La novaĵo pri
la tragedia sorto, kiu okayis al la herooj de ṭabarsí, portis nemeyureblan malĝojon al la
koro de Báb. Malliberigita en sia malliberejo-kastelo de Chihríq,
apartigita de la anareto de siaj batalantaj disĉiploj, Li observadis kun
ega maltrankvilo la progreson de iliaj laboroj kaj preĝis kun senĉesa
fervoro por ilia triumfo. Kiel granda estis Lia malĝojo, kiam, en la fruaj
tagoj de Sha`bán en la jaro 1265 p.H.,[1] Li informiĝis pri la suferoj, kiuj
persekutis ilian vojon, pri la angoro, kiun ili suferis, pri la perfido, al kiu
kolerega malamiko sentis sin devigita turni, kaj pri la abomena buĉado,
per kiu ilia kariero finiĝis.
"Báb
estis korpremita," Lia diktaskribisto, Siyyid
ḥusayn-i-`Azíz, poste rakontis, "ĉe la ricevo
de ĉi tiu neatendita novaĵo. Malĝojo subpremis Lin,
malĝojo, kiu silentigis Lian voĉon kaj senmovigis Lian plumon. Dum
naŭ tagoj Li rifuzis akcepti siajn amikojn. Eĉ mi, Lia intima kaj
konstanta deĵoranto, ne estis enlasita. Ĉiun manĝaĵon
aŭ trinkaĵon, kiun ni provizis al Li, Li neinklinis tuŝi. Larmoj
fluadis el Liaj okuloj, kaj esprimoj de angoro aŭdiĝis senĉese
el Liaj lipoj. Mi povis aŭdi Lin de malantaŭ la kurteno, kiel Li
eligis siajn sentojn de malĝojo dum Li komuniiĝis kun sia Amato en la
privateco de sia karcero. Mi provis noti la elverŝojn de Lia malĝojo
dum ili elfluis el Lia vundita koro. Suspektante, ke mi provas knoservi la
plorvortojn, kiujn Li eldiris, Li ordonis, ke mi detruu ĉion, kion mi
skribis. Nenio restas el la ĝemoj kaj krioj, per kiuj tiu
ŝarĝita koro provis malpeziĝi je la ekdoloregoj, kiuj kaptis
ĝin. Kvin monatojn Li malviglitĝis, enprofundiĝinta en oceano de
melankoliego kaj malĝojo."
[431]Ĉe
la alveno de Muḥarram en la jaro 1266 p.H.,[2] Báb denove komencis [391]la laboron, kiun Li estis devigita
interrompi. La unua paĝo, kiun Li verkis, estis dediĉita al la memoro
de Mullá ḥusayn. En la vizita Tabuleto revelaciita je
ties honoro, Li laŭdis per kortuŝaj vortoj la neflankiĝantan
fedelon, per kiu li servis Quddúson dum la tuta
sieĝo de la fortikaĵo de ṭabarsí. Li superŝutis per siaj laŭdoj
lian grandaniman sintenadon, rakontis liajn heroaĵojn, kaj asertis lian
senduban reuniĝon en la proksima mondo kun la ĉefo, kiun li tiel
noble servis. Li ankaŭ, Li skrigis, baldaŭ kuniĝos kun tiuj
duopaj senmortuloj, kiu el kiuj, per sia vivo kaj morto, superŝutis per
daŭra gloro la Kredon de Dio. Dum unu tuta semajno Báb
daŭris skribi siajn laŭdojn pri Quddús,
pri Mullá ḥusayn, kaj pri siaj aliaj kunuloj, kiuj gajnis
la kronon de martireco ĉe ṭabarsí.
