëherë u betova se nuk do të martohesha kurrë, se do të të doja ty gjithë jetën.

AJO – (E përkëdhelur) S’ke qenë i marrë, ke qenë fëmijë. Madje as adoleshent jo, veçse fëmijë.

AI - Tashti të dukem i rritur? Më shih mirë.

AJO - Nuk e di. Di se më thonë “zonja jote”. Di se sa me zor jam përshtatur me këtë fjalë. Gjithmonë më dukej vetja një çupëlinë.

AI - Atëherë, unë jam një “zotëri” dhe ti kot mërzitesh kur të thonë “zonjë”.

AJO - Kur jam pa ty nuk më thonë. Më thonë zonjushë.

AI - Do të ndëshkohesh për këto që thua.

 

Heshtje.

 

AJO - Dje pashë në pasqyrë dy flokë të thinjur… Nuk guxoj të të them më plak.

 

Heshtje.

 

AI - Kur e mendoj se ky mund të ishte koncerti i të dyve!

AJO - (Që tronditet lehtë) I të dyve është. Nuk të duket se është edhe koncerti im?

AI - Shko e luaj në violinë. Unë do të rri këtu dhe do të kujtoj atë kohën kur vuaja për ty. Hajt, luaj për mua në violinë, si atëherë kur të tundeshin sa majtas-djathtas dy bishtalecat.

AJO - Jo.

AI - Po.

AJO - Jo.

AI - Po. Ma bëj qejfin. Pse ma prish?

AJO - (Tregon me dorë) Do të më përtërihet kjo shenja që lë violina në qafë.

AI - Dhe…?

AJO – (Duke u shmangur) Ik te violina.

AI – Nuk luaj vendit, pa ma shpjeguar se ç`do të thotë shenja në qafë.

AJO - (Që do ta heqë qafe) Ta them më vonë.

AI – (Këmbëgulës) Ti paske edhe sekrete!

AJO – S’kam sekrete, por ik tashti.

AI – Nuk luaj nga vendi.

 

Heshtje.

 

AJO – (Kur sheh se nuk po luan nga vendi) A dallohet më kjo shenja që lë violina? (Tregon vendin në qafë)

AI – (Duke u afruar) Vetëm nëse të afrohesh kaq afër. S’po kuptoj, pse e thua këtë.

AJO – (Në mëdyshje) Kot... Ik tashti.

AI – Nuk iki, jo.

AJO – (Me bezdi) Ai, që ti e quan “tipi”, prandaj u marros dikur pas meje: kujtonte se këtë shenja ma linte kafshimi i një mashkulli.

AI - (I hutuar) Frojdi i ka klasifikuar këta perversë. Një marrëzi e tillë të ndau nga ajo gjë për të cilën ke sakrifikuar që në moshën shtatë vjeç… Doja të luaja futboll me shokët, më thoshin: duhet të studiosh violinë. Doja të shkoja në kinema, më thoshin: duhet të studiosh. Doja të luaja me balona, më thoshin: studio. Doja…

AJO – (Me dhimbje) Të paktën ti ia dole. Nuk ke pse pendohesh për atë kohë. Po unë…?

AI - Të lutem, luaj për mua sonte në violinë!

AJO - Hiqe nga mendja! (Qesh) Mandej, do të më rikrijohet shenja në qafë. Pse t’i nxjerrim sherre vetes?

AI - Je tepër krenare: kështu ke qenë gjithmonë. Kështu ma ke ngrënë jetën.

AJO - Mos u bëj kalama. Mandej më duhet të gatuaj diçka. Ndërkohë, do të kem bërë një banjë dhe… do të jem e tëra për ty.

AI - Do të luash edhe në violinë?

AJO - Nëse ty të pëlqen.

AI - (E puth) Mua më pëlqen gjithçka e jotja: pse e vë në dyshim?

AJO - (E puth) Edhe mua më pëlqen gjithçka e jotja: ik te violina.

 

AJO rifillon të merret me rrobat.

AI shkon te vendi i tij dhe shikon partiturat me sy studiues.

ZONJA e moshuar, që s’e tregon moshën, lëviz shezlongun dhe i shfaqet në dritë.

 

 

ZONJA – (Me ton rinor) E ke gjetur shpirtin binjak. Keni edhe një fëmijë si pëllumb. Im shoq nuk donte fëmijë. Kishim diferencë të madhe në moshë, por nuk qe kjo arsyeja: kishte frikë nga ajo që do të dilte prej tyre… Kur do të luaj unë këto pjesët moderne që luan ti?… Thuaj diçka… Sepse dua t’i mbaj mend ato që thua… Sa gjë e bukur: të dy jeni artistë… Përse e la Zhorzh Sandi Shopenin? Ishin një çift ideal, apo jo? Ai, një muzikant i madh, ajo, një shkrimtare e madhe.

 

Atje, pas varëses së rrobave, AJO duket duke folur në celular.

 

Do të të jap të lexosh diçka për jetën e Shopenit. E ka përkthyer për mua një përkthyes i njohur. Veçse nuk dua të dalë emri im. Kupton: në asnjë mënyrë nuk dua të dalë emri im… A të do yt shoqe sa e do ti?

AI – (Që hyn për një çast në realitetin e saj) Sa unë? (Me ton lozonjar) Kjo është e vështirë të dihet.

ZONJA – (E hutuar) Si flet ashtu?

AI – (Provokues) Unë jam i përgjegjshëm vetëm për pjesën time.

ZONJA – (Thuajse e tronditur) Dukeni që atje tej se jeni një çift ideal... Mos fol më kështu… Sa i bukur është arti!… Thuaj diçka të lutem!

 

AI luan në violinë.

 

AJO shfaqet në skenë. Sigurisht, me tjetër veshje. Gjithë qenia e saj tregon shenjat e një tronditjeje të thellë.

 

AJO - Nuk është e mundur! Më kanë bërë veshët. (Kërkon të përqendrohet) Nuk mund të jetë e mundur!

 

Shikon nga telefoni që mban në dorë.

 

ZËRI I ZHAN KLODIT - (Shoqëruar lehtë nga një melodi tipike pariziene) Ardhja ime te ti do të jetë vullnet zotash, e dashur. Ti më ke thënë se Zeusi ishte i juaji, para se t’ua merrnin atë grekët: si Zeusi do të vij tek ato vende ku paskam jetuar një herë para mijëra vjetësh. Ti e di, për një Zeus nuk ka asnjë pengesë: Zeusi mund të bëhet erë, mund të bëhet shi i artë. S’më beson? S’beson që mund të bëhem një shi i artë? Ti s’mund ta marrësh me mend se ç’bën vullneti i zotave. Sepse ti nuk e di se sa të dua unë, vogëlushe. Je t’aime. Je t’aime. Je t’aime.

 

AJO – (E tronditur) Nga më vjen ky halucinacion!… Kohët e fundit kam parë shumë filma që, me siguri, janë ngacmues për një imagjinatë si e imja. Duhet t’i rralloj.

 

AI ka lënë violinën dhe shfaqet në skenë.

 

AI - A e dëgjove telefonin?

AJO - (Që përpiqet të përmbajë tronditjen) Violina jote është më e rëndësishme se zilja e telefonit.

AI - (I mikluar) Ti po më dëgjoje mua?

AJO - Po.

AI – Dhe…?

AJO - Je shumë mirë.

AI – (Që i bëhet qejfi) Vërtet?… (Duke bërë me kokë nga telefoni) Mos ishte ndonjë që pyet për koncertin?

AJO - Mos u bëj merak: i kam lajmëruar të gjithë. Mbase i kanë rënë gabim. Ndodh shumë herë.

AI - Mbase.

 

Niset por ndalon kur dëgjohet zilja e telefonit.

 

AJO - (Ngre aparatin te veshi, por e mbyll menjëherë) Të thashë? Nuk ka njeri.

AI - Dreq o punë! Edhe mua më ndodhin shpesh kësi telefonatash misterioze. Ku të gjetën ty që je lodhur gjithë ditën? Shko pusho pak.

AJO - Jo, do të të dëgjoj ty. Kështu çlodhem.

