POEZI NGA PORTUGALIA

CASIMIRO DE BRITO
Casimiro De Brito, u lind mė 1938 nė Loulé, tė Portugalisė. Ndjek studimet nė Institutin Tregtar. Eshtė poet, eseist dhe romancier, ka publikuar mbi 40 libra. Eshtė bashkėdrejtor i revistės portugalo-braziliane Kolumba. Dhe drejton qendrėn e poezisė bashkėkohore kombėtare dhe ndėrkombėtare. Eshtė nderuar me Ēmimin e Madh tė Poezisė APE, 1981 dhe Ēmimin Ndėrkombėtar tė Poezisė, 2002.
Poezia e Kazimiro De Brito-s dėshmon njė densitet dhe njė transparencė tė madhe, e cila shfaq relievin e errėt tė fundit tė jetės. Nė vargjet e tij dallojmė edhe mėshirėn, inteligjencėn, dashurinė e dhimbshme pėr jetėn, etj.
Ishte i ftuar nė Poetekėn e sivjetme nė Durrės, ku nderua me ēmimin mė tė lartė tė kėsaj veprimtarie, Unaza e Poetekės.
***
Humbas ēdo ditė lėkurė nga trupi im,
njė fije floku, njė refleks,
njė dhėmb qė ndoshta sdo tė mė
duhet nesėr. Por dhėmbėt nuk ikin
kurrė vetėm, rruajnė nė vetvete njėfarė
mėnyre pėr tė vėshtruar gjėrat dhe atėherė
nuk jam mė ai qė isha dikur
kur zhytesha mes dallgėve dhe argėtohesha
si tė isha njė amfib i ēmendur
nė plazhet e shkretė. I shkretė
jam unė- i shkretė e ndoshta pak
mė i menēur, njė njeri qė di
se ėshtė ndarė nga shpirti. Ēdo ditė
humbas dhėmbė dhe flokė-
por kjo qė tani ndodh ska qenė
e ditur pėr mua qė tė kuptoj
se duhet tė pi tė dashuroj dhe tė konsumoj
minutat fluturuese qė pėrgatisin
ēastin e vdekjes sime.
***
Tė dua sepse nuk dua veten time
tėrėsisht. Ajo qė mė mungon ėshtė
pafundėsia.
Por ti je mirėsia qė mė mungon
enigma ku ngjeshen
toka dhe dielli ajri ujėrat
e qeta
dhe e kam gojėn plot
me muzikėn vallėzuese
tė heshtjes tėnde.
27.
Unė nuk di ēbėj kėtu
di qė diēka bėj
gjėra tė vogla tė pa rėndėsishme
ndonjėherė mėrzitem por jo shumė
bėhem pak mė i trishtuar se zakonisht
pastaj ngre kokėn
ul supet
transportoj njė ulkonjė qė sdi deri ku
njė ulkonjė qė po i bien qimet
nė shtėpinė e poezisė, nė bodrumin
e njė tė menēuri qė asgjė sdi
as tė kujdeset pėr veten as pėr
njerėzit-
nė pamje tė parė gjithēka po vdes
nė kėtė mbretėri tė martesave tė vogla
tė interesit: qėndron vetėm
ēmenduria e pazė dhe pamjet e mykėzuara
qė nuk e njohin distancėn mes qėnieve
dhe reve
reve qė rrotullohen
ecejakeve tė trupit
gjurmėve tė njė virusi qė nuk pushon
sė kėnduari pėr pluhurin, kaq i lehtė
pėr tu fryrė. Bie shi. Shiu
mė kėrkon tė hesht.
144.
Studimi i vdekjes shpėton njerėzit,
thoshte Epikuri. Ende sdi
ētė bėj, studioj
fushat pėrreth, pjergullat,
mullinjtė dhe tė sjell mikja ime
njė tufė rigoni gjė mė tė mirė nuk kishin perėnditė
kur ishin perėndi. Rigon
dhe kristale me ngjyra
nė kėto duar qė ruajnė sekretin
e ajrit tė stuhishėm. Me atė tė pėrkėdhel
para se toka tė mė ofrojė
thesare tė tjera. Tė biesh kėshtu
ėshtė njė lloj sprove qė shpėton
atė qė spret asnjė shpėtim.
Kur trupat dashurohen
ngrihet njė tempull i padukshėm
ku shtėpijohet tėrbimi
jo vetėm prej vere
dehet njė burrė.
234.
Mbrohem nė hijen e virgjėr
tė detit, nė freskinė tėnde prej veze
horizontale-
mbrohem nė shkumėn e kripės,
kuptim tė lartė
tė ekzistencės sime, e konsideroj unė,
tė jetosh dhe tė zhvishesh nga dėshira,
nga ambicia
dhe tė dėgjosh, i braktisur nė diell,
ujin qė zbut
gurin e zemrės.
241.
Kur i afrohem detit
gjithēka mė ngjan e pranueshme.
Dallgėt janė gjethe qė shkojnė
drejt perfeksionit.
Perfekt ėshtė tė kesh durim tė madh
me kohėn-
edhe unė e kam kur dėgjoj
pulsin magjik tė gjithēkaje,
njė gjithēka formėzuar prej hijesh
qė zbut gurin e ndritshėm
qė ekziston brenda ēdo gjėje.
Duke kaluar stinė mė stinė
ecja zhvillohet qetėsisht,
mes detit dhe qiellit.
Dallgėt i shoh tė bien
dhe i dėgjoj nė rėrėn ku rri,
sikur gjithēka, nė varkėn e botės,
tė ishte det dhe dritė.
Prandaj jeta ime ėshtė e dendur
dhe antike si durimi
qė nuk pushon sė rinovuar
nė gjakun e gurit dhe tė zogjve.
327.
U ngrita nė agim.
E ujita lule buganvilin.
Bota nuk ėshtė mė si mė parė.
328.
I verbėr ėshtė epshi qė mė shpie brenda
teje, ku tashmė nuk je. Gjej vetėm
zbrazėtinė, hije tė boshta. Dėgjoj zogj
qė skėndojnė mė. Gjithēka mė dhemb
kur i kthehem trupit tim tė trishtė
qė, poshtė dritės parakalon yjet e fundit,
vdes.
Njė lule,
njė bletė mė pak,
njė jetė e humbur. I kthehem vdekjes,
emrit tjetėr tė nėnės, me shpresė
se diēka gjej nga gjėrat
e pėrjetshme, xhixhivallen ku hyri bota
qė vlen kaq pak. Atė qė i shpie
ēastet e jetuara nėn hijen e kėtyre pemėve,
nė njė ishull qė tashmė nuk ekziston.
Por kaosin, e dashura ime, indiferencėn,
si mund ta adhuroj?
338.
Kėtė mėngjes si lava sytė-
mendoja pėr ty.
*
A mund tė shkruaj ende poezi dashurie
nėse veshi yt gėlltitet nga goja ime?
Arti i dashurisė nuk mė duhet mė.
*
Njė zjarr bėhet dritė.
Papritur, hije.
*
Ka ditė ku vdes nga dashuria.
Nė tė tjerat, ndihem mė pak i dashuruar,
vdes pak mė shumė.
353.
Pėr kėtė kam lindur:
Tė jetoj brenda vdekjes dhe ajo nė mua.
Kamoes
I kėndoj shpeshtėsisė sė errėt
tė frikės sime. Tė ngrihem pa u shėruar
nga rėnia ėshtė torturė, por tė ngrihem
nuk mė mjafton. Tė jem i trishtė mė gėzon,
sepse njė fjalė e gėzuar mė thotė pėr dashurinė
qė ėshtė turbullim; kurse njė varg
krijon vdekjen me ngjyrim tjetėr.
363.
Zbres shpatin e brendshėm tė trupit tim
si njė kėngė e humbur, njė ritėm qė rilind nė mėngjes
dhe ndėrpritet nė burimin e dashur
por jam unė qė digjem dhe shpėrthej. Dashuria
ėshtė njė vend i ndritshėm ku ndonjėherė
dhembja rrėzohet si insekt, poshtė drita
mjafton dhe gurė qė ishin diamante
thėrrmohen para kockave tė tua
tė dobėta. Rrėndon si hekur
ajo qė ishte ujė dhe rrėshqet si ujė
guri qė ngjante i palėvizshėm. O shkollė e intrigave
dhe e lojrave qė paralajmėrojnė ethet e dashurisė,
o nostalgji pėr atė qė ka pirė verė mbrėmjeve dhe e ka humbur
shijen. Nė lėvizjen e trupit kėnga
tani shkon nė dallgė, tani hapon
nė plazhin e shkretė. Dhe ajo qė ishte zjarr dhe ngatėrrohet
me kėrpudhat e tokės
nuk rri mė shtrirė nga dashuria por vetėm
nė jubileun e vdekjes sė heshtur
rri pezull.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė Gazeta e Athinės, tetor 2008)
POEZI NGA RUSIA
Shqipėroi nga rusishtja Vangjush Ziko
A.S. PUSHKIN

A.P. KERN
Nuk e harroj ēastin magjik,
Pėrpara sysh mu shfaqe ti
Si njė vegim qė shkrep e ik,
Si bukuri qė vetėtit.
Nga pikėllimi i kapitur,
Nga zhurme kotė i shurdhuar,
Profili yt veē mė ka ndritur
Dhe zėri yt mė ka mikluar.
Kaluan vitet e stuhishme
Dhe ėndrre parė seē mu tremb,
Harrova zėrin e magjishėm
Dhe ėngjėllorin nurin tėnd.
Nė humbėtire errėsirė
Ditėt e mia u zvarritėn,
Pa frymėzim, pa njė deshirė,
Pa lote gas tė dashurisė.
Por ja, u zgjova pėrsėri,
Pėrpara sysh mu shfaqe ti
Si njė vegim plot me magji,
Si bukuri qė vetėtit.
Dhe zemra rreh nga mallėngjimi,
Dhe u ringjallėn pėrsėri
Dhe frymėzimdhe adhurimi
Dhe lote gas e dashuri.
M. J. LERMONTOV

* * *
Dal nė rrugė vetė, i vetmuar,
Nėpėr mjegull rruge shtruar hesht;
Flet me zotin heshtja e harruar,
Edhe ylli yllit po i flet.
Lart nė qiej shpalosur mrekullia!
Dheu fle mbėshtjellme kaltėrsi...
Pse mė vret kėshtu nė gjoks vetmia?
Cfarė pres a qaj unė njeri?
Nuk po pres asgjė fare nga jeta,
Smė vjen keq ējetova e ēpo le,
Dua veē i lirė dhe i qetė
Tė harrohem fare dhe tė fle.
Jo njė gjumė akull erė vdekje
Syte mi sdo desha tė mi mbyllė,
Por nė gjoks tė flinin hove jete,
Gjoksi im tė merrte thellė frymė.
Tėrė natėn veshin tė ma dhelte
Zėri ėmbėl, zėri dashurisė,
Lis i madh i mbushur plot me gjethe
Pėrmbi mua veē tė shushurisė.
F. I.TJUTCEV

DASHURI E FUNDIT
Kur shtyhet mosha, aq mė shumė
Na zbutet zemra e trishton...
Ndriēo, o drita jonė e lumtur
E dashurisė qė perėndon!
Po erret qielli ca nga ca,
Veē perėndimi feks aq thekshėm.
Ndriēo, o diell, ndriēo dhe ca,
Magji e mbrėmjes e pavdekshme.
Nė rrėmbat gjaku zė e ngrin,
Por zemra zjarrin se ka shuar...
O ti e fundit dashuri
Dhe e uruar dhe e trishtuar.
SERGEJ ESENIN

* * *
Shagane, asaman, Shagane!
Nga veriu unjam, tė kam thėnė,
Ti se di thekrėn tonė si fle
Dallgėzuar nėn dritėn e hėnės.
Shagane, asaman, Shagane.
Sepse jam nga veriu, prandaj,
Sepse hėna andej ėsht'e madhe,
Hapėsira rjazane pa skaj
Ia kalon bukurisė shiraze,
Sepse jam nga veriu, prandaj.
Ti se di atė fushė, o shpirt.
Kėta flokė nga thekra i kam.
Po tė duash, mbėshtilli nė gisht,
Nuk mė dhembin ata, jo, aspak.
Ti se di atė fushė, o shpirt.
Shiko flokėt e mi, ta dish
Ējanė dallgėt e thekrės nėn hėnė.
Qesh, e dashur dhe flokėt mi prish.
Veē mos zgjo njė kujtim qė kam lėnė
Nėpėr dallgėt e thekrės me hėnė.
Shagane, asaman, Shagane!
Nė veri larg njė vajzė kam lėnė,
Porsi ty ėshtė yll edhe hėnė.
Mbase zgjohet dhe gjumi se zė...
Shagane, asaman, Shagane.
O. E. MANDLSHTAM
* * *
Sa na pėlqen tė jemi hipokritė
Dhe tė harrojmė shumė shpejt.
Nė fėmini ne vdekja na zė pritė
Mė shpesh se sa kur jemi pleq.
Fėmija i pėrgjumur preket lehtė
Dhe pjatėn me ushqim se prek.
Por unė, qė nė botė jam i vetėm
Kujt tia var buzėt porsi derr.
Nuk dua tė pėrgjumem porsi peshku
Pėrfund liqenit nė kllapi,
Por vojtje dhe telashe do tė desha
Ti zgjidhja vetė nė liri
BORIS I. PASTERNAK

HAMLETI
Salla heshti. Drejt nė skenė dola.
Nė mandallke derės u mbėshteta.
Po e ndjej nga larg unė jehonėn
Qė dėrgon ky shekull i paqetė.
Errėsire natės mė vėshtron
Me sytė mbėrthyer nė dylbi.
Ati im, tė lutem, mė dėgjo:
Kėtė gotė mos mė lerta pi.
Qėllimin qė ke e adhuroj,
Nuk i shmangem rolit tė caktuar.
Dramė tjetėr sot po pėrjetoj,
Lemė kėtė dramė qė ta luaj.
Une di, vendim tjetėr sdo ketė,
Smund tė shmangem kurrė nga ky skaj,
Jam i vetėm, rrotull farisejtė
Jetėn ta jetosh sėshtė kollaj.
M. I. CVETAJEVA

* * *
Sa mė pėlqen qė ti svuan pėr mua,
Sa mė pėlqen qė nuk vuaj pėr ty,
Qė globi rrotullohet pa pushuar
Dhe ne mė kėmbė mbahemi te dy.
Sa mė pėlqen qė veten e pėrmbaj,
Nuk bėhem qesharake dhe e belbėt,
Nuk skuqem e nuk zė tė qaj
Kur prek kalimthi mėngėn e xhaketės.
Dhe mė pėlqen kur ti nė syte mi
Njė tjetėr pėrqafon fare i qetė,
Mallkimin e skėterrės mos ma ndill
Qė ty unė stė puth siē dua vetė.
Qė emrin tim as ditėn e as natėn
Kjo buza jote sdi ta pėrkėdhelė,
Qė kurrė sdo ta marrim tok uratėn,
Kurorė ne nė kishė s'do tė vemė.
Me gjithė zemėr ju falėnderoj
Qė ju mė dashuroni pa e ditur,
Pėr netėt qė e qetė i kaloj,
Shėtitjet qė ne si kemi shėtitur,
Takimet qė takime ju si quani,
Qė dielli sna ka parė tok tė dy,
Pėr atė:qė ju pėr mua, ah, nuk vuani,
Qė unė svuaj, ah, fare pėr ju.
EUGJEN EFTUSHENKO

PERSE KESHTU
Kur nė anije po kėrkonte
Radisti valet kuturu,
Zėri njė gruaje kumbonte:
Pėrse kėshtu? Pėrse kėshtu?
Dhe akullnaja njėratjetrėn
Me zhurme krismė po e shtyn,
Dhe pėshpėrisin me potere:
Pėrse kėshtu? Pėrse kėshtu?
Dhe bli i madh kapur nė rrjetė
Me shatėrvane gjakut blu
Pėrplaset, hidhet e kėlthet:
Pėrse kėshtu? Pėrse keshtu?
Dhe dallge tij e turbulluar
Varkėn pėrplas edhe e mbyt,
Klith peshkatari i hutuar:
Pėrse kėshtu? Pėrse kėshtu?
Dhe unė ty tė tradhėtoj
Si maskara e si njė pusht,
E ti mė lutesh, mė vėshtron:
Pėrse kėshtu? Pėrse kėshtu?
E tjetėrsuar, e egėrsuar
Si njė armik mė sheh ashtu,
Mė kot tė lutem i penduar:
Pėrse kėshtu? Pėrse kėshtu?
Shpirti me shpirt, popull me popull
Mes errėsirės qė i mbyt,
Thėrresin botės rretherrotull:
Pėrse kėshtu? Pėrse kėshtu?
J. A. BRODCKI

* * *
M. V.
Ēi duhet ēudisė? Njė gunė ēobani
Sot, pakėz kripė, njė grusht trahani,
Njė doēkė qiell nga qielli pa skaj
Ti shtohet ditės qė vjen pas saj.
Dhe ngjan kjo ēudia! Mbi tokė zbret
Dhe ruan, patjetėr, adresėn e vet,
Synimin e saj ajo e pėrmbush:
Nė shkretėtirė gjendet dikush.
Nė ik nga shtėpia, ti mos harrosh,
Yllin e ndiz qė tė ndritė ai,
Tė ndritė botėn qė mbeti bosh
Dhe tė tė ndjekė nė pafundėsi.
Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
(Botuar nė Gazeta e Athinės, qershor 2008)
POEZI NGA ANGLIA DHE SPANJA
JAMES FENTON

James Fenton u lind mė 1949 nė Lincoln, nė Angli,. Eshtė gazetar, kritik teatri, reēenzent dhe korrespondent lufte. Prej vitit 1994 deri mė 1999 ka qenė Profesor i Poezisė nė Oksford.
JASHTE RREZIKUT
Zemėr jepu, firmose dorėzimin,
si pemė pranoje zhveshjen.
Mėso sesi gjethnaja mėson tė bjerė
dhe pėrvidhju rrezikut, pėrvidhju e dashur.
Ajo qė i pėrket brymės dhe shkrirjes sė akujve
dhe dimri mė i thellė smund tė tė plagosin.
Ajo qė i pėrket erės dhe shiut
ska rrezik tė kthehet nė furtunė.
Pasioni xheloz dh nevoja e egėr
tradhtojnė zemrėn qė i ushqen.
Por ajo qė i pėrket dheut dhe vdekjes
nuk pėrbėn rrezik pėr diellin.
Kam qenė i egėr, e kam patur gabim-
vėshtirė ta thuash, vėshtirė ta dish.
Ti nuk mė pėrket.
Tashmė sje mė nė rrezik-
I je pėrvjedhur erės,
I je pėrvjedhur dallgės,
I je pėrvjedhur zemrės,
tė gjithave, tė gjithave rreziqeve tė dashurisė.
PERCEPTIMI
Hardhuca nė mur, thith,
heshtjen e papritur qė vjen
nga pylli, mė thonė se e kam humbur
perceptimin e sė mirės.
E di, ėshtė e bukur kjo lule,
kėshtu mė dukej deri dje.
U hap si njė pėllėmbė ngjyrė
gjaku dhe skish mė tė bukur.
E di, ajo punė ėshtė e bukur,
njė luks, njė e mirė.
Me punė do ta zhdukja
vetminė.
E bukur ishte vetmia
kur isha i sigurtė pėr forcėn time.
Besoja se ishte njė mjet
pėr tu rritur, por e kisha gabim.
Hardhuca lėviz me hedhje.
Nė pyll zogu mallkon.
Lulja rimbillet si njė grusht.
Perceptimi zhgėnjehet.
PER ANDREW WOOD
Ēfarė duan nga ne tė vdekurit
qė shikojnė nga shpella e tyre?
Duan tė qajmė pėrjetėsisht?
Duan tė na luajnė mėndsh,
duan tė shkatėrrohemi apo
tė na gjejnė tė mbytur si skllevėr
tė ndonjė perandori antik?
Asnjė nga miqtė e mi tė vdekur
nuk ishte perandor, as shije
ekstravagante nuk kishte dhe
asnjė nga ata ishte kaq hakmarrės,
qė tė donte konsumimin e miqve tė tij,
tė konsumoheshin prej dhimbjes,
tė shkatėrruar dhe tė shpėrfytyruar.
Mendoj se tė vdekurit duan qė ne
tė qajmė pėr ato qė kanė humbur.
Mendoj se meqė na dinė qė jemi
ende kėtu, i turbullon mė shumė nga gjithēka.
Por koha atje, do ti gjente dorėlėshuar,
duke u marrė mė pak me veten.
Dhe koha do ti gjente bujarė atje,
siē ishin njėherė e njė kohė,
ētjetėr mund tė donin nga ne
nėse jo, njė vend nderi nė kujtimin tonė,
njė dhomė tė veēantė, njė fron tė shenjtė,
privilegje dhe famė?
Dhe kėshtu tė vdekurit do tė pushonin
tė na ankoheshin dhe ne do tė armėpushonim,
do tė bėhej njė pakt mes miqve tė vdekur
dhe atyre tė gjallė.
Ajo qė duan miqtė e vdekur nga ne
ėshtė miqėsia me tė gjallėt.
KAM PARE NJE FEMIJE
Kam parė njė fėmijė me flokė argjendi.
Atje do tė tė shpie nėse mė rri pranė.
Shtrėngoma dorėn.
Mos u shkėput.
Fushat janė tė minuara dhe fryn erė e ftohtė.
Era shpupurit flokėt e tua tė argjendta.
Lumi Azzurravena shkon larg dhe thellė.
Degėt krisin dhe hijet vallėzojnė.
Shtrėngoma dorėn.
Ndiqe monopatin.
Tė minuara janė fushat dhe hėna rri nė qiell.
Kam parė njė fėmijė qė sfle mė.
Kam parė njė fėmijė tė plakur nga dhembja.
Shtrėngoma dorėn.
Qėndro me mua.
Tė minuara janė fushat nga ata qė sna duan.
Thuamė qė do tė mė jesh pėrsėri mik.
Larg thirrjes sė gjakut
kam parė njė fėmijė tė dalė nga balta.
Shtrėngoma dorėn.
Shtrėngoma zemrėn.
Tė minuara janė fushat, e errėt ėshtė hėna dhe i plotė
ėshtė lumi Azzurravena.
Nga larg zemėrdredhur
kam parė njė fėmijė bėrė copash.
Je ti?
Jam unė?
Tė minuara janė fushat dhe e gjatė ėshtė nata.
Qėndromė afėr kur tė rifillojnė tė shtėnat.
LUIS PIMENTEL
(Njė nga poetėt mė tė rėndėsishėm spanjollė tė shekullit tė 20-tė)