Tuj kiam Li finis
siajn laŭdojn pri tiuj, kiuj eternigis siajn nomojn defendante la
fortikaĵojn, Li alvokis en la tago `Áshúrá,[3] Mullá Ádí-Guzalon,[4] unu el la kredantoj el Marághih,
kiu dum la pasintaj du monatoj funkciis kiel Lia deĵoranto anstataŭ Siyyid
ḥasan, frato de Siyyid
ḥusayn-i-`Azíz. Li akceptis lin korinkline, donacis al
li la nomon Sayyáḥ, konfidis al lia zorgo la vizitajn
Tabuletojn, kiujn Li revelaciis je memoro de la martiroj de ṭabarsí, kaj ordonis lin plenumi pro Li
pilgrimadon al tiu loko. "Leviĝu," Li instigis lin, "kaj
kun plena sindediĉo iru, vestita kiel vojaĝanto, al Mázindarán,
kaj tie vizitu pro Mi la lokon, kiu konservas la kadavrojn de tiuj senmortuloj,
kiuj per sia sango sigelis sian kredon je Mia Afero. Alproksimiĝante al la
limoj de tiu sanktigita tero, demetu viajn ŝuojn kaj, kapoklinite je
respekto al ilia memoro, [392]alvoku iliajn nomojn kaj preĝeme
ĉirkaŭiru ilian sanktejon. Reportu al Mi kiel memoraĵon de via
vizito plenmanon de tiu sankta tero, kiu kovras la kadavrojn de Miaj amatoj. Quddús
kaj Mullá [432]ḥusayn. Penu reveni antaŭ la tago Naw-Rúz,
por ke vi povu soleni kun Mi tiun feston, kredeble la lasta, kiun Mi iam vidos
denove."
Fidela al la instrukcioj,
kiujn li ricevis, Sayyáḥ ekpilgrimis al Mázindarán. Li atingis
sian vojaĝocelon en la unua tago de Rabí`u’l-Avval
en la jaro 1266 p.H.,[5] kaj la naŭan tagon de tiu sama
monato,[6] la unua datreveno de la martiriĝo de
Mullá
ḥusayn, li faris sian viziton kaj plenumis la
mision konfiditan al li. El tie li iris al ṭihrán.
Mi aŭdis Áqáy-i-Kalímon,
kiu akceptis Sayyáḥon ĉe la enirejo de la hejmo de Bahá’u’lláh
en ṭihrán, rakonti la jenon: "Estis mezvintre,
kiam Sayyáḥ, revenante de sia pilgrimado, venis viziti
Bahá’u’lláhon.
Malgraŭ la malvarmo kaj neĝo de severega vintro, li aperis
nesufiĉe vestita en kostumo de derviŝo, nudpieda, kaj malordigita.
Lia koro flamiĝis per la fajro, kiun tiu pilgrimado ekbruligis. Tuj kiam Siyyid
Yaḥyáy-i-Dárábí, alnomita Vaḥíd, kiu tiutempe estis gasto en la hejmo de Bahá’u’lláh,
ricevis informon pri la reveno de Sayyáḥ de la fortikaĵo de ṭabarsí, forgesema pri la pompo kaj parado
kutimaj por tia altrangulo, kia estis li, li alkuregis kaj ĵetis sin
ĉe la piedojn de la pilgrimanto. Ĉirkaŭbrakumante liajn krurojn,
kiuj estis kotokovritaj ĝis la genuoj, li pie kisis ilin. Mi miregis
tiutage pri la multaj signoj de amzorgemo, kiujn Bahá’u’lláh
evidentigis al Vaḥíd. Li montris al li tiajn favorojn, kiajn
mi neniam vidis Lin fari al iu. La maniero de Lia konversacio lasis nenian
dubon en mi, ke ĉi tiu sama Vaḥíd antaŭ nelonge distingiĝos per
faroj ne malpli rimarkindaj, ol tiuj, kiuj eternigis la defendantojn de la
fortikaĵo de ṭabarsí. [393]
Sayyáḥ restis kelkajn tagojn en tiu hejmo. Tamen, li ne povis vidi, kiel vidis Vaḥíd, la karakteron de tiu potenco, kiu estis
kaŝita en lia Gastiganto. Kvankam mem ricevanto de pleja favoro de Bahá’u’lláh,
li ne povis kompreni la signifon de la benoj superŝutantaj lin. Mi
aŭdis lin rakonti siajn travivaĵojn, dum lia pasloĝo en
Famagusta: “Bahá’u’lláh
superŝutis [433]min per sia bonkoreco. Rilate al Vaḥíd, malgraŭ la eminenteco de lia rango,
li ĉiam permesis al mi antaŭecon antaŭ si, kiam ajn ni estis en
Lia ĉeesto. En la tago de mia alveno el Mázindarán,
li eĉ kisis miajn piedojn. Mi miregis pri la akcepto montrita al mi en tiu
hejmo. Kvankam enprofundiĝinta en oceano de bonfaremo, tamen en tiuj tagoj
mi ne komprenis la postenon, kiun Bahá’u’lláh
okupis tiutempe, kaj mi ne povis suspekti eĉ iomete la karakteron de la
Misio, kiun Li estis destinita plenumi.”
