Dawchhau

God is Good

Khokhah Theology tahpa cha

1) Khokhah theology (shortcut theology)

Krizypa ngiapana he varah kia awpa vata a ngiapapa eima cha tahpa chasala cha chocha liata ei na a hneipa eima y thlyu awpata pangiasa vana. Chahawhta Krizypa ngiapana kyh reina liata pachhana kyh reina a y hra leipa khiatacha cha chhao cha Krizypa thatihpha a kileipa tluta a cha tyh hra. Anodeikua pachhana kyh eima chhohpasiana deikua cha anano tyh thei thlyu aw tahpa deikua he my awpa cha vei.  He kyh nata azaopa ta tahma khokhah ngiapana kyh eima reih chanei heih tua aw.

Cha khiahtacha khokhah theology cha khapa tahna ma a cha? Acho liata eima palasapa khokhah duahmo khi saipazina chota ‘varah kia nawpa rakha chata angiapana’ he khokhah theology ei tahpa a cha. Krizypata to awpata a hrona liata a peimao chaipata a chhuahpa cha varah chata, chavata khokhah ngiapana eima tahpa cha cha varah kiatheina lathloh ngala pachuna theology a cha. Cha theology ta achhuahpa cha varah kia nawpa rakha he a chapa vata notoh hro pachuna kyh a chyhta dei reina y ta, varah kia theina lathloh he thapi phiapata pachuna a cha. “Zisu ta na chata ato atao khai haw,” chavata “nama khapahma na tao awpa byuh khao vei,” tahpata pachupa a cha.  Abeipa Zisu ta chahawhta varah eima kia thei nawpata a taokhai hawna cha a pahnih ta anao kawpata varah kiatheina lathloh cha “varah kia theina khokhah” a cha. Krizypa tahpa yzi palasana tlyma, Khazohpa ta awnanopa he khizaw liata a tuachhana rai hria awpa hlata varah kiatheina lathloh naopa thatih pachuna he khokhah theology eima tahpa a cha.

Chyhsapa hrona sahpa he khapahma ta a phahnai leizi, khisatotuhna chhao pacha awpa abyuh leizi, eima sawnawh kyh chhao pacha awpa abyuh leizi, khitlah vaizy akaoraona abyuh leizi pachu ta Zisu pachhana atao hawna ngala deita pachuna lathloh, chahawhta awnanopa lathloh si runazy charihna thatihpha pachuna a cha. Krizypa thatihpha chhao he a rai anao theichaina hawhta pachu ta he eima khisatotuna he ngiapatuhpa ta a pacha kaw lei awpata chhao pachuna a cha hra. Chahawhna hra chata khizaw liata chyhpa eima tyhpa maih he eima notato hrona saipazi chapata, “Ato zydua he Khazohpa tawhta eima cho liata a vawtlopa saita a py awpata pachuna chhao” a cha hra. Chysa ta apasa haw khiatacha, “Khazohpa angiapa leipa vata” tahpata tlyma, araokei haw khiatacha “Khazohpa ta a hri,” tahpata tlyma, a vaw phahla haw khiatacha “Khazohpa rei angiah leipava ta,” tahpata anao kawpata a pyna chhao he khokhah theology cha a cha hra.

Chavata khokhah theology ta achhuah chaipa cha Khazohpa la kyh anao theina hawhta pachuna, pachhana kyh anao theina hawhta pachuna, he khizaw liata awnanopa a y chhoh chakao byuhpazy thatih reipa he thatihpha a chaleipa hawhta pachuna he khokhah theology eima tah.  Khokhah theology he awnanopa hmeiseihpa thokhazy chata reipasaona lai kawpa a cha.