Luis Pimentel, u lind mė 1895 nė Lugo, Spanjė. Eshtė njė nga poetėt mė tė rėndėsishėm spanjollė tė shekullit tė 20-tė. Kur ishte student mjekėsie nė Santiago de Kompostela dhe mė pas nė Madrid hyri nė kontakt me botėn intelektuale tė kryeqytetit, nė tė cilėn do tė njihet edhe me ata tė rinj qė do tė formonin gjeneratėn mė tė famshme dhe tė pasur poetike tė letėrsisė. Poezia e tij nxjerr nė pah misterin e mikrogjėrave, duke identifikuar pėrreth tyre mrekullinė e vėrtetė tė botės; gjuha e pėrdorur prej tij i riemėron gjėrat duke na bėrė tė shijojmė njė tjetėr ekzistencė jetėsore.
LUTJE QE ZOGU MOS TE VDESE
Zot, pėrse nga afėr njė zog
mund tė ngjajė njė pėrbindėsh?
E mbaj ndėr duar dhe dridhet prej frikės.
Ngjan sikur ėshtė zemra ime.
Tmerrohem, sepse mund ta vras
kėtė lule tė gjallė dhe tė ngrohtė,
duke bėrė tė dalin nga goja e tij
tė gjithė mėngjeset terse.
Pėrse njė zog ėshtė gjithmonė njė gjė e re pėr ne?
Zot, pėrse nė duart tona pėrpėlitet krimi?
NE MORG ESHTE NJE FEMIJE
Tashmė iku ministri i Zotit
-vizitė rrethane
ėshtė trupi i tij mbushur rutina.
Besoje, se ti ishe njė zilkė
dhe vdiqe, duke lozur me shiun.
Morgu ėshtė shumė i madh pėr ty.
Dhe mbajtėsja e zezė.
Dhe hija jote.
Dhe heshtja e ēimentos sė lagėsht.
Ti dhe unė pėrjetėsisht jemi kuptuar.
Deri kėtu arrin njė kėngė e plagosur
qė bie dhe na ngre.
Arrin nga misteri i indiferencės
nė lum, poshtė bredhave,
ku varkat e lidhura
vigjilojnė yjet qė duan tė mbyten.
Qyteti nuk di gjė pėr kėtė
dhe nė trupin tėnd ka ngelur ende
njė dritė e zbehtė qė ndriēon morgun:
vdekjen qė lėpin faqet
me diēka shumė serioze.
Por ekzistojnė akoma nė sytė e tu
tė vegjėl kopshte tė lulėzuar
pėrmes tė cilėve kėmbėt e tua,
hija jote e vogėl.
nuk vrapuan kurrė,
Me mua je,
me duart e mbyllura, tė shtrėnguara,
duke mos dashur ta lėsh tė lirė kėtė ēast heshtjeje
qė tė ēon larg botės.
LOJE E TRISHTE
Ai vogėlush
u nxirrte sytė
zogjve;
dhe i pėlqente ti shihte
kur u dilte ajo gllėnjkė
ajri dhe drite,
mėngjeseve tė lagėshta
mjegulluese.
Pastaj i hidhte
tė fluturonin
dhe qeshte kur i shihte
tek pėrplaseshin nė gardhin
e shtėpisė sė tij
me njė zhurmė
shumė tė trishtė.
...........................
U rrit dhe ėshtė njė nga ata.
DHE KURRE NUK TE TAKOVA !
Njė tjetėr ditė qė vdes
pa luftė, nė qytet.
Dhe kurrė nuk tė takova!
Ngrija gurė tė rėndė.
Mbaja nė duar,
zogj tė trembur dhe insekte tė ftohtė.
Dėgjoja shpirtin tim
nė shelgjishtė dhe nė det.
Prita agimin
pėr tė studiuar kalimin
qė ēon nė fillimin e ditės.
Dhe kurrė nuk tė takova!
Njė mėngjes tė ndritshėm
pashė nėnėn
tė shpalosė nė erė flokėt
kėtė pluhur tė artė
margaritarėsh dhe fildishi.
Dhe pashė qė drita
nė gjinjtė e saj
kėndonte madhėshtinė e ditės.
Dhe kurrė nuk tė takova!
Vėshtrova nė sytė e sė dashurės.
Pėrse qenkan bosh kopshtet e saj?
Me ngulm tė kėrkoj
nė kėtė ditė qė vdes ngadalė nė qytet.
SALLE OPERACIONI
Pa peshė rrėzohen zėrat
nė qetėsinė e natės
dhe mbėrrijnė si njė varkė pa drita.
Dėgjohet njė i vdekur,
atje, nė morg,
si njė gur qė bie nė errėsirė.
Veshje punėtorėsh, tė lodhura dhe tė pista
dhe njė orė qė rreh fort mes tyre.
Dėgjohet njė zhurmė ēelėsash dhe kryqėzimesh.
Nata heq pantoflat e shurdhėta.
Agimi hapon zbathur,
me kėmbėt e tij tė mavijosura.
Pėrgatiti dhe pėrshtati Hiqmet Meēaj
(Botuar nė Gazeta e Athinės, maj 2008)
POEZI NGA IRLANDA (e veriut)
SEAMUS HEANEY
(Nobel pėr letėrsi 1996)

Seamus Heaney u lind mė 1939 nė Castledawson, Irlandė e Veriut. Fėmija i parė i njė familje prej nėntė fėmijėsh. Me njė bursė tė dytė studimi frekuenton Universitetin Queens tė Belfastit. Mė 1962, pasi merr doktoratė nė Literaturė, fillon tė japė leksione pranė Kolegjit St Jozef tė Belfastit. Nga viti 1982 deri mė 1987, pranon ftesėn pėr tė dhėnė leksione katėr muaj nė vit si Poet i Ftuar nė Universitetin e famshėm tė Harvardit. Mė 1989 deri mė 1994, Seamus Heaney ka qenė Profesor i Poezisė nė Universitetin tjetėr tė famshėm tė Oksford-it. Aktualisht ndodhet nė Harvard, pėr njė semestėr nė vit si Boylston Profesor i Retorikės. Nė vitin 1996 Seamus Heaney-it iu akordua ēmimi Nobel pėr pėrmbledhjen poetike: The Spirit Level. Aktualisht jeton nė Dublin.
NDESHKIM
Ndiej shtrėngimin
e kapistrės nė qafėn tėnde,
erėn nė gjoksin
e zhveshur.
Ti bėn thithkat
perla qelibari,
shkund strukturėn e brishtė
tė brinjėve tė tua.
E shoh trupin tėnd tė mbytur
nė moēal,
gurin e rėndė,
rrėnjėt dhe degėzat lundruese,
kėtu poshtė mė parė
ishte njė fidan i bulėzuar
i sapodalė nga balta-
kocka lisi dhe tru nė vozė,
koka e rruar
e ngjashme me kallamin e misrit,
sytė e lidhur me njė cohė tė ndyrė,
nė thithka njė unazė
pėr tė varur kujtimet
e dashurisė.
Njė tradhti e vogėl martesore
para se tė tė ndėshkonin.
flokėt tė verdhė si ari,
ishe e zbehtė dhe fytyra jote
e llangosur me katran ishte e bukur.
Viktima ime e mjerė,
gati tė dashurova,
ma kishe hedhur gurin, e di,
gurin e heshtjes.
Jam udhėtar i zoti
i dallgėve tė errėta dhe tė shfaqura
tė trurit tėnd, tė telajos
sė gėrvishtur tė muskujve tė tu
dhe tė gjitha kockave tė tua,
unė qė qėndroja i heshtur
kur motrat e tua tradhtare
tė llangosura me katran
qanė pėrgjatė kangjellave,
unė qė duhej tė isha bashkėfajtor
i dhunės sė civilizuar,
kuptoj ndėrkaq tė pėrpiktėn, fisnoren
dhe intimen gjakmarrje.
FRUT I ĒUDITSHEM
Ja koka e vogėlushes e ngjashme
me njė kungull tė zhvarrosur.
Ka fytyrė rrumbullake, lėkurė ngjyrė
kumbulle zemėrkuqe, dhėmbė si thelpinj.
Kanė copėtuar fierin e lagur tė flokėve tė saj,
duke lėnė ajrin
ti prekė bukurinė e egėr.
Thesar prej dylli nė prishje;
hunda e thyer, e zezė si njė plis,
kokėrdhokėt e syve puse minierash tė vjetra.
Diodorus Siculus rrėfehem.
Tu qetėsoftė dalėngadalė shpirti:
vogėlushe e tmerrshme kokėprerė
e vrarė, e harruar, e paemėrt,
qė fikson errėsirėn dhe bekimin,
qė fikson gojėshqyer
atė qė filloi ti ngjante adhurimit.
PRERESIT E FARERAVE
Ngjajnė qindra vjet larg, Breughel:
po ti afroj nė kuadėr do ti njohėsh.
Qėndrojnė nė gjysmėrreth poshtė hendekut
pas njė treguesi ere:
janė prerėsit e farėrave. Sythat e rinj
tė kėrcenjve dalin jashtė
patateve tė zhytura nė kanistėr.
Kanė kohė pėr tė vrarė, nuk nxitojnė.
Secila thikė e mprehur
ndan mė dysh me dembelizėm
ēdo rrėnjė qė ribie nė pėllėmbėn e dorės
me njė ndriēim tė lėbyrtė
dhe pikėrisht nė qendėr, njė filigran tė errėt.
Oh, veshje fshatareske! Nėn hije tė gjineshtrave
qė i verdhėzojnė, formojnė njė zbukurim
atje tej, bashkė me ne, me anonimitetet tona.
SHEN KEVIN-I DHE MELLENJA
Ishte Shėn Kevin-i dhe mėllenja.
Shenjti rri nė gjunjė brenda qelisė sė tij
me krahė tė shtrira, por qelia ėshtė e ngushtė
kėshtu qė duhet tė varė pėllėmbėn e ngrirė
si njė tra qendror jashtė dritares,
qė mėllenja tė pushojė atje
pėr tė rregulluar dhe vendosur ēerdhen.
Kevin mban me kujdes nė pėllėmbė
vezėt e ngrohta, gjoksin, kokėn dhe kthetėrzat,
pėr tė zbuluar lidhjen me rrjetėn e jetės shekullore,
duhet tė mos lėvizė: tė mbajė dorėn tė shtrirė
si njė degė nė shi dhe nė diell pėr javė tė tėra
derisa lindja tė mos e ēajė lėvozhgėn dhe tė fluturojė.
Dhe meqė e gjithė historia ishte e trilluar,
imagjino sikur ti je Kevin-i. Si tė duket?
Harroje veten ose ankthin e vazhdueshėm
nga qafa deri tek krahėt nė dhimbje.
I ke gishtat tė ngrira? I ndien ende gjunjėt?
Apo ndoshta, boshllėku i errėt i pėrtejvarrit
hapi njė rrugė brenda teje? Ikėn larg me mendje?
Apo ėshtė refleks i tejdukshėm nė lumin e thellė tė dashurisė,
Puno dhe mos kėrko shpėrblim, kjo ėshtė lutja e tij.
I gjithė trupi reciton njė lutje,
sepse ka harruar vetveten, ka harruar mėllenjėn,
i vetėm nė breg harron edhe emrin e lumit.
Pėrmbys trungun dhe ajo qė ndodh
ėshtė njė muzikė qė nuk do ta kishe
shpresuar ta dėgjoje. Gjatė trungut tė tharė
tė kaktusit rrjedhin ujėra, katarakte, rrebeshe.
Kalon si njė tub uji, pastaj e shkund sėrish lehtėsisht
dhe ja njė ngadalėsim pėrshkon shkallėt e saj
si nė njė ulluk tė tejmbushur. Nė vazhdim,
njė tufė pikash nga gjethe tė spėrkatura,
lagėshti e butė bari dhe luleshqerrash;
pastaj mijėra xixėllima si fėrfėllimė ajri.
Pėrmbys edhe bastunin. Ajo qė ndodh
nuk ėshtė mė pak nga ajo qė ka ndodhur,
dy, dhjetė, mijėra herė mė parė.
Ērėndėsi ka nė e gjithė muzika qė pėrēon
ėshtė njė rėnie guralecėsh
dhe farėrash tė thara gjatė njė trungu kaktusi!
Je si njė njeri i pasur i mirėpritur nė parajsė
nėpėrmjet timpanit tė njė pike shiu. Dhe tani
dėgjo prapė.
DUKE U RRESHTUAR
Pesha 56 libbra*. Masė e ngjeshur hekuri
e mohimit; e shkrirė dhe e shėnuar,
e aftė pėr tu ndarė, njė levė e shkurtėr
si dorezė, e trashė si njė trung.
Peshė katrore nė dukje e padėmshme,
derisa nuk provon ta ngresh, pastaj
kėrcitje eshtrash, forcė jetėshkatėrruese.
Kuti e zezė graviteti, stampė
e palėvizshme, rrėnjė e ngulur fortė e peshės sė vdekur.
Megjithatė provon ta ēekuilibrosh,
me njė peshė tjetėr tė vėnė mbi njė peshore
-njė peshore e mirėekuilibruar, e vaisur rishtazi-
dhe ēdo gjė dridhet, shpėrndahet nė dhėnie dhe marrje.
Dhe nga kjo mblidhen lajmet e mira:
ky princ i mbėshtetjes, i figurės sė mirė,
tė japėsh ndihmė duke u zbilanēuar me atė
qė pėr tė tjerėt ėshtė e pa tolerueshme,
duke duruar ēdo gjė qė pėrmbahet dhe pranohet
kundėr vendimit tonė mė tė mirė. Vuajtja
pasive e bėn botėn tė rrotullohet.
Paqja mbi tokė, njerėzit me qėllime tė mira: gjithēka
sjell mirėsi pėrderisa mban ekuilibrin,
pjata avullon qetėsisht dhe ankthi i engjėllit
pėrzgjatet deri nė njė shkallė mbinjerėzore.
***
Dy anė nė ēdo ēėshtje, sigurisht, sigurisht...
por ēdo herė, tė rreshtohesh ėshtė e vetmja gjė
qė mund tė bėsh, por duhet bėrė pa
u shfajėsuar apo keqardhje.
O Zot, duhej dhėnė njė goditje
dhe njė goditje e thatė do tė tė ēmendte nga inati,
mu pėrgjigje se ishte mendja e tij e ngushtė
dhe zotėsia ime qė fitova lojėn e parė.
U pėrmbajta kur duhej tė sulmoja brenda
dhe humba (pėr fajin tim), ironinė.
Njė kavaleri e gjitha jashtė pozicionit, o plak.
Nė kėtė pikė, vetėm njė goditje poshtė brezit lan turpin.
*njėsi matėse
Pėrgatiti dhe pėrshtati Hiqmet Meēaj
(Botuar nė Gazeta e Athinės, shkurt 2008)
LUIS GARCIA MONTERO

Luis Garcia Montero u lind nė Granada tė Spanjės mė 1958. Kreu studimet pėr filozofi dhe letėrsi nė Universitetin e Granadės, ku u doktorua mbi njė tezė pėr poetin e madh spanjoll Rafael Albertin me tė cilin filloi tė ketė njė miqėsi tė madhe. Montero ėshtė njė nga poetėt mė tė rėndėsishėm tė poezisė sė sotme spanjolle, aktualisht ėshtė profesor i filologjisė spanjolle nė Universitetin e Granadės. Konsiderohet si njė poet prestigjioz, tė cilit i janė dhėnė shumė ēmime tė rėndėsishėm, si ēmimi: Federiko Garsia Lorka, Ēmimi i Sevilies, Ēmimi Loewe, Ēmimi Kombėtar i Poezisė, mė 1995. Nė vitin 1999 iu dha Ēmimi Servantes, vlerėsimi mė i lartė nė letrat spanjolle. Ka botuar ndėr tė tjera vėllimet: Trishtim 1980, Kopshti i huaj 1983, Ditar i komplikuar 1987, Shtėpi tė ndara 1994 dhe mė 1998 Poezitė e plota.
Pėrktheu Ben Meēe
Bolonjė
NDALESĖ NĖ BARAJAS
Personazhe tė ēuditshėm,
pleq me valixhe e tėrė dinjitet,
tė rinj qė mėsuan
thepėzimin e ngashėnjimit
nė mėnyra e vende tė ndryshėm,
faunė kėmbėzbathur, e pacipė,
qė fle mbi kolltukėt
e aeroportit.
Afėr xhamave
retė dhe pista e uljes derdhin
helm romantik mbi modernizmin
ku secili pret nisjen e vet.
Haretė, nostalgjitė, vetmitė,
lodhje tė kėsaj bote.
T'i huazoj para pėr taksi
mė kėrkon njė burrė gjithė dhimbje,
ka humbur plaēkat kėtė mėngjes
duke u kthyer nga Parisi.
Ma tregon si ndodhi.
E shoh tek largohet,
mes udhėtarėve tė tjerė.
Nė ekranet elektronikė
vendoset fati ynė,
rrahin krahėt e lodhur, emra qytetesh tė ēuditshėm.
Vėshtron retė e mė nė fund largohet
nė kėrkim tė ishullit tė tij
ku kimia dhe vdekja rezultojnė natyrore
ndėrsa palmat e larta janė prej plastike.
POHIM
Tė udhėtosh nėpėr rrugė dytėsore,
mė afėr peisazhit,
plepash tė verdhė e tokės sė lagur,
makina tek ecėn ngadalė mbi njė urė.
Pohim i mundshėm
qė tė ofron koha
pėr tė humbur brenda vetes,
sepse bota me gjithė qytetet e saj
ėshtė pėrherė nė vendin ku ndodhemi ne,
i vetmi trėndafil i erėrave,
i vetmi port ku mund tė zbarkosh.
Kėtu, ndėrmjet meje dhe teje,
ndėrmjet plepave dhe lumit,
drita e vjeshtės jeton
me qetėsinė e kujtimeve,
nuk i duhet pasaporta
pėr tė hyrė e dalė
nė zemrėn tonė.
POETIKĖ
Lumė i tharė, heshtje
qė rrethon derėn e shtėpisė time.
Nė shtratin e gurėve moēalorė
ngrihet bari,
shfaqen sende befasuese,
botė tė paemėrta,
jetė qė ngatėrrohen me vdekjen.
Por ka mbrėmje tė dykuptimta qė mė shpien
deri te shtrati i lumit,
e ndėrmjet zejeve rrjedh
uji i imagjinuar prej dritės
qė na konsumon.
Kushedi
,
ndoshta pėr kėtė arsye,
dikush mbolli pemė pėrballė,
erdhėn buzė tė rinjsh,
stola tė njerėzuar nga hijet.
E mbi shtresėn e gurėve fluturojnė mbrėmjeve
zogj dhe shikime,
fytyra tė vetmuara qė ndjekin njėra-tjetrėn nėpėr ujra,
duke kėrkuar njė kohė tė gjallė e tė palėvizshme,
njė kujtesė
ku tė mbėshteten.
Unė nuk tė kam borxh asnjė puthje,
doja vetėm tė tė kushtoja kėtė vjershė.
GRATĖ
Mėngjes periferie,
autobusi i afrohet stacionit.
Bėn ftohtė rrugėve, ėmbėlsisht,
gati si njė rizgjim pranveror,
i njė qyteti qė nuk ka hyrė
akoma nė tė nxehtė.
Nga vendi im shikoj gratė,
me sytė e pėrgjumura e veshjet pa lustėr,
nė kėrkim tė orarit tė punės.
Hipin duke lėnė zbuluar,
nėpėr xhamat e mbėshtetėseve
lajmėrime trupash
e ndėrresash intime.
Vajzat na shohin nė sy
nga mbretėria e pėrkryer e fotografisė sė tyre,
pa orare, pa ngut,
tė turpshme si njė ėndėrr e nxirė nga dielli.
Unė zbres te tjetri, pėshpėris.
Mė mallėngjen kujtimi
i lėkurės tėnde tė bardhė e tė trishtė,
pėrulėsia miqėsore e natės tėnde,
dora
qė harrove mbi dorėn time,
duke dalė prej dushit,
vetėm pak mė parė,
ndėrsa unė kundėrshtoja tė ngrihesha.
Tė uroj ditė tė mbarė,
fati tė kėrkoftė
nė shtėpinė tėnde tė vogėl e tė rregullt,
jeta tė trajtoftė denjėsisht!
ADONIS
(Njė nga poetėt e gjallė mė tė rėndėsishėm arabė)