Antaŭ la
foriro de Sayyáḥ el ṭihrán, Bahá’u’lláh
konfidis al li epistolon, kies tekston Li diktis al Mírzá
Yaḥyá,[7] kaj sendis ĝin en lia nomo.
Baldaŭ poste venis respondo, skribita per la mano de Báb
mem, en kiu Li konfidas Mírzá Yaḥyáon al la zorgemo de Bahá’u’lláh
kej instigas, ke oni atentu liajn edukadon kaj kultoron. Tiun komunikon la anoj
de la Bayán[8] mistradukis kiel signon de la troigitaj
pretendoj,[9] kiujn [394]ili prezentis favore al sia ĉefo.
Kvankam la teksto de tiu respondo estas absolute sen tiaj pretendoj, kaj ne
enhavas ian aludon al lia pretendita posteno krom la laŭdoj, per kiuj
ĝi superŝutas Bahá’u’lláhon,
kaj ĝia peto por la edukado de Mírzá Yaḥyá, tamen liaj sekvantoj vane imagis, ke tiu
letero certigas aserton pri la aŭtoritato, kiun ili rajtigis al li.[10]
Őe tiu ĉi
punkto de mia historio, kiam mi jam rakontis la elstarantajn okazintaĵojn,
kiuj okazis dum [434]la jaro 1265 p.H.,[11] mi memoras, ke tiu sama jaro vidis la
plej gravan okazaĵon de mia propra vivo, okazaĵo, kiu signis mian
spiritan renaskiĝon, mian liberiĝon el la katenoj de la pasinteco,
kaj mian akcepton de la sciigo de ĉi tiu Revelacio. Mi petas indulgon de
la leganto se mi priskribas tro longe la cirkonstancojn de mia frua vivo, kaj
rakontas tro detale la okazintaĵojn, kiuj kondukis al mia konvertiĝo.
Mia patro apartenis al la tribo ṭáhirih, kiu vivis nomadan vivon en la provinco Khurásán.
Lia nomo estis Ghulám `Alí, filo de ḥusayn-i-`Arab. Li edziĝis kun filino de Kalb-`Alí,
kaj pere de ŝi havis tri filojn kaj tri filinojn. Mi estis lia dua filo,
kaj oni nomis min Yár-Muḥammad. Mi naskiĝis la dekokan de ṣafar en la jaro 1247 p.H.,[12] en la vilaĝo Zarand.
Mi estis ŝafisto, kaj en miaj fruaj tagoj oni permesis al mi plej
elementan edukadon. Mi sopiris dediĉi pli multan tempon al miaj studoj,
sed mi ne povis fari tion pro la urĝecoj de mia situacio. Mi legis avide
la Koranon, lernis parkere kelkajn el ĝiaj eltiraĝoj, [395]kaj psalmokantis ilin dum mi sekvis mian
gregon tra la kampoj. Mi ŝategis solecon, kaj nokte mi rigardadis la
stelojn kun ravo kaj miro. En la kvieto de la dezerto mi recitis certajn
preĝojn atribuitajn al Imám `Alí,
la Komandanto de la Kredantoj, kaj, rigardante al la Qiblih,[13] petegis la Plejpotenculon, ke Li gvidadu
miajn paŝojn kaj ebligu al mi trovi la Veron.
