|
Ontslagzwendel in de IT
sector Belangenvereniging Bright IT/Serengetti |
|
|
Home Over ons Nieuwsberichten Daders Rol werkgevers Gevolgen voor werknemers Proeftijdontslag Fraudebestrijding Feiten Contact |
|
|
"White collar crime is crime" (prof. Edwin Hardin Sutherland, 1939) |
|
|
Het proeftijdbeginsel De proeftijd in een arbeidsovereenkomst is bedoeld voor werkgever én werknemer om te beoordelen of de functie geschikt is voor de kandidaat. Omdat beiden zonder veel plichtplegingen de arbeidsovereenkomst binnen de proeftijd kunnen opzeggen, ligt misbruik daarvan door werkgevers, die regelgeving willen omzeilen, op de loer. Misbruik maken van een recht, met de bedoeling een ander schade toe te brengen is echter onrechtmatig (Art 3.13 BW) .
Het opzetten van een constructie om werknemers op grote schaal in proeftijd te ontslaan is zelfs strafbaar. Werkgevers die gebruik maken van dergelijke constructies zijn, naar onze mening, dubbel fout, omdat zij niet alleen hun werknemers schade berokkenen, maar ook onterecht kosten afwentelen op de samenleving.
Schadeplicht Een werkgever die een werknemer voor het verstrijken van de proeftijd ontslaat kan schadeplichtig zijn als de werknemer onvoldoende gelegenheid heeft gekregen zich te bewijzen in de functie. In de zaak van Inter Planet BV (2 maart 2004 - Gerechtshof 's-Hertogenbosch) tegen een oud-werknemer werd de werkgever veroordeeld tot een forse schadevergoeding, omdat de werknemer gedurende de proeftijd maar één uur te werk werd gesteld. Al eerder werd wel gesignaleerd dat de vrijheid waarmee werkgevers afscheid kunnen nemen van werknemers in de proeftijd aan het verkleinen is. Steeds vaker wordt een goede motivatie verwacht:
Misbruik van proeftijd Misbruik van proeftijd is een bekende truc onder werkgevers om snel van werknemers af te komen. Meestal is er dan sprake van een afspraak tussen 2 bedrijven. Dit werd al gesignaleerd door diverse van onze leden die zich meldden voor een uitkering bij het CWI en hun ervaringen met Cygnus en Bright IT Solutions vertelden: "We horen wel vaker van die constructies, maar we kijken er helemaal niet van op [...] we doen er dan ook niets mee." Flip van Ogtrop van het UWV te Amsterdam was wat stelliger: "Misbruik van proeftijd is de oudste werkgeverstruc die er is". (november 2004) Rob S., van de Opsporingsdienst (OSD) van het UWV te Rotterdam was hier niet van op de hoogte en meende - terecht - dat wanneer collega's van het CWI en UWV signalen van misbruik krijgen zij daarvan melding moeten maken. |
De Omvang De truc is dus bekend, de omvang echter niet. Bij navraag blijken UWV, CWI, FNV, CNV en CBS hiervan geen gegevens bij te houden. Toch vindt zo'n 14% van alle contractbeëindigingen per jaar in de proeftijd plaats en het is weinig gewaagd te veronderstellen dat een deel daarvan onrechtmatig is. Wél bekend is, bij benadering, hoeveel mensen jaarlijks hun baan verliezen door faillissementsfraude. Dat zou om zo'n 7000 - 7500 mensen per jaar zijn (andere bronnen spreken van hogere aantallen). Voor deze truc is echter wat organisatie nodig: de oprichting (of overname) van een lege vennootschap, het overhevelen van werknemers, de medewerking (en kosten) van een notaris, een katvanger die wil optreden als directeur én een gang naar de rechter om het faillissement van de vennootschap aan te vragen.
Misbruik maken van het proeftijdbeginsel is eenvoudiger uit te voeren. Mogelijk zal het daarbij dus om meer dan 7500 banen per jaar gaan.
De mythe van het moeilijke ontslag Werkgevers klagen vaak dat het moeilijk (en duur) is om werknemers te ontslaan. Bij diverse politieke partijen krijgen zij gehoor om het ontslagrecht te versoepelen. Al jarenlang staat daarom de rechtsbeschermig van werknemers onder druk. Is dat terecht ? Nee, feitelijk niet. Verrweg de meeste arbeidsovereenkomsten eindigen op "natuurlijke" wijze: door het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, door overlijden, van rechtswege of met wederzijds goedvinden. 14% eindigt in proeftijd, 8% via het CWI en slechts 7% via de kantonrechter (cijfers Arbeidsmonitor van 2004. Sinds 2004 was het aantal ontslagen via CWI en kantonrechter zelfs aan het dalen. Vanaf 2008 is er weer een stijging). Een werkgever is zeker niet kansloos bij een beëindigingsaanvraag: 85% van de ontslagaanvragen bij het CWI wordt gehonoreerd en de gang naar de rechter is in maar liefst 98% van de gevallen succesvol voor de werkgever. Bovendien heeft de Nationale Ombudsman vastgesteld dat de werkgever bij het CWI beter geholpen wordt dan de werknemer. De vraag is dan waarom werkgevers er massaal toe over zijn gegaan om Cygnus in te schakelen. Een weg via de kantonrechter was bijna net zo snel geweest en had dezelfde kans op succes geboden. Bovendien zouden werknemers dan niet zonder lege handen hebben gestaan én werkgevers zouden hun goede naam niet te grabbel hebben gegooid. Zou de verleiding te besparen op kosten dan toch weer groter zijn geweest dan het naleven van wettelijke regels ? |
|
Kamer van Koophandel Haaglanden 27264027 |
|