Adonis u lind mė 1930, ėshtė libanez me origjinė siriane (emri i tij i vėrtetė ėshtė Ali Ahmad Said Esber) jeton e punon pėr rreth njė dhjetėvjeēar nė Paris, ku i janė botuar nė gjuhėn frėnge disa nga librat e tij poetik mė tė rėndėsishėm. Eshtė pėrcaktuar si njė nga poetėt e gjallė mė tė rėndėsishėm arabė, ka qenė protagonist qė nga vitet 50 i ndryshimit dhe rinovimit tė poezisė arabe bashkėkohore. Vij nga njė tokė nė tė cilėn poezia ėshtė si njė pemė qė pėrkujdeset mbi njeriun dhe nė tė cilėn poeti ėshtė ai qė e kupton ritmin e botės.
NUK ESHTE YLL
Nuk ėshtė yll as frymėzim profeti
nuk ėshtė fytyrė qė rri poshtė hėnės.
Ja ku avancon si njė ushtė pagane
duke pushtuar vendet e bashkėtingėlloreve
duke shpėrndarė gjakun e tij
duke ia treguar diellit plagėt.
Ja ku ėshtė duke veshur lakuriqėsinė e gurėve
duke ua kthyer lutjen shpellave.
Ja ku ėshtė duke pėrqafuar tokėn e butė.
TOKA E FSHATIT TIM
Dora e universit shfleton ende
historinė e tokės sė fshatit tim
e sjellė nga dielli dhe kur horizontet e tij
mbyllen, ajo hap tė sajat.
E konservoj e skalis nė gjakun tim
dhe nė gojė mė mbijnė, pllaja dhe gurė
qė i ēoj nėpėr botė,
mesazh qė tė padukshmen zbulon.
Toka e fshatit tim... nė ndėrgjegjen tėnde isha
intimiteti yt, konfidenca jote
ėshtė plazmuesi im ēdo tė isha unė
nėse nuk do tė isha, krijuesi yt i vetėm?
AGIM
Dielli yt ėshtė nė artikulimet e mia
si bora, si zjarri ngrihem
kur perėndon
dhe kur perėndoj ngrihet.
O mėrzi qė lind nė rrugėn time.
O ag, shoqėruesi im.
BARBARA PUMHOSEL

Barbara Pumhosel u lind mė 1959 nė Neustift bei Scheibbs, Austri. Eshtė laureuar nė Gjuhė e Letėrsi tė huaja nė Universitetin e Vjenės. Pas punėve tė shumta nė Britani tė Madhe dhe Francė, qė nga viti 1988 jeton nė Firence.
NISJA
Nė radio dikush
fliste pėr kopshte imagjinare,
me bretkosa tė vėrteta brenda tyre,
ndėrsa ajo nisej,
duke lėnė tė binte
ēdo herė nga njė fjalė,
siē bėnin Hänsel-i dhe Gretel-i,
pėr tė rigjetur njė ditė,
rrugėn pėr nė shtėpi
dhe kundėr ēdo logjike
ecte duke shpresuar,
qė dikush do ta gjente
edhe pse kjo do tė thoshte
tė humbje pėrgjithmonė.
KONTRAPUNKT
Nė mendje grimcėzohen
pllaka akulli mbi gurė tė verdhė sulfuri,
imazhe qė arrijnė nga pėrtej kufijve
shndėrrohen nė fjalė dhe qė atėherė,
njė cingėrimė tymoste pa oksigjen,
kamxhikonte shkurret dhe thyente rrugicat qė
tė ēonin tė gjitha nė njė drejtim,
duhet tė kem ėndėrruar njė version tė ftohtė
tė ferrit mendova se nuk mund ta shpjegoj ndryshe
atė shpėrthim tė papritur gėzimi.
MORGU
Ishte e pazonja
nė gjallje.
Asnjeri se imagjinonte
ēmund tė bėnte.
Ishin karakteristikat
e fytyrės sė saj prej tė vdekure,
qė i transmetonin tė huajit
njė imazh nė lėvizje,
pėrplasje tė lehta krahėsh,
konturimin e njė vije
tė ngritur nė hark,
qė largohej
duke lėnė nė ajėr,
njė pėrpjekje tė fundit
komunikimi vagullues.
KTHIM PROVIZOR
Kurrė mė lotė nė poezi,
shi, det dhe mbi tė gjitha,
kurrė mė dėborė tė bardhė, tė virgjėr,
lamtumira tė bėn dėm,
u duken aq tė bukura nė pamje tė parė
fjalėt e pėrdorura shumė
tė gjithė atyre qė si unė
mbėrthehen
nė ēdo trung, nė ēdo lule plastike
nė mungesė tė fijeve tė barit,
pėr tė larguar momentin
e imazheve tė brendshme, tė jashtme
qė mbėrrijnė pa filtėr, pa mėshirė
tė shkrira njėra me tjetrėn,
(mbi tė gjitha mos i mbyll sytė),
projektohen nė murin e shtėpisė pėrballė
dhe mė fiksojnė,
pėrmes tendės gjysmėtransparente,
me dardhat e stilizuara,
me fikun poshtė dritares, qė reziston
pa ujė prej tre ditėsh
dhe gjithė apartamenti ėshtė komplet bosh.
MEDBH MCGUCKIAN
(Njė nga zėrat mė tė rėndėsishėm tė poezisė moderne irlandeze)

Medbh Mcguckian u lind mė 1950 nė Belfast, Irlandė e Veriut. Eshtė autore e shumė vėllimeve poetike, ėshtė pėrcaktuar si njė nga zėrat mė tė rėndėsishėm tė poezisė moderne irlandeze. Medbh McGuckian, pėrpiqet tė realizojė lidhje tė paparashikuara mes sintaksės dhe hapėsirave perceptuale, i ndėrton tekstet me ngjyra tė errėta, qė hap pas hapi, e ēojnė lexuesin nė territorin e njė lirizmi mrekullues.
TULIPANE
Tulipanėt nga droja nuk i kam prekur
pėr njė kohė tė gjatė, mekanizma
tė mbrojtjes pėr tė fshikulluar shiun
qė kėrcen nėpėr gotėzėn
e trungut, megjithėse nuk ėshtė
njė ėndėrr rinore dashurie, njė forcė mendimi
pėr ta mbyllur dyfish
dhe dėrguar me anė fishkėllimash,
ose pėr tė rifituar gjumin me bėrryla
nė duart e mbledhura. Vetė pavarėsia e tyre
i tėrheq nė kėtė drogim tė shpirtit.
Por, si tė gjithė instruktorėt, lehtėsisht
tė tėrhequr, nė pasqyra mungesash diellore
ekzaltojnė vetveten nė balete hakmarrjeje.
Njė lloj binjakėrie, njė mėnyrė olimpike
pėrfitimi dhe janė sakrifikuar nė intriga,
fytyra tė ngritura lart shumė herė nga arti i dritės,
mungesa e tyre e dashurisė, njė formė sėmundjeje,
mė e thellė sesa feminiteti i tulipanėve
me zemrat e tyre tė errta prej blete.
TYM
U kanė vėnė zjarr gjineshtrave buzė rrugės.
Do tė gjejmė rrugėdalje? Era a mund ta mbajė
kėtė gjarpėr portokalli, pėrgjatė kodrave,
larg prej shtėpive?
Duket, kėtu e dinė ēbėjnė,
kurse unė nuk mundem
as tė pėrmbaj veten. Vrapoj
pėrderisa ky tym i kuq tė mos mbulojė botėn.
GJERAT QE NUK SHIHEN
Varfėria e studiuar e njė ēatie hėnore,
qeramidhet e fabrikės sė qumėshtit
ftohen poshtė mollėve,
drumolla qė i bėn rrobat e palara mė tė bardha...
Por smbaj mend emrat, ose i kujtoj gabim
kur mė shndėrrohen nė njė emėr tjetėr,
tė njė qyteti francez si emri pagėzues i njė gruaje.
Fėmijėria ime ruhet si historia e njė kombi,
pėrrallat e mia tė preferuara janė ciflat
e strehuara nga pagurja.
Shoh vdekjen e gjyshes si njė copė akulli,
shėndoshjen e nėnės time tė kthyer nė formėn e parė,
ēelėsin tim tė futur nė portėn tėnde.
Truke qė mund ti gjesh nga kjo kopsė i shkopsitur,
nga njė penė jo nė vendin e saj, nga njė fjalė e lexuar gabim,
nga flokėt e mi qė zbresin nė mes tė njė fjalimi.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", dhjetor 2007)
PAUL MULDOON
(Ēmimi i Akademisė Amerikane tė Arteve dhe Letrave nė Letėrsi 1996)

Paul Muldoon u lind mė 1951 nė Irlandėn e Jugut. Ka studiuar pėr literaturė angleze. Mė 1973 boton vėllimin e tij tė parė poetik: Kohė e Re. Jeton nė Amerikė, nė Haward me tė shoqen, shkrimtaren Jean Hanff Korelitz. Paul Muldoon ka fituar ēmimet: Sėr Goeffrey Faber Memorial Award mė 1991, ēmimin T.S. Eliot, pėr librin poetik Shėnime nga Kili mė 1994, ēmimin e Akademisė Amerikane tė Arteve dhe Letrave nė Letėrsi mė 1996. Eshtė president Lidhjes sė Poetėve. Eshtė Profesor i Poezisė nė universitetin e Oksfordit, duke pasuar Seamus Heaney dhe James Fenton dhe sipas traditės i duhet ta mbaj kėtė vend vetėm pėr 5 vjet. Fitoi ēmimin "Pulitzer" nė vitin 2003.
DUKE U TAKUAR ME BRITANIKĖT
Takuam britanikėt nė pikun e dimrit.
Qielli ngjyrė lule levandoje,
levandoje nė bojqiell bora
Arrija tė dalloja nė sfond
bashkimin e dy rrėkeve
(tė dyja poshtė njė shtrese dėbore)
dhe jo aq papritur, mua
qė bėrtisja nė frėngjisht, duke ulėritur
nga njė cep i pyllit tė zhveshur
nė tjetrin. As gjenerali Jeffrey Amherst,
asmėpak koloneli Henry Bouquet
arrinin tė kapėrdinin duhanin tonė
prej bime saliēeje.
Pėr sa i pėrket aromės sė ēuditshme
qė pėrhapej nga shamia
e shpjegoi koloneli: ėshtė levandė...
njė lule mavi si qielli.
Na dhuruan 6 grepa pėr peshkim
dhe dy kuverta tė qėndisura me li pylli.
KUBA
Atė mengjes motra ime mė e madhe
u kthye nė shtėpi me veshjen e saj tė mbrėmjes
prej rrobe tė bardhė: kush djallin je
qė mė del xhiro gjysmė e zhveshur nėpėr diskoteka?
Sikur skishim boll probleme me kėtė luftė dhe me
pritjen e fundit tė saj! Bėrtiste im atė,
duke goditur me grushte tavolinėn.
-Janė tė rrezikshėm kėta amerikanė tė mallkuar, si gjithmonė -.
Kisha dėgjuar Patton ad Armagh-in!
A e di qė Kenedi... ėshtė gjysmė Irlandez,
kėshtu qė smund tė jetė mė i mirė se ne, apo jo?
Atėherė ska se ētė thotė...
dhe nėse ka diēka nė koshiencė,
tė vjen tė ripiqesh me zotin!
Arrija tė dėgjoja Merin nga pas perdeve tė thoshte:
Mė beko Uratė, kam mėkatuar... kam thėnė
njė gėnjeshtėr, u kam ngritur krye rregullave, njė ditė...
po Uratė, njė herė... njė djalė... mė ka prekur.
Thuamė bija ime: kjo prekje ishte e pamoralshme?
Tė ka prekur, pėrshembull, gjinjtė?
Mi ka prekur, po Uratė, por me delikatesė.
SALVADOR
Ky astakua nė fakt nuk ėshtė astakua, por
telefoni qė gjėmon pėr Nevil Ēambėrlenin:
rrėzohet nga njė degė e zhveshur
nė pjatėn ku mbeturinat e ngrėnies
pėrfshijnė njė fotografi tė Hitlerit
dhe disa fasule tė ziera fort,
prej Pėrbėrje tė Lėvizshme: kam parandjenjėn
e Luftės Civile. Kur Bretoni
mė tėrhoqi pėrpara Gjyqit tė tij,
citova Manifestin; duhet ti lėmė mėnjanė
konsideratat estetike dhe morale,
pėr tė mbajtur tė plota imazhet e ėndrrave tona.
Dhe nėse nė ėndrrat e mia, Hitleri do ishte njė mazokist
qė grushtin do ta ngrinte
vetėm pėr ta bėrė copa?
Mund tė kisha ėndėrruar Andre Bretonin...
tė tallej me Enigmėn time tė Guljem Telit...
Atje ėshtė vėrtetė, tani gjunjėzoj Leninin,
me njė ulje bythe tė zgjatur
dhe vizionin e shtrirė
tė beretės sė tij tė mbajtur nga dy bastunė.
Tani shikoj njė biftek tė ftohtė qengji
mbi kokėn e tim biri.
Babai mė kėndonte njė kėngė zije. Pa zė.
Sa ėshtė e detyrueshme
ajo qė duhet thėnė? Tetorin e 1934
u largova nga Barcelona nga dalja e pasme
me njė portofol mbushur opera
pėr solon time nė Nju Jork.
Natė e ndritshme, me ulėrima qensh
dhe taksist anarshist qė mbajnė me vete dy flamuj,
njė spanjoll, tjetrin katalan. Me cilėn anė isha?
As me njėrėn, as me tė dyja, as me tjetrėn.
Unė qė isha gjunjėzuar me Leninin nė Gjyqin e Bretonit
dhe qė isha betuar pėr besnikėri ndaj proletariatit,
qė e kisha parė tė hapej humnerėn
mes meje dhe surealizmit
si krisje nė njė pllakė,
nė Pėrbėrje tė Lėvizshme pikturova njė demon gjigand
si ata nė artet egocentrike.
Mes statujave tė tua nė Valadolid
gjendet njėra qė e ka kėmbėn ende tė salduar
nė njė bazament graniti
nga e cila, ashtu si ne, e merr fuqinė dhe ai.
Me kėtė dhe me pak fasule tė ziera,
nuk mund tė banketosh si i ngopur
mbi skeletet e Kainit dhe Abelit,
pa na zbritur nė tokė, e shumta
nė sallon,
ndonjė vetmi vegjetale.
Luftrat tona civile, perandorira tė bėra hi,
netė tė ndritshme, tė pafundme,
tė mbajtura poshtė rripave pėr siguri,
e kanė krisur butėsisht devijimin
e gjethnajės zbukuruese,
atė majė tė purpurtė prej alabastri fin.
PEDRO SALINAS
(Poeti i dashurisė)

Pedro Salinas u lind mė 1891 nė Madrid, Spanjė. Ka publikuar shumė vėllime poetike. Ka bashkėpunuar me revistat kryesore letrare spanjolle si: "Espana", "Prometeo", "Revista de Occidente" etj. Ka qenė mik i shumė poetėve dhe intelektualėve tė njohur tė epokės sė tij, Maēado, Ortega, Lorka, Rafael Alberti, Huan Ramon Himenes, etj. Ndahet nga jeta mė 1951 nė Boston.
MENYRA JOTE E TE DASHURUARIT
Mėnyra jote e tė dashuruarit
ėshtė tė mė lėsh tė tė dua.
Po-ja me tė cilėn braktisesh
ėshtė heshtja. Puthjet janė bėrė
tė mė ofrosh buzėt
qė unė tė ti puth.
Kurrė fjalėt dhe pėrqafimet
mė thanė qė ekzistoje
dhe mė ke armatosur, kurrė.
Ma thonė gjethet e bardha,
hartat, telefonat, profecitė;
ti, jo.
Dhe jam pėrqafuar me ty
pa tė kėrkuar asgjė, nga frika
se sėshtė e vėrtetė
qė ti jeton dhe mė do.
Dhe qėndroj i pėrqafuar me ty
pa tė vėshtruar dhe pa tė prekur.
Nuk duhet zbuluar kurrė
ajo vetmi e thellė
as me pyetje, as me pėrkėdhelje
qė tė dashuroj vetėm unė.
SIKUR TA DIJE ĒESHTE
AJO LEMZE E MADHE
Sikur ta dije se ajo
lemzė e madhe qė shtrėngon
mes duarve tė tua, se ai
lot qė ti fshin
duke e puthur,
vijnė te ti, janė ti,
dhimbje tė tuat tė shartuara nė lotėt
e mia, lemzat e mia.
Atėherė
mos i kėrko mė
sė shkuarės, qiejve,
ballit, letrave,
ēfarė kam, pėrse vuaj.
Dhe e gjitha nė heshtje,
me atė heshtje tė thellė,
tė dritės dhe tė tė diturit,
do tė mė puthje prapė,
dėshpėrimisht.
Me trishtimin
e atij qė ska njeri
pėrkrah, veē njė dhimbjeje
tė jashtme; tė atij qė ėshtė i vetėm
me penėn e tij tashmė.
Duke dashur tė ta ngushėlloj
me njė lumė fjalėsh tė tjera
kėtė dhimbje tė madhe qė ėshtė e jotja.
SMUND TE TE JAP ME SHUME
Smund tė tė jap mė shumė.
Sjam mė tepėr se ai qė jam.
Ah sikur rėrė tė isha,
diell nė verė!
Tė shtriheshe qetė,
tė pushoje.
Tė mė lije trupin,
tė ikje gjurmė e ėmbėl,
e paharrueshme, e brishtė.
Me ty tė ikte
ngjyrė brunia
e ngadalta puthja ime.
Ah, tė isha xham,
stof, apo dru,
qė ruan ngjyrėn,
profumin tėnd, kėtu
e tremijė kilometra!
Tė jem materia qė pėlqen
dhe afėr teje sheh,
-varėsja, shishka e aromės,
mėndafshi antik-
tė cilave, kur ua ndjen mungesėn
thua: Ah! Ku janė?
Ah sikur tė isha
gėzim mes gjithēkaje,
i vetmi gėzim
ku tė festoje!
E vetmja dashuri
me tė cilėn tė biesh nė dashuri.
Megjithatė
Sjam mė tepėr se ai qė jam.
TI PERSE KE EMER
Pėrse ke emėr,
ti ditė e mėrkurė?
Pėrse ke emėr,
ti sezon vjeshte?
Gėzim, trishtim, pėrse
keni emėr gjithmonė?
Dashuri:
nėse ske emėr
sdo tė dija ēfarė ishe,
si, qysh.
E di deti pėrse
quhet det? E dinė erėrat
emrin e tyre, tė Jugut,
tė Veriut, pėrtej tė qėnit
njė fryrje e thjeshtė?
Nėse ske emėr,
gjithēka do tė ishte si mė parė,
fillesė, nga unė
zbuluar,
tė virgjėra deri te puthja ime.
Gėzimet, dashuria:
kėnaqėsia e ngadaltė e epshit,
tė duash pa emėr.
Emėr: ēgrusht i dhėnė
mes njė gjoksi tė virgjėr
qė do tė ishte pėrgjithmonė i yni
nėse pėr emrin tėnd sbėhej fjalė.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", nėntor 2007)
JORGE ENRIQUE ADOUM
(Ēmimi Kombėtar pėr Poezinė, 1952)