AI - Atëherë, mbylle telefonin që të rrish rehat. S’ke frikë se të shqetësojnë prapë?

AJO - S’ka rëndësi: rëndësi ka të të ecë ty. Shko, vazhdo punën. Sidoqoftë puna, ti mos e mbaj mendjen këtu: merrem unë me telefonat.

AI - (E puth në ballë) Je shpirt!

 

Shkon dhe fillon të luajë në violinë.

 

AJO - (Sillet nëpër skenë) Shenjë plakjeje: kanë filluar të më bëjnë veshët. (Merr ndonjë plaçkë dhe e rras në valixhe) Janë ca zëra që heshtja na i zgjon befasisht në veshë. (Sillet nëpër skenë dhe rras ndonjë rrobë tjetër në valixhe) U plaka! (Shikon valixhet) Ndoshta kujtimi i Parisit zgjoi kujtimin e zërit të tij. U plaka!

 

AI ka lënë violinën dhe ka dalë në skenë.

 

AI - Më është tharë goja: s’mund të vazhdoj pa futur diçka në gojë… Po ti ç’ke? Je zverdhur e tëra.

AJO - Më duket se ka qenë një ditë tepër e lodhshme.

AI - Të lajmëroj ndonjë mjek?

AJO - Jo, jo, se do të më kalojë.

AI - Je e sigurt?

AJO - Po, po. Ik, ti, shih koncertin, sa të të gatuaj diçka.

AI - Të gatuaj unë: ik pusho ti.

AJO - Gatuaj unë… veçse…

AI - Veçse çfarë?

AJO - …Afrohu… Më shtrëngo fort.

AI - (E shtrëngon) Të dua shumë.

AJO - Edhe unë.

AI - Sa e mirë je!

AJO - I mirë je ti.

AI - Unë thjesht jam me fat. Ta kam thënë sa herë! Pse duhet ta përsëris njëqind herë të njëjtën gjë?

AJO - Unë s’të meritoj.

AI - Ç’thua! Unë pa ty s’kam jetë. Mos më thuaj më të tilla marrëzira!

AJO - Ky koncert është shumë i rëndësishëm për karrierën tënde. Shko te violina.

AI - Të lutem, mos e veço jetën time nga e jotja. Ti e di se këto fjalë më trishtojnë.

AJO - Ti ke talent dhe di ta përdorësh atë.

AI - Mos më thuaj më fjalë të tilla. Të lutem! S’të lejoj të më flasësh kështu!

AJO - Unë krenohem me ty.

AI - Kur të kthehesh nga Parisi, duhet fillosh të mendosh më shumë për veten. Do të kujdesem unë për gjithçka.

AJO - (E habitur) Për veten?

AI - Ti ke talent.

AJO - Unë kam talent? (Me mosbesim) Sa shumë talente në një shtëpi kaq të vogël!

AI - Ti ke talent në gjithçka që bën.

 

Heshtje.

 

AJO - A mendon se do ta përballoja edhe një dështim të dytë?

AI - (I habitur) Ku e ke fjalën, se s’po të kuptoj.

AJO - Po ja… amatore në violinë… amatore në… këto që thua ti.

AI - Është hera e parë që thua gjëra të tilla.

AJO - Gjithmonë ka një herë të parë.

AI - Si të erdhi sonte?

AJO - Kur më thua të luaj në violinë për ty, më duket sikur ngulmon të ma kujtosh… dështimin.

AI - Si mund të mendosh kështu për mua? Si guxon? Si mundesh? Thuamë, si guxon?

AJO - (E lodhur) Shtrëngomë dhe më thuaj ndonjë fjalë të mirë.

AI - (E shtrëngon) Të dua shumë. Ti e di. Ta kam thënë njëmijë herë.

AJO - Kjo është vetëm një fjalë: nuk më mbush dot.

AI - Mos më lufto me armët e mia.

AJO - (Buzagaz) Nuk kemi luftë mes nesh.

AI - Luaj për mua në violinë: nuk ke idenë sa do të më gëzosh.

AJO - Vërtet? Do të luaj, por jo tashti. Më vonë. Tashti është ora jote. Hajt, te violina: vetë the se nuk ka kohë.

AI - Më premton?

AJO - Të premtoj. Tashti mos m’u ngatërro nëpër këmbë se do të gatuaj. Sonte duhet punë, që të kemi nesër festë.

AI - (E puth) Je shpirt! Dua që të ketë vetëm festë për ty. Për ty që me gjithë qenien çliron vetëm festë. O Zot, sa me fat që jam! (E puth përsëri, pastaj shkon te violina)

 

ZONJA shfaqet në dritë.

 

ZONJA – (Si zakonisht me ton rinor) A jam e bukur unë? A jam e bukur?... Brenda dy javësh bëj tetëdhjetë vjeç – a mund të flitet për bukuri tek unë?... (Toni rinor bie) Kur isha trembëdhjetë vjeç, një djalë pak më i rritur se unë, më shoqëronte përditë, nga shtëpia në shkollë, nga shkolla në shtëpi. Babai e kapi atë djalin dhe i tha se e kishte kohën për të mësuar, si dhe ca gjëra të tjera si këto. Për tre muaj nuk u duk, por pas kësaj kohe filloi nga e para. Derisa një ditë më doli përpara dhe më tha, “A më do ti mua”?

 

Pas varëses së rrobave, AJO duket duke folur në telefon.

 

I thashë se s’doja të dija për të dhe vazhdova rrugën. Pasi kam bërë vetëm dy-tre hapa, ka nxjerrë revolen pa zhurmë dhe ka vrarë veten. Ma thanë shoqet, se aty për aty nuk mora vesh gjë… Nuk pata faj... Nuk pata asnjë faj... Pas asaj ngjarjeje, u bëra një tip i mbyllur, prandaj për të vrarë mërzinë, im atë më pajtoi një mësues privat për violinë... Jam martuar e re. Megjithë këmbënguljen e tim shoqi... u largova gjithnjë e më shumë nga violina. Kur i bie ndonjëherë, ky është çasti i vetëm kur harroj të gjitha problemet e kësaj bote. Megjithëse jam vetëm një amatore. Fjalët e fundit që më tha im shoq, para vdekjes, qenë këto, “Mos e lësho violinën, vetëm arti ka kuptim në këtë jetë”… Ndonjëherë, ma kërkojnë që t’i bie nëpër gëzime familiare, por më tepër më pëlqen t’i bie kur jam vetëm... Qysh se të pashë, e dallova te ti thellësinë e artistit të madh. Megjithëse përpiqesh ta mbulosh këtë me modesti.

 

AJO shfaqet me një tjetër veshje.

 

AJO - (Me ton pak ironik) Buon soiree! Bien, e vous? 

 

(Më dramatike) Pse po më ndëshkon kështu?… Ti i zmadhon vlerat, se je tepër bujar… Po, ishin ditë të bukura: dhuratë e Zotit…

 

Heshtje.

 

Ti e ke kurdisur ardhjen time në Paris?… Më thuaj se e gjitha kjo është për humor… Zhan Klod, je një i marrë. Je një i çmendur… (Është shumë e tronditur)

 

Nuk mund të torturohet kështu një grua… Mos ji kaq mizor: të të vijë keq për mua. Të përgjërohem… Sigurisht që më pëlqejnë shëtitjet buzë Senës. Pontnëf, Pontezar, Pont Aleksandër, Pont Mirabo. Ende i mbaj mend fjalët e poezisë së Apolinerit… Kam qenë naive; ne s’duhet të bashkoheshim kurrë. Nuk e dija se mund të ndëshkohet kështu kureshtja. Isha një provinciale kureshtare dhe naive…

 

Sapo more divorcin nga gruaja!?

 

Ti e bëre këtë vetëm e vetëm që të martohesh me mua?… Ti je i marrë. Ti je i marrë… (E tronditur) Si mund të ma bësh këtë, kur më thua se më do? (Tronditja e saj thellohet gjithnjë e më shumë) Au revoir! Au revoir! (Vazhdon të jetë e tronditur) I marrë! I marrë! I marrë! Duket sikur e ka me të vërtetë! O Zot, ç’më gjeti! I marrë! I marrë!