Mia patro ofte
venigis min kun si al Qum, kie mi konatiĝis kun la
instruoj de Islámo kaj la kutimoj kaj moroj de ĝiaj
ĉefoj. Li estis pia sekvanto de tiu Kredo, kaj intime kunestis kun la
ekleziaj ĉefoj, kiuj kunvenis en tiun urbon. Mi observadis lin dum li
preĝis en la Masjid-i-Imám-ḥasan kaj plenumis kun konscienca atento kaj
ega pieco ĉiujn ritojn kaj ceremoniojn ordonitajn de sia Kredo. Mi
aŭdis la predikadojn de kelkaj eminentaj mujtahidoj,
kiuj alvenis el Najaf, ĉeestis iliajn
prelegojn, kaj aŭskultis al iliaj polemikoj. Iom post iom mi sentis ilian
malsincerecon kaj malŝategis la malvirtecon de ilia karaktero. Kvankam mi
estis avida konstati la fidindecon de la kredoj kaj dogmoj, kiujn ili strebis
devigi al mi, mi povis nek trovi la tempon nek havigi la [435]faciligaĵojn por satigi
mian deziron. Ofte mia patro riproĉis min pro miaj troriskemo kaj
maltrankvilo. “Mi timas”, li ofte rimarkigis, “ke via
malŝato por ĉi tiuj mujtahidoj iam implikos vin en
grandajn malfacilaĵojn kaj portos al vi riproĉon kaj honton.”
Mi estas en la
vilaĝo Rubát-Karím, vizitante mian patrinflankan
onklon, kiam, en la dekdua tago post Naw-Rúz, en la jaro 1263
p.H.,[14] mi hazarde subaŭdis en la masjid
de tiu vilaĝo konversacion inter du viroj, kiu unue konatigis al mi la
Revelacion de Báb. “Ĉu vi aŭdis”, unu el ili
rimarkigis, “ke Siyyid-i-Báb estas kondukita
al la vilaĝo Kinár-Gird [396]kaj estas survoje al ṭihrán?“ Trovinte sian amikon nescianta
pri tiu epizodo, li ekrakontis la tutan historion pri Báb,
detale priskribante la circonstancojn rilate al Lia Deklaro, Lia aresto en Shíráz,
Lia foriro al Iṣfáhán, la akcepto, kiun kaj la Imám-Jum`ih
kaj Manúchihr Khán montris al Li, la multaj
miregindaĵoj, kiujn Li evidentigis, kaj la verdikto, kiun la ulemoj de Iṣfáhán eldiris kontraŭ Li. Ĉiu detalo
de tiu historio ekscitis mian scivolon kaj vekis en mi egan admiron por Viro,
kiu povis tiel ensorĉi siajn samlandanojn. Lia lumo ŝajnis
superverŝi mian animon; mi sentis kvazaŭ mi jam estus konvertito al
Lia Afero.
El Rubát-Karím
mi reiris al Zarand. Mia patro rimarkis mian maltrankvilon kaj esprimis
sian surprizon pri mia konduto. Mi perdis miajn apetiton kaj dormon, kaj
decidis kaŝi de mia patro la sekreton de mia interna maltrankvilo, por ke
ĝia malkaŝo ne malebligu la finan plenumon de miaj esperoj. Mi restis
en tiu stato ĝis certa Siyyid ḥusayn-i-Zavári’í alvenis al Zarand
kaj povis klarigi al mi temon, kiu iĝis la reganta pasio de mia vivo. Nia
konatiĝo rapide fariĝis amikeco, kiu kuraĝigis min konfidi al li
la sopirojn de mia koro. Je mia granda surprizo mi trovis lin jam ravita pri la
sekreto de la temo, kiun mi komencis malkaŝi al li. “Unu el miaj
kuzoj,” li ekrakontis, “Siyyid Ismá`íl-i-Zavari’í
laŭnome, konvinkis min pri la vero de la Revelacio proklamita de Siyyid-i-Báb.