Jorge Enrique Adoum u lind mė 1926 nė Ambato, Ekuador. Studioi pėr filozofi, letėrsi dhe drejtėsi, nė fillim nė Universitetin Qendror tė Ekuadorit dhe mė pas nė Universitetin e Santiagos nė Kili. Nė 1944 bėn pjesė nė Madrugada, njė lėvizje qė shėnon njė kthesė nė historinė e poezisė ekuadoriane. Midis 1945 dhe 1947, gjatė qėndrimit nė Kili, punon si sekretari personal i Pablo Nerudės. Kthehet nė Ekuador duke marrė poste tė ndryshėm nė Ministrinė e Kulturės, mes tė cilėve, drejtor i Shtėpisė Botuese Kulturore Ekuadoriane. Mė 1952 merr Ēmimin Kombėtar pėr Poezinė dhe mė 1960 merr nė Kubė ēmimin prestigjioz Casa de las Américas.
THEMELIMI I QYTETIT
Tani mbi ēfarė pengese dhe mbi
kė trofé do ta mbėshtes shpirtin,
mbi kė gur ju lutem, mbi kė tė
djeshme. Asnjė smė thotė nė do tė fillojnė
sonte shekujt e natės. E hėna
e njė qyteti nė dėshpėrim.
Kėtu ka qenė njė popull tashmė i zhdukur
me kokėn e tribusė bėrė copa copa. Po shenjat
e shkatėrrimit? Dua tė rishpik njė qytet. Ėshtė e nevojshme
tė krijoj njė emėr, tė themeloj
njė kryeqytet, apo njė profeci?
(Mund ta quaj Imagjinata, Braktisja,
e Pa-lindura). Vetėm me njė tingull
qė asnjė tė mos ta ndjejė nevojėn e tij.
Ah, e palindura. Vetėm njė emėr,
erė pa uturimė, qė mund tė ndjellė
vdekjen fatale. Ja ku jam,
duke vendosur flamurin e njė zhurme tė vetmuar,
duke lozur me kambanat, duke vizatuar
rrugė kujtesash, duke dėrguar specialistė
pėr tė provuar zėrin, qė tė mos ndjehem
i vetmuar, shumė mė i vetmuar.
Pėr tė plotėsuar gojėdhėnat e njė qyteti
qė ka qenė dhe do tė jetė banuar
nga djali i atij
qė ėshtė varrosur nė parzmoren e vet,
do tė jetė shtatore e gjallė
e njė statuje nervoze.
Rri pėrmbys, sepse ende ska patur kohė
pėr pozicionet e reja tė dashurisė.
DYQAN QIRINJSH
E solle trupin? Po lakuriqėsinė
tėnde, e pyes.
Njė natė vere ti dogji gjethet,
komēat e kėmishės dhe vrimat e tyre,
pastaj si verė e trashė pikon
nga pjergullat.
Hija qė mė ndan nga ti,
mė ngjan si njė kafshė e padukshme,
pas teje krahu im dhe errėsira.
Mbi ty,
afroj me kurmin tėnd,
shpirtin, qė tė rrijė zemra
me forma e saj tė plota,
tashmė e kemi djegur engjėllin qė tė popullzon,
tė kundėrmon livandua e djersės dhe e boshllėkut
qė ke mes gjinjve. E pashmangshme
djersitja jote, ky zhguall i qartė i ēastit,
i pashmangshėm pasioni qė ėndėrroj pafundėsisht,
por e palagshme vozit dhe tjetėrsohesh
nė vaskėn tėnde tė ėndrrave
dhe njė tjetėr gjuhė eksituese
tė turbullon.
Mermė dhe skllavėromė,
ngjitmė: nuk e dua mė zanatin tim
prej nxjerrėsi gurėsh, mė ka mundur nėnshtrimi
yt, i lehtė si njė krim: mollėzat e gishtave tė mi
e kanė gjurmėn mbi hijeshitė e tua,
si mbi njė
instrument.
E palėvizur, edhe pse
nė kėmbė, mė ndriēon ekzistenca jote e shkurtėr,
tė pasmet e tua tė plota,
ende duhet tė ti saldoj nė shpatulla
me qarjen time,
gjethehardhitė, kėto zbukurime tė padrejta.
Mos ia hap askujt derėn: qė era e pyllit
tė mos vijė e tė ta shuajė zjarrin,
as diellin.
METISI
Kush e njeh babain e tij, kush
e ka parė ti presė kėrthizėn
ose tia ketė prekur brendėsinė e lėkurės
mes erės dhe shpirtit. Vejushat,
shėtisin tė mėrzitura, tė mbarsura, tė harruara,
tė fyera?
Unė e di se ishe njė njollė
nate nė njė trup, ajo e palara,
ajo qė nuk pyeti pėr mua. Pyes:
udhėtarė tė nxituar, cili prej jush
mė mbush me urrejtje deri nė mitėr, siē
jepet dhoma e njė hoteli pėr njė orė,
kush e pėrhapi zhguallin e dhunės
ku nėna ime ulėriti (dėgjoj ulėrimėn
nė eshtrėn time, mė shumė si njė jehonė tė eshtrės sė saj),
mund tia njohėsh atij mjekrėn, tė provosh
-informacionin e regjimentit- dhe tė thuash:
Ka qenė ky burrė?
Kishte dhėnė fjalė burri, tė thyer
nė rrokje nga puthja apo vetėm lėkurė
dhe lėng? Dhe mbetet dhe mua mė mbetet
tė jetojė ēdo ditė tė gjitha ditėt, tė gjithė
vrenjtėsinė e ballit dhe tė fillimit?
Pra: pėr njė ēast ekzistoj.
Dhe nuk ka pastrim gjaku,
nuk ka vizitor qė ta ruaj tė paprekur,
emrin apo fytyrėn: oh mbiemėr i barkut,
gjenealogji qė heton kush ėshtė i tij, ēdreqin
kėrkon, pėr tė vėnė bashkė si ujė
dy kujtesa dhe dėshpėrimin qė buron
mes dy brinjėve.
(Por tė tjerat
janė tė rėnda: tė jesh sepse je i paligjshėm, shtatanik,
Ta fillosh dhe ta mbarosh
me njė ushtar, si njė rrėfim lufte).
JORGE CARRERA ANDRADE
(1903 - 1978)

Jorge Carrera Andrade ėshtė poet ekuadorian, me profesion diplomat. Pėrmbledhja e tij e parė poetike ėshtė e vitit 1922: El Estanque inefable, duke vazhduar mė 1944: Mikrogėrma, mė 1954: Familja e Natės, mė 1959: Hije Planetare, etj.
JETA E PERSOSUR
Lepur: Vėlla i ndrojtur, mėsues dhe filozofi im!
Jeta jote mė ka mėsuar kuptimin e heshtjes.
Si tė fshehėsh nė vetmi minierėn tėnde tė artė
tė mos vėresh udhėtimin e pėrjetshėm tė gjithėsisė.
Kėrkues i vogėl i menēurisė,
shfleton si njė libėr lakrėn e shijshme
dhe vėzhgon fluturimet qė bėjnė dallėndyshet,
si Shėn Simeoni, nga foleja jote e errėt.
Kėrkon nga Zoti yt i mirė njė kopsht nė qiell,
njė perimore me lakra kristalore nė lavdi,
njė rrebesh uji tė ėmbėl pėr fytyrėn tė brishtė
dhe sipėr kokės tėnde njė fluturim pėllumbi.
Jeton nėn erėn e shėndetit tė plotė.
Tė takon kordoni i Shėn Franēeskos
ditėn e vdekjes. Me veshėt e tu tė mėdhenj
do tė lozin nė qiell shpirtrat e fėmijėve!
DO TE VIJE NJE DITE
Do tė vijė njė ditė mė e pastėr se tė tjerat:
mbi tokė paqja do tė frymėmarrė si diell i kristaltė.
Njė shkėlqim i ri do tė mbėshtjellė gjithēka.
Njerėzit do kėndojnė nė rrugė
tė ēliruar nga vdekja mashtruese.
Gruri do tė rritet mbi mbeturinat e armėve tė shkatėrruara
dhe askush sdo tė derdhė mė gjakun e vėllait.
Bota do tė jetė atėherė burim dhe farė
qė do tė imponoj perandorinė
e bollėkut dhe freskinė pa kufi.
MBI ZEMREN TIME HEDHIN
FIRMEN NJEREZIT
Mbi zemrėn time hedhin firmėn njerėzit,
njė marrėveshje e pėrhershme
e paqes sė vėrtetė dhe e vėllazėrimit.
Trupi yt ėshtė ndėrtuar prej frutash.
Nata ēliron njė aromė peshku.
Zbret puthja jote nga goja nė zemėr
si uji nė njė shatėrvan.
Dhe lėkura ime rrėqethet nga pėrkėdhelitė
si nga fryma e Zotit bari i fushave.
Je njė kupė me fruta, vendosur
pranė buzėve tė mia nė tė gjitha ditėt.
JAM NJERIU GJITHESI
Jam banor i gurėve
pa kujtesė, etje e hijes sė gjelbėr;
banor i tė gjitha fshatrave
dhe i kryeqyteteve tė pamatė;
jam njeriu gjithėsi,
marinar i tė gjitha dritareve
tė tokės sė trullosur nga motorėt.
Jam njeriu i Tokios qė ushqehet
me peshq dhe bambu,
minatori i Evropės, vėllai i natės;
punėtori i Kongos dhe i plazhit,
peshkatari i Polinezisė,
jam indiani i Amerikės, metisi,
i verdhi, i ziu:
Unė jam gjithė njerėzit
njėherėsh.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
POEZI NGA ARABIA
AMAL AL JUBURI
(Njė nga poeteshat mė tė rėndėsishme arabe)
(IRAK)

Amal Al-Juburi u lind mė 1967 nė Bagdad, Irak. U laureua pėr Letėrsi Angleze nė Universitetin e Bagdadit. Eshtė njė nga poeteshat mė tė rėndėsishme nė panoramėn poetike arabe. Aktualisht jeton nė Berlin.
NE KUFIRIN E BRAKTISJES
Ti kundėrshtari im
pėr fytyrėn tėnde po shpikja njė emėr tjetėr
nga ai qė tė dha
poezia apo gijotina tė ngjashėm me njė trėndafil nate
ke pėrvetėsuar ngjyrėn e tij dhe me pritjen mė
ēorienton tmerrėsisht pa dėshmimtar
tmerrėsisht pa rrėfimin e trupit
ėshtė tortura e dhimbjes
trupi ngrin nė njė shfrenim tė pafund
tė ndryshėm nga mashtrimi i Orientit
dhe nga rėra e ngjashme me premtimet njerėzore
shkėpus pjesė tė agonisė tėnde
dhe me lemzėn e mėkatit lutem
gjersa ēdo lamtumirė tė mos vijė nga njė trup i dhunuar
nuk mund tė jetė faji i merituar i fatthėnies
ēdo i dashuruar nėse nuk ėshtė portė pėr nė ferr
nuk mund tė jetė ēmenduri
as rruga e qumėshtit nė njė hapsirė tė llahtarisur
fron qė pėrqafon njė tiran
fitore e njerėzve tė mundur.
Ti kundėrshtari im
i vetmi xhelat i zemrės sime
nė kufirin e braktisjes
kėrkoj tė tė tėrheq drejt grigjės sė ditėve tė shėnuara
nga pėrvuajtjet,
premtime qė kujtesa i ruan me dėshirėn
e detyrimit
dhe huton... huton
mashtron stinėt
si njė sulltan i kurorėzuar nga poshtėrimi dhe nga
nostalgjia.
Nė kufirin e braktisjes
dashuro dhe gjej idhtėsinė e botės nė grykė
kape gėnjeshtrėn, atė atdhe sekret
qė mė rrethon, pastaj do tė iki...
si njė puthje qė era e trishtė e Veriut ka shpėrndarė
si melodinė e njė Jugu qė fundoset nė vdekjen dhe nė
zinė e Karbalas.
Nė kufirin e braktisjes
gėzimi paralizohet, pikėllohet
dhe unė ngre pėr ty lutjet e mia.
Braktisja nuk ėshtė mposhtje,
mundja ėshtė mosbraktisja.
Tė rrish pėr tė luajtur nė rrugėn e kohės
tė rikrijojmė impotencėn tonė
pėr tė qenė ende tė dashuruar
qė nga koha e marrisė sė Adamit... deri nė puthjet
e sotme pa lėng.
Ngaqė torturohem pėr mashtrimin e botės,
pėr vdekjen e shteteve
bėj qė ditėt tė kthejnė shpinėn
duke mė zėvendėsuar, pasi tė kem gėlltitur
ambicien time
dhe si mollė e ndėshkuar nga perėnditė, mė bėj tė lulėzoj.
Nė kufirin e braktisjes
qielli ėshtė veshje e velave yjore
dhe elegjitė miqėsore ēalojnė nė tokė.
Ti kundėrshtari im
kripė e jetės nė trup
ti trupi im
ku je?
Je ende plot kujtime dhe shqetėsime?
Nė kufirin e dhimbjes
bėji shenjė
bukės sė gojrave tė goditura nga liria dhe premtimet
nuk je kthyer tek unė
nuk jam kthyer tek ti.
Prej kohėsh i larguar
duhej tė tė kisha braktisur
pėr tė flakur gjithēka qė mbaja
ferrin tėnd idiot,
parajsat e tua prej shkretėtire.
AMJAD NASER
(JORDANI)

Amjad Naser ėshtė poet dhe gazetar jordanez, u lind mė 1955, ka punuar nė shumė gazeta arabe. Banon qė nga viti 1987 nė Londėr. Aktualisht ėshtė kryeredaktor i sė pėrditshmes nė gjuhėn arabe, qė botohet nė Londėr, Al Quds. Ka botuar shtatė pėrmbledhje poetike. Njė pėrzgjedhje e poezive tė tij ėshtė botuar nė gjuhėn frėnge.
1.
Kėto janė ditėt tona
e kemi zbardhur fletėn e natės
dhe i kemi lėnė lulėkuqet e dyshimit
nė shpate jo tė shkelura mė parė
me hapa tė mėdhenj kemi kaluar pemėt
pėr tė ndaluar rizgjimin e agimit
nė kohėrat e psherėtimave tropikale tė pagjumėsisė
dhe tė ringjitjes drejt trinēeve tėrė lagėshti tė jodit.
Deti na ka dekoruar me medaljet e tėrbimit tė tij
dhe pushkėt provokojnė kujtime tė braktisura nė shtretėrit
e kohrave, tė pasionit, tė vlerave,
tė etheve dhe tė premtimeve.
Tė pėrgjumur mes frymėmarrjeve tė fshatareve,
ua kemi lėnė armiqve rrugėt pas shpinave tona,
idetė e tyre
na kanė ndriēuar
pozicionin
e gishtave
mbi
vrimat
e flautit.
2.
Jemi tė etur pėr pasione
atėherė kanė ardhur drejt nesh
me parmėndat dhe vogėlushėt
na kanė drejtuar nė njė majė pėrballė detit
si pasardhės tė atyre kalimtarėve
qė ndėrthurnin lidhje gjaku nėpėr zonė.
Me flamurmbajtėsit
dhe me maskat
i kemi arritur fushat mė tė thella
duke ia lėnė vetėtimėn
ta ndrijė grykėn e natės.
Kėto janė ditė tona
rikujtojnė argjendin e njerėzve tė zakonshėm
dhe viktimave tė sakrifikuara tė postierėve.
TRENDAFILI I MAJES SE ZEZE
Kur ai e pa atė,
ajo pėrkuli kokėn
u ridrejtua
dhe e injoroi.
Ulu
tė lutem,
me kėto dy fusha tė punuara,
me brirėt e njė bualli e kam tė garantuar korrjen,
ulu
dhe shpėrndaje
pak ajrin
nėpėr degėn e pėrkulur
tė drudardhave tė tua.
Perla nė hundė,
ylli i vogėl i artė
poshtė shikimit tėnd
shkėlqen.
O beduinė e ftohtėsirės
e mbuluar me quka,
qė shpėrndan pak ajėr hipokrizie
qė del nga poshtė parmendės.
Shirat e mia janė tė thara,
buzėt e tua tė lagura.
Tė ftohtit na shpie pėrfund,
dridhemi sepse qukat qė hedh drejt nesh
bien si shi mbi plagėt.
Zemra mė drithėrohet
nga njė i ftohtė antik.
MAY MURR
(LIBAN)

May Murr u lind mė 1929, nė Ain Saade, tė Libanit. Mes diplomave dhe titujve tė shumtė akademikė pėrmendim: diplomėn pėr Gjeografi tė marrė nė Universitetin e Lionit, si dhe pėr Histori-Gjeografi pranė Universitetit Libaneze, etj. Ka fituar shumė ēmime letrare. Mes tė tjerave: Ēmimin Said Akl 1968, Ēmimin Le Prix des Gens de Lettres de France 1969; dhe nė vitin 1999, Ēmimin Le Gran Prix Europa. Nė poezitė e Mur-it, vėrehen universe brenda tė cilėve pulsacionet e fjalėve martohen lehtėsisht dhe pėrgjithmonė me dėshminė besnike tė krijesave tė natyrės.
LETER DASHURIE
Njė herė e njė kohė moshėn e shkretėtirės
kishte edhe heshtja...
Atje ku smundja ta thėrrisja Qiellin tonė,
u shfaqe ti, me dorėn tė shtrirė nga ankthi,
e gatshme tė japėsh gjithēka: qeshje,
diell dhe mjaltė.
Si tė tė thėrrasė?... Tė tė quaj dėshirė e plotė,
ėndėrr bėrė realitet, pa shtirje dhe nėnkuptime.
Njė lule gjithė jetė, njė rrjedhė limfe,
atė qė toka injoronte: pėrsosmėrinė e dashurisė.
Mė parė kush isha? Relike e ēmendur nė erė
apo drenushė qė shėtit nė pyje, e pa eksperiencė
pėr gjėrat e dėshiruara, nė ēfarė tė besoj,
pyesja veten, kė tė qortoj?
Atėherė, pritja ime mbrin...
Kėnaqėsira tė shfrenuara dhe tė ėmbla!
Ēti them? Nuk ka letėr mė tė bukur
nga ajo qė tė mėson dashuria.
DASHURI
Dy duar tė ndėrpleksura... Njė lutje, ose mister sublim
i njė buqete bėrė prej gishtave tanė tė qirinjtė, pėr gjithmonė,
qė ngrihen drejt qiellit dhe mbi tokė
shpėrndajnė lumturinė duke na rikrijuar pėr ditė.
Me se ta krahasojmė moshėn tonė? Me fantazmagori
apo me Unin tonė qė lėkundet mes parfumeve dhe kujtimeve tona?
Nėse pėrlotja pėr psherėtimat e mia pėrhidhet
si njė diell i pėrzemėrt dhe nė sytė e tu harrohet,
pėr mua krijon njė tjetėr dritė... njė dėshirė prej zjarri, thuhet, pėr ty...
Pėr ty, i dashuri im, dashuria kuptohet si dhimbje,
si tė bėhemi Njė. Dhe harabeli nė lule
thotė: hesht! Atje ku fjalėt janė puthje dhe poezi,
dėgjoj dialogun e dy zemrave qė treten nė njė.
SHKELQIM
Tani, nė agimet e shkėlqimeve,
kur ora shėnonte: Trėndafil
(Ishte koha pėr tė folur pėr lulet
dhe gjėrat e tjera tė bukura?)
Sapo lulėzojnė Universet,
nė ēastin kur lindnin proza dhe vjersha,
nė ēastin kur gjithēka bėhej e magjishme
(Nė ekstazė je ti, jetė e jetės sime,
ojme) ti je pranvera intime...
Ishte ēasti tė mė flisje pėr trėndafilat
dhe pėr gjėra tė tjera tė bukura?
Folė, pėr ato qė marr me mend...
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės, tetor 2007)
POEZI NGA IZRAELI DHE HAITI
ISRAEL ELIRAZ