 

AI ka lënë violinën dhe del në skenë.

 

AI - Do të ha për shtatë ditë. (Afrohet) Ç’ke kështu ti? Akoma s’e more veten? E dashur, për çfarë ke nevojë? Tregoji mikut tënd. Hajde.

AJO - (Për t’u fshehur prej tij, rras një rrobë tjetër në valixhe) Nuk kam gjë, jo.

AI - (Pak i zhgënjyer) Nuk ke gatuar gjë? Po unë dua të ha për shtatë vetë! (I afrohet) Më dëgjon?

AJO – (Rras një rrobë tjetër në valixhe) Sigurisht!

AI – (I çuditur) Nuk je mirë?

AJO - (Përballë tij) Më qëllo… Më rrih…

AI - (I lodhur) Lëri shakatë: më trego për çfarë ke nevojë.

AJO - (Edhe më e vendosur) Më qëllo… Më rrih… Unë nuk jam një grua e mirë për ty.

AI - (I hutuar) Sonte nuk është natë për të bërë këtë lloj humori. Para syve kam vetëm nota muzike.

AI - Kur të kam goditur ty ndonjëherë? Kur e kam çuar këtë ndërmend, thuaj!… Të lutem shumë!

AJO - Unë… unë… të…

AI - Lëri shakatë, të lutem. Jam tepër i uritur për ta përtypur këtë humor. Do të ha për shtatë ditë, të thashë. Po, sonte do të ha për gjithë këtë javë.

AJO - (Me të njëjtin ton) Shiko…

AI - Nuk shikoj asgjë: na bëj ndonjë gjë të çastit. Sado e thjeshtë të jetë, vetëm të fus diçka në gojë. Hajde, vëri në punë këto duart e tua të vockla.

AJO - Prit…

AI - Pse ke vendosur të na prishësh humorin sonte?

AJO – (Më e kthjelluar) Të kërkoj ndjesë!

AI – Kështu po! Ja sa e lehtë është të jesh një grua e mirë!

AJO – (E hutuar) Unë…

AI – E dashur, përse të ka hipur për kaq shumë fjalë! Mandej, përse nuk e heq nga dora atë telefon?… Do ta hedhësh, apo jo?… (Dëgjohet zilja, por ajo nuk e hap telefonin) Pse nuk e hap?… Kush është?

AJO - (Shikon celularin) Është… dikush… që sapo telefonoi.

AI - Kush?

AJO – (Me përtesë) Dikush.

AI – Nëse s`paska identitet, pse i kushton vëmendje?

AJO – Atë po bëj.

AI – (E zhbiron me sy) Mos vallë po të duhet të sforcohesh pak? (Pas pak) Më fal, desha të bëja shaka! (Afrohet dhe e përqafon me dashuri) Bëra shaka. 

AJO – (Me psherëtimë) Më qëllo.

AI - (I hutuar) Si?!… Ç`dreqin ke kështu! Më sqaro pak, dreqi e mori.

AJO - Më qëllo. (Godet ajo)

AI - (I kthen përgjigje në mënyrë instiktive) O Zot, ç’është kjo? Një mënyrë eksitimi?

AJO - Të lutem, më shtrëngo! Të lutem! Më ndihmo, se do të çmendem!

AI – (I hutuar) Po nuk më sqarove, do të çmendem unë para teje.

AJO – (Shkëputet nga përqafimi i tij) M`u kujtua një histori e shkuar.

AI – Kjo u ndodh të gjithëve: ndoshta të janë lodhur nervat. Nuk ke pushuar fare këto ditë.

AJO – Ndoshta!

AI – Atëherë fillo të pushosh qysh tashti.

AJO –  (E bindur) Po përpiqem.

AI – Tashti, menjëherë. (Dëgjohet zilja e telefonit) Kush është?

AJO – (Pa ia vënë veshin ziles së telefonit) Shumë kohë më parë, kur isha në Danimarkë, jam njohur me një burrë.

AI - (Që pret më shumë) A ka emër?

AJO - Është i huaj… është francez.

AI – Edhe…?

AJO – Është ai që më mori dhe vazhdon të më marrë në telefon.

 

Heshtje.

 

AI - Francez, the? Mos vallë e ke prej tij ftesën e konferencës në Paris?

AJO - Sapo ma tha.

AI – (Zilja pushon) Prej tij, sigurisht, e ke edhe lehtësinë e marrjes së Vizës?

AJO - Po.

 

Heshtje.

 

AI - Çfarë kërkon prej teje?

AJO - (Thatë) Të martohet me mua.

AI - (I çuditur) Po ti je e martuar! Je e martuar, apo jo? Jam yt shoq, apo jo?

AJO - Po.

AI - Atëherë çfarë ka për t’u shqetësuar? (Pas pak heshtjeje) Mandej, unë e di se të gjithë burrat duan të martohen me ty.

AJO - (Pak më e lehtësuar) Më fal. Do të më falësh?

AI - (Me dashuri) Vetëm kur të ha gjërat e shijshme që gatuan kjo dorë. (I puth dorën) Po më gërryen uria: të lutem, gatuaj diçka. Unë kam edhe pak minuta punë dhe po e mbyll për sonte. Dua të rri këtu pranë teje. Mirë?

AJO - Mirë.

AI - Je shpirt.

AJO – Shko tashti.

 

AI niset, por ndalon kur dëgjohet zilja e telefonit.

 

 AI - Është ai?

AJO - (Shikon numrin) Ai është.

AI - (Në pritje) Përgjigjiu.

AJO - (Ngurruese) Jo.

AI - (Që dëgjon zilen) Ai s’e ka ndërmend t’i ndahet telefonit.

AJO - E shoh.

AI - Përgjigjiu, pra.

AJO - Lëre të mërzitet. Do të mërzitet dikur.

AI - (Që dëgjon zilen) S’e ka ndërmend të mërzitet ai manjak.

AJO - Do të mërzitet dikur. Shko te violina.

AI - (I stepur) Pamja jote po më tremb. Dëgjon? Pamja jote po më tremb… Pamja jote s’po më pëlqen.

AJO - Mos fol marrëzira. S’ta kam ngenë tashti.

AI - (Me shqetësim) Ti je zbardhur e tëra.

AJO - (Me pamje të lodhur) Jam e lodhur. Do të më kalojë.

AI - (Me ton të vendosur) Ma jep mua atë telefon.

AJO - (E trembur) Në asnjë mënyrë.

AI - Në asnjë mënyrë?

AJO - (E prekur) Çfarë do t’i thuash?

AI - Diçka. Ku di unë se çfarë!

AJO - Je xheloz?

AI – (Pak ironik) Përgjigja jote do të më ndihmonte ta marr vesh. Hape telefonin dhe foli. Tregoje që je ndërgjegja ime, siç kam dashur gjithmonë.

AJO - Ti po më kontrollon? Ky është presion?

AI - Ndoshta.

AJO - Ndoshta?

 

Heshtje.

 

AI - A ke provuar ndonjëherë të kesh probleme me ndërgjegjen tënde?

AJO - S’po të kuptoj.

AI - S’ta kam thënë ndonjëherë, por ja ku e solli rasti: unë të kam dëgjuar njëherë tek flisje me këtë francezin tënd.

AJO - Po ti s’di frëngjisht! Çfarë paske dëgjuar?!

AI - S’ishte edhe aq e nevojshme: ishte e mjaftueshme sa për të lindur një krimb sikletosës brenda meje.

AJO - Ti më ke përgjuar? Më thuaj: ti më ke përgjuar?

AI - Kurrë. Ka ndodhur rastësisht. Të betohem se kurrë nuk kam menduar për përgjim.

AJO - Je bërë xheloz? Më thuaj, je bërë xheloz, apo jo?

AI - Të fola për një krimb sikletosës. Të them të drejtën, nuk ishte e lehtë të jetoje me të: çdo lëvizje e dyshimtë e jotja ma nxinte ditën. Mendoje se deri ku shkon fantazia e një njeriu të ndjeshëm! E ke provuar ti ndonjëherë këtë gjendje?

AJO - Pse s’ma ke thënë? Pse i bluan këto gjëra vetëm për vete?