             2) Khokhah pachana ta eima hrona maniah a si kheizi

              (The impact of shortcut way of thinking in our life)

Khizaw liata a pahrapa chyhsa to eima chhuahpa hmo sakha kha eima tlo thei nawpata anao kawpa lathloh achhieh khohna palohrupa he chyhsa to chata reipasaona lai chaipa sakha a cha. Pakhona sakha pie tua ei su. Pyhrawh a ezapa ta pyhrawh a pass thei nawpata anao chaipa khokhah cha a paru theina hawhta paru ta ezana liata patlypa he a cha.  A paru theipa chata cha moh chhao abyuleina taihta pacha theipa a cha. Chahawhna hra chata, athohna tluatuhpazy ta bizy zuah ta khisatotuhna liata ronana awpa ama pacha heih hra. Khizaw thaisohna a lai chadaina liata chhao thokha degree a sahpa hmo khohna vata achuna daihti ahluh leipa liata degree a sah kawpa hmotheina  cha ama tlua tyh hra.  Chahawhta ngiapatuhpa chhaota varah la anao chaipata  kia theina awpa a khohpa chata Abeipa Zisu cha ei Beipa a cha tahpata a vao lyma hra. Eima chhuahpa hmo eima hmo thei awpa deita a peimaopa hawhta pachana cha khokhah pachana palophao tawhta a vypa sai a cha.

Hmoto anao thei chaina lathloh la tawhta a chhihta eima khohpa hmo eima hmo thei awpa he tanoh chyhsa thokha palohrupa liata rai ahria lyma haw. He pachana nata hmo yzi duahmo hawhta awnanopa ngiapana kyh liata chhao he yzi ta maniah asi khei lymapa ta a la ngasa. Krizypa hrona liata haidihaiduana chota nohtato eima hrona pachha awpata a papeisa leipa chyhsa hluhpi eima y haw ba. Cha hawhta hrona chhao cha moleina hro a cha tahpa a pyhpa eima chyh via ngalapa ta ala. Awnanopa hrona hmeiseihpa lathloh liata achhih hoh leipa eima poh via ngalapa lyma ba hra.  Varah tlotheina rakha ngiapana a pachuna, khokhah theology he ado vei ei tahna cha hlei vei. A dopa kyh a pahnotuhpa Khazohpa deita a cha. Anodeikua he hawhpa pachuna he awnanopa ta eima chado ngasa awpa a chapata ei pahno. Eima hrona chhao tha maniah a pazeituhpa pachuna a cha.

He khokhah theology ta eima hrona maniah a pahni haw khiatacha eima hrona kaoto liata khokhah na la tawhta hmoto he hmo awpa nata tao awpa eima khoh lyma tyh. He heta eima hrona chhao khokhah kawpa hrona liata maniah pasisa aw ta, cha chata hrona he yzi hneipa (meaningful) chana a pahlei tyh. Krizypa hrona he eima ngiapana tawhta a mo pakia lyma awpa a cha. Eima hrona a pachiatuhpa cha Khazohpa deita cha tlo ta.

 

 

  2007 December 12 (Seoul)

Rev. Vako

 

Dyhphana theology

            Dyhphana theology a vaw thao

            (The starting point of prosperity theology)

            Tahmahla awnanopa thokha liata reipasaona hawhta rai a hria ngalapazy a y. Chazy cha sakhana liata ‘Awnanopa thokhazy ta awnanopa pachuna hmeiseipa nathlih hoh khaoleina hnei eita chahawhna hra chata awnanopa pachuna hmeiseihpa lathloh achhih hoh khaoleina’ zy a cha. Tanoh awnanopa kyh a pachapazituhpazy thokhazy ta he hawhta ama reih. “Chhathieh[1] khola awnanopenawh cha ama lathli cha chalapa he hma khoh khao leipa eita, cha veila ta a ypa ama lathli rakha he ama hma khoh ba” ama tah. Eima chachala ta lathli he pachapazina liata eima hma viapa chata chavei la a ypa eima lathli hecha ‘pachapazi leipata alyna, thaphana, ngiachhiena, palohpahana hawhta y khohna rai he a hria’ ama tah. Chavata awnanopa chhao he awnanopa sina lathloh hmeiseihpa pachuna liata si awpa hlata alyna, thaphana, paloh khohpa hawhta y chakheina liata a sipa ama hluh ngasa tahpa a cha.