Israel Eliraz u lind mė 1936 nė Jeruzalem. Pasi mbaron studimet e larta nė qytetin e lindjes shkon me bursėn e qeverisė franceze pėr njė vit nė Sorbonė, ku ndjek studime pėr teatrin. Nga viti 1965 deri mė 1975, shkruan dhjetė pjesė teatrale. Qė prej vitit 1980, ia ka kushtuar tė gjithė kohėn e tij poezisė. Ka shkruar trembėdhjetė libra poetikė tė botuar nė gjuhėn hebraishte, disa prej tyre janė botuar edhe nė Francė.
1.
Mjafton njė fije floku prej guri
mbi kokėn tėnde tė gurtė.
Dita atje ėshtė varr rreckash
nėpėr shpatullat e gurit,
nė refleksin tėnd prej dheu
dhe ti, qė nė fushė i ke gjunjėt
tė gurta, si njė prift i ēfarėdoshėm
nė lutje harruar,
deklaratėn e erės pret, atė frymim
qė ndoshta njė ditė
do ta quajmė pjekuri.
Ēdo tė bėsh sonte kėtu?
Me ēfarė jeton?
Boshllėkun krijon
mbi bar lėvizės.
2.
Muri i thėrrmuar mbyllet si sy magjik
rojet e habitur, ikin larg sho-shoqit,
kur burimet
nė mal
i ulėrijnė njėri
tjetrit,
qė tu lihet kohė
tė hetojnė gurin,
tė kuptojnė erėn,
tė ngrėnė dorėn drejt pluhurit
dhe atje tė ndjehen tė pėrgjegjshėm
pėr ditėt e shkuara.
Tani ėshtė natė nė
pėllėmbėn e agut tė djegur.
Nė mungesė tė korbave
nuk dihet.
nėse mėngjesi do tu sjellė nė agim
njė veshje nga gardėroba
e Lindjes.
3.
Njė kohė mbushur kuaj,
mali nuk rrėzohet mė.
Nuk do tė thuhet
kurrė mė kėtu:
Kush ėshtė me mua,
kush?
Batalionet e tua, mbreti i rrėzuar,
janė shpėrndarė nė rėrė, nė erė.
Tė braktisur nė rrugė bėjnė (si obeliskė tė ngrirė),
asnjė nuk do tė vijė
te ju pėr tė kėrkuar
njė drejtim,
as tė kėrkojė ku dhe kur do tė nisen
karrot e diellit.
Zjarri ndan
gjithēka qė ngrihet nė ecjen e tij
dhe nė radhė tė parė veten e tij.
4.
Mbi kokė tė rri njė zog,
provon kthetrat, sqepin,
than krahėt nė fund tė udhėtimit.
Pastaj (si njė fazan)
kėndon, por
jo pėr ty.
Vė njė vezė nė xhepin e majtė,
njė tjetėr nė tė djathtin.
Thotė:
Realitetin, ti nuk e njeh
realisht,
por sje i vetmi!
Pastaj (sa mė pas kėsaj historie)?
njeriu i mirė
shkruajti mbi gurin shkėmbor
tė idhullit.
I THYESHĖM!
LOUISE PHILIPPE DALEMBERT

Louise Philippe Dalembert u lind mė 1962 nė Port-au-Prince, Haiti. Ka studiuar pėr gazetari. Aktualisht ėshtė zėvendėssekretar i Kulturės i Institutit latinoamerikan tė Romės. Ka publikuar poezi tė tij nė shumė revista evropiane dhe amerikane. Louise-Philippe Dalembert i pėrket asaj kategorie tė shkrimtarėve haitianė tė ashtuquajtur tė jashtėm sepse, jetojnė dhe i publikojnė veprat e tyre jashtė vendit.
BLUZ I FĖMIJĖS ME DUART
PREJ GURI
Palestinė, djali yt
i kėndon natės
me duart e gurta,
rrugėn e lehtė tė Damaskut zbret,
me velat e saj tė mbyllura,
varka e tij e peshkimit pėrēon
tė vetmin ngjyrim bryme nė ajėr,
zė adoleshent
qė godet hijen,
me njė grusht tė bardhė guri
qė shndėrron natėn ciklopike.
Palestinė nė fillin e kėngės tėnde
Yossef-i rrėfen pėr njė fat tė lidhur
nė gjurmėt e njė karvani hijesh,
vėllezėrit e tu e kanė tregtuar
pėr njė grusht grurė,
quhen gad aser juda... dhe nephtali
dhe larg shumė larg nga shtėpia e babait
agimi i kėngėve tė azilit
modelon gjithmonė letrėn
e njė sezoni pėrmirėsimesh,
zėra nga goditjet e trishtuara mbi tambur,
tė zvarritura nė lakuriqėsinė tėnde,
lemza tė ngurosura,
elegji pėr Kainin dhe Abelin,
gėzim dhe simpati tė lagura si njė trup i vetėm
nė ujėrat e njėjta tė Jordanit,
fėmija me gishtat prej guri
i ka sjellė nga humnerat e natės britmat e ditės,
nuk i ka fshirė.
Palestinė, Geremiah-u kėndon,
zėri i tij pėrplaset
mbi brigjet e natės,
allahu Yahw-i ėshtė fėmija e falangave tė rėrės,
flet pėr zotin
dhe thotė nė mėnyrėn e tij orientale:
vėllai im ka udhėtuar me trena mjegulle
ka vizituar vende mbushur gaz,
sepse mė ka sjellė nga azili
skifterėt qė ruanin ėndėrrat e tij?
Palestinė, oh Palestinė nė duart e mia,
mendime tė pakoka
tė fėmijės me sytė e plagosur
dhe me gishtėrinjtė qė mungojnė,
kujtesa mė qan
nė britmėn e natės
dhe unė biri i Isakut dhe Rebekės,
se kam mė krenarinė
e tė shkruarit pėr vajet e mia.
LETRA E NJE ADOLESHENTI
PER MIKUN E TIJ GJENERAL
Tė shkruaj nga toka e azilit,
bėn ftohtė larg tokės ku ke lindur,
nga barangat e saj dhe ēmenduritė,
nga agimet e ērregullta mbi malet e llozhrave
dhe nostalgjia ėshtė shoqja ime mė besnike.
Tė shkruaj sepse nuk mė pėlqen lufta,
e urrej fare kėtė luftė,
qė vret dashurinė dhe ėndrrėn e njerėzve
dhe lė tė gjallė vetėm dhimbjen e syve,
hidhėrimin e thellė tė zemrave tė tyre,
e mallkoj gjithė kėtė luftė,
qė korr me dorėn e saj tė hekurt dhe gjakėsore
filizat mė tė mirė tė kėngėve tona,
muzikalitetin e gjallė tė shkėlqyer
tė legjendave mė tė bukura tė ylberit.
Tė shkruaj por nuk injoroj
qė duhet tė bėhet luftė,
vėllezėrit e mi do tė gjejnė padrejtėsira,
ndoshta edhe unė ndonjėherė,
pėr tė besuar qė mbi tė gjitha jam njeri,
si tė gjithė ata tė pafajshmit tė cilėve u refuzon
njė copė bukė, njė copė gėzim,
njė njeri i rritur me gėzimin
e diellit tė ėmbėl tė tokave tona tė Jugut,
si njė kallam bambuje nė aristokracinė e mirėsisė,
njė njeri ndoshta i zoti tė dojė,
duhet tė kuptoj qė nė qeshjen tėnde prej fėmije
rritej njė urrejtje e papjekur e mjaftueshme pėr tė gjithė tė tutė.
E di qė politika qė vinė nga Veriu,
tė sjell pėr shkėmbim emblemėn e vrasėsit,
me titullin e ministrit tė mbrojtjes,
apo tė ministrit tė brendshėm,
edhe pse inati ynė konsumohet duke kėrkuar kėtė brendėsi,
ku guximi i kolonizuesit tė ri sjell pa ndėshkim
hapat e tij tradhtarė dhe paratė e pudrosura,
por shiko ti, gjenerali dhe miku im,
ujku, ka njė maskim prej qengji,
tradhtohet gjithnjė
nga orekset e tij tė sėmura prej ēakalli.
Atėherė rri i qetė miku im,
gjenerali im, me apo pa grada,
kėta gishtėrinj tė sinqertė qė tė shkruajnė pėr dashurinė,
janė tė gatshėm ti thonė po shėnjestrės sė drejtė tė pushkės,
pėr tė shkulur mirėsinė qė banon zemrėn tėnde
dhe zvarrit botėn pėr tė tretėn herė
nė njė drejtim tė ēmendur dhe tė egėr.
Njė adoleshent i etur
pėr dashuri dhe jetė.
KENGA E NJE BURRI PER NJE VAJZE
pėr Leļla K.
Sėshtė e vėrtetė qė retė vrapojnė ulėt,
mbushur gjak dhe hidhėrim
dhe qė lumi plak lulet
nė fillim tė natės.
Sėshtė e vėrtetė qė e kanė shpėrndarė vdekjen
me tufa tė mėdha trishtimi mbi jetėn libaneze
qė parajsa njė mėngjes
ėshtė mbushur vetėtima
dhe nė buzė tė rrugės
njė teh hekuri i kanė futur cicėrimės mė tė bukur.
Poshtė rrėnjėve tė kedrave
kanė mbjellur urrejtjen,
shiu i paqes ėshtė ylli krejt i kuq
i dashurisė
dhe kjo plagė e hapur ėshtė shpresė e fshikulluar
nė tretjen e lotėve
dhe tė frikės tėnde fėmijėrore
por sėshtė tjetėr veē gėnjeshtėr,
lufta nuk ėshtė ankth i gjatė
qė shkruan shenjat e saj nė kujtesėn
e njė vogėlusheje.
O poetesha ime, poetesha ime e bukur
do ta rikrijojmė verėn dhe kėngėt e tua tė ėmbla detare.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės, tetor 2007)
NISHIWAKI JUNZABURO
(Njė nga poetėt mė tė rėndėsishėm tė poezisė moderne japoneze)

Nishiwaki Junzaburo u lind mė 1894 nė Niigata, Japoni. U laureua nė universitetin Keio. Mė 1927, ka botuar pėrmbledhjen e parė surrealiste me poezi nė gjuhėn japoneze, Ushqyesi Flagrant bashkė me Takiguchi Shuzo. Njė vit mė vonė botoi vėllimin tjetėr Poezia dhe Teoria Poetike, me tė cilin ka nisur njė lėvizje tė re poetike. Libri i titulluar Kohė e Humbur pėrfaqėson kulmin e poezisė sė tij. Eshtė njė nga poetėt mė tė rėndėsishėm tė poezisė moderne japoneze. Ndahet nga jeta mė 1982.
PORCELANI
Mendoja dhe ecja
nė fshatin qė gjithnjė mė ka tėrhequr shumė,
mes gardheve me shkurre tė bardha
dhe atyre koralore me shkopinj ngjyrė gjaku.
Rruga prej rėre vrapon,
kopshte tė braktisura derdhen nė errėsirė
dhe dallga ngre bashin,
nuk sheh gjė tjetėr veē shtresa ēatish.
Thua tė jetė kjo ekzistenca ime,
njė shėtitje mizerabėl nėpėr qytetin antik? Por
atė ditė pėrposhtė greminave tė malit,
trokita nė derėn e njė burri qė ka mbledhur
dhjetėra mijėra porcelane Song dhe Yuan
dhe duke vėshtruar pėrtej atyre petaleve tė tejdukshme
e tė vagėlluara krizantemash,
pėrshėndeta pėrfundimin e njė dite vere.
JANAR
Ka ardhur sezoni i fluturave
kush ishte i vetmuari,
qė zbuloi aromėn e narcisit,
mė shumė se njė dea e zhveshur?
Ėshtė e bukur linja e pemės lakuriqe.
Ja sezoni ku kristalet dhe rrėnjėt
lidhen nė tokėn e zezė,
njė burrė heq dorėn nga e verdha e bambuve,
mbushur shkopinj kacavjerrės tė ēmuar,
njė kapele e gjelbėr varet
nga njė harpė druqershie e thyer.
Nuk ka as bletė, as grua tė tingėllojė pranverėn e dėshpėruar.
Midis trėndafilave tė egėr, ende vazhdojmė
tė ulemi kėmbėkryq dhe tė mendojmė.
BISEDE DIMRI
Dielli i bronztė e bėnte blu dorėn e gjuetarit,
hapa gruaje
prej femre fazani,
me krahė tė pėrkulur,
humbasin mes njollave tė trėndafilave tė egėr,
nė vetminė e zėrit
vertikal tė goditjes,
qė rrėzohet mbi jetėn e pemės sė fjetur,
duke ēngjyrosur realitetin
si njė trung peme i pėrkulur ishte shpirti qė thithi
nektarin sekret nė verbėrimin e universit,
Nė verėn e kėsaj rruge boshe,
shtatė kėrcej trėndafili
stolisin thesin e bariut.
Kush do ta zbrazė gotėn,
kėtė shishe mbushur verė?
Druqershitė pėrflaken nė njė ėndėrr zjarri,
ringrohin beretėn e vagabondit,
prej pendėsh tė pangushėlluara dallėndysheje,
Muzg
nė mjegullėn e syve,
e vetmja gjė qė mbetet ėshtė njė zall nė mur,
kufi pambarim.
VARGJE
Sy besnikė ndaj botės,
transparencė krahėsh gjinkalle,
tashmė vetėm syri i ngelet
njeriut-zog,
me kokėn e bukur!
Pėr Kinėn fatkeqe vajtoi,
verėn e trėndafilave,
pėr dikė qė u sillte lule maleve,
tokė ngjyrė pjeshke
dhe pėr dikė qė e ka pyetur
me krahun e shtrirė duke treguar
-ėshtė ajo
shtėpia jote?
Nė kthesėn e papritur tė drejtimit tė Mėrkurit,
pa erozion tė artė lulesh altea,
mes kėmbėve tė gruas qė kacavirrej nė pemė,
ekstazė erashke, pėrkulje ndjenje.
Ditėn qė milingona ngjitej pėrgjatė trungut tė vjetėr,
dukush qėndronte pa bėrė gjė nė buzė tė rrugės.
Shqipėroi Hiqmet Meēaj
ROBERT BLY
(Njė nga figurat qėndrore nė kulturėn poetike amerikane)

Robert Bly u lind mė 1926 nė Minnesota, Amerikė nga prindėr me origjinė norvegjeze. Diplomohet nė Harvard mė 1954. Shndėrrohet nė njė figurė qėndrore nė kulturėn poetike amerikane. Fiton ēmimin "Kombėtar tė Librit Amerikan" pėr vėllimin "Dritė rreth trupit". Vetėm gjatė viteve '70 Robert Bly publikoi 11 libra me pėrkthime, poezi, ese, tregime, dhe pamflet politik. Vitet '80 janė vitet e suksesit me daljen e librave tė njohur " Duke dashuruar gruan nė dy botė", "Kthimi i burrit me pallton e zezė" dhe " Njė libėr i vogėl nė hijen njerėzore", ky i fundit u bė bestseller nė Amerikė dhe u pėrkthye duke u shitur nėpėr botė.
Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
CIGANĖT E GRANADAS
Zemra asnjėherė nuk ndalon sė protestuari kundėr shiut.
Tė dashuruarit nuk ndalojnė tė qahen kundrejt detit.
Mijra gjethe pyjesh vjeshtorė bien mbi varret e grabitėsve.
Kaherė kėngėtari fillon t'i kėndojė, thirrjeve tė dhimbjes.
Nė Maqedoninė e shpirtrave tė bijve e bijave,
Qė vdiqėn pėrgjatė natės kur Zoti sapo lindi.
Kopshti i Edenit derdh mbi ta ujin e Eufratit*.
Disa prej plagėve nė trup i mbajnė qė nga koha e Noes.
Janė duart e Babilonisė tonė qė duartrokasin kėtė natė.
Dua xhenazen e huadhėnėsit pasanik ta shkul nga rrėnjėt!
Dua t'i shndėrrojė muret e kishės sė vjetėr kėtė natė!
Dua tė kundrapij pėrposhtė sheqerin e zi tė mynxyrės!
E po qe se je akoma nė jetė na thuaj kėngėtar se si Jezusi
E fali Judėn, dhe si Juda i groposi tė hollat e fituara
Nė gropėn qė lėkundshėm pėrskuqej nėn kurbane bagėtish.
Po qe se kėngėtari qahet pėr pleqtė e fisit, fjalėn hiē mos e ngasė!
Ai nuk e ka vendin mė nė mes nesh. Bash tė parėt tanė
Ishin dhe mbeten Armiku mė i Madh qė Vdekja pėrherė ka pasė!
* Eufrati - Lumė nė Azinė jugperėndimore qė rrjedh ē'prej
nga Turqia qėndrore nė Irak ku bashkohet me lumin Tigris.
THIRRJE DHE PĖRGJIGJE
Mė thuaj se si nuk e ngremė zėrin kėto ditė
Duke qarė pėr ēka ndodhi. A e ke marrė vesh?
Aeroplanėt u nisėn pėr Irak dhe kupa e akullt u shkri.
I thashė vetes: "Shko e qaj tashmė, ē'kuptim ka
Tė jesh burrė e mos tė kesh zė? Shko e qaj tashmė!
Shiko ē'do tė pėrgjigjen! Gjithēka ėshtė thirrje dhe pėrgjigje!"
Do tė na duhet t'kėrkojmė lartėsinė e duhur, tė arrijmė
Engjėjt tanė, qė vėshtirėsisht nuk dėgjojnė, tė fshehur,
Nė epruvetat e heshtjes tė mbushura gjatė luftėrave tona.
Kemi aprovuar sa e sa luftra tė mundshme.
Duke iu vjedhur heshtjes? Po qe se nuk ngremė zėrin atėherė-
Tė tjerėt (qė jemi Ne) do e grabisin shtėpinė e pėrbashkėt.
Si ka mundėsi qė kemi dėgjuar thirrjet gjigande tė:
Nerudas, Akhmatovas, Thoreaus, Duglass- dhe tash:
Jemi tė heshtur si merimanga ndėr ferra?
Disa spiritualist thonė se jetėt tona zgjasin veē 7-ditė.
Sot ēfarė dite ėshtė?! Oh ėshtė ende e mėrkurė?!
Nxito, jepi, qaj tashmė! Shpejt nata e sė dielės pėrafron!
NĖ NATĖN KUR ABRAHAMI YJET PYESTE
Tė kujtohet nata kur Abrahami pėr tė parėn herė pa
Yjet? I thirri Saturnit : "Ti je Prijėsi im!"
Sa i lumtur ishte ! Kur pa Yllin e Mėngjesit,
Thėrriti : "Ti je Udhėrrėfyesi im!" Sa shkatėrrimtar ishte
Ndėrsa i shihte Yjet tė fiksuar. O miq, ky yll ėshtė si ne :
Ne marrim nga Qielli ynė Yjet qė rrėzohen mbi Ne.
Ne jemi shoqėrues besnik tė yjeve tė arratisur.
Ne jemi kėrkues, si bletėt, e dashurojmė ndijimin.
Fluturimin kėrkues arratisės nėpėrmjet antenave tona.
Dhe askush nuk mund tė na bind qė shurdhėria
Bukuroshe nuk ėshtė. Shpirti ynė prej blete beson.
Qė jemi tė gatshėm tė tresim aty jetėt tona.
Duke ecur me kėpucė tė shurdhėta mbi ndjenja tė lagura,
Ngjasojmė si refugjatė nė mbretėrinė e Gjarprit.
Palėvizur nėn ndjesi qepujke shohim sipėr qiellin.
Zemra ime ėshtė patate e fjetur gjatė ditės dhe
Grua e shkrifėt e braktisur gjatė natės. Mė thoni ē'tė bėj?
Pėrgjersa jam njė burė i rėnė nė dashuri me Yjet.
Pėrktheu nga anglishtja F l u r k a
Pėrgatiti pėr botim Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", qershor 2007)
POEZI NGA GJERMANIA
GUNTER KUNERT

