Het is weer aftellen tot het seizoen begint en bij gebrek aan beter volgen er hele volksstammen de oefenwedstrijden. De meeste zijn totaal oninteressant, maar soms zitten er wedstrijden bij die de fantasie prikkelen. Waarom speelt de piepkleine Engelse amateurclub West Auckland FC op 1 augustus een uitwedstrijd in Turijn tegen Juventus? Als het nu in Engeland zelf was tijdens een oefentour van De Oude Dame was het nog wel te begrijpen, maar dit is vreemd. Er blijkt echter een mooi verhaal achter te zitten. Deze wedstrijd is namelijk historisch erg verantwoord, want al tweemaal eerder was West Auckland te gast in Turijn en dat allemaal dankzij Glaswegian Thomas Lipton. Een man die opgroeide in een arme buurt in Glasgow en uiteindelijk zijn bedrijf liet uitgroeien tot een van de grootste theebedrijven ter wereld. Doordat hij van eenvoudige komaf was, werd hij nooit helemaal geaccepteerd door de upperclass in Groot-Brittannië. Maar waar de mensen die op hem neerkeken allang zijn vergeten, leeft de naam van Thomas Lipton nog steeds door via zijn bedrijf en de twee bekers die hij verzon.

Voor die bekers moeten we meer dan 100 jaar terug in de tijd. Sportfreak Thomas Lipton was zelf een fanatiek zeiler. Zijn hart lag echter bij het voetbal. Als inwoner van Glasgow ging hij graag kijken bij clubs als Queen's Park, Celtic en Rangers, terwijl hij ook op zijn reizen over de wereld ook vaak een kijkje nam bij een lokale wedstrijd. In 1905 besloot hij in Zuid-Amerika een jaarlijkse wedstrijd te organiseren tussen de twee grootmachten van dat continent: Argentinië en Uruguay (Brazilië stelde nog niet veel voor op dat moment). De beker werd de Copa Lipton genoemd en tot aan 1929 werd hij bijna jaarlijks gespeeld. Met de start van het WK in 1930 werd de wedstrijd een stuk minder gespeeld en de laatste Copa Lipton werd in 1992 gewonnen door Argentinië. Jammer eigenlijk, want het was een mooie traditie. De wedstrijd is de oudste die gespeeld is buiten de Britse eilanden en wat is er mooier dan er een historische beker aan te verbinden?

De strijd om de Copa Lipton was een succes en Thomas Lipton wilde zo'n toernooi ook in Europa opzetten en schreef de bonden van Italië, Duitsland, Zwitserland en Engeland aan. Hij verzocht de bonden om een clubteam sturen om in Turijn te strijden om de onofficiële wereldcup. Italië, Duitsland en Zwitserland reageerden meteen enthousiast en besloten hun sterkste clubteams te sturen. Italië ging zelfs nog een stap verder door voor te stellen om een combinatieteam van Torino en Juventus te laten deelnemen. Lipton was erg blij met zulke reacties en liet het toe. Alleen de Engelse voetbalbond reageerde niet. Die vonden nog steeds dat het Engelse voetbal superieur was aan de rest van de wereld en meedoen aan het toernooi was beneden hun stand. Lipton liet zich niet uit het veld slaan en besloot daarom maar zelf een team te regelen. Er zijn twee theorieën waarom het juist West Auckland uit het noordoosten van Engeland was, die uitgekozen werden. De eerste is dat zijn secretaris kreeg de brief met de volgende tekst: “Contact W.A.”. Aangenomen wordt dat Lipton Woolwich Arsenal bedoelde, maar dat de secretaris dacht dat hij West Auckland bedoelde. Een andere theorie is dat West Auckland wel bewust is uitgekozen, doordat de secretaris van Lipton een scheidsrechter zou zijn geweest in de Northern League (waarin West Auckland in speelde). Hij zou de club dan ook bewust hebben uitgenodigd voor het toernooi.

Bij de club werd er dan ook verbaasd gereageerd op de uitnodiging. De spelers waren echter meteen enthousiast. Het waren bijna allemaal mijnwerkers en zo'n trip zouden ze de rest van hun leven niet meer maken. Eigenlijk was er geen geld voor de tocht naar Turijn, maar de spelers besloten een gedeelte van de reis dan maar zelf op te brengen. Er werden flink wat privéspullen verpand en ineens stonden er 11 mannen, rechtstreeks uit de mijnen, op het vliegveld in Turijn. Nog nooit hadden ze gevlogen, maar wie de benauwdheid uit de mijnen gewend is overleefd een vliegtocht naar Turijn ook wel. De spelers van de andere teams keken wat neer op de rauwe mijnwerkers met hun handen als kolenschoepen en zwart in de nagels, maar het neerkijken zou snel afgelopen zijn.

De vier teams speelden in een knock-out verband tegen elkaar. West Auckland nam het op 11 april op tegen de Stuttgarter Sportfreunde en Torino XI (het combinatieteam van Torino en Juventus, de grote favoriet) mocht het opnemen tegen het Zwitserse Winterthur. De bookies deden echter slechte zaken. Zowel West Auckland als Winterthur wonnen en er stond een totaal onverwachte finale op het programma op 12 april 1909. Het was het toernooi van de verrassingen en dus ook de finale had een onverwachte afloop. Winterthur, als bedwingers van het Turijnse wonderteam, zou die onbehouwen mijnwerkers wel even een lesje leren. Dat was een misrekening, want al na acht minuten stond West Auckland met 2-0 voor. Daarna was het tegenhouden geblazen, maar met Charlie “Dirty” Hogg als beenharde voorstopper bleek dat een onbegonnen zaak voor de Zwisters. West Auckland mocht de trofee in ontvangst nemen en was de eerste wereldkampioen. Zo werden ze in ieder geval gezien door de pers in die dagen.

Thomas Lipton had de smaak te pakken en twee jaar later werd het toernooi om de Sir Thomas Lipton Trophy opnieuw in Turijn gehouden. Als titelverdediger was West Auckland opnieuw uitgenodigd. Ditmaal bestond de tegenstand uit het Zwisterse FC Zürich en deden Juventus en Torino mee als aparte deelnemers. In de halve finale werd de Turijnse derby gewonnen door Juve, terwijl West Auckland wederom een Zwitserse scalp pakte door Zürich met 2-0 te verslaan. In de finale mocht West Auckland het opnemen tegen Juventus. De goed gesoigneerde Italianen gingen met maar liefst 1-6 de bietenbrug op en West Auckland was opnieuw wereldkampioen. Het bleek meteen de laatste maal te zijn dat het toernooi werd gehouden. De internationale verhoudingen verziekten de jaren erna en uiteindelijk begon in 1914 WO I. West Auckland bleef daarom wereldkampioen totdat Uruguay in 1930 de Coupe de Jules Rimet won. Voor Juventus komt op 1 augustus, 100 jaar na de eerste Sir Thomas Lipton Trophy en 98 jaar na de oorwassing, een kans op revanche. De club uit de Serie A tegen nummer 20 uit de Northern League One (omgerekend het 9de niveau in Engeland). Opnieuw moeten de spelers van West Auckland meebetalen voor de vlucht naar Turijn, hoewel ditmaal de FA wel een grote donatie heeft gedaan om deze historische trip mogelijk te maken. 10.000 pond draagt de bond bij. Daarnaast is het natuurlijk erg mooi van Juventus dat zij deze wedstrijd willen spelen. Het draait dus tegenwoordig niet alleen maar om geld in het topvoetbal.

De spelers van West Auckland in 1909, met de Sir Thomas Lipton Trophy in het midden.