[436]Li informis min, ke kelkafoje
li renkontis Siyyid-i-Bábon en la domo de la Imám-Jum`ih
de Iṣfáhán, kaj vidis Lin efektive revelacii en la
ĉeesto de sia gastiganto komentarion pri la Súrih
de Va’l-`Aṣr.[15] La rapideco de la verkado de Báb, kaj la potenco kaj
originaleco de Lia stilo, ekscitis liajn surprizon kaj admiron. Li miris vidi,
ke, revelaciente sian komentarion kaj ne malrapidigante sian skribadon, Li
povis respondi al ĉiuj demandoj, kiujn la ĉeestantoj sentis sin
instigitaj fari al Li. La sentimo, per kiu mia kuzo leviĝis prediki la
Revelacion, ekscitis la malamikecon de la kad-khudáoj[16] kaj siyyidoj
de Zavárih, kuj [397]devigis lin reiri al Iṣfáhán, kie li estis loĝanta tiutempe. Mi
ankaŭ, senpova resti en Zavárih, foriris al Káshán,
en kiu urbeto mi pasigis la vintron kaj konatiĝis kun ḥájí Mírzá Jání,
pri kiu mia kuzo jam parolis, kaj kiu donis al mi traktaĵon verkitan de Báb,
nomitan “Risálíy-i-`Adlíyyih”, instigante,
ke mi legu ĝin atente kaj redonu ĝin al li post kelkaj tagoj. Mi tiel
raviĝis per la temo kaj stilo de tiu traktaĵo, ke mi tuj ekkopiis la
tutan tekston. Kiam mi redonis ĝin al ĝia posedanto, je mia ega bedauformis
min, ke mi ĵus persdis la okazon renkonti ĝian Aŭtoron. ‘Siyyid-i-Báb
mem’ li diris, ‘alvenis en la antaŭvespero de la tago Naw-Rúz
kaj pasigis tri noktojn kiel Gasto en mia hejmo, Li estas nun survoje al ṭihrán, kaj se vi iros tij, vi certe kuratingos
Lin.’ Tuj mi leviĝis kaj foriris, piedirante la tutan vojon el Káshán
ĝis fortikaĵo proksime al Kinár-Gird. Mi estis
ripozanta sub la ombro de ĝiaj muroj, kiam afablaspekta viro elvenis el
tiu fortikaĵo kaj demandis al mi, kiu mi estas kaj kien mi iras. ‘Mi
estas malriĉa siyyid,’ mi respondis,
‘vojiranto kaj fremdulo en ĉi tiu loko.’ Li kondukis min al sia hejmo kaj invitis min
pasigi la nokton kiel lia gasto. Dum sia konversacio kun mi li diris: ‘Mi
suspektas vin esti sekvanto de la Siyyid, kiu restis kilkajn tagojn en
ĉi tiu fortikaĵo, el kie Li estis transkondukita al la vilaĝo Kulayn,
kaj kiu antaŭ tri tagoj foritis al Ádhirbáyján.
Mi konsideras min kiel unu el Liaj aliĝintoj. Mia nomo estas ḥájí Zaynu’l-`Ábidín.
Mi intencis ne disiĝi [437]de Li, sed Li ordonis al mi
resti en ĉi tiu loko kaj transdoni Liajn amemajn salutojn al tiuj el Liaj
amikoj, kiujn mi renkontus, kaj malkonsili al ili sekvi Lin. “Diru al
ili,” Li instrukciis al mmi, “ke ili konsekru siajn vivojn al
sirvado al Mia Afero, por ke la barieroj, kuj malhelpas la progresadon de
ĉi tiu Kredo, eble estu forgitaj, por ke Miaj sekvantoj sendanĝere
kaj libere povu adori sian Dion kaj plenumi la ordonojn de sia Kredo.” Mi
tuj forlasis mian projekton kaj, anstataŭ reiri al Qum,
decidis veni al tiu ĉi loko.’”