Gunter Kunert u lind mė 1929 nė
THERRAS: KAPENI HAJDUTIN!
Tani me kapelen e re dhe kėmishėn e bardhė
dhe poshtė kapeles pėrsėri flokėt
dhe me kėmishėn pėrsėri mbi zemėr,
para pasqyrės, njė rrotullim
thuajse i plotė dhe thėrras i befasuar:
Kapeni hajdutin! Mė rrėmbeu kapelen,
bashkė me flokėt, zemrėn dhe kėmishėn.
Vjen nė heshtje dhe pa fytyrė,
por ka mijėra maska, llogaritari,
i paarritshmi, qė gjithēka grabit.
Mė turbullon afrimi i tij,
kaq i papritur dhe kaq real:
Kapeni hajdutin! Bėrtas: ma vodhi jetėn.
Por ai vazhdon tė ecė
tė vrapojė, tė shkasė, tė transportojė
me njė nxitim tė pandalshėm miliona kapele
nė asgjė,
miliona zemra.
PARASHIKIM KOHE
Furtunė dhe shi. Stuhi dhe breshėr.
Bombardim. Natyra
dėrgon artilerinė e lehtė
pėr zbulim
para se
tė na sulmojė
pa mėshirė. Ndėrsa ne, tė alarmuar,
i telefonojmė
njė arke.
HAGENI DHE SIGFRIDI
Ata janė heronjtė idealė gjermanė,
sepse urrehen njėri me tjetrin
jashtėzakonisht.
Fati i tyre gjerman ėshtė: tė qėllojnė pas shpine
dhe pas shpine tė na lejojnė tė qėllojmė.
FUNDI I MIJEVJEĒARIT
Pas furtunave dhe gjėmimeve tė bubullimave
kthehet qetėsia.
Jo mė gjeste stinore.
Favore pėr pesė lekė.
Njė mėrmėrimė e pėrgjithshme, e pakuptueshme,
nė njė kishė krejtėsisht tė gurtė,
turistė tė gjunjėzuar
zbulojnė mes veshjeve tė pista
mishin e tyre tė qullėt,
biri im, qė i pastruar
nga dituria rrjedh
sėrish nė dritė
me njė konfuzion
krejtėsisht nė zbritje.
TEORIA POETIKE E ORES SE FUNDIT
Turbullohet nė fund tė poezisė.
E papėrshkrueshme.
E detyruar tė rrijė nė sipėrfaqe.
Shkrin
nė fjalor.
PAMJE NGA URA OBERBAUM
Berlin ti qytet i vjetėr i vdekjes
rrudhosur dhe memec si asnjėherė tjetėr
ėnjtur nga dhimbjet dhe lodhja
nuk pret mė asgjė,
pa jetė, pa emocione, plot frikė
braktisur nga bota
trembesh pėr ditėt e tua
sikur dėnimi mos tė tė pėlqente:
do mbytesh dhe do zhdukesh
si tė tjera qytete nė kohė tė shkuara.
Berlin sdo tė shihemi mė kurrė!
Bjer nė pluhur dhe ngrihu si tym.
HEINZ CZECHOWSKI
(Ēmimi i karrierės letrare Henrik Man, mė 1996)

Hainc Ēekovski u lind mė 1935 nė Drezden, Gjermani. Pas studimeve letrare punon si dramaturg pėr teatrin e bashkisė sė Magdeburgut dhe nė universitet. Metzler Literatur Lexikon-i e pėrcakton si: Mjeshtėr tė portretit dhe tė poezisė sė peisazhit. I akordohen ēmime tė rėndėsishme letrare si: Henrik Haine mė 1989, Henrik Man, ēmim karriere pėr aktivitetin letrar nga presidenti i republikės gjermane mė 1996. Poezia e tij ėshtė mė shumė se njė kronikė e gjysmės sė shekullit 20-tė, njė lloj rrėfimi i ngjarjeve, jo vetėm politiko-historike, por edhe poetike e letrare.
DUKE U PERGJUMUR, NE MBREMJE
Duke u pėrgjumur, nė mbrėmje,
muzgu i bisedave,
mes borės qė kėrcet,
na tregon rrugėn
drejt shtėpisė.
Tani,
kur vjen pėr te unė,
gotat mbi tavolinat boshe
rizgjohen
duke trokėllirė
deri nė gllėnjkėn e fundit.
DIHET DHE NUK DIHET
Mund tė lexohet: Gottēed
kishte veshur parukė si iluministėt
dhe ngjante shumė me Lesingun, e pranoj
madhėshtinė e njeriut qė dominonte Lajpcigun
sikur tė isha bashkėkohės i tij
do tė mė shkaktonte
indinjatė pėr racionalizmin
qė zhduku nga skena
tė dashurin tim Hanz Vurst.
Jam edhe unė viktimė
e njė shkolle kadetėsh, rrija palėvizur
pėrballė tė madhit Johan R. Beker.
Ah, edhe unė
duke anashkaluar rrugėt
qė pėrshkoja, ikja
drejt hyrjes sė skenės nė festėn e ditės.
I trembur shihja pas meje
njė burrė tek pėrpėliste sytė,
dėshironte tė kthehesha.
E pėrshkova rrugėn time si askush mė parė.
Por sėshtė e fshehtė,
se ēdokush vetėm njė rrugė ka
pėr tė ndjekur: tė tijėn. Ēdo vdekje
kėrkon trupin e saj: ēturmė
nė teatėr!
Njė
i bie trompės, njė tjetėr
godet daullen. Kodra
e ndritshme rimbledh retė, krenaria
e njė shekulli tė kaluar
shndrin edhe njė herė:
qyteti pėrflaket.
SHOQERIA
Nė ajėr njė aromė pikante dyshimi.
Dy ēifte tė martuarish me tradhėtira tė kryqėzuara,
ulen nė tavolinė, ēdonjė nė vendin e vet,
me mendimin e vet pėr atė qė i rri pranė. Nė kuzhinė
pėrplasen pjata, vera
ėshtė e ftohtė si ndjenjat. Ka problem,
nėse nė ēastin e gabuar
do tė gjendej shkaku: qė trupat
tė prekeshin nė njė shkėmbim
puthjesh dhe kafshimesh. Ndėrsa
bėjnė tė kujdesshmin, admirojnė makinat,
adhurojnė mobiliet, himnizohen
biskotat qė shkrijnė nė gojė.
Presin me padurim
gabimin e tjetrit:
me frikėn se mos zbulohen
i zoti i shtėpisė shfleton
bllokun e tij mendor,
por nuk e gjen mė zėrin, vėshtrimi
i tyltė i gruas
i tregon pėrēmim. Drita tani
pėrbėhet prej njėqind pasqyrash. Edhe njė fjalė
dhe llambadari do tė bėhet copa copa.
ROBERT GERNHARDT

Robert Gernhardt, u lind mė 1937 nė Reval tė Estonisė, por u formua nė Gjermani, ėshtė njė autor poliedrik, i njohur si disenjator, ilustrues, piktor, por edhe poet, tregimtar dhe eseist.
NATA E NETEVE
Ka diēka nė ajėr:
tingulli i veēantė
i njė premtimi stėrmadh
qė megjithatė do tė mbahet.
Diēka vjen rrotull kėtė natė
dhe kush mundet ta dėgjojė ėshtė i urtė.
Kush nuk e dėgjon, rrezikon
ta mbajė ende kokėn mes shpatullave.
E ndritshme dhe e tejdukshme ėshtė koka
dhe nata mbushur zhurma.
i ngrohtė dhe pėrkėdhelės ajri -
por nėse kokėn humb, i pasur do tė jesh.
OSE TE GJITHA OSE ASNJE
Por ai, ah sa i braktisur qė ndihet!
Shtatė gra kanė hyrė
dhe pėrzemėrsisht e kanė pėrshėndetur.
Dy ia bėnė faqet rozė nga masazhet,
mes krahėve dy i janė hedhur,
dy i janė afruar te kėmbėt.
Por e shtata, ah e shtata hesht.
As armiqėsore, as pėrkėdhelėse,
njė kupė verė ka porositur,
por ai, ah ai, sa i braktisur qė ndihet!
NE RUGÉN
NATEN
Deti kthehet i lodhur nė plazh.
Nga toka fryn erė e fortė.
Gjėmon njė rrebesh mbi det
duke e humbur qiellin pėrgjatė horizontit.
Perėndimi merr kohė.
Deti turbullohet, gjithnjė e mė i errėt.
Mikja e largėt, pishtar i pasigurtė,
endet nė plazh, shpejton hapin.
Sė shpejti deti do tė jetė pus i zi.
Tashmė plazhi ėshtė thuajse i shkretė.
deti pa dritė bėn figurė tė keqe,
bėn vetėm slok, kur kthehet i lodhur nė plazh.
NE RUGÉN
DITEN
Nė tė djathtė njė shkėlqim i jashtėzakonshėm.
Pėr tė mos u parė.
Mė mirė majtas me blunė nė vėshtrim
dhe pėrpara me tė zezėn e njerėzve qė ecin.
Flakin hije tė gjata,
tani njė, tani dy.
Rruga i ēon drejt lagėshtisė dhe rėrės,
pėllumbat godasin me britma tė mprehta.
Katėr mjellma tė egra nė fluturim!
E padurueshme:
pėr njė ēast ngjan e plotė
ajo qė tashmė ėshtė pa diskutim e dėshpėruar.
DENTISTI I PERJETSHEM
Mama! E kupton qė jam i rritur!
-E di. Ishe ti qė pesė vjeē
e dije pėrmendėsh Kėlyshit i dhemb dhembi.
Meqė ra fjala te kėlyshi: Vėrtetė ke qenė te dentisti?
Mama! Kėtė vit mbush gjashtėdhjetė vjeē!
-E di. Qė gjashtė vjeē ngjaje kaq i papjekur.
Meqė ra fjala te gjashtė vjetėt. Ēdo gjashtė muaj
duhet tė shkosh te dentisti.
Mama! Ndiej afrimin e vdekjes!
-E di. Qė shtatė vjeē ishe shėndetlig.
Por meqė ra fjala pėr shėndetėligėsinė.
Mendo pėr shėndetin dhe para se tė vdesėsh
shko pėr herė tė fundit te dentisti.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
POEZI NGA GREQIA
KRISTOS RUMELIOTAQIS
Kristos Rumeliotaqis u lind mė 1938 nė Argjirupoli tė Rethimnos. Studioi pėr Juridik, Shkenca Politike dhe Ekonomike. Nė letėrsi u shfaq pėr herė tė parė me poezinė: Pas Qerpikėve tė Poetit, botuar nė revistėn letrare Epitheorisi Teknis, 1957. Ka botuar kėto vėllime poetike: Det i Mbyllur, 1979 dhe I Huaj Jam dhe Poezi tė Tjera, 2002.
KENGA E MBRETIT
DHE E UJKUT
Njė ujk mė telefonon
ēdo mbrėmje,
thotė se ėshtė i egėr
dhe do tė mė hajė.
-Ujk, o ujk, qė shėtit
i vetmuar nė dėborė,
nėnėn e kam
dhe sjam vetėm.
Njė ujk mė telefonon
ēdo mbrėmje
dhe mė thotė pėrralla,
mė kėndon.
-Ujk, o ujk, nuk besoj
ēfarėdo tė mė thuash,
di qė je i vetmuar
dhe mbrėmjeve derdh lot.
KOPSHTI IM
Rregulloj pjergullėn dhe shtrij jaseminin
qė tė vinė dallėndyshet nė pranverė
tė ndėrtojnė folenė.
Lyej gardhin dhe krasis lulenatėn
qė tė shndrijė dielli nė mesditė
dhe tė vijnė bilbilat nė mesnatė.
Kėshtu ka ngjarė dhe do tė ngjasė, Maria ime e vogėl
dhe mbaje
se tjetėr mėshirė nuk ka pėr tė patur.
TE SHOH
Tė shoh dhe mendoj se je jo e vėrtetė,
je iluzion dhe hije,
nė njė hotel tė lirė
natėn-
Tuluz Lotrek ose engjėll Zoti,
apo kreshma e fundme
e jetės sime?
I NJOH SYTE E TU
I njoh sytė e tu,
i njoh buzėt e tua, i njoh flokėt e tu,
e njoh shenjėzėn
qė la duke ikur vetėtima-
dua tė them,
fluturoj sėrish mbi krahė ere,
eci pėrsėri mbi dallgė deti,
e rihedh gjakun nė dejet e mia
dhe tė dua.
NGASHERIM
Qė sdi tė notoj
e ndiej,
por tė marrė vesh
se sdo tė mbėrrij
nė bregun pėrtej
mė ēmend.
ANIJE
Dua tė mė tregosh
pėr anijet qė ikin
me velat e tyre
mbushur sy bojėqielli,
dua tė mė tregosh
pėr anijet qė mbėrrijnė
me kuvertėn e tyre
mbushur diell tropiku,
unė do tė rrėfej
pėr anijet qė ndali era
dy milje jashtė portit.
DIMRI ERDHI SHPEJT
17 Shtator, e Mėrkurė,
hap thesin me veshjet dimėrore,
nxjerr xhaketėn, pantallonat dhe
dy pulovrat e mia,
nė xhepin e brendshėm ėshtė njė faturė poste
(pėrgjigjja serdhi kurrė).
Sivjet dimri erdhi shpejt,
pa lajmėruar.
NENSHKRIM
Tani secili
le tė shtrijė detin e tij
tjetėr det mos tė presė,
tani secili
le tė hap thasėt e tij
tjetėr erė nuk do tė ketė,
po buriet ēti bėjmė
tani qė lufta mbaroi?
NE TE TJEREVE
Nė tė gdhirė tė Ditės sė Pritjes
Maria, me gjak nė gojė,
hap derėn dhe tretet nė borė
ne tė tjerėt, themi: e zeza Marie,
do na gjejė viti tjetėr?
JUBILE
Sjam mė fėmijė
dhe para meje shfaqet
ēka mė caktuan pa dashjen time
ligjvėnės tė panjohur,
por nuk friksohem, as shqetėsohem
si komandanti maqedon dhe babai im
qė gjithė botėn pushtuan,
e mora vendim, ai
pesėmbėdhjetė vjet politikan i syrgjynosur
nuk la asgjė
qė tė pushtoja pėr gjeneratėn time.
MIDHJA
Pardje
duke tėrhequr shtratin
gjeta krehrin tėnd,
si midhje,
qė tėrhoqi deti
dhe ngeci nė breg.
dhe mendoj
ah, kėshtu ndodh gjithmonė, Zoti im,
deti mė i madh
tė pėrfundojė nė njė poezi tė kripur.
KUR SHOH SYTE E TU
Gjithnjė them kėtu ndahen rrugėt tona,
kur shoh sytė e tu
tė ulen nė gardhin e telave me gjemba,
kur shoh sytė e tu
e ndiej se jemi nga i njėjti gjak,
ti dhe unė shokė tė pagjumė.
NUK JANE ENDERRA
Nuk janė ėndėrra ato,
kurrė nuk ishin,
as dhuna qė u shfronėsua papritur,
mendoj sonte nėnėn
nė kampin e pėrqėndrimit para Krishtlindjeve,
qė do tė kthehet e vetme nė shtėpi,
do tė shohė librat e mi
dhe do tė qajė.
I HUAJ JAM
Pėr TASO KAPERNARON
I huaj jam dhe mercenar-
ēdo herė qė nė kthesė shoh detin
e ndiej.
Gjithė ditėn luftoj nė dhé tė huaj
nė mbrėmje, poshtė llampės,
ndėrsa mė kap nostalgjia e atdheut
shkruaj ringjitjen time.
I huaj jam dhe mercenar -
kini mėshirė nė e lexoni,
nuk kishte tjetėr mėnyrė vdekjeje
nė kohėn time.
QENI
Mė thonė tė marr qen-
qen tė mirė roje.
E ēta bėsh tani qenin,
kur e di,
qė do tė fillojė tė lehė tėrė natėn e natės
dhe do tė sjellė nė agullimė policėt
tė ma marrin babain.
KURDET
Kurdė apo Kudrė,
ndonjėherė buzėt mė ngatėrrohen,
si mbrėmjet,
kur nė qytet shtrihet heshtja
dhe harabelat e kopshtit
stacionojnė nė trurin tim,
shpirti mė armatoset,
u ngjitet maleve tuaja
dhe shtin
pėr lirinė tuaj qė perėndon
dhe pėr jetėn time prej qeni
qė nesėr agullon sėrisht.
REPLIKE
Dhe diēka tjetėr qė tė mos mėshirohemi
si tė tjerėt,
qė skanė shpresė-
Grekė ishin, kur humbėn guximin e tyre,
ata qė mė vonė
i quajtėn fundėrrina
dhe tė papranueshėm nė atdhe
dhe u syrgjynosėn
siē e kishin zakon nė kohėrat e vjetra.
A, po, dhe njė qen dhe njė kanarinė
dhe njė marrėveshje e ndershme me vdekjen.
ATO DITE
Kaluan kaq vjet.
por ende e kujtoj
atė ditė mbi urė,
frynte njė erė e butė
dhe ti u mbėshtete mbi mua
dhe kėndoje,
ylli dhe hėna ime,
pastaj era u forcua
dhe papritur filluam tė fluturojmė,
fluturuam ulėt
mbi ēati,
mbi pemė,
fluturonim, fluturonim-
kėshtu ishin ato ditė
mbushur mrekullira tė vogla,
tė njėpasnjėshme.
SHARLOT KORDAI
Pėr Elsa Liaropulun
Dhe Sharlot Kordai mė nė fund
kuptoi,
se nuk mund ta shtyjė pa kufi
gjetjen e thikės sė saktė
kėshtu qė ēdo thikė qė tė zgjedhė
karua ka filluar tė rrėshqasė
dhe nė flokėt e saj tė bukur rrotullohen
duke u zdruguar erėrat e fatit.
DUKE ENDERRUAR
Mė erdhi natėn babai
dhe mė bėrtiti
mėsoj pėr ty, mė thotė
dhe kam frikė,
paguaje qiranė, pastrimin e shkallėve
dhe tė tjerat,
siē ke rėnė dakord.
Por baba, i them,
kėtu nuk ėshtė shtėpia ime, ėshtė burg,
nuk e sheh
dhe kjo nuk ėshtė ēezma qė pikon,
ėshtė jeta ime
qė kullon pikė-pikė...
E di, mė thotė,
por edhe ti e dije dhe nėnshkruajte,
tani detyrohesh tė paguash,
si gjithė tė tjerėt.
VETEM ORESTI
Pėr Irena Daglėn
Tani e shoh,
pėrsėri dhe pėrsėri tek rrėfej tė njėjtin roman,
fytyrat ndėrrojnė vendet vazhdimisht,
vijnė, ikin, kthehen,
tėrhiqen-
vetėm Oresti mbetet i palėvizshėm
nė bodrume tė fshehta dhe mbledhje,
pa bukė, pa ujė,
pa thikė,
nė ēdo faqe tė jetės sime qė kthejė.
ASISTENTI
H.K.T., dyzetė vjeē, asistent profesor,
me specialitet nė tė drejtėn e antagonizmit
dhe tė riaftėsimit.
Shtėpi nė rrethinat veriore,
shtėpi buzė detit,
skaf pėr shėtitje
ose tre herė vdekje,
siē kishte profetizuar Shefi
njėzet vjet mė parė,
kur fėrshėllenin tė shndritshme anijet nė port.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", prill 2007)
POEZI NGA SHBA DHE ANGLIA
YUSEF KOMUNYAKAA
(Ēmimi Pulitzer i vitit 1994)