            Sanona liata cha “Ngiapana kyh chhao he anao theina hawhta a pachuna a cha” ama tah. Khizaw ta maniah a si kheinazi anano kaw bata, chavata chyhsa ta hmiala liata ano ahro nawpa chata sadu thlina chhao pacha chhilie thai awpa duahmo liata eima y khaoleipa vata ngiapana chhao he arai nao chaipa, chyhsapa hrona liata tao abyuh kaw leipa pachuna hawhpazy he ama pahasa daihti a cha haw. Cha hawhta “zawpizy nata azaopa rai hlata pokha pachana pokha hrona kyh he chyhsa hluh viata ama pacha lyma haw” tahpa a cha hra.

            Keimo eima rah (Mararah) liata eima hnohla ko 20 rachhoh liana kha phaosa tluana ta chhohkha py a palyna y kaw ma vei. Chahrasala tahma cha Marapa thokha eima rah sipasana tawhta phaosa tah py apalyna su, khihpi viapa la apaipa eima hluh kaw ba. Keimo Marahpa hawhta khihpi viapa la apaina he khizaw suto liata a y lyma. Hmiala chhao a y via lyma hra aw. Pakhona ta khizaw liata a kiathy ngalapa Korea rah sai tua ei si. 1960 rachhoh liata ama rah chyhsa 30 % ngala khihpi viapazy liata ama y. Zakha liata sysari cha khih chyhpazy liata ama y. Chahrasala 1980 a vaw pha cha 70 % he khihpi viapazy liata vaw y eita, 30 % ngala he khi chyhpazy liata ama y hawba. 1990 a vaw pha nata cha 80 % he khihpipa liata vaw y haw eita, 20 % ngala he khih chyhpazy liata ama y.

            He heta atanoh awnanopa eima ngiapana he tha pita maniah a pahao lyma. Kheita maniah a pahao tly? Khi chyhpa tawhta khih pi viapazy eima vaw ngai nata khih chyhpa liata eima taothainazy kha khipipa liata hmathaipa chakhao vei. (Thola tithaina, lyu sinazy hawhpa kha). Hmo rah pathohpa liata a ypa kha va tlua pita o la eima tlo khei tyhpa hrona kha khihpipa liata y thai khao vei. Ato zydua he phaosa ta hmotheipa deita a cha khai haw. Chavata chyhsapa hrona liata hneiroh awpa nata dyhpha awpa abyuh haw. Cha hawhpa duahmo tawhta Krizypa ngiapana he thokha ama vaw saipazi nata ‘Khazohpa cha hneirohpa Khazohpa a cha’ tahpata ama vaw thei. Ngiatuhpa cha a ngiapapa Khazohpa a dyhphapa hawhta dyhphapa a cha awpa a cha tahpata thlai ama pachu. Sipasana tawhta dyhpha nawpata ta ngiapana cha hma awpata apachuna ama hnei. Cha cha dyhphana theology a vaw thyuna a cha.

            Asia rah liata awnanopa a thatlo chaina rah cha Korea rah he a cha. Korea a hmasiena he daiti rao mah vei. Ama rah he keimo rah hawhta pheisai biehneina ry liata varo vaw si hra eita cha chhoh zydua ta riethei kawpa ama cha. Awnanopa ama rah liata a vaw dua pathao noh tawhta ahrana vaw tlo lyma hra ta, cha ama hrana chata ngiapana kyh liata deita ahrana vaw cha leipata ama hrana cha rah kyhpachana lata a vaw chhitha haw. Chavata ama rah khotalaina ama khaina kyh liana kha awnanopazy he ahluh via  ama vaw hlao lyma. Khotalaipa ama cha hapa chhao khata pheisai beizy vata rietheipa cha cha hra heih eita, chahrasala 1980 rachhoh a vaw pha nata cha ama rah thlai a vaw thlai lyma haw. Acho liata eima rei hawpa hawhta sipasa ngasapa ama chapa vata thokha evangelist zy ta ‘Khazohpa cha dyhphana a khohpa Khazohpa chata ngiapatuhpa chhao he dyhpha awpa acha’ tahpata thlai ama vaw pachupa lyma haw. 1980 rachhoh liana hecha Korea hmasiena a chadai lyucho chata rai ama hriapa to he “a chatli kawpata” amo reih tacha “pa li pa li,” ta hria teh ama tah lyma. Chahawhna hra chata, ngiapana kyh chhao a vaw zao haw hrata, ngiapatuhpa cha raihria tiama awta, hneiro awpa a cha tahpata ama vaw pachupa lyma hra. Dyhphana cha ngiapa kawna tluta ama hmo pathaopa haw.