La historio, kiun
ĉi tiu Siyyid ḥusayn-i-Zavári’í rakontis al mi, [398]kvietigis mian maltrankvilon. Li konfidis
al mi la ekzempleron de la „Risálíy-i-`Adlíyyih“,
kiun li kunportis kun si, kies legado donis forton kaj refreŝigon al mia
animo. En tiuj tagoj mi estis lernanto de siyyid,
kiu instruis al mi la Koranon, kaj kies nekapableco klarigi al mi la dogmojn de
sia Kredo fariĝis pli kaj pli evidenta al mi. Siyyid
ḥusayn, al kiu mi petis pluan informon pri la
Afero, konsilis al mi konatiĝi kun Siyyid
Ismá`íl-i-Zavari’í,
kies konstanta kutimo estis viziti ĉiuprintempe la sanktejojn de la imám-zádihoj[17] de Qum.
Mi inklinigis mian patron, kiu nevolis disiĝi de mi, ke li sendu min al
tiu urbo, por ke mi povu perfektigi mian scion pri la araba lingvo. Mi atente
kaŝis de li mian veran intencon, timante, ke ĝia malkaŝo povus
impliki lin en embarasaĵojn kun la Qáḍí[18] kaj la ulemoj de Zarand
kaj malebligi al mi atingi mian celon.
Dum mi estis en Qum, mia patrino, mia fratino, kaj mia frato venis viziti min rilate al la festo Naw-Rúz, kaj restis kun mi ĉirkaŭ monaton. Dum ilia vizito mi povis klarigi al mia patrino kaj mia fratino la novan Revelacion, kaj sukcesis ekbruligi en iliaj koroj amon por ĝia Aŭtoro. Kelkajn tagojn post ilia reiro al Zarand alvenis Siyyid Ismá`íl, kiun mi malpacience atendis, kaj dum siaj diskutoj kun mi li povis klarigi detale ĉion, kio estis necesa por plene aligi min al la Afero. Li emfazis la seninterrompan daŭrecon de Dia Revelacio, asertis la fundamentan interrilaton de la antaŭaj Profetoj, kaj klarigis ilian intiman interrilaton [438]kun la Misio de Báb. Li ankaŭ malkaŝis la karakteron de la laboro plenumita de Shaykh Aḥmad-i-Aḥsá’í kaj Siyyid Káẓim-i-Rashtí, neniun el kiuj mi antaŭe priaŭdis. Mi demandis pri la nuna devo de ĉiu lojala aliĝinto de la Kredo. “La ordono de Báb”, li respondis, “estas, ke ĉiuj, kiuj akceptis Lian Revelacion, iru al Mázindarán kaj helpu Quddúson, kiu estas nun ĉirkaŭita de la militistaro de senkompata malamiko.” Mi esprimis mian avidon kuniĝi kun li, [439]ĉar li mem intencis vojaĝi al la fortikaĵo de ṭabarsí.[399]Tamen, li konsilis al mi, ke mi restu en Qum kune kun certa Mírzá Fatḥu’lláh-i-ḥakkák, junulo samaĝa kiel mi, kiun li antaŭ nelonge gvidis al la Afero, ĝis ricevo de lia komuniko el ṭihrán.
Mi atendis vane
tiun komunikon, kaj trovante, ke nenia vorto venis de li, decidis foriri al la
ĉefurbo. Mia amiko Mírzá Fatḥu’lláh poste sekvis min. Li estis fine arestita,
kaj li partoprenis la sorton de tiuj, kiuj estis mortigitaj en la jaro 1268
p.H.,[19] kiel rezulto de atenco sur la vivon de la
ŝaho. Alveninte en ṭihránon, mi iris rekte al la Masjid-i-Sháh,
kiu staris kontraŭe de madrisih,[20] ĉe kies enirejo mi poste neatendite
renkontis Siyyid Ismá`íl-i-Zavari’íon,
kiu rapidis informi min, ke li ĵus skribis al mi la leteron kaj estis
sendonta ĝin al Qum.