Yusef Komunyakaa u lind nė Bogalusa tė Luizianės mė 1947. Ėshtė autor i dymbėdhjetė vėllimeve poetike mes tė cilėve Neon Vernakular, i ēmuar me Pulitzer mė 1994. Ka marrė gjithashtu dhe ēmimet: Ruth Lily Prize 2001 dhe William Faulkner Prize, si dhe shumė ēmime tė tjerė tė rėndėsishme. Prej 1999, Komunyakaa-ja ėshtė Chancellor i Akademisė sė Poetėve Amerikanė". Ka dhėnė leksione nė universitete tė ndryshme tė SHBA-ve dhe Australisė; aktualisht ėshtė docent i tė shkruarit krijues nė Princeton University.
GJENDJE E PANATYRSHME
E NJEBRIRESHIT
Mbi tė gjitha mė paraqit si njeri.
Skam shenjė pėr studime sipėrfaqėsore
qė tė vdekurit grumbulluan ndaj tė gjallėve.
Jam njė njeri. Mė pri, kulloj gjak.
Para botimeve tė shumta elegante,
para zemrave tė bollshme tė argjinareve tė ruajtura
nė salcė tė pasur dhe tė servirura me verė tė huaj,
para ekstravagancave dhe Agnus Dei,
para se yjet nė sytė e tu
tė tregojnė shenjėn e lindjes ose Stigmėn,
unė jam njė njeri. Jam pėrplasur
nė gropė balte, kam thyer dhėmbė pėr njė kafkė tė zgėrdhirė
si hėna pas hekurave. Kam bėrė gjithēka
tė tė bind tė mė njohėsh siē jam. Pa titull.
Kam parime. Nuk do tė flas
pėr gjendjen natyrale tė njėbrirėshit
nė letėrsi apo vetanalizė.
Nuk kam tė drejta lindjeje pėr tė provuar,
asnjė dekoracion, asnjė fjalė
tė kodit sekret, asnjė zambak.
Inicialet e mia nuk ndodhen nė asnjė monedhė.
Jam kėtu nė kėmbė, kėpucėndyrė
dhe xhinsshtrėnguar, pėr tė djersitur
djersėn time prej njeriu. Nėn kėtė lėkurė,
duke tė dashuruar, jam ajo hapėsirė
nė tė cilėn beson trupi im.
NGA VENDET E PHU BAI-T
Hėna depėrton nė pemėt
e natės si njė sharrė e rrumbullakėt
e ndritshme. Nė vendroje
mbėshtetem nė thasėt e rėrės,
duke vėnė nė shėnjestėr gjithēka.
Qindra yje ngjyrė blu prej ēeliku
presin njė monopat, shpėrndajnė nė erė
pėr njė sekondė pluhur argjendi.
Nėse ėshtė dikush
atje lart, faji nuk ėshtė imi.
Numėroj dhe rinumėroj hijet
dhjetė metra larg meje, pėr tė pranuar
qė atje do tė jenė gjithmonė.
Nuk guxoj tė pėrplas qerpikėt.
Ana e pasme e minave Claymore
e pikturuar nė tė bardhė,
si hėnė njėēerekshe.
Thonė se Victor Charlie
do tė pikturojė dhe anėt e tjera
dhe do ta kthejė
shpėrthimin kundėr teje.
Nėse ndiej njė zhurmė
do ta shtyp butonin
dhe do tė vetėhidhem nė erė?
Hėna do tė ndrijė majėn e pemėve.
Numėroj pėrsėri Claymore-t
duke menduar pėr kokrrizat
e ngjeshura nė C-4 plastik
tė trurit, pėrpara se tė kuptoj ēndodh.
TU DO STREET
Muzika ndan natėn.
Mbyll sytė dhe shoh
njerėz tė heqin viza nė pluhur.
Amerika zgjerohet nė cipėn
e mjegullės dhe tymit, unė jam pėrsėri
fėmijė nė Bogalusa. Mėson
vetėm pėr njerėz tė Bardhė dhe Hank Snow-in. Por sonte
hyj nė njė vend ku vajzat e bareve
zhduken si zogj tropikalė. Kur
porosis njė birrė, mama San-i
pas banakut bėn gjoja
sikur nuk kupton dhe me sy
prek ēdo fytyrė tė bardhė, ndėrsa Hank Williams-i
ulėret si i ēmendur nga jukebox-i.
Kemi bėrė Judėn atje
ku vetėm zjarri i mitralozėve
na bashkonte. Nė rrugė
ushtarėt e zinj nuk lėvizin nga vendet e tyre.
Njė tabelė moskalimi mė tėrheq
mė brėnda nėpėr rrugicat ndėrsa kėrkoj
butėsi brenda kėtyre zėrave
tė plagosur nga bukuria dhe nga lufta.
Mė parė, nė xhunglėn e Dak To-sė
dhe Khe Sahn-it, jemi pėrleshur
me vėllezėrit e kėtyre grave
qė tani nxitojmė ti shtrėngojmė nė krahė.
Ėshtė mė shumė se njė komb
brenda nesh ndėrsa ushtarėt e zinj
dhe tė bardhė prekin tė njėjtat dashnore
nė hapėsirėn e njė minute, duke shijuar
frymėmarrjen e njėri tjetrit,
pa ditur se kėto dhoma
hyjnė brenda njėra tjetrės si tunel
qė tė ēon nė botėn tjetėr.
PETER RUSSELL
(Ka qenė kandidat pėr Nobel)
(1921 - 2003)

Peter Russell u lind mė 1921, nė Bristol tė Anglisė. Nė vitin 1944 boton librin e tij tė parė poetik. Kur u transferua nė Toskanė, rreth 60 e ca vjeē, ishte konsideruar si njė nga poetėt mė tė mėdhenj anglezė. Peter Russell ishte edhe kandidat pėr Nobel. Jetonte nė njė mulli tė braktisur, i njohur ndryshe si: Turbina. Mė 1990 njė zjarr ia dėmton pasurinė e tij mė tė madhe, librat, mė pas, mė 1992, pėrmbytjet i shkatėrruan, deri nė humbje, koleksionin e pasur tė tij, me rreth 5.000 vėllime librash, tė njė vlere tė lartė. Bashkė me to edhe fletore shėnimi udhėtimesh, esesh, pėrkthimesh, korrespondenca me njė sėrė autorė nė njėzetė gjuhė tė ndryshme tė botės si: (Paund, Kuazimodo, Montale, Eliot, Ungareti). I gjithė materiali qė universiteti amerikan kishte vendosur tia blinte me shumėn e 500.000 mijė dollarėve. I verbėr dhe pa asnjė tė drejtė pėr tė pėrfituar asistencė sociale (si jo italian!), Russell-i vdes nė varfėri, por jo i harruar, nuk i mungojnė vlerėsuesit nė tė gjithė botėn, edhe pse nė Angli, nė vendin e tij, emri i tij ishte i njohur vetėm pėr ekspertėt e sektorit.
ASPEKT
Lagėshti nė shtėpi, i lagėsht nė shpirt,
lagėshti nė zemrėn time prej rrjete merimangash;
Akrepi mbi gur djersin,
pėrhidhet nė vendin e fshehtė.
Skam qenė asnjė ēast kaq i vetmuar
si tani nė kėtė shtėpi
pėrjetėsisht tė myktė, tempulli pikon
njė ndryshk acidizues ndėrsa pėrgjumem.
ELEMENTARE
Kush ėshtė zhurma e ujrave?
Kush ėshtė era e furtunave?
Kush ėshtė Toka, Ėngjėlli ndriēues?
Fjalor muzike
elementėt e fjalės,
Gjuhė varri dhe mali
kthesa e kuqėrremtė e mjegullės.
I rrethuar prej injorancės tėnde, njė njeri
mund tė shtrojė pyetje tė shumta;
poēari i fryn argjilės,
pėshtyn, -pėrmbush detyrėn.
Toka e kuqe frymon mes gishtash,
freskia misterioze sjell fllad,
balsami i mėrkurtė tretet,
argjila e kuqėrremtė shkėlqen.
HESHTJE
Shtėpia ėshtė e qetė, gjithēka e palėvizshme-
Kam shkruar gjithė natėn.
Rezet e para tė agut, mbi kodėr,
rimbushin gjithė lėndinėn me dritė.
Zogjtė janė zgjuar tė gjithė, boria
e parė prish qetėsinė.
Bota e verdhė, tani ngjan e mallkuar-
Civilizimi - njė sėmundje.
Varfėria shpik luftra tė tmerrshme-
boshllėkun e frikshėm tė pasurisė-
Agonia se lė tė pushojė njeriun;
si agimi qė vdekjen pėrshkon fshehtazi
duke e shembur pėrtokė,
me gjymtyrė tė thyera dhe ulėrima therėse-
Dhe shpirti i tij me njė kėrcim madhėshtor,
tė pavdekshėm, a mund tė rilind si dielli?
TE JESH GJITHNJE
XHOKONDE, ESHTE BUKUR!
Tė jesh gjithnjė xhokondė, ėshtė bukur!
E errėt bota qė ssheh fytyrėn tėnde vezulluese,
i errėt syri qė sndriēohet nga vėshtrimi yt,
vėrtetė i shurdhėt veshi qė si bindet urdhrit tėnd,
kur me zėrin tėnd ai vetė ndihet i bekuar.
Profumi i trėndafilit nė buzė tė loz,
gjinjtė e tu si dy pika tė purpurta uji,
ose si hoje mjalti qė bleta vė nė folenė e saj.
Ndihet aroma e njė tjetėr klime te ty,
qė slind as nga kimia e natyrės,
as nga pyje tė hijshėm, fusha, ose kopshte,-
Te ty prezenca e kohės sndihet fare,
si hija valėzuese e njė peme gjigande
ku ēdo gjethe ėshtė njė gjuhė qė fėshfėrin.
DITA E FUNDIT E VITIT
Zogu i verdhė kėtė vit su kthye
dhe jam tėrė tension, edhe pse plak dhe i dobėt,
ēdo herė qė vinte, dukej sikur rrinte pėr tė kuvenduar,
duke sjellė gėzimin e jetė dhe frikėn,
se shpejti tė gjitha haretė e mia mund tė zhduken.
I heshtur, vraponte parvazit tė dritares, sqepi i tij
godiste lehtė nė qelqe, - me pendė tė shtrira,
mbi qerpikėt e tij, tė pėrkulura,
ngjante sikur linte ndonjė mesazh tė largėt,
ardhur nga botė tė tjera, - ndoshta, nga tė Vdekurit,
pėr shumė kohė tė harruar nga kujtesa ime.
Por tani ylli im po perėndon.
Pas pak toka e ftohtė do tė jetė shtrati im.
O zogu im i verdhė, do tė desha shumė
tė tė dėgjoja tė kėndoje.
DASHURI MISTERIOZE
Gjithkush ua admiron bukurinė yjeve,
kur i zbulojnė, e dashura ime, si ne.
Trupat e tyre ndrijnė njėri tjetrin,
si vezullime qė mbulojnė botė tė brendshme,
misteriozisht tė shfaqura pranė velave.
Fėmijė nė shkollė na mėsonin tė vėrteta
qė i merrnim pėr tė qėna si forma tė jashtme...
Vjen njė kohė kur hėna
perėndon dhe yjet zbehen
dhe botėt e fshehura ndizen nė njė dritė tė argjendtė...
Bota e vjetėr sėshtė tjetėr veēse zjarr qė nxjerr tym
dhe toka e tmerruar u ulėrin tė katėr erėrave.
Kur Ajo zbulon gjirin e saj tė artė, e lė tė bjerė
peshėn e pambuktė tė zezė qė shndrin.
NDJESHMERI
Pakėnaqėsia torturon shpirtin,
llogari qė grushton Idealen;
Vullneti ėshtė njė pankartė, nga poli nė pol
rrotullohet si monedhė, - Si tingėllon?
Jo njė natyrė e re as njė njeri i ri, -
as njė vullnet i dobėt, i rifuqizuar, -
por njė rigjenerim i ri mund
tė tė bėjė tė nėnqeshėsh me trishtimin tėnd.
Shpirti, i pushtuar nga kėto njolla,
i shpėrqėndruar, pėrqėndrohet sėrish,
kur, duke shkundur kalbėsitė, pengjet i anulon tė gjitha, -
Jeton tėrėsisht me oksigjen,
ndėrsa njeriu, i rraskapitur (thotė) Me vdekje,
pėrqafon tokėn dhe dorėzon krahėt,
bėrtet Ujė, - Unė: Muzė, pėrndizma shpirtin!
Ajri ėshtė element qė kėndon.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", prill 2007)
POEZI NGA AUSTRIA
ALFRED KOLLERITSCH

Alfred Kolleritsch u lind mė 1931, nė Brunse, tė Austrisė. Mė 1960 nė Graz ishte njė nga iniciatorėt e themelimit tė revistės Manuskripte, njė nga mė tė rėndėsishmet e tė gjithė panoramės letrare tė gjuhės gjermane dhe gjithashtu i grupit letraro-artistik: Forum Stadtpark. Eshtė autor i pėrmbledhjeve tė shumta poetike, tė nderuara me ēmime tė rėndėsishme letrare, tė publikuara nga Rezidenz dhe Suhrkamp, shtėpitė botuese letrare mė tė rėndėsishme respektivisht nė Amerikė dhe Gjermani.
ZINXHIRE
Gjethet presin
alternimin e ngjyrave,
pritja pėrmbyt eksperiencėn,
ndjenja
pushon zgjatjen,
dinakėria e saj ėshtė
ēka dėshirohet.
Zbrazėti do tė jetė
pas kėtyre ditėve, i konsumuar
leximi, tė shprishura retė,
por drita
vjen nga larg, rrėshqet mbi udhėtarėt,
pėrshkon me ta lėndina tė tėra, me ta
mban hapin, kujtimin,
e lė tė lirė atė qė do ndodhė,
gati nė kapsolle, nė pritje
ndėrton fillime,
ndihmon vitet, jetėn.
Ditėt, ngrihen nė fluturim,
sjellin
atė qė ėshtė Dashuruar,
kapėrcejnė ngricėn, dhimbjen
e mohimit tė errėt.
Nėse ngelet besimi,
qė kėtej e tutje, ishull i bukur
mbushur rrethana, rishfaqet
nga e zakonshmja, nga vellua,
gjaku rrjedh drejt malit,
pėrskuq horizontin dhe kėshtu fsheh
njė lajm tė ri, tė fundit.
Gjatė zgjimit tonė tė pėrbashkėt,
numėroj dritėn e mėngjesit
mbi lėkurė,
me luledielli e mbuloj,
zbukuroj
artin e plagosjes,
rrėmbej humbjen
prej mjegullės qė ngrihet.
DIALOG
Me ujitėsen e verdhė vadit
frutat e kopshtit
i jep ujė tokės,
ajo e pėrēon kėtė dhuratė,
edhe barishtja pėrfiton.
Zgjaten duar tė kėpusin fruta,
lakmuar prej kohėsh,
kur mbaron
koha e heshtjes,
askush si shpėton.
Ai i beson ujitėses,
ujit,
kėrkon konfortin e lagėshtisė,
kujtimin e hershėm.
JO E KOTE
Bėn mė ftohtė,
bimė tė vyshkura bien nė erė,
po, dua ta dėgjoj
zėrin e hijes qė dridhet,
tė ulėrijė nga hidhėrimi, pa kurajo,
nga mundimi tė bjerė poshtė,
ajo thėrret:
Kush na e ndalon gėzimin?!
Parathotė atė qė do tė ndodhė,
shkatėrrimin e sė tashmes.
ZHYTYR
Ajo posedon tingullin
shkėputur nga fjalėt e tua,
ėshtė eksitim
akti i tė shkruarit,
tė lexuarit natėn,
tingulli shpėrbėhet
nėpėr botė,
fshihet nė fund prej trėndafilash,
duart i mban tė shtrira
pėr lojėn me petale trėndafilash,
burimi mbledh
lojrat,
lumenjtė i ridėrgojnė mbrapsht.
Vdekja qėndron atje,
duke lajmėruar fundin,
sfumuar me kėnaqėsinė,
mungesėn e tingullit
dhe gjemba tė tharė.
KUR SHKRUAN
Kur shkruan
dyert nuk mbyllen,
njė pyetje i bashkėngjitet tjetrės,
njė frikė
i gjunjėzohet tjetrės.
Kėshtu nėnkuptohet harmonia,
si akulli qė rritet pėrreth hekurit
dhe ndihet loja e ngrohtė
kudo pėrqark.
Atėherė ndjen dhimbjen e syve,
atėherė shkatėrrohet ajo qė do mė shumė,
atėherė bollėku bėhet njė lėmsh nė grykė.
atėherė shkruhet nė boshllėk
ose thuhet:
vetėm nė fund tė cakut tė njė zemre.
Kjo i thuhet asaj,
kundėr sė cilės nuk ka veēse njė dorė
ku mund tė fshihesh.
ĒFARE JANE EKSPERIENCE
Ēfarė janė eksperiencė
(Sytė gėnjeshtarė)
dy duar tė hapura?
Shpina qensh kundrejt,
aromė lagėshtie,
njė njollė ndyrėsie
qė ndėshkon rrugėn e pluhurosur.
Ne vėshtrojmė,
gjithmonė vėshtronim.
Zhguallin qė nuk bie mė.
Njė bretkocė e etur mbijeton,
mushkonja kudo pėrreth,
ecim tė rėnduar nėpėr dritė,
njė zhele qesharake nė ballė
mbron kujtimin.
Nuk mund tė tė shoh.
Jam kėtu!
Gjithēka ėshtė e boshtė.
Pėrse shkohet pas gjėrave?
Edhe Mao Ce Dungu e pa esencėn
tė shfaqet, transformimin,
idenė, njė koncept gjeneral,
tubin e pėrbashkėt tė afrimit,
shkurtimin,
shkatėrrimin e vėshtrimit tė parė.
Dhe pastaj: ajo qė u kuptua
pėrdoret,
esenca i flak tendat
dhe llafanėzon atė qė ėshtė e domosdoshme,
tragjedinė e lėvizshme.
E palėvizshmja ėshtė grumbull kontradiktash,
ka nevojė pėr njė tjetėr skenė, tė tjera role ka atje.
Ajo vepron me sy
deri sa toka tė turpėrohet.
PRANE KUPAVE ME VERE
DHE DITEVE ME DIELL
Pranė kupave me verė dhe ditėve me diell,
trullosur nga ajo mollė e kafshuar qė ėshtė hėna,
pėrgjatė rrugės nė shtėpi, pas varrezave,
duke ndėrruar ėndėrrat nė duel,
braktisim natėn,
gjysmėn e jetės.
Duke ikur me aeroplan
mė parė kthehemi pas,
vendet e krimit ngelen,
gozhduar nga degė qershie,
nga kėnaqėsia e rizgjimit,
nga forca e dhėmbit tė miut
dhe forca e rezistencės tė insekteve.
Fryma ngjitet nė njė bluzė tė ēngjyrosur.
Miku dhe armiku shtyjnė njėri tjetrin
nė mes,
mbi grumbullin e gėrmadhave
me tė cilat mbarojnė rrugėt,
ku bardė me lira tė vjetra
rithonė kėngėn,
historinė e thellė tė barazisė.
Megjithatė shkojmė nga shtėpia nė shtėpi,
nga puna nė punė,
nga njė lajm nė tjetrin,
nga njė vrasje nė tjetrėn,
mirėnjohės kur mjegulla qė ngjitet
na pėrplas nė fytyrė ngjyra
dhe gjeste.
ESHTE ME E VESHTIRE TE PERSHKRUASH
HESHTJEN TENDE
Eshtė mė e vėshtirė tė pėrshkruash heshtjen tėnde
sesa qendrėn e tokės.
Kur vėshtrimi yt mė fshik
hapėsira ndahet,
dy sipėrfaqe tė mprehta
tė mbyllin mes thonjėzash.
Akulli mbi tavolinė pėrpara nesh
ėshtė i trashė,
pjatat dhe gotat
zhduken brenda tij.
Ajo qė i ēoja ditės,
drita poshtė qepallave,
pėrskuqej pėr mua,
por dora jote nuk e mblidhte.
Nesėr, them atėherė, nesėr
do tė jem ndoshta ndryshe,
akulli njė ré,
pjatat dhe gotat njė kėngė.
Hapėsira do tė zhvishet
dhe njė ushtri frazash
do tė ulėrijė nga gėzimi.
Ta thashė kėtė,
sikur tė tė mos ta kem thėnė
kurrė.
PERENDIMI
Perėndimi ėshtė njė kufomė.
Kush e sheh e di
qė nuk duhet tė ekzistojė asnjė diell,
asnjė ndihmė, asnjė dritė pėr ngjyrat.
Tė lė tė ekzistosh,
pa dritė nė fytyrėn tėnde prej balte,
qė degėt ta kanė shtypur.
Duke bėrė eksperienca tė tilla
dhe jo mrekullira,
vetėm fraza gėzim tingėllon familjare.
Nė pėllėmbėt e duarve tė tua
pashė njė fjalė,
tashmė ishte kujtim.
Duhet tė kesh qenė nė rrugėt e Romės,
atėherė qė ke marrė njė dhuratė dhe ke qeshur.
E kuqėremta e mugėtirės ishte e gjelbėr.
Ēkishte pėsuar syri?
Mungon motivacioni.
Tanimė ėshtė natė, ngelet kjo shpresė.
Pėrse mė braktise
nėse je kudo, brenda,
asgjė tė bėn tė dalėsh jashtė, asnjė britmė,
asgjė.
Ai tha:
erdhi dielli
nuk vėshtroi pėrreth,
erdhi pas teje.
PIKTURA E LUFTES
SE MORGARTENIT
Piktura e luftės sė Morgartenit,
ka njė kal tė hekurt
qė si vetėtimė hidhet nė sulm.
Kali ėshtė i vetmi pėrfaqėsues i bindshėm
i shpirtit tė pavdekshėm,
njeriu mbi kal ėshtė i vdekshėm,
kėmbėngulės para sė fundmes rrahje tė zemrės.
Kalorėsi i mbijetuar
ka pak shpresa,
tė thėrrasė,
tė kėrkojė emra, tė fshijė emra,
do tė jetė i ndershėm.
Po unė them: pėrpara kujt?
Pėrpara asaj qė ėshtė reale,
asaj qė ėshtė mė reale,
apo asaj qė ėshtė krejt e vėrtetė?
Kam dikė
tė cilin e pyes:
Nė verė dėshiron atė qė dua unė?
Nė verė?
Ajo ēdo tė jetė, pėr mendimin tėnd,
smund tė citohet si luftrat Punike.
Mė vjen ndėrmend historia e dinosaurėve,
problemi i metabolizmit/mishit/tė ngrohtit/tė ftohtit,
a mund tė kuptoj diēka mė shumė?
Pas kaq e kaq shtresave gjeologjike, luftrave,
peisazheve me kratere e gremina?
Pėr ēqėllim nevojitet galopi i kalit,
nė Tjetrėn, nė mė tė mirėn,
nė fushat me luleshtrydhe qė
ėndėrroja fėmijė?
Po kush do tė mė kėshillojė
pėr masėn e shpejtėsisė,
sepse vetėm ngadalė ti shpie larg,
larg prej meje,
atė qė nuk mė ngushėllon.
Ēfarė imazhi, deklaron ti, Ēlibėr i vjetėr historie
dhe gjithė vizatime!
Ti qesh sepse gaboj, sepse shpresoj,
me gjėnė qė tė jep tė drejtė
ti bėn tregti.
Eshtė njė vėth nė vesh ajo qė ke kunguar,
i ke dhėnė emrin Eksperiencė.
Eshtė ajo qė ėshtė e dukshme, e dėgjuar,
ajo qė ėshtė bėrė e dukshme dhe e dėgjueshme,
e reja pėr tė cilėn flas
vjetėrohet drejt turpit,
fshihet nė fraza
qė nuk e thonė
atė qė nėnkuptoj unė.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", shkurt 2007)
POEZI NGA AUSTRALIA
BRUCE DAWE
(Poet bashkėkohor australian nga mė tė vlerėsuarit)