            Full Gospel church liata a lai chaipa Paul David Youngi Cho he cha pachuna liata aluah chaipa a cha. Tahma cha Korea rah hmasie haw bata, he thatihpha he a pachuna y kaw khao vei tah theipa acha. Chahrasala daihti buakha chhoh liata varo ama vaw pachuna khata Korea awnanopa cha he theology ta a vaw pahni hmeiseih. Atahma cha Africa rah zy, Latin America rah zy, nata Asia rah thokha zy liata he pachuna he ama pahasa ngasa chypa a cha. Tahma he he theology ta a pachupa tlahpipazy saipazi awpata ei chaw vaw hrua.

 

4) Dyhphana theology  (Prosperity theology)

            Dyhphana theology eima tahpa he “Word-Faith Movement,” “Khazohpa bie ngiapana py” pachuna chhao acha hra. Cha py cha kheihawhpa daihti lia tlyma “Hrona Bie,” “the Word of Life” py tahpata chhao awpa chhao ama cha tyh hra. He py a vaw thaona he he hawhta a cha. 1917 liata a pipa America thatihpha chhohtuhpa Kenneth E. Hagin ama tahpata he py he a paduapa a cha. Py a vaw padua tuana daihti liata RHEMA Bihrai achuna tahpata 1970 rachhoh ta a vaw padua. Ano school liata Ulf Ekman ama tahpa he Bihrai a vaw chu ta ano he “Hrona Bie” tahpa magazine liata alu chaipa a vaw cha. Cha “hrona bie” tahpa chabu cha khizaw suto liata hi pathlah lyma eita, chatawhna chata he pachuna he arah kawh lai lyma ta tanoh khizaw kaoki liata he pachuna he a si lyma haw. He angiapana totlah viapa thokhazy cha ary lia hawhta a cha.

a) Ngiapana cha hmotaotheina hawhta (Faith as force)

Ngiapana he hmotaotheina a cha tahpata ama pyh. Chavata ngiapana laipa na hnei khiahtacha na khohpa zydua na hmo thei tahna a cha. Ngiapana chata rai ahria aw tahpa tluta a cha. Chavata hneirohna tlyma, pahnina tlyma, hnatlana tlyma nata a kheihawhparai na khohpa maih ngiapana tawhta na hmothei tahpa a cha. He py liata pachutuh chaipa Hagin ta he hawhta a reih.

“Noh kha Zisu ei hnohta a vaw luah ta, phaosa kyh zy, hneirohna kyh zy, nata tanoh chyhsapazy ta eima tyh ngalapa runana photo zy kyh he eima vaw reih khoh. Cha liata Zisu ta charona la teh, na tah ta, chakhainata 1, 2, 3, 4 tahpa he roh te! tahpata ei na pachu. Chysa ahyrai ta he sapalih he a pha kawpata rai ama pahriasa thai khiatacha ato ama khohpa zydua ama hnei thei aw. Chazy cha “Reih teh, tao teh, a la teh, chatawhta pachu teh, tahpazy hi” tahpata a reih. (How to write your own ticket with God tahpa chabu, page 74-75) liatapa a cha.

Sakhana lia tah “reih teh” tahpa a yzi cha ‘na reihpa hawhta na hmo aw’ tahna a cha. ‘Achhipa chhao, aphapa chhao na paka ta a reipa maih na hmo aw’ tahpata pachuna a cha. Sanona lita “tao teh” tahpa he na taopa hawhta na hmo aw tahpa a cha hra. Chatawhta “la teh” tahpa he ato zydua a yna la (Ava rah la) a zaona hnei teh, tahna a cha. Chatawhta “chho teh” tahpa he chysa hropazy chhao cha thatih cha pachu hra teh, tahna a cha.

