Mamy tu do czynienia z wrażliwością organizmu na substancję obcą, nazywaną alergenem (czynnikiem uczulającym) z powodu swojej zdolności do wywoływania reakcji alergicznej.
Tę reakcję charakteryzują typowe zmiany chorobowe skóry (rumień, obrzęk, swędzenie, pęcherzyki itd...) dokładnie w tym miejscu, w którym nastąpiło zetknięcie z alergenem.
W jaki sposób powstaje wyprysk kontaktowy? Z chwilą, gdy substancji uczulającej uda się przeniknąć przez przepuszczalną barierę skórną, wchodzi ona w kontakt z zakończeniami czuciowymi skóry właściwej, przebywa drogi nerwowe i dociera do pierwszych "przekaźników kontrolnych", czyli do komórek ner-wowo-czuciowych w rdzeniu kręgowym. Wtedy ośrodkowy układ nerwowy jest natychmiast postawiony w stan pogotowia i wysyła swoją odpowiedź, w wyniku której cała powierzchnia skóry zostaje automatycznie uczulona na daną substancję. Pojawia się ¦wysypka, niezależnie od miejsca na skórze, w którym nastąpiło zetknięcie z substancją uczulającą. Alergenami mogą być związki chemiczne, bakterie lub czynniki fizyczne, np. niektóre rodzaje promieniowania, przede wszystkim słoneczne. Może się zdarzyć, że pierwsze uczulenie w jakimś stopniu osłabi układ reagowania, co ułatwi pojawianie się nowych zmian skórnych. W ten sposób niektóre osoby stają się stopniowo uczulone na coraz większą liczbę substancji. Bywa, że reagują na czynniki nieswoiste, zwłaszcza bodźce emocjonalne.
Powstające w wyniku reakcji alergicznej twory w kształcie pęcherzyków są dość bliskie wypryskowi, a w niektórych przypadkach są cięższymi postaciami wyprysku pęcherzykowego.