Bruce Dawe u lind mė 1930 nė Geelong Vic tė Australisė. Eshtė njė nga poetėt bashkėkohor australianė mė tė vlerėsuar. Dawe ėshtė quajtur ndryshe dhe Poeti i Rrethinave, pėrshkak tė jetės sė tij tė vėshtirė e larg qendrės. U rrit nė njė familje me mjaft probleme, i jati, njė punėtor ndėrmarrjeje bujqėsore, shpeshherė i papunė. Nėna egocentrike, pa stabilitet dhe sukses nė jetė. Dawe u detyrua tė bėnte shumė lloje punėsh si: punėtor, postier, rregullues defektesh nė universitet, edukator dhe mėsues qė i kanė shėrbyer atij pėr tė patur marrėdhėnie tė shkėlqyera me njerėzit e tė gjitha shtresave, qė e karakterizon krijimtarinė e tij, si njė poezi qė u jep zė tė gjithė tė ashtuquajturve australianė tė zakonshėm. Kjo na bėn tė kuptojmė mė mirė motivacionet dhe metodat e njė poeti shumė fin. Kapaciteti pėr tė shprehur dramėn dhe bukurinė e jetės, e ka bėrė veprėn e tij mė tė prekshme nga publiku i gjerė.
TE JESH POET NE AUSTRALI
Domethėnė tė jetosh nė Luginėn e Eko-s,
dhe tė kesh vesh tė fortė,
domethėnė tė banosh nė njė:
Galeria e Pasqyrave
dhe tė jesh miop,
domethėnė tė bėsh udhėtime tė gjata
pėr tu kthyer nė shtėpi
dhe tė gjesh faturėn e taksave nė hyrjen e oborrit.
Domethėnė tė dėgjosh nga dritarja
dhe tė shohėsh nga doreza e telefonit,
ti flasėsh me duar njė flete tė shfletuar
ikur nga shkolla nga leksioni i parafundit.
Domethėnė tė kujtohesh pėr hapat
nė Parkun e Shpendėve
dhe pėr bretkocėn peshkatare
nė Botėn Marine.
Domethėnė tė jesh atje dhe kėtu,
nė dhjetėmijė biseda,
dhe tė kthehesh me njė ashkėl druri
ndėr dhėmbė, i shkujdesur,
pėr tė kėrkuar falje
duke u tundur.
NE FUNERALIN E SHAGGER-IT
Nė funeralin e Shagger-it skish asgjė pėr tė thėnė
edhe sikur tė doje
pėrballė nėnės sė tij kaq tė plakur. Prej saj kishim frikė
dhe sa u trėmb kur prifti kėndoi
fjalėt mortore,
sikur tė ishin diēka ato fjalė: u tėrhoq e drithėruar
dhe u ul nė karrige e ngrirė, e ngurosur
si Shagger-i, ndėrsa ne tė tjerėt, tė dehur,
bėmė ētė mundnim tė shihnim realitetin e egėr,
si arkivoli i ndritshėm nė podiumin e kishės
dhe dhimbja profesionale
na shtrėngonte mes gishtave tė lidhura;
por ato veprime
ishin tė mbyllura brenda nesh si buzėqeshje faji
qė na zuri mėpas, atėherė
kur shkuam tė merrnim Fordin shekullor,
makinėn e vjetėr tė shkėrdhimeve dhe shkundėm pluhurat
nga jastėqet sintetike, i hodhėm vaj rezervuarit tė uritur,
i dhamė njė goditje tė lehtė kukullės sė vogėl tė braktisur
dhe njė shqelm boshtit turbekoloz tė ndryshkur tė rrotave.
Me njė lutje mesha mbaroi dhe heshtja na shtypi
si njė gjuhė nė gojėn e mbyllur.
Nga tė gjitha vajzat qė kisha dashur apo shkėrdhyer,
njėra ose tjetra, u duk
vetėm Bew Whieside, qė nė rrugė e sipėr
mori ēantėn dhe tha, unė do ndaloj kėtu
djema dhe qė kėtej e tutje
do ndalojnė edhe vajzat.
Mė vonė, nė kėmbė
pėrgjat varrit ku frynte erė
ndihej nga drukamforėt
zhurma e psaltit
dhe e qara e zonjės sė plakur,
sikur pėr tė tė kishte qenė njė djalė e gjysėm;
e ēmund tė thoshnim nė tė vėrtetė
pa shpėrthyer nė tė qeshura
pėr atė, qė u kap me vela ulur
nga vdekja, kur mendonte se ajo ishte jashtė qytetit?
IDIL FSHATARESK
Ashtu si problemet, dashuria del nga gjelbėrimi i pyllit
dhe ndalet para nesh, e frikėsuar, e sjellshme.
Ecnim nė rrugė me spatėn nė sup,
duke mėrmėritur shakara fshatarėsh,
dielli - teh qė priste degėt,
kėnga e zogjve si kėngė hajdutėsh
larguar nga zyrat ekonomike
pėr tė numėruar mė pas atje
vetėm gjethe.
Aroma e supės nė ajėr
shijonte nė flegra dhe na kujtonte shtėpinė,
kur ndenje mbi barin e butė te pylli i zhveshur,
sytė e tu tė ėmbėl qenė si ujė burimi,
zogjtė memecė, ajri i palėvizshėm dhe vetėm drita
na thante me rrokjet e saj tė deformuara.
JUDITH WRIGHT
(Poeteshė australiane e konsideruar kandidate pėr Nobel)

Judith Wright u lind nė Australi mė 1915. Eshtė njėra nga dy shkrimtarėt e vetėm australianė tė konsideruar kandidatė tė mundshėm pėr Nobel. Pėrmbledhjen e parė poetike tė titulluar: Imazh prekės, e botoi mė 1946. Stili i saj ėshtė i fortė, me ritme tė lirshme, bashkėbisedim tė drejtpėrdrejtė dhe zemėrim kundėr materializmit tė shumicės sė australianėve. U nda nga jeta nė vitin 2000.
LEGJENDĖ
Djali i kovaēit dilte me pushkė
dhe njė qen i zi nga pas e ndiqte.
Rrjeta merimangash
i ngatėrroheshin te kėmbėt,
e pengonin lumenj,
degė i futeshin nė sy,
e qorronin
dhe qielli bėhej vdekje,
por pėr kėtė sdonte tia dinte.
I thyej degėt, lumenjtė i kaloj, me vėshtrim
e neutralizoj ēdo pengesė,
i thoshte qenit dhe pushkės.
Djali i kovaēit pėr nga stanet ecte
me kapelen e zezė nė kokė.
Rrugėn i pengonin malet,
pėrsipėr i binin gurėt,
kur korbi i zi plak krakėrinte:
Sė shpejti vdekjen prite.
Dhe shiu binte me gjyma.
Por ai vetėm thoshte:
I kaloj malet, gurjet i anashkaloj, i shtij
korbit plak nė ēdo moment,
dhe vazhdonte tė ecte drejt staneve.
Kur nė fund tė ditės mbrinte, dielli perėndonte,
pėr ta gėlltitur derdhej nata,
si njė kanė pushke,
si kapelja e vjetėr e zezė,
si qeni i zi i pangrėnė.
Pastaj pėllumbi dhe zogu Alca filluan tė uleshin
dhe bari pėrkulej, u bėhej jastėk.
Pushka thyhej, fluturonte kapelja, qeni zhdukej
ndėrsa dielli perėndonte.
Para natės mbi mal
ylberi shfaqej,
siē e kishte parandierė
Si lepur vraponte
kacavirrej si dhelpėr;
e merrte nė duar, me ngjyrat
si njė arkė me akull, si ujė burimi,
si unazė tė artė.
pėllumbi dhe Alca, u ngritėn drejt pyllit,
bari nė mal shkoi pėrsėri.
Djali i kovaēit ylberin e vuri nė sup
nė vend tė pushkės sė thyer.
Zhapinjtė dolėn ta shihnin,
i hapnin rrugė gjarpėrinjtė dhe harku me ngjyra
rrėzėllente si dielli.
Dhe bota thoshte: Asnjė sėshtė kaq i guximshėm,
kaq trim asnjėri, gjė tė tillė
asnjėri ska bėrė.
Nė shtėpi kthehet
plot vetėbesim,
me ylber rrėzėllues nė sup.
VIKTIMA
Po plaken, disa kanė vdekur.
Nė rrethinat e mjerueshme tė ekzilit
vazhdon tė na dėnojė
e folura e huaj. Kaq shumė
sduhej tė prisnin.
Nga koha vetėm borxhe kanė marrė,
ēdo shkėlqim titujsh,
pritjesh, intervistash,
vende tė pasigurta pune,
shkuan mė kot nga borxhet.
I fshehin sytė
edhe nga tmerri dhe nga mrekullia.
Kishin fytyra tė zakonshme njerėzore,
me sy, buzė, hundė.
Dhe pikėrisht kjo ishte e keqja
e parė nėpėrmjet njė flake tė ngjashme.
Me djalin qorr qė fliste,
pozonte, i dėshpėruar pėr kėnaqėsi,
nė tėrbim prej tė mjeri qė kėrkon
ti pėrmbajė motivet e tij spazmore
nė kėmishėn normale tė forcės,
ētė bėnim?
Fqinjėt e ftonin
nė festat e fėmijėve,
sepse nė moshėn gjashtėmbėdhjetė vjeē
ishte ende fėmijė:
i jepnin tė bėnte punėra
nė mungesė tė njė varėseje ku ta vinin
si ikonė, me qira
qė tė kujtonin se ishin tė vdekshėm.
Ai nuk mund tė ishte njė njeri
i detyruar pėr tė sjellė
kufomat e fėmijėve tė tjerė
nė furrin e krematoriumit.
Por kur e shikonim tė ecte
pranė fėmijėve tanė
nga ai pus ngrihej errėsira.
Me shpejtėsi tė papritur
(ai sduhej tė na kuptonte)
ndėrhynim me trupat tanė
mes fėmijėve dhe Viktimės.
Pengonim faktin e kundėrt,
flakėn e sė ardhmes me shenjėn e saj.
Ai ndoshta na kuptoi.
Mė sė fundi u largua.
Nė ēdo qoshk tė secilit qytet
kyēet nė heshtje, shkrimi i palexueshėm
i fshirė, nga njė gjysmėskenė
e turpshme e harruar.
Beso, pėr kėdo qė ėshtė si ai,
nuk duhet patur simpati.
Tashmė ka veshur njė pallto hiri
nė tė cilėn ėshtė mbyllur ēuditėrisht.
Por fėmijėt tanė dhe tė tijtė
kanė veshur nėpėr vite
njė mantel delikat prej dhjami.
Pėrgatiti dhe shqipėroi Hiqmet Meēaj
(Botuar nė "Gazeta e Athinės", shkurt 2007)
FERNANDO ORTIZ
Fernando Ortiz u lind mė 1947 nė Sevilie, Spanjė. Poezitė e Fernando Ortiz, janė nė gjurmėt e vazhdimėsisė sė traditės sė madhe andaluziane, me njė varg elegant tė dominuar nga njė ritėm fluid dhe muzikal, duke bashkuar kėngėn elegjiake me shqetėsimet ekzistencialiste dhe pėrditshmėrinė e njeriut modern. Ka marrė shumė ēmime tė rėndėsishme kombėtare, ėshtė pėrkthyer nė shumė gjuhė tė ndryshme.
KOPSHT NE VJESHTE
pėr Jose Luis Garcia Martķn
Si trėndafil i vyshkur ėshtė mbrėmja vjeshtore:
shpėrbėhet brenda kohės qė ēdo gjė konsumon.
Sot mendoj pėr jetėn tėnde
qė zhvishet gjithnjė e mė shumė:
duke i lėnė tė bien ngadalė gjethet e saj.
Mos mendo mė. Vėshtro vetėm mbrėmjen e butė
tė vjeshtės sė lodhur, gjethet e pemėve
qė era i lėviz tė pagjuma nga njė vend nė tjetrėn.
Pėrse era i lėviz? Ēfarė dinė gjethet?
E njeh ndoshta era plotėrinė dhe ecjen tėnde?
MBREMJE VERE
pėr Rafael Leon-in
Mbrėmjeve verore
hapon nė qytet me sy tė lodhur,
duke parė gurėt e lashtė nė perėndim,
tė dashur ēdo herė e mė shumė
dhe shpirti yt ėshtė dielli i fundit
qė i ndriēon nė mbrėmje.
Mbrėmjeve verore
fluturimi i dallėndysheve qė tėrhiqen nga toka
paralajmėron furtunė
ėshtė shenjė dhe ekstaza e ulėrimės tėnde.
Por kur vjen nata zogu pushon.
Ky qytet i jugut ku lulėzon jasemini
dhe ku limoni qetėson tė dashuruarit
me frymėmarrjen e tij tė artė,
ėshtė po ai qė pa mėshirė kundron
kthimin tėnd nė errėsirė si zog i heshtur.
PERGJIM EROTIK
I
Sa e mjerė ėshtė jeta e njeriut
qė tani shėtit pa vendmbėrritje. Beson
qė tashmė asgjė ska kuptim dhe se kėnaqėsia
i takon sė kaluarės. Hapon ngadalė,
pa dėshirė. Ndez njė cigare
dhe vėshtron me mllef rrotull tij.
II
Kundėrmime luleportokalleje
mėsyjnė sheshin. Mbrėmja ėshtė e ftohtė
dhe marsi po mbaron. Errėsohet.
Nė njė qoshe, dy tė rinj fshehur
pas hijes dhe dashurisė sė tyre.
Vėshtrimi i njeriut i mbulon
dhe befasohet. Ka ankth nė gjoksin e tij
dhe dėshira i eksiton lėkurėn.
III
Depėrton nė rrugėt qė ēojnė
nė fund tė natės. E ndjekin
aromat, figura e sheshit.
Tani ndjen grinė e flokėve tė tij
si hi brenda gojės.
Kur hėna e ndriēon ikėn
me kokėn tė varur nė gjoks.
NE MOSHEN E DUHUR
Aroma e kafesė, njė cigare,
shėtitja e ngadaltė nė mbrėmje,
kundėrmimi i tokės kur bie shi,
biseda e kėndshme me njė mik
dhe ndonjė faqe e shijuar rrallė
janė dashuria jote pėr jetėn, shqisat e tua.
Janė tė thella plagėt e kohės
edhe pse vetė i fsheh shenjat.
Rinia kaloi dhe kjo qė ke
budallenjtė e quajnė pjekuri.
VJEN DIMRI
I
Vjen dimri. Jo, mos u dekurajo.
Sa dhimbje; vite zhgėnjyese.
Dhe me hap tė pasigurtė
vėshtron tė ardhmen.
E di sa tė dua? Ti e di?
Dhe kjo nuk tė duhet?
Asgjėja ndonjėherė shėrben.
Vėrtetė mendoj pėr ty nė ankth.
Ēfarė sheh? Mos gėnje veten:
je grua me karakteristika qė jeta
i ka bėrė gjithnjė e mė tė bukura
dhe mė tė forta.
Fuqia e vogėl e jaseminit
depėrton si vėshtrimi yt.
Hapon drejtė, pak me shpejtė,
se rruga ėshtė pa kthesa, por hijet
tė ndjekin. Mos i lerė tė tė arrijnė.
Nuk e di qė je dritė dhe ndrinė
ashtu, thjeshtė, atė qė afrohet?
Ndonjėherė nuk duhet shumė,
qė ta injorosh.
Por mos harro se cila je,
kėshtu e dashur, do tė jesh,
edhe mė e bukur.
II
Eshtė nėntor. Sa e gjatė, e bezdisshme
dhe e egėr ishte kėtė vit vera.
Nga ballkoni vėshtroj yjet
dhe nė kėtė ēast tė rrallė qetėsie
mendoj pėr jetėn: pėr ty, jeta ime.
Dhe qė sdo tė di ētė tė them
pėr vitet e kaluara bashkė,
tė atyre qė ndoshta do tė vijnė.
Si tė ta them qė e tashmja ėshtė kotėsi
qė prezenca jote nuk i mbush me durim.
Jo, nuk janė budallėqe; unė tė dua
dhe tani qė nata zbret,
para se tė zhduken yjet, kam nevojė,
e dashur, pėr dorėn tėnde, kėtu,
pranė times.
NE ORE TE TJERA
Nė kėto orė nėntori tė pambarueshme
dhe tė ftohta, meqė gjumi po vonohet
dhe agimi tashmė po fillon,
me dyzetė vjetėt e jetuara,
e vė mėnjanė letėrsinė
pėr tė thėnė mė nė fund atė qė mė intereson.
Tė rrish pa cigare, ēfarė bezdie!
GJUME I PASDREKES