             Acho liata pachuna he Bihrai Sizi tawhta Saipazina

“Ngiapana he eima khohpa hmo pataosa theina a cha ma?” Krizypa ngiapana cha hmo eima hmo maleipa eima hmotlai aw tahpata hnabeiseih kawpata eima zona a cha. Hmo sakha kha a chatlai aw tahpata kha zona a cha. Khazohpa hmotaotheina nata a ngachhiena liata eima hrona a pahnih ngana a cha. Ngiapana cha Khazohpa hmosaipipa a cha. “Ngiapa ta ngiachhie ta pachhapa cha ei chita cha chhao cha, namo taotheina sakha hmata ahlao vei, Khazohpa hmosai pipa a cha (Eph. 2:8-9). Ngiapana cha khazohpa tawhta a vypa chata, chysapa tawhta a puapa cha vei. Eima ngiapatheina cha ano Khazohpa thlahpa pathaipa raihria vata a cha. Ano ta keimo liata eima ngiapa theinaw pata rai ahria. Eima ngiapana cha ano hmosai pipa a cha. Ngiapana kyh liata hmo sano eima tao awpa a byuh. Khazohpa pipa ngiapana cha apyh ta ano ngachhina liata a pahnih awpazy hi. Chavata Khazohpa hmosai pipa ngiapana cha chyhsa ta apy thei ta, a thy thei hra. Keimo ta eima pachapazi thaina vata ngiapana cha leipata Khazohpa ngiachhiena vata pipa hmosaipa a cha. He ngiapana vata Khazohpa ta a chyhsazy kha siapa ta a rao tyh ei. Chyhsapa hmophataona vata cha vei tahpa cha a sia thlah haw.

 Ngiapana cha Khazohpa tawhta pahnosapa, pipa a chapa vata chyhsa ta eima ngiapa theipa a cha. Cha chhaocha ano Thlahpa pathaipa ngiachhie chhithana vata eima ngiapa theipa tlao a cha. Naw-ah kha khapava ta ti pa-uapa chhao chileina ngiapana a hnei thei? Khazohpa ta ti pa-ua a vaw tlo aw tahpa achhoh hawpa vata cha vei ma? Abraham khapava ta phopi padua awpata a beiseih thei? Khazohpa ta a hnohta aluahpa vata cha thla vei ma? Mawsi tilaipi saipa a pachhai awpa kha kheita a zo thei? ABeipa ta ti a pachhai awpa kha chho haw vei ma? Krizypazy khapava Khazohpa angiapa awpa abyuh? Zisu Krista liata Khazohpa ta chhazaw hrona maniah pi hawpa vata cha vei ma?

Chavata chyhsa eima ngiapa thei nawpata, Khazohpa ta eima hrona liata aphuah tua. Ano mania a mokhahpa hawhta eima ngiapa awhpa cha chyhsapa rai a cha. Eima ngiapatheina cha ano hmosai pipa a cha. Ngiapana leipata Khazohpa palysa theipa chavei tapa hawh tlai ta.

Kidia kha Khazohpa ta a hnohta a phuah ta, Khaozohpa ta ano a beiseihpa hawhta reingiapa ta a ngiapa awpa a byuh. Khazohpa ta Kidia atao awpa taihta a chho lyma tyh.  Ngiapana cha khazohpa a phualuana kha liahsa ngapata zo awpa abyuh. Eima zo theina leina daihti hmata Khazohpa maniah a pahno thlapa a cha. Eima ngiapatheinawpata rai a hria lyma tyh hra. Sendrach, Mashach, Abenego, ngiapana kha moh tua ei su (Daniel 3:8-30). Nebukaneza ta “nothlahpa nama chhy leipa khiatacha mei liata ei cha thy aw ei,” a tahna daihti kha amo ta, “Khazohpa ta ama hneipa ngiapana cha thlai ama hma. Ama reipa cha, “Chahawhta acha khiatacha eima chakaopa Khazohpa ta mania a pachha theita, nama ku tawhta chhao mania a pachha thei hra (maniah a pachha leipa chhaota, nama khazohpa taopa achhy aw ma pi), ama tah.  He liata “maniah a pachha cheingeih aw” tah vei ei.