Ni estis
pretiĝantaj foriri al Mázindarán, kiam
atingis nin la novaĵo, ke la defendantoj de la fortikaĵo mem estis ebenigita ĝis la
tero. Ni afliktiĝis ĉe la ricevo de la terurega novaĵo kaj
funebris la tragedian sorton de tiuj, kiuj tiel heroe defendis sian amatan
Aferon. Unu tagon mi neatendite renkontis mian patrinflankan onklon, Naw-Rúz-`Alí,
kiu venis por revenigi min. Mi informis Siyyid
Ismá`ílon,
kiu konsilis al mi foriri al Zarand kaj ne eksciti pluan
malamikecon flanke de tiuj, kiuj insistis, ke mi revenu.
Alveninte al mia
naskiĝvilaĝo, mi povis aligi mian fraton al la Afero, kiun mia
patrino kaj mia fratino jam akceptis. Mi ankaŭ sukcesis inklinigi mian
patron permesi al mi denove foriri al ṭihrán. Mi ekloĝiĝis en la saman madrisihon,
kie oni gastigis min dum mia antaŭa vizito, kaj tie konatiĝis kun
certa Mullá `Abdu’l-Karím, kiun, mi
poste eklernis, Bahá’u’lláh
nomis Mírzá Aḥmad. Li korinkline akceptis min kaj diris al
mi, ke Siyyid Ismá`íl konfidis min
al lia zorgemo kaj deziras, ke mi restu en lia kunesto ĝis ties reveno al ṭihrán. Mi neniam forgesos la tagojn [400]de mia kunesto kun Mírzá
Aḥmad. Mi trovis lin [440]eĉ la enkorpiĝo de
amo kaj bonkoreco. La vortoj, per kiuj li inspiris min kaj vivigis mian kredon,
estas neforigeble gravuritaj sur mia koro.
Pere de li mi
konatiĝis kun la diŝciploj de Báb,
kun kiuj mi kunestis kaj de kiuj mi akiris pli plenan informon rilate al la
instruoj de la Kredo. En tiuj tagoj Mírzá Aḥmad gajnis siajn vivrimedojn kiel skribisto,
kaj dediĉis siajn vesperojn al kopiado de la persa Bayán
kaj aliaj verkoj de Báb. La ekzemplerojn, kiujn
li tiel sindone preparis, li donacis al siaj kundisĉiploj. Mi mem estis
kelkafoje portanto de tiaj donacoj de li al la edzino de Mullá
Mihdíy-i-Kandí,
kiu forlasis sian fileton kaj rapidis kuniĝi kun la okupantoj de la
fortikaĵo de ṭabarsí.
Dum tiuj tagoj oni
informis min, ke ṭáhirih, kiu, de post la disiĝi de la
kunveno en Badasht loĝadis en Núr,
alvenis al ṭihrán kaj estis malliberigita en la domo de Maḥmúd Khán-i-Kalántar, kie, kvankam ŝi
estis malliberulino, tamen oni traktis ŝin konsidereme kaj ĝentile.
Unu tagon Mírzá
Aḥmad kondukis in al la domo de Bahá’u’lláh,
kies edzino, la Varaqatu’l-`Ulyá,[21] patrino de la Plej Granda Branĉo,[22] jam kuracis miajn okulojn per
ŝmiraĵo, kiun ŝi mem preparis kaj sendis al mi [441]per ĉi tiu sama Mírzá
Aḥmad. La unua, kiun mi renkontis en tiu domo,
estis tiu sama amata Filo ŝia, kiu estis tiam sesjara infano. Li ridetis
sian vonvenigon al mi dum Li staris ĉe la pordo de la ĉambro okupata
de Bahá’u’lláh. Mi preteriris tiun
pordon kaj estis enkondukita en la ĉeeston de Mírzá
Yaḥyá, tute nescianta la rangon de la Okupanto
de la ĉambro, kiun mi postlasis. Ekkonatiĝinte kun Mírzá
Yaḥyá, tuj kiam mi vidis liajn trajtojn kaj
rimarkis lian konversacion, mi miris pri lia tuta malindeco por la posteno,
kiun oni pretendis por li.