AI - Edhe unë kam miqësitë e mia, por kam ditur t’i kontrolloj ato. Prej teje prisja të njëjtën gjë. Normale, apo jo?

AJO - (Që dëgjon zilen) Do ta fik.

AI - Kjo s’është përgjigje.

AJO - Ti më premtove ndihmë.

AI - Po.

AJO - Atëherë afrohu. (Ai afrohet) Shtrëngomë dhe thuamë ndonjë fjalë të mirë.

AI - (E përqafon) Je shpirt.

AJO - Ti je shpirt.

AI - Më premto se do t’i kthesh përgjigje.

AJO - Të premtoj.

AI - Je shpirt.

AJO - Shko te violina. Po përpiqem të gatuaj diçka.

AI - Do të rri këtu me ty.

AJO - Shko. Ndjehem më mirë.

AI - Je e sigurtë?

AJO - Po.

 

Heshtje.

 

AI - (Mendohet) Zilja s’po bie më, por ai të pret në Paris… (Me ngurrim) Sikur të mos shkosh fare këtë herë?

AJO - Nuk do të ishte gjë e mirë për karrierën time. Më ke thënë se i do të gjitha gjërat e mia, apo jo?

AI - Ai manjaku do të të shqetësojë.

AJO - Unë jam e përgjigjshme për jetën time, apo jo? Të lutem, shko te violina: ky koncert është i rëndësishëm për të dy ne.

AI - Më gëzon kur thua kështu.

AJO - Shko.

AI - Je shpirt.

AJO - Shko.

AI - Fjala jote është urdhër për mua.

AJO - Atëherë, të urdhëroj.

AI - (Me ton ushtarak, pak qesharak) Urdhëri nuk diskutohet, por zbatohet.

 

AI niset dhe fillon të luajë në violinë.

 

AJO - (Duke ndjekur muzikën me lëvizje duarsh) Mirë është, mirë. (S’reagon ndaj ziles së telefonit) Është mirë teknikisht: një jetë në violinë.

 

AJO vazhdon të mos reagojë ndaj ziles së telefonit.

 

AI ka lënë violinën dhe shfaqet në skenë.

 

AI - Pse nuk i përgjigjesh atij dreq telefoni: nuk mund të punohet kështu… A s’e dëgjon zilen?

AJO - (Që ende s’e ka marrë veten) Cilën zile?

AI - (I çuditur) S’e dëgjon zilen e telefonit?

AJO - (Edhe më e çuditur) Zilen e telefonit? Cilit telefon?

AI - Ti nuk je mirë. O Zot, ti po më ha të gjallë sonte!

AJO - Më merret pak fryma: hapi dritaret… Dritaret, të lutem!

AI - (I habitur) Hapur janë dritaret.

AJO - (Me dorën në gjoks) Kam vështirësi në frymëmarrje.

AI - (I shqetësuar) Të thërras një mjek?

AJO - Jo. Do të më kalojë.

AI - (Me të njëjtin shqetësim) Çfarë të bëj për ty?

AJO - Shko, luaj në violinë.

AI - Nuk të lë vetëm. Çfarë po bëje? (Shikon valixhet) Mos po mbaje pesha të rënda?

AJO - S’po bëja gjë. Po dëgjoja muzikën.

AI - Mos janë probleme shtatzanie?

AJO (Qesh) Jo, jo. Thjesht po dëgjoja muzikën, kur m’u bllokua frymëmarrja.

AI - Nuk të lë më vetëm. Do të rri këtu pranë teje.

AJO - Nesër ke koncertin. Janë lajmëruar gjithë ato njerëz.

AI - As vetë karriera ime nuk ka kuptim pa ty, jo më një koncert.

AJO - Ky është kyçi i karrierës tënde. Sonte nuk po i bie më violinës: në djall ato pasiguritë e vogla. Do të rri këtu pranë teje.

AJO - Mos u bëj i marrë: bëje për mua. Shko te violina!

AI - Mos ma kërko këtë. Do të rri këtu pranë teje.

AJO - (Me ton lutës) Duhet ta bësh për mua.

AI - Ndryshon puna: nëse thua ti, bëj edhe më tepër se kaq.

AJO - Je shumë i mirë.

AI - E mirë je ti.

AJO - Shko.

AI - Është urdhër?

AJO - Pothuajse.

AI - Kështu, po. (E puth) Je shpirt.

AJO - Shko.

AI - Çfarë do të isha unë pa ty?

AJO - (E shtyn butë) Shko. E dua këtë koncert. Ti duhet ta bësh atë edhe për mua: i kam emocionet sikur do të dal vetë në skenë.

AI - Po më detyron shumë: s’di në do t’ia dal kësaj që më kërkon.

AJO - Je shumë mirë: veçse mbylli edhe këto problemet e fundit.

AI - Ti mendon se jam mirë? Më intereson shumë mendimi yt: ti mendon se jam mirë?

AJO - Padyshim. Mund të të gënjeja ty, por nuk dua të gënjej veten.

AI - Tepër e madhe për mua kjo që po ma beson. A do ta mbaj, thua?

 

Heshtje.

 

AJO - Unë pres që të ndryshojë edhe jeta ime, jo vetëm e jotja, pas këtij koncerti.

AI - Mos më kërko kaq shumë, të lutem. Unë një copë violinist jam!

AJO - Unë di çfarë kërkoj. Gjithmonë e kam ditur çfarë kërkoj.

AI - Nuk të kuptoj. Fol më shkoqur, të lutem!

AJO - Një takim me Presidentin e Republikës mund të ndikojë për të ardhmen e karrierës sime.

AI - Për çfarë e ke fjalën? Hapju mikut tënd.

AJO - Do ta tregojë koha. Durim, i dashur, durim!

AI - (Picërron sytë) Nuk të është hequr nga mendja ajo ideja për të shkuar në ndonjë ambasadë?

AJO - Rekomandimi i Presidentit do të na hapte rrugë për punë në një organizëm ndërkombëtar. Sidomos, po u prit mirë tema që do të mbaj në Paris.

AI - Mendoja se këto ide kanë mbetur në një kohë të shkuar: s’më ke folur më për to. E dashur, pse më mban kaq larg?

AJO - S’ka rënë biseda. Ja ku ra.

AI - Më vjen mirë që s’të kanë lëshuar dëshirat për jetën. E unë ta qaja hallin!

AJO - S’jam plakur akoma. Pse ti je plakur?

AI - Nganjëherë më duket vetja njëqind vjeç.

AJO - Avash, avash… (Qesh) Si do ta shtyj unë me një njëqindvjeçar?

AI - Mosha ime është në dorën tënde.

AJO - Ç’është kështu me ty sonte: ik more luaj në violinë.

AI - (Me ton ushtarak, pak qesharak) Si urdhëron! (Shkon, por qëndron në mes të rrugës) S’bëre mirë që më tregove për ato dy thinjat.

AJO - E di mirë. Të dhashë një mundësi që të më kundërvihesh kur të të them “xhaxhi”, siç të tha ai djali atë natë.

AI - (Bën me dorë nga koka e vet) Dua të them se të gjitha këto të miat kanë emrin tënd.

AJO - (Buzagaz) S’është e vërtetë.

AI - (Tund kokën në mënyrë kundërshtuese) Eh! E vërtetë, the!

 

Shkon.

 

ZONJA shfaqet në dritë.

 

ZONJA – Ta tregova historinë e atij djalit me revole, sepse pas kaq shumë vitesh dikush e ringjalli atë në një revistë – duke më quajtur “bukuri për të cilën janë flijuar dikur”. E ç’bukuri qenkam unë sot në moshën tetëdhjetë vjeç? Ë? ...A ndjeva unë ndonjëherë për të?… Jo, jo. Ata të familjes së tij thoshin se ishte pak budalla.

 

Pas varëses së rrobave, AJO duket duke folur në telefon.

 

Hynte e dilte nga pusi. Bënte sa e sa lojëra të tjera si kjo. Merrte një dylbi dhe, pasi ngjitej në një shtyllë përballë dritares së klasës sime, më vëzhgonte prej atje.