Ngiapana cha Khazohpa hnohta eima thi awpa nata hro awpa chhaota ano cha eima chata adaih paki tahpata khacha eima zona he a cha. ‘Ngiapana lai kawpata hmoto he pataosa thei vei’ tahpa he asia pata eima pahno. Pawla tlaleina kha a thei awpa a byuh. Chyhsa hrona liata Khazohpa a hmotaona he ano khohzi ta a cha tyh. Cha cha hmo no-ahpa a cha. Ngiapa lai kawpa vata eima tla awpa cha leipata, cha hawhta eima ngiapana lai kawpa hawhta Khazohpa chhao hmo pataosa theipa cha hra vei. Hneirona nata byhna tona cha Khazohpa ku chhoh liata a ypa chata, chavata dyhphana tlyma, dyhchhina tlyma, pasana tlyma, tlana tlyma chata Khazohpa eima ngiapa viana nata ngiapa via leina liata a pahnih vei tahpa he asiapa ta pahno awpa abyuh ngaita.

             b) Sipasana cha moleina hawhta  (Poverty as Sin)

He hneirohna theology ta a pachuna thabypa cha Abaraham liata Khazohpa ta byhna a awpa liana khata a duana a cha. Abraham ngiapana ta byhna hluhpi tota, chavata tanoh keimo zydua ngiapatuhpazy pi he Abraham chi pathlah cha pita chavata ngiapana ta eima hiapamaih pipata eima cha aw tahpa a cha. Hneirohna cha tahma na hmiako liata a y tahpata ama pachu. Ary liata ama pachuna he reih via tuah ei si.

“Sipasana cha moleina a cha. Khazohpa ta hmoto pi awpata bi maniah ataih hawta, chavata mawtawka ma na khoh, o ma na khoh, na khohpa reih thlah teh, Khazohpa hmotaotheina cha nama na khohpa tao nawpa chata adaihpaki thla ha,” tahpata. Chadei cha vei. “Tlawkha mapa na ngiapa thlah khiatacha kheita-e thyhrawh na hmothai aw? Cha na ngiapana cha hmo lai kawpa chata hmotao thei aw vei. Khazohpa khohpa hawhta chaleipata nama ngiapana hawhta piepa na cha,” tahpata chhao ama pachu hra.

He pachuna liata a thatlo kawpa John Avazini ama tahpa chhochhi cha he hawhta a reih: “Zisu he o pha kawpa a hneih thla, cha o cha a lai kaw, phaosa byh lai kawpa a hnei hra, a kyhpa chysia thokha he a pha kawpa a cha” a tah (Kenneth S. Kantzer, “The Cut-Rate Grace of a Health and Wealth Gospel,” Christianity Today, vol. 29, June 1985, 14).

             He pachuna chocha liata Bihrai tawhta saipazina

He pachuna he ngiapatuhpa thokha chata reipasaona lai kawpa a cha. Sipasa rietheina tawnta pua ha awpata a khohleipa y leipa pita chavata he pachuna chhao anaopata a py awpa anao ngasa. Chahrasala he pachuna he he hawhta saipazi awpa a byuh. Sakhana liata Kalatiamozy 6:7 “Na hipa hawhta na hmo aw,” tahpa he he hawhpa pachuna kyh liata pachutuhpazy ama hma thai kawpa a cha. Bihrai thiepa athaipa thokhazy ta he Bihrai botlah ta achhuahpa he “hmodah hmo pakhuana kyh cha vei” ama tah. Mo pakha chyu liata kara yna, chyhsazy kyhpacha khoh leina palohphao, ngiachhie khohleina palohphao pha leipa areina a cha ama tah (6:8). Chavata chyhsa to amo pohkha athona kha ama pahlei, thy khai ha awpata pachuna a cha (6:9-10).

Acho liata Avanzini ta Abeipa Zisu kyh areipa he ado leipa a cha. Murray ama tahpa Bihrai thiepa athaipa chysa chata he hawhta a reih. “Abeipa Zisu ta atobipazy ano ta ataopazy deita a cha. Cha cha ano daihti Palestine liata ama hma zawra leipa a cha” a tah. A tobipa chysia nata a hmapa chhaichhizy he ano daiti liata zawpi ama hmapa hlata apha viapa hma beih vei a tah. Chatawhta ano Abeipa Zisu cheingeih ta areipa “o a hneileipa” kyh kha athei awpa a byuh. “Pavaw zy bu hnei eita, Sihazy khao hnei eita, chysa saw chapawpa deikua alu ny nawpa su hnei vei” a tahpa kha. Khatailiata e “o pha kawpa cha a hnei aw?”