Alian fojon, dum
vizito en tiu sama domo, mi estis enironta la ĉambron okupatan de Mírzá
Yaḥyá, kiam Áqáy-i-Kalím,
kun kiu mi antaue konatiĝis, [401]alproksimiĝis kaj petis min, pro tio,
ke Isfandíyár, ilia servanto, iris al la vendejo
kaj ankoraŭ ne revenis, ke mi konduku “Áqáon”[23] al la Madrisiy-i-Mírzá-ṣáliḥ. Anstataŭe kaj tiam reiru al ĉi
tiu loko. Mi volonte konsentis, kaj dum mi pretiĝis foriri, mi vidis la
Plej Grandan Branĉon, belega infano, portantan la kuláhon[24] kaj vestitan en la jubbiy-i-hizári’í,[25] elveni el la ĉambro okupata de Lia
Patro, kaj malsupreniri la ŝtupojn kondukantajn la la pordo de la domo. Mi
aliris kaj etendis miajn brakojn por porti Lin. „Ni piediros kune,“
Li diris, ektenante mian manon kaj kondukante min el la domo. Ni babilis kune
dum ni piediris mano ĉe mano al la madrisih
konata en tiuj tagoj laŭ la nomo Pá-Minár. Kiam ni atingis
Lian klasĉambron Li turnis sin al mi kaj diris, “Venu denove
posttagmeze kaj rekonduku min hejmen, ĉar Isfandíyár
ne povos revenigi min. Mia Patro bezonos lin hodiaŭ.” Mi volonte
konsentis kaj reiris tuj al la domo de Bahá’u’lláh.
Tie denove mi rendkontis Mírzá Yaḥyáon, kiu donis al mi leteron, kiun li petis
min porti al la Madrisiy-i-ṣadr kaj transdoni al Bahá’u’lláh,
kiun, li diris, mi trovos en la ĉambro okupata de Mullá
Báqir-i-Bastámí.
Li petis min reporti la respondon tuj. Mi plenumis la komision kaj reiris al la
madrisih
ĝustatempe por konduki la Plej Grandan Branĉon al Lia hejmo.
Unu tagon Mírzá
Aḥmad invitis min konatiĝi kun ḥájí Mírzá [442]Siyyid
`Alí,
la patrinflanka onklo de Báb, kiu ĵus revenis el Chihríq
kaj estis gastanta en la hejmo de Muḥammad Big-i-Chapárchí,
proksime al la pordego Shimírán. Kiam mi
rigardis lian vizaĝon, impresis min la nobleco de liaj trajtoj kaj la
trankvileco de lia vizaĝo. Miaj postaj vizitoj al li pliigis mian admiron
por la dolĉeco de lia humoro, liaj mistika pieco kaj forta karaktero. Mi
bone memoras, kiel foje, ĉe certa kunveno, Áqáy-i-Kalím
instigis lin forlasi ṭihránon, kiu estis tiam en stato de ega
tumulto, [402]kaj eviti ĝian danĝeran
atmosferon. “Pro kio timi pri mia sendanĝereco?” li fideme
respondis. “Ke mi ankaŭ povu partopreni la festenon, kiun la mano de
Providenco provizas por siaj elektitoj!”
Post nelonge la instigantoj de malbono sukcesis ekfari gravan tumulton en tiu urbo. Ĝia unua kaŭzo estis ago de certa siyyid el Káshán, kiu loĝis en la Madrisiy-i-Dáru’sh-Shafá’, kaj kiun la konata Siyyid Muḥammad faris sia konfidato pretendante, ke li konvertis lin al la instruoj de Báb. Mírzá Muḥammad-ḥusayn-i-Kirmání, kiu loĝis en tiu sama madrisih, kaj kiu estis konata prelegisto pri la metafizikaj doktrinoj de Islámo, provis kelkafoje inklinigi al Siyyid Muḥammad, [443]unu el liaj lernantoj, ke li disrompu sian konatecon kun tiu siyyid, kiun li opiniis malfidinda, kaj rifuzi al li eniron en la aron de la kredantoj. Tamen, Siyyid Muḥ