AI – (Që hyn për një çast në realitetin e ZONJËS) Pse u lidh vetvrasja e tij me emrin tënd?

ZONJA – Sepse e gjetën me fotografinë time në dorë... Ia kishte siguruar një njeri që hynte e dilte në shtëpinë tonë.

AI – (Përsëri në realitetin e saj) Po armën ku e gjeti?

ZONJA – Ec e merre vesh. Me sa duket, njeriu që e kërkon edhe mund ta gjejë... A do të më vish për tetëdhjetëvjetorin? Kam edhe një dhuratë për shpirtin tënd binjak… Eh, shpirti binjak!... Është e bukur... Është bukuri tjetër kjo e sotmja.  

 

AJO shfaqet në plan të parë.

 

AJO - (Ka një të folur dramatik) Erdhi njëri dhe trokiti në portën e së dashurës. E pyetën nga brenda: “Kush është?” dhe ai u përgjigj:”Jam unë”, por porta nuk u hap. ai erdhi për të dytën herë e thirri:”Unë jam”, por prapë s’u dëgjua gjë nga brenda. Kur erdhi të tretën herë, e pyetën:”Kush je ti?” dhe ai u përgjigj:”Jam ti vetë, o e dashura ime”. Vetëm atëherë porta u hap…

 

Nuk ka më Romeo e Zhulietë, i dashuri im, se na quajnë arkaikë…

 

Nëse njeriu guxon të deklarojë se është i lirë, mund të jetë menjëherë i lirë?… Që në fëmijërinë time, gjithë njerëzit rreth e rrotull më mësuan vetëm dobësinë: që në çastin e lindjes më thanë se unë jam një qenie e dobët… Kam bërë shumë gabime në jetën time, por jam e sigurtë se pa këto gabime, pa asnjë përjashtim, s’do të isha kjo që jam: për këtë arsye jam e kënaqur që kam bërë gjithë ato gabime. Parapëlqej të përdor fjalën “gabim”, pasi fjala “mëkat”, megjithëse e shkëlqyer në origjinën e saj, ka përfunduar në diçka që më frikëson...

 

Nervat e mia janë më të tendosura se një tel violine. Gjithë të mirat, Zhan Klod. Paç fat!

 

Sigurisht, që të dua. Dhe habitem se si ka kaq shumë dashuri në zemrën time. Mos duhet t’ia heq vetes dhe të shpëtoj nga ky fatalitet idiot? A mund ta liroj zemrën nga kjo dashuri vrasëse?… Ti nuk ke fuqi Zoti, Zhan Klod, i dashur… Të lutem… (Lëshohet e dërmuar) Ti nuk ke fuqi Zoti… Harro gjithçka… Ashtu si unë… që nuk e pata të lehtë, por së fundi ia dola të ngrihem mbi ndjenjat e mia… Përse paskam pjesën time të fajit? Përse?… Ndoshta ke të drejtë…

 

Le ta ndajmë fajin përgjysëm dhe ta mbyllim këtu… Jo… Të lutem…

 

AI ka dalë në dritë dhe e vështron.

 

AI – (Ndërsa ajo po përgatitet të përplasë celularin përtokë) I dhe përgjigje atij manjakut?

AJO - (E trembur nga befasia e shfaqjes së tij) I thashë… diçka.

AI - (Në gjendje gazmore) Ta festojmë me një gotë verë, atëherë. Na mbush nga një gotë. Do të jepja mbretërinë për një gotë verë. Hape shishen.

 

Heshtje.

 

AJO - Jo.

AI - Pse?

 

Heshtje.

 

AJO - Duhet të bisedojmë.

AI - Jo. Tashti duhet të pijmë verë.

AJO - Duhet. Pikërisht tashti duhet.

AI – (Duke kënduar si tenor) As mos e ço nëpër mend. Ti duhet të bëhesh zot i jetës tënde: kaq. Harroi vogëlsirat e papërfillshme të jetës. Mbyti me verë.

 

Heshtje.

 

AJO - (Pak melankolike) Muzika qëparë më çoi në qiell.

AI - Muzika këtë synon.

 

Heshtje.

 

AJO - Veçse me disa shpirtëra ia arrin e me disa jo.

AI - (Pa e humbur gjendjen gazmore) Ta thyej violinën, thua ti?

AJO - E kotë: tashti muzika është në ajër. Unë jam e mbushur me të.

AI - (Pak i trembur) Tashti duhet të pijmë verë. Nesër e mbledhim mendjen dhe flasim për këto gjëra.

 

Heshtje.

 

AJO - Ti si artist e di se arsyeja dhe logjika nuk i japin zgjidhje kësaj bote.

AI - (I shqetësuar) Ti mendon se e njeh veten në këto çaste?

AJO - (E qetë) Po përpiqem ta njoh.

AI - Lëri vendimet për nesër: do të pendohesh për këto që po thua.

AJO - Jam esëll. Dhe, them, më esëll se kurrë më parë.

AI - (Që mban vesh zilen e telefonit) Jepi përgjigje dhe të shohim se sa esëll je. Jepi përgjigje. (Ngre zërin) A dëgjon nga veshët: jepi përgjigje.

AJO - Ti po bëhesh i dhunshëm?

AI - Do të bëhem edhe i dhunshëm në qoftë nevoja.

AJO - Si guxon?

AI - Si guxoj? Ti më thua mua si guxoj?

AJO - Sigurisht.

AI - Jepi përgjigje.

AJO - Jo.

AI - Atëherë unë gjej shumë arsye për të guxuar.

AJO - Lëre këtë bisedë.

AI - Jepi përgjigje.

AJO - Jo.

AI – (Tërhiqet pas) Jo?

 

ZONJA – Si t’u duk jeta e Shopenit?... Prandaj janë të mëdhenj artistët. Gjithmonë mendoj: “ah sikur të kishte përfunduar me Zhorzh Sandin”. Ti si mendon?... Fol. Sa i heshtur që je!

 

AI - (I tronditur) Atëherë ti më ke mashtruar gjithë këtë kohë… (I afrohet të shoqes) Mjaft e gënjeva veten se ai na qenka një manjak. (E kap për krahësh që ta kthejë mirë nga vetja) Shikomë në sy!… (Gjithnjë e më i tronditur) O Zot, s’desha ta besoja: ti më paske tradhtuar me të vërtetë. (E shkund me forcë) Ti më paske tradhtuar! Ti më paske tradhtuar! Ti më paske tradhtuar! (E lëshon) Si nuk të kam kuptuar! Si nuk të kam kuptuar! Kaq i trashë paskam qenë! Si ke guxuar të ma bësh këtë? Si ke guxuar? Si? (Dëgjohet zilja një copë herë) Jepi përgjigje.

AJO - (E hutuar) Të thashë se nuk i jap.

AI - (Me ton të prerë) Ti do t’i japësh përgjigje tani, këtu në praninë time: nuk mund të më mashtrosh më.

AJO - Jo.

AI - Po. (E godet me pëllëmbë)

AJO - Ti nuk mund të shikosh asnjë arsye për të më goditur, sepse të janë errur sytë.

AI - Ti e sajove këtë dramë, hajt na nxirr prej saj.

 

Heshtje.

 

AJO – (Thatw) Për personazhet nuk vendos dramaturgu: ata kanë jetën e vet.

AI - Dhe…?

AJO - Ata kanë jetën e vet.

 

Heshtje.

AI - Unë duhet ta di cili është roli yt, që ta kuptoj se cili është roli im… Ti ke shkuar me atë burrë?… Ke shkuar me atë burrë dhe nuk ke patur fare probleme me ndërgjegjen tënde?… Unë qenkam një leckë për ty?… Pse ma ke fshehur?… Më ke thënë kaq kohë se më doje!…

 

Heshtje.

 

AJO - Të doja.

AI - Nuk di ta kuptoj këtë që thua. Nuk di ta kuptoj nëse kjo të justifikon.

AJO - Ti ishe dhe je burri im.

AI - Pranoj që jam i trashë: të lutem më sqaro.

AJO - Ti je aq i trashë aq sa mund të pajtohem unë me dështimet e mia.

AI - (I hutuar) Kush ta ka kërkuar këtë?

 

Heshtje.

