Standplaats
Winterharde cactussen verlangen, net als de meeste cactussen, een warme en zonnige standplaats. Bij voorkeur een tuin gericht op het zuidoosten (zodat de tuin snel opwarmt ‘s ochtends) of het zuiden. Ideaal is een plek die aan de noordkant is afgeschermd, zodat de planten niet al te veel lijden onder de snijdende wind uit het noorden. Ook al zijn de planten aangepast aan tijdelijk (extreem) koude temperaturen, toch dient er rekening mee te worden gehouden dat veel winterharde cactussen op hun natuurlijke standplaats tijdens de winter zijn afgedekt onder een isolerende sneeuwlaag. Dit kunnen we nabootsen door de planten ‘s winters af te schermen met bijvoorbeeld een plastic tunnel. Dan kunnen de planten droog overwinteren – een vaak curciale voorwaarde om de planten succesvol te laten overwinteren.
Grondvoorbereiding
Alle cactussen verlangen een goed doorlatend grondmengsel, en dat is bij de winterharde tegenhangers niet anders. Zorg bij de aanleg van de cactus- of rotstuin voor een goed drainerend grondmengsel. Lavagruis is ideaal, maar voor de particulier vaak moeilijk te verkrijgen en vrij duur. Zelf graaf ik op de plek waar de cactustuin komt, de grond weg tot een diepte van ongeveer 30cm, waarna ik eerst een laag grind aanbreng van 10 cm. Daarbovenop komt een megeling van rijnzand (1/3) en tuinaarde (2/3). Het grind voorkomt stagnerend water, het zand zorgt ervoor dat het grondmengsel luchtig genoeg blijft. Dit is een goedkope oplossing die goed werkt. Ik zorg er ook voor dat de cactustuin iets hoger is dan de omliggende grond, om een nog betere afwatering te verzekeren. Echt volledig droog is de tuin doorgaans niet tijdens de winter, maar een plastic tunnel help al veel om het geheel zo droog mogelijk te houden. Voor echt grote oppervlaktes is een overkoepeling niet mogelijk; daarom moeten dan enkel soorten worden uitgezocht die beproefd winterhard zijn in weer en wind. Ook moet de drainering hier extra goed worden aangelegd.
Water geven en bemesten
Na de rustperiode komen de winterharde cactussen weer tot leven ergens rond maart of april, afhankelijk van de temperatuur. (Dit jaar begonnen de eerste cactussen zich zelfs weer vol te pompen rond eind februari – dit heeft veel te maken met de extreem zachte winter 2006-2007.) Normaal gezien is water geven niet noodzakelijk, omdat het in België voldoende regent. Enkel tijdens heel droge periodes is bijkomende watergift soms aan te raden. Cactussen gaan in rust tijdens de winter (van oktober tem maart). Ook in de zomerperiode gaan cactussen vaak in rust, dit wanneer de temperatuur erg hoog oploopt. De ideale groeitemperatuur is 20-25 graden. Bemesting is overbodig, omdat in de grondsamenstelling voldoende voedingrijke stoffen aanwezig zijn om de planten gedurende jaren van de noodzakelijke elementen en sporen te voorzien. Mocht blijken dat de planten het minder goed gaan doen, is bijmesten een goede optie. Experimenteren is de boodschap!
Gedragingen van winterharde cactussen
Om zich optimaal tegen de koude en vorst te beschermen, gaan veel winterharde cactussen, met name opuntia’s, in het najaar alle overtollige vocht uit hun weefsel afdrijven, verschrompelen ze en gaan ze plat tegen de grond aanliggen. Wanneer het plantenlichaam wordt blootgesteld aan vorst, kunnen de cellen niet openbarsten en kan de plant overleven. ’s Winters zien veel winterharde cactussen er dan ook miserabel uit, vaak zijn ze niet meer dan een verschrompeld hoopje. Niet-kenners zouden ervan uitgaan dat de planten dood zijn. Niets is minder waar! In het vroege voorjaar gaan de planten zich snel weer volpompen met water en richten ze zich al gauw weer op. Al snel volgt de bloei en vormen zich nieuwe schijven. Het is ieder voorjaar weer spannend afwachten ‘of de planten het hebben gehaald’. Het verschil tussen de winter en de zomer is indrukwekkend. Alleen al daarom verdient het aanbeveling te experimeneren met winterharde cactussen!
Niet alle winterharde cactussen gaan echter verschrompelen in de winter. Opuntia engelmannii en o. aciculata bijvoorbeeld blijven doorgaans gewoon rechtop staan in de winter. Het enige wat hierbij soms op te merken valt, is dat de planten wat gaan ‘doorhangen’ als het heel lang koud blijft.
Een wonderlijk verschijnsel zien we bij opuntia violacea. De plant reageert op stress door prachtig violet-paars te verkleuren (vandaar de naam). Met name in de winter en in hete zomers kan je dit verschijnsel waarnemen. Tijdens de groei verdwijnt de specifieke kleur en is de plant gewoon blauwachtig-grijs van kleur.
Make a free website at Freewebs.com