            Ngiapana laina he hneirohna nata azaona hnei mawhsala pacha tua! Pity zy, Zami zy nata Pawla zy nata Zawhana zy he hneiroh kawpazy cha aw vei ei ma? Tanoh bi reizi ta eima rei khiatacha he sahlaozy he (millionaires) zy ama cha cheingeih aw. Chahrasala Abeipa Zisu ta a pachupazy kha pohkha athohna liata ama chado cheingeih awpata a pachu lyma ei (Luke 12:15). Abeipa Zisu ta chyhsapa pohkha hrona liata ama hneiroh awpa kyh pachuna liata thapi phia leipata chyhsa zydua ta chhazaw hrona hneirona liata ama y awpa tlao a pachu hri ei (Matt. 6:19-20). Chahawhna hra chata, awnanopa he khizaw liata a vaw si chhoh zydua ta he hneirona kyh pachuna lia heta ngiapatuhpazy ama rahri awpata a vaw pachu lyma. Awnanopa pawhrapazy kha khizaw hneirona nata ahla awpa kha vaw tei eita, sipasana liata chhao Abeipa Zisu vata aly theina cha chyhsa to ama hnei thei nawpata ama pachu lyma tyh. Chavata “sipasana cha ngiapaleina cha vei” tahpa Bihrai tawhta eima hmo thei. Sipasana cha ngiapa chyhna cha ha mawhsala tanoh ngiapatuhpa nopaw eima tahpa thokha sapa liata sipasapazy he hraoleipa ta mo pakho khohna reipasaona liata a ao awpa hluhpi eima y aw.

            Tanoh duahmo tawhta eima rei heih khiatacha: Khapavata eima si a pasa? Ngiapaleina vata tla ma? Cha vei. Chysapa sipana he ngiapana leina cha vei. Eima yna, eima pahrana rah chhithana pha leipa vata a cha thei. Eima yna ti nata tla raihriana rairuna vata a cha thei hra. Sapa chileipa vata raihria theileipa tawhta sipasapa a cha thei hra. Eima sapa thathina vata a cha thei hra. Hneiro nawpata taona liata eima pahnopa chhaichhizy a chypa vata acha thei hra. Chavata ngiapatuhpa chata ngiapana nata hneirona pazaopa ta reina kyh liata eima ngiapaleipa vata eima sipasapa cha leipata sipasana kyh cha cha hlata yzi ahnei viapa a cha.

 

Abeipa Zisu pachuna

            Dyphana thatihpha a reituhpenawh thokha ta “Khazohpa ta apha chaipa a khohpa hawhta keimo chhao eima sawzy apha chaipa eima pi khoh tyh hra, Apha chaipa ama tobi awpa eima khoh hra” ama tah. (Kenneth Hagin, A different gospel, p. 175). Abeipa Zisu reipa cha “sipasapazy ama nohlao na, Khazohpa khihnarah ama y a chapa vata (luka 6:20). Ahye a do aw? Abeipa Zisu pachuna liata a reipa cha Krizypa hneirona cha thlahpa hneirohna kyh a cha. Matthai 6: 19-20 liata, “He khizaw a raotheipa liata nama paloh pacho leipa ula, a parupazy ta ama parao theina Ava rah liata pacho te u, nama raobyh y na liata nama pathipaloh y tloh ta” a tah. Chahawhta, Matthai 10:38 “Sasy a cross apu leipa cha ei hnoh na zitlah cha vei” tahpata a reih (Maka 8:34-37).

Pachupazy pachuna

            Kawrinimozy hnohta Pawla he hawhta a roh, “Abeipa ngiachhiena cha nama pahno, ano cha hneiroh hrasala namo vata sipasapa ta yta, ano vata nama hneiroh thei nawpata,” (II Kawri. 8:9) a tah. He he thlahpa liata Krista ngachhiena zawzi ta ama hneiroh kyh a reina a cha. Abeipa Zisu riethei taona cha amo chata ama tlana, ama hneirohna a cha. Ama tlana cha moleina pasana tawhta ama tlana chata ama hneirona cha thlahpa liata ama hneirona a cha. Cha chatlaina cha Krista ano ngiachhiena ronana vata chatlaipa eima cha a tah (Ephe 1:7). Pawla a reisina he moh tua ei si “mo siapazy hry liata a chyhchaipa, a ngiachhiena ei to hrapa vata Zenitai zy liata Krista ronana cha ei chhoh lyma aw,” (Eph. 3:8). Luke 18: 28-30, liata Pity reipapuana he sai tua ei si. “Abeipa Zisu hnohta mo teh, ato zydua sisaipata eima cha zi” a tahpa heta pachupazy hneiroh vei ei tahpa asia thlah haw. Pawla ta “pahno leipata nata thipata y hra ei sila, eima hroh, chadichahmypa ta y hra ei sila eima hro thlah, sipasapa ta y hra ei sila eima ly thlah, cha zydua cha chyhsa hropazy ama ronanapa tlao acha) II Kaw 6:9-10). Ama ronana cha Krista liata deita ta a cha.

            Phaosa hneina cha moleina cha leipata chahrasala dyhpha khohna ta maniah a hneipa deikua chi achhi ngasa. Kenneth Copeland ta he hawhta rei ta, Phaosa na papohsa khoh ma? Khazohpa bank liata kho ma y, apohna cha a vaw kho pathla nga thla aw” a tah. Theithai via nawpata sakha ei vaw reih via heih tua aw: Dyhphana thatihpha pachutuhpa H. Terris Newman ama tahpata Hlazy nawby 23 kha he hawhta aroh:

“Abeipa cha ei phaosa pachona chata, ei pachona athoh kaw. A hneirohna nata a hmotaotheina liata na chhi tyhta, ei hnohta theikau raroh y kawpa pahy theina chabi na pita, ei ngiapana chhao hneirona kyh liata tha na patlo ta, ano moh vata hneirohna lathloh liata ei na chhitha. Leiba nohpahlipa ry liata si hra sala, moleina chi aw vana na ei hnohta y tloh chita. Phaosa a pahmaotuhpazy cha ei hmia liata na sopa chita, ei phaosa byh cha ei na pabipa lyma chi, ei phaosa nawhby chhao asah via lyma, ei hro chhoh zydua liata hneirona ta eina zi lyma thlyu aw, ano moh vata raironahpa ei chakao thei ba aw. (Pneuma: The Journal of the society for Pentecostal Studies, Vol. 12, No. 1 Spring 1990, p. 45) liata na hmo thei aw. Ngiapatuhpa nama he kyh he kheita na pacha?

Zami he sipasa kawpa Jerusale awnanopa liata hyutuhpa chata, cha liata sahlao thokhazy cha Zu chyhsa ngiapatuhpa ama cha. Amo hry liata thokha cha Zisu Krista ama vaw ngiapapa vata ama raizy pabapa cha eita sipasa kawpata ama y. He duahmo chana tawhta nata uthei pakha chana tawhta he hawhta hneirohpazy hnota cha a roh: “A vy te u, namo hneirohpazy, chae ula, ngiachhie te u, namo hneirohpazy ……………….(Zami 5:1-5). Chahawta 2:5 liata “Khazohpa ta sipasapazy he ano khinarah liata ama rona thei nawpata atly thla vei ma” tahta acho liata pachuna nata ahla kaw tah ei su vei.

            Khazohpa cha eima hrona liata eima byuhpazy angiana hawhta maniah amohohtuhpa a cha. A va liata a zawpa pavawzy nohtato ta ama no adi lei nawpata amohohtuhpa Khazohpa cha vei ma? Eima kara yna pabi awpata Khazohpa rai hria vei


[1] Thokha pahno kawh nawpata he hawhta chhopasia ei sila “pre-modern” tahpa he 1800 hla daihti kha cha via ta, “modern” tahpa daihti he 1800-1950 he a cha. “Post-modern” tahpa cha tahma daihti he a cha.