 

AJO - Jeta… Jeta që bëjmë bashkë.

AI -  Unë jam një njeri që e di se ç’është dialogu.

AJO - Ne po e bëjmë këtë dialog.

AI - Po e bëjmë dialogun?… Tashti!?

AJO - Pse jo?!… A s’më trajton si një njeri të dështuar? A s’je ti që e ke harruar fare personalitetin tim?

AI - Ti mendon se mund të shtyhet jeta me mashtrime?

AJO - Ke të drejtë: unë nuk dua ta mashtroj më veten. Por ti përgjigjiu pyetjes sime.

 

Heshtje.

 

AI - Porse mua më ke mashtruar pa pikën e brerjes së ndërgjegjes… Si ma bëre këtë?… Vazhdoj të mos e besoj se është e vërtetë… (Hakërrehet) Thuamë se sajove një shkak që unë të të lë të shkëputesh prej meje.

 

Heshtje.

 

AJO - Nuk dua ta shtyj më jetën mbi gënjeshtra. Mjaft më! S’është mirë as për ty, as për mua. S’është mirë për të ardhmen tonë, pra.

AI - (I pikëlluar) Qenka e vërtetë, pra… Ku e merr kurajon të ma thuash me kaq lehtësi? Ku?… Zoti të ka dërguar në këtë botë që të më kujtosh mua dështimin… (I zemëruar) Por ti e di mirë që nuk është në natyrën e njeriut që ta pranojë dështimin…

AJO - Ti nuk je i dështuari. Ëndrra e jetës tënde ka qenë një koncert si i nesërmi. Njëzet e katër orë të ndajnë prej saj… E dështuara jam unë.

AI - Prandaj e kërkon dështimin e këtij koncerti.

AJO - (E indinjuar) Mosmirënjohës.

AI - Mendon se nuk e ke shkatërruar këtë koncert?

AJO - Puno edhe pak minuta dhe ia ke dalë.

AI - Ti po më ha të gjallë mua!

 

Shkon te njëra nga çantat, nxjerr një shishe dhe fillon të pijë.

 

AJO - (Që e shikon gjatë) Mos pi.

AI - Pse s’më shikon si xhentëlmen?… Lut Zotin që pate një burrë… artist… Një burrë tjetër… një burrë tjetër… një nga ata… që…(Pi)

AJO – (E trembur) Mbaje veten. Ti s’je nga ata që pi… mund të të bëjë keq.

AI - Po pi për fitoret e gruas sime… A nuk jam një xhentëlmen? (Pi)

AJO - Mos pi.

 

ZONJA – A e pëlqeu dhuratën time shpirti yt binjak? E di, qe diçka shumë e thjeshtë, por nuk gjeta nga ajo që dëshiroja, sepse kishte mbaruar.

 

AI - Thuamë se nuk është e vërtetë… se sajove një shkak… budalla… për të më provokuar… Thuamë se nuk ia arrite qëllimit… Thuamë diçka… nëse...

AJO - Mos pi.

AI - Vetëm këtë fjalë di të më thuash? Çfarë më ka mbetur nga sedra e burrit?

AJO - (Me ton të vendosur) Jeta jonë nuk duhet të shtyhet më mbi gënjeshtra… Jeta është e gjatë.

AI - Frazë dramash mediokre.

AJO - (E fyer) Deri këtu shkove? (E zemëruar) Mos duhet të ta kujtoj se talenti isha unë? Mos duhet të ta kujtoj se ti ia ke dalë vetëm në sajë të punës sistematike që ke bërë?

 

Heshtje.

 

AI – (Ironik) Atëherë mos duhet parë më mirë përcaktimi i talentit?

AJO - (E gatshme për sherr) Ashtu!

AI - (Në mëdyshje, pa ia varë zemërimit të saj) Kush di për këtë histori?

AJO – (Me ton nënçmues) Ti je rob i opinionit.

AI - (I pikëlluar) Pse e bëre?

AJO - Ka veprime që nuk ua mendojmë dot pasojat.

AI - Ky arsyetim nuk është justifikim.

 

AJO hap një çantë dhe hedh te këmbët e tij një tufë me zarfe.

 

AJO - Po, janë të pahapur: qyshse e mora vesh se kërkonte martesë prej meje, nuk hapa më asnjërin nga zarfet. (Tregon secilin zarf) I shikon?

AI - (Ftohtë) E çfarë të shikoj: ti ke bërë çfarë ke dashur. Ke luajtur me mua, ke luajtur edhe me atë. Ti paske qenë një përbindësh! Si ka mundësi që kam jetuar nën një çati me ty?! Si ka mundësi?!

 

Heshtje.

 

AJO - E kam respektuar martesën tonë.

AI - (Me ironi) Kjo është pak e pakuptueshme për mua.

 

Instiktivisht merr shishen dhe pi.

 

AJO - Jo më pak, edhe për mua. Mos pi.

AI - (Me ironi) Po unë jam një njeri që nuk i mungon dashuria, apo jo. (Pi)

AJO - (Provokuese) Ti s’e ke parë kurrë veten të pirë: mbase ajo të bën qesharak.

AI – Qesharak!?… Pse u dashka të pi që të bëhem qesharak: ti ia dole të më bësh qesharak edhe pa pirë.

 

Lë shishen. Niset instiktivisht.

 

AJO – Ku shkon?… Ku shkon?

 

AI qëndron në të dalë të skenës.

 

AI – Përse don të dish për mua?… Më ke nxjerrë nga skena e jetës tënde, apo jo?…

 

Niset, por pas pak ndalon edhe një herë.

 

AJO – Ku shkon?

AI -  Bëra gjithçka për ta ngritur dhe për ta mbajtur këtë familje, por ti vendose vetë për gjithçka.

AJO – Ku shkon?

AI – Ku shkon?!…

AJO – Ti tërhiqesh me qëllim që t`i fyesh veprimet dhe vendimet e mia. T`i injorosh.

AI – Ti s`ke lënë asnjë grimë vend të them edhe unë diçka, apo jo?

AJO – Ti je burri im dhe ne duhet të diskutojmë bashkë.  

AI – (Me ironi) Burri yt?!

AJO – Ti nuk më konsideron më si gruan tënde?… Jo?

AI –  (Ngatërrohet) Ti… ti…

AJO – Mbase ke të drejtë të më dënosh. Mbase… unë…

AI – (Afrohet) Përse… përse nuk… e anullon këtë udhëtim? (Lutës) Të lutem, anulloje! Bëje për vete dhe për të gjithë ne.

 

Heshtje.

 

AJO – Ti e di se kam për të mbajtur temën time shkencore. Ti e di se nuk duhet t’i bie me shqelm këtij shansi.

AI - (Me dhimbje) Edhe kjo është punë e tij, apo jo?

 

Heshtje.

 

AJO - Është njeri me pushtet dhe influencë të madhe.

AI - (Kërkon të thotë diçka, por ndërron mendje) Më ke kthyer në një njeri qesharak.

 

Niset edhe një herë.

 

AJO – Ku shkon?… Ku shkon?… Duhet të bisedojmë… Ku shkon?… Për ty gjithçka është muzika, apo jo?

AI – (Ndalon sa për të folur) Kujtova se gjithçka është te muzika. Kur luajta qeshë i fortë, por kur ndalova heshtja qe më e fortë.

 

Niset përsëri.

 

AJO – Ku shkon?… Ku shkon? … Ku shkon?

 

Ai nuk përgjigjet dhe del.

 

O Zot, qenkam e dënuar me çmimin e tmerrshëm të lirisë sime!… Për këtë kam ëndërruar?…

 

Për këtë kam luftuar?… Kur do ta gjej origjinën e çdo ndjenje?… A do ta sistemoj ndonjëherë jetën time?

 

Dëgjon zilen dhe hap telefonin. Dëgjon një copë herë, duke bërë hapa nëpër skenë. Më në fund e hedh telefonin nga dora.

 

Nuk ke fuqi Zoti, Zhan Klod, nuk më ndihmon dot... A më premton dot se ke fuqi Zoti?… Vetëm një Zot mund të vërë rregull këtu… Ky është realitet, i dashur: s’hyjnë mitet këtu… Si kanë shkuar gjërat, asgjë nuk ka vlerë… Ti nuk mund ta kuptosh, prej atje ku jeton, dallimin e madh midis dy mentaliteteve tona… Ti nuk më kupton kur të them se asgjë s’ka vlerë…

 

Vërtitet e tronditur nëpër skenë.

 

E ka me të vërtetë... Avioni do ta sjellë këtu për tri-katër orë... E ka me të vërtetë.

 

Nga lart bie një letër, të cilën Ajo e ndjek me sy. Kur letra prek tokën, AJO e merr dhe e shikon. Fillon ta lexojë më zërin e të shoqit.

 

AI - 

Ne nuk duam ashtu si lulet, që çelin vetëm një herë në vit.

          Kur dashurojmë, në krah e në gjak na vërshojnë

          Rrëkera lëngjesh jetëdhënëse.

O vajzë, ja cila është e fshehta:

          Ç’dashurojmë,

Nuk është vetëm një gjë,

          Diçka që pritet të vijë në të ardhmen,

          Por gjithçka që gëlon e valon nga brenda e panumërim.

          Jo vetëm një fëmijë,

          Por të gjithë etërit, që si rrënjë vargmalesh

          Janë ngulitur brenda nesh,

          Porsi shtrati i nënave të dikurshme:

Porsi të gjitha peizazhet pa zhurmë,

Nën qiellin e një fati me re apo të kthjellët.

Moj vajzë, ja e fshehta.

Dhe kjo e fshehtë ka qenë para teje.

 

Heshtje.

 

AJO - Frikacak!… Burra frikacakë: kërkojnë t’i zgjidhin gjërat që larg… me telefona… me... A do të jem ndonjë ditë ballë për ballë me një burrë të vërtetë! 

 

Heshtje e gjatë.

 

AJO vërtitet nëpër skenë, derisa i mbetet shikimi te violina.

 

AJO – (Imiton) Luaj për mua në violinë!… Shumë mirë!... Ja ku po luaj edhe në violinë për ty... Shumë mirë.

 

Shumë e gëzuar, gati e lumtur, shkon dhe fillon të luajë në violinë.

 

Pas pak, AI hyn në skenë me një shishe pijeje në dorë, të cilën e kthen herë pas here.

Vërtitet i hutuar.

 

AI – (Pasi ia tërheq vëmendjen muzika) Ti po i bie violinës?… Ti po i bie violinës?… Nuk i re për mua, por po i bie për atë… Ti kërkon të përtërish shenjën në qafë dhe të tundosh atë perversin, francezin tënd. Ashtu siç tundove atëherë atë tipin…

 

Kur të la ai tipi, ti s’e vuajte fare, sepse e dije se të prisja unë, i ndjeshmi, i dashuruari dhe, për më tepër, i virgjëri… Ti prapë kështu mendon: sa të mërzitet ky francezi, do të kthehesh te unë. Tek unë i ndjeshmi, i dashuruari… Kështu është, apo jo!… Veçse unë nuk do të jem ai që çmendet pas dy bishtalecash. Veçse tashti unë nuk do të jem më një i virgjër. Veçse tashti unë nuk do të jem një deklamues qesharak vargjesh dashurie. Veçse tashti unë do të jem një burrë i vërtetë. Ti nuk do të ikësh te perversi yt pa… pa… Tashti do ta marrësh vesh se ç’është një burrë i vërtetë. Tashti… do të kuptosh… Gjithmonë vjen çasti i një burri…

 

AI  lëshon një britmë të thekshme prej burri të fyer. Dritat fiken duke u shoqëruar nga një zhurmë e potershme.

 

Dritat rindizen dalëmgadalë dhe shihet se AI po qëndron në gjunjë përballë një shporte të madhe me lule.

 

ZONJA – Pse më the se nuk e di, nëse ajo të do?… Unë e pashë vetë, ajo të donte shumë... Mos fol më ashtu!

 

AI - Ku je, o Zot?

AJO - (Futet në skenë) Ja ku jam.

AI - (E shikon gjatë) Çfarë do më?

AJO - Dua djalin.

AI - Ti nuk je Zoti, je djalli.

AJO - Kam ardhur për djalin.

AI - (Qesh) Ha, ha, ha. Përsërite, përsërite!

AJO - Dua djalin.

AI - Siç e sheh: me shkrive së qeshuri. Dashka djalin, zonja!

AJO - Dua djalin.

AI - Si mund ta mendosh këtë?

AJO - (Bie në gjunjë në anën tjetër të shportës me lule) Ai ka nevojë për përkujdesjet e nënës.

AI - Ai ka nevojë për një baba si unë e jo për një nënë si ti.

AJO - Le të mos grindemi kot për këtë: djali ka nevojë për përkujdesjet e nënës.

AI - Ta dhashë njëherë përgjigjen.

AJO - Nuk ke të drejtë.

AI - Ti flet për të drejta? Ti ke gojë e flet për të drejta?

 

Dëgjohet zilja e telefonit dhe ajo shikon numrin.

 

AJO - E shikon, më mori mua! Dëgjoje!

 

ZËRI I FËMIJËS - Mami pse s’përgjigjesh? Ku është babi? Pse s’dëgjohet violina? Mami! Babi! Pse s’dëgjohet violina? Mami! Babi! (Zëri sa vjen e sfumohet) A s’është nesër koncerti: pse nuk dëgjohet violina? Mami! Babi! Mami! Babi! Jam unë! Mami! Babi!

 

AI - A di çfarë i mbetet një burri kur i humbet të gjitha?

 

Heshtje acaruese.

 

AJO – Po ja, thuhet se hyjnia që vdes e fundit, është shpresa.

AI – (Me ton olimpik) Gabim, e dashur. Kush ka qenë ai budalla që e ka thënë këtë?... Hyji që vdes i fundit, është nderi.

AJO - E ke gabim: hyjnia që vdes e fundit, është shpresa.

AI - Jo, e dashur, gabim e ke ti. Hyji që vdes i fundit është nderi. (Egër) Unë e di shumë mirë këtë.

AJO - Jo…

AI - Jo?! Ti je një fatalitet, e dashur, ti një fatalitet! Ti nuk duhet ta marrësh më botën në qafë. Dëgjomë mua: hyji i fundit është nderi. Unë e humba edhe atë. Ka vdekur nderi, kupton, apo jo?… Unë i përkas asaj race, ku kjo është gjëja më e shenjtë: e kupton apo jo?

AJO - Ti i ke të gjitha.

AI - Të gjitha?! E di, ti edhe djalin do të ma marrësh.

AJO - Djali ka nevojë për përkujdesjet e nënës.

AI - Jo të një nëne si ti.

AJO - Mblidhe mendjen.

AI – (Me ton të ftohtë) Kishe të drejtë: nuk durohet dështimi. Këtu të kërkoj falje: nuk e kam ditur se çfarë do të thotë të dështosh. Tashti e kuptoj: edhe shikimi të erret. Ja unë tashti nuk shikoj asgjë… (Me ton të frikshëm) Ti mos je gjë këtu?

 

Heshtje.

 

AJO - Nuk ke dështuar: nesër ke koncertin.

AI - Nesër?! Nesër kam koncertin? Të dështuarin e lë edhe kujtesa.

AJO - Duhet të merremi vesh për diçka.

AI - S’na ka mbetur ndonjë gjë për t’u marrë vesh.

 

Heshtje.

 

AJO - Nesër vjen Zhan Klod. Dua ta marr djalin me vete. I rregullon ai dokumentet e djalit.

AI - (I befasuar) E thashë unë: ti je një fatalitet, e dashur, ti je një fatalitet. Si mund ta mendosh?

AJO - Do të humbasësh çdo gjyq: mos u lodh kot. Mjaft. Bëre çfarë kishe për të bërë, tashti mjaft.

AI - S’i kam bërë të gjitha. E di, nuk është faji yt. Ti je gatuar kështu. Nuk është as faji im. Unë jam gatuar kështu… Nuk duhet të marrësh më askënd në qafë… Është shkruar drama jonë: nuk të mbetet të bësh asgjë…

 

ZONJA – Muzika i qetëson shpirtërat.

 

AI - (Bie në gjunjë) Kthehu. Më jep edhe një shans të vetëm. Po të kemi vullnetin e mirë, do t’ia dalim. Kthehu.

AJO - (Ftohtë) Nuk ka mbetur më shans për ne.

AI - Jo, mos e thuaj.

AJO - Me keqardhje… Më duket se i thamë të gjitha.

AI – (Ironik) Kurrë nuk mund të thuhen të gjitha. (Me ton të frikshëm) Të gjitha… i mbyll vetëm vdekja.

AJO – (Ftohtë) Mendoj ndryshe.

 

Heshtje.

 

AI – (I tërhequr) Unë dua të më provosh edhe një herë.

AJO – Se ku i kam dëgjuar këto fjalë!… Ndoshta në një film… apo dramë… Ndoshta kemi parë shumë shpesh drama... Më shpesh se sa duhet... A nuk mund ta themi dot një fjalë nga vetja? Si thua?

AI – (I dorëzuar) Fundi i fundit, arti i prin jetës, siç thotë Oskar Uajlldi…

 

Heshtje.

 

AJO – Mundet të jetë ashtu. Po a nuk të duket se një ditë duhet të lexojmë të palexuarën, atë që është vetja jonë e pastër, që nuk mund të përsëritet te të tjerët?

AI – (Me ton të hidhur) Ndoshta filluam t’u ngjajmë engjëjve. Thuhet se engjëlli që rri mbi gjithë të tjerët, thotë një fjalë të vetme… Një… Cila të jetë kjo vallë?

AJO – (E zënë në grackë) Ndoshta, fjala “Zot”.

AI – (Me të njëjtin ton të hidhur) Ashtu thua?!

AJO – (E bezdisur) Po humbasim kohë me gjëra pa vlerë.

 

Heshtje.

 

AI - (Këmbëngulës) Dua një shans të vetëm.

AJO - (E prerë) Është shumë vonë. Zhan Klod duhet të jetë nisur dhe avioni e sjell këtu brenda pak orësh. Tashti duhet të flasim për djalin.

AI - Ç’më mbetet mua nëse ti merr edhe djalin! Ti i rrënove të gjitha.

 

Heshtje.

 

AJO - Tashti unë e di se kur bëja dashuri me ty, kisha parasysh atë. Fytyrën, zërin, erën e trupit të tij.

AI – (I indinjuar) Edhe këtë po e thua!

AJO - (Me ton sofist) Është e vështirë të mos e lëndosh atë që dashurohet.

AI - Gratë e ngjajnë fëmijëve: jetojnë me ëndrrat e tyre.

AJO – Aforizma, aforizma!

AI - Kjo tregon se nuk na ka mbetur gjë tjetër.

AJO - Unë nuk kam folur kaq gjatë për dështimet e mia: jam përpjekur të jetoj. Dhe kam vendosur t’i shkoj kësaj deri në fund: një jetë ka njeriu.

AI - Po ti s’ke ndjenja.

AJO - (Me dhimbje) Oh, jo. Unë i kam ato me tepri… Padyshim që edhe ti s’ke pak.

AI - Mjaft. Shumë-shumë mund të them ndonjë aforizëm të thukët për dashurinë, martesën. Sigurisht nga pikëpamja e të dështuarit… Si ndodhi që më tradhtove?

 

Heshtje.

 

AJO - Një ditë ai u afrua dhe më tha se goja ime buzagaze kishte nxjerrë në pah dhëmbët e bukur, të rregullt, dhe ai më kishte ëndërruar gjithë ditën.

AI - Unë pyeta: si më tradhtove?

 

Heshtje.

 

AJO - Kjo gjë, komike apo tragjike, ndodhi në një rast kur ne s’i përkisnim më vetes. Ishte një ujdi qiellore, që iu nënshtrua të njëjtit rregull mirësjelljeje misterioze: instiktit të pakapërcyeshëm seksual. Gjithçka ishte prej një fuqie të verbër.

AI - Mirësjellja e stërholluar e mashkullit francez gjeti humusin e ambicjes tënde.

AJO - Ndoshta ishte humusi i dështimit tim.

AI - Pse më bën mua fajtor?

AJO - Unë nuk të bëja ty fajtor.

AI – Ke fjalor të varfër, e dashura ime, por të mjaftueshëm për të… për të… Mos të duket vetja militante?

AJO – (Me ton të qartë) Jo.

AI – Jo?

AJO – (E kthjellët) Unë përditë kërkoj mënyrën time të shfaqjes së personalitetit… që të… shkatërroj hipokrizinë e burrave… Mënyrë që buron së brendshmi… natyrshëm, pa e ditur as vetë… Mënyrë që do të rrezikojë sjelljen tradicionale të burrave… që do t`i bëjë të mos dinë të vendosen para meje… para një gruaje që do të jem unë…

 

Heshtje.

 

AI – (I lodhur) Ti më doje mua, apo jo?

AJO - Dashuria është si feja: nuk arrihet me forcë.

AI - (Cinik) Vetëm kjo na ka mbetur: aforizmat. Tu, deorum hominimque tyranne, Amor! Ti, Dashuri, tiran i perëndive dhe i njerëzve! (Me ton ligësor) Po si do t’ia bësh zhgënjimit, që vjen si rrjedhojë e plotësimit të dëshirës? Si? As që ke menduar për këtë?

AJO - Sikur kemi dalë nga tema. Zhan Klod mund t’ia behë nga çasti në çast dhe ne duhet të vendosim për djalin.

AI - (Egër) Djalin, qaje.

AJO - Nuk ke të drejtë.

AI - Ti më flet për të drejta? Djalin qaje, të thashë.

AJO - Vendos ligji për këto gjëra. Ti s’mund të dalësh mbi ligjin. Përveç të tjerash, ky është ligj i natyrës: ti s’mund të dalësh mbi natyrën. Mbi krijimin.

AI – (Me ton ligësor) Mbi natyrën? Mbi krijimin? E çfarë di ti mbi natyrën e krijimin? Çfarë? Oh, ato kanë gracka të tmerrshme, e dashur. Ti gjithmonë e ke mbajtur veten për të zgjuar, po ja ku po ta them unë të vërtetën, të hidhur apo jo të hidhur: kanë gracka të tmerrshme.

 

Ja, ku po të kërkoj falje që nuk ta kam dhënë këtë kënaqësi më parë. Si ka mundësi që ia kam hequr vetes këtë emocion! Më thuaj: a do të mund ta përballosh zhgënjimin e plotësimit të dëshirës? Do të mundesh? Ajo do të jetë një vuajtje e tmerrshme. E tmerrshme. Ferri vetë. Vetëm unë mund të të shpëtoj prej saj. Vetëm unë. Kupton? Vetëm unë. Dhe ti do të ma dish për nder gjatë gjithë kohës atje në përjetësi. Vetëm unë. Edhe unë kujtoja se kjo dorë është vetëm për violinën, por ja që ajo mund të përdorka (fut dorën te shporta me lule) edhe armën. Madje, më mirë se ç’mund ta përfytyroja. Shumë më mirë. (Fjalët i dalin nga goja si krisma) Shumë. Shumë.

 

Dy aktorët ngrijnë në STOP KAMERA, ndërkohë që e gjithë skena pushtohet dalëngadalë nga një dritë ireale. Në sfond dëgjohet lehtë muzika që luante më parë violinisti.

 

RADIO PURGATOR – (Pasi ndalon muzika) Këtu radio Purgator. Ju kujtojmë se do të keni pak probleme me kujtesën.

TË DY - Deri kur do të rrimë këtu?

RADIO PURGATOR – Po nuk u gjet vend tjetër për ju, do të rrini këtu deri në përjetësi… Tashti, përsëri muzikë.

(Rifillon muzika)

 

ZONJA – (Nuk e ka më gjendjen e ekzaltuar) Të gjitha artet, ka thënë një i ditur, të gjitha priren drejt gjendjes së muzikës (duke tundur kokën në mënyrë nanuritëse, sipas muzikës) që është formë e kulluar.

 

Muzika vazhdon edhe pak.

 